Кіріспе

Канаданың бұрынғы саяси партиясы (1917–1922)

Юнионисттік партия – Канададағы орталық-оң саяси партия, негізінен Консервативтік партияның бұрынғы мүшелерінен және жекелеген либералды парламент мүшелерінен құралған. Ол 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сэр Роберт Борден құрған «Одақ үкіметін» қолдаған депутаттармен құрылды, ол соғыстың соңғы жылдарында үкімет басқарды және әскери шақыруды жақтады. Қалған либералды депутаттар, ресми оппозиция ретінде отырған, оған қарсы болды. Юнионисттік партия 1922 жылға дейін болды, содан кейін консервативтік топтар Консервативтік партияны қайта құрды.

Құрылу

1917 жылдың мамыр айында консервативті премьер-министр Борден либералдық көшбасшы сэр Уилфрид Лориерге әскери міндеттілік туралы заң қабылдау және соғыс аяқталғанға дейін басқару үшін Ұлттық бірлік үкіметін немесе коалициялық үкімет құруды ұсынды. Лориер бұл ұсынысты Квебек парламент мүшелерінің қарсылығынан және Квебек ұлтшыл көшбасшысы Анри Бурсаның жағдайды пайдалана алады деген қорқынышынан қабылдамады. Квебектегі қоғамдық пікір әскери міндеттілікке күшті қарсы болды, бұл Квебекіден сайланған көптеген либералдық парламент мүшелерінің либералдық оппозициясына ықпал етті. Лориермен коалиция құруға балама ретінде 1917 жылдың 12 қазанында Борден он екі консерватор, тоғыз либерал және тәуелсіздерден, сондай-ақ бір "Еңбек" өкілінен тұратын Одақ үкіметін құрды. "Еңбек" және жұмысшы табының өкілі ретінде Борден қаңтарда Сенатқа тағайындалған, телеграфшы мамандығы арқылы еңбек қозғалысының консервативті қанатымен байланысы бар консервативті сенатор Гидеон Деккер Робертсонды кабинетке тағайындады. Алайда Робертсон тори болды және ешқандай еңбекші немесе социалистік партияның мүшесі емес еді. Борден содан кейін 1917 жылдың желтоқсанында әскери міндеттілік мәселесі бойынша сайлау жариялады (1917 жылғы әскери міндеттілік дағдарысын қараңыз), Борденнің консерваторларынан, тәуелсіз парламент мүшелерінен және Лориердің фракциясынан шығып, әскери міндеттілікті қолдаған либералдардан құралған "Одақтас партиясының" басшысы ретінде сайлауға түсті. Борден үкіметін қолдаушылар парламентке "Одақтастар" ретінде түсті, ал кейбір либералдар үкіметті қолдаушылар ретінде өздерін "Либералды Одақтастар" деп атауға ұмтылды. Премьер-министр Борден 1917 жылғы науқанында әйелдерге тең сайлау құқығын беруге уәде берді. Ол 1918 жылы әйелдерге сайлау құқығын кеңейту туралы заң жобасын енгізді, ол даусыз қабылданды. Бұл тактика Либералдық партияны екіге бөлді: Одақтас партиясына қосылмағандар Лауриер либералдары ретінде сайлауға түсті. Сайлау нәтижесінде Борден үлкен жеңіске жетті. Борден соғыс аяқталғаннан кейін Одақтас партиясын жалғастыруға тырысты, ал Артур Миген 1920 жылы оның орнына келгенде, коалицияны тұрақты ету ниетімен оны "Ұлттық либералдық және консервативтік партия" деп атады. Одақтастар ешқашан ресми түрде бір партия болған емес, сондықтан ресми партияның құрылымы болған жоқ, және Миген бұл жағдайды өзгертуді үміттенеді. 1921 жылғы жалпы сайлауда Либералды Одақтас партиясының көптеген мүшелері бұл партияға қосылмай, жаңа басшысы Уильям Лайон Маккензи Кінг басшылығымен либералдық партия ретінде сайлауға түсті. Тек аздаған ғана адамдар Либералды Одақтастар ретінде қайтадан сайлауға түсті немесе Мигеннің қайта аталған партиясына қосылды. Консерваторлармен бірге қалған көрнекті Либералды Одақтастарға Хью Гатри және Роберт Манион кірді. Миген үкіметінің жеңілісінен кейін "Ұлттық либералдық және консервативтік партия" өзінің атын "Канаданың либералды консервативтік партиясы" деп өзгертті, бірақ ол көбінесе "Консервативтік партия" деп аталатын. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде консерваторлар 1940 жылғы сайлауда Уильям Лайон Маккензи Кінгтің либералдық үкіметіне қарсы тұруға тырысты, бұл ретте бұрынғы соғыстағы Одақтас үкіметі сияқты "ұлттық үкімет" ұсынды. Осыған сәйкес, олар сайлауға Ұлттық үкімет партиясы деген атпен қатысты, бірақ Одақтас партиясының табысын қайталаған жоқ және үкімет құра алмады.