Кіріспе

Американдық ғарышкер (туған 1956)

Кеннет Двайн "Сокс" Боверсокс (14 қараша 1956 жылы туған) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері және бұрынғы NASA ғарышкері. Ол бес рет ғарыш кемесін ұшырған және Халықаралық ғарыш станциясында ұзақ уақыт болған тәжірибелі ғарышкер. 38 жас 11 айлық шағында STS-73 миссиясына ұшқанда, ол ғарыш кемесін басқарған ең жас адам атанды.

Ерте өмір және білім

Боверсокс 1956 жылдың 14 қарашасында Вирджиния штатының Портсмут қаласында дүниеге келді, бірақ Индиана штатының Бедфорд қаласын өз туған қаласы деп есептейді. Бала кезінде оның отбасы жеті жыл бойы Калифорния штатының Окснард қаласында тұрды және ол Рио Реал бастауыш мектебінде оқыды. Боверсокс Американың скауттар ұйымының белсенді мүшесі болды және ол «Игл Скаут» атағын алған. 1978 жылы әскери қызметке кіргенге дейін Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз академиясын аэроғарыш инженериясы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Бір жыл өткен соң, 1979 жылы Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университетінен механикалық инженерия бойынша магистр дәрежесін алды. Боверсокс АҚШ Әуе күштерінің сынақ ұшқыштары мектебін бітірді, 85А тобымен бірге тәмамдады. Ол A-7E және F/A-18 ұшақтарында сынақ ұшқышы болып қызмет етті және 1987 жылы ғарышкер кандидаты ретінде таңдалды. Боверсокс АҚШ Әскери-теңіз күштерінде капитан шындығын иеленеді.

NASA мансабы

1987 жылы ол НАСА-ның астронавт-ұшқышы ретінде таңдалды.

STS-50

Боверсокстың алғашқы миссиясы STS-50 болды, ол «Колумбия» бортында пилот ретінде қызмет етті. Миссия 1992 жылғы 25 маусымда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығының 39A ұшыру кешенінен 16:12:23 UTC уақытында ұшырылды. Оның басты мақсаты – АҚШ-тың микрогравитациялық зертханасы-1 (USML-1) ішінде микрогравитацияны зерттеуге арналған Spacelab модулінде эксперименттер жүргізу болды. Бұл модульде сұйық динамикасы, кристал өсуі, жану және биологиялық процестерге қатысты эксперименттер орындалды. Миссия 1993 жылғы 2 желтоқсанда 09:27:00 UTC уақытында 39B ұшыру кешенінен ұшырылды. Миссияның негізгі мақсаты – Хаббл ғарыш телескопына алғашқы қызмет көрсету болды, оның аясында ғарышкерлер телескоптың жүйелерін жөндеу және жаңарту үшін бірнеше ғарышқа шығулар жасады, осылайша оның оптикалық өнімділігін қалпына келтіріп, пайдалану мерзімін ұзартты. Миссия 1995 жылғы 20 қазанда 39B ұшыру кешенінен 13:53:00 UTC уақытында ұшырылды. STS-73-тің басты мақсаты – АҚШ-тың микрогравитациялық зертханасы-2 (USML-2) ішіндегі эксперименттер сериясын жүргізу болды, бұл эксперименттер ғарыш кеңістігінің ерекше микрогравитациялық ортасында материалтану, биотехнология, жану ғылымы және сұйық механикасына бағытталған. STS-82 – Хаббл ғарыш телескопына екінші қызмет көрсету миссиясы болды. Миссия барысында ғарышкерлер телескопқа жаңа құралдар орнату және жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін бірнеше ғарышқа шығулар жасады. Осы міндеттер телескоптың жұмысқа қабілетін арттыруға бағытталған. Міндеттері орындалғаннан кейін STS-82 «Discovery» 1997 жылғы 21 ақпанда 08:32:00 UTC уақытында Шатл қону алаңына қонды. Командир ретінде Боверсокс миссияның жалпы табысына және экипажының қауіпсіздігіне жауапты болды. Экспедиция 2002 жылғы 23 қарашада 00:49 UTC уақытында 39A ұшыру кешенінен «Эндевор» шаттлымен ұшырылды. Ғарышта болған кезеңде экипаж микрогравитация жағдайында бірнеше ғылыми эксперименттер жүргізіп, ХҒС-ты жабдықтау және күтіп ұстау жұмыстарын жалғастыру үшін екі рет ғарышқа шықты.

NASA-дан кейін

Боверсокс 2006 жылдың 30 қыркүйегінде НАСА-дан зейнеткерлікке шықты. 2009 жылдың 16 маусымында SpaceX компаниясының астронавттар қауіпсіздігі және миссияны қамтамасыз ету вице-президенті болып тағайындалды. SpaceX-тің Falcon 9 зымыранының алғашқы сәтті ұшырылуынан төрт күн өткен соң, 2010 жылдың 8 маусымында ол Астронавттар Даңқ залына енгізілді. 2012 жылдың 17 қаңтарында Боверсокс 2011 жылдың желтоқсан айының соңында SpaceX-тен кеткені хабарланды. Боверсокс америкалық "Home Improvement" телешоуының үш эпизодында қатысты. 3-ші маусымның 24-ші эпизоды, "Реалии байт" деп аталады, 1994 жылдың 18 мамырында көрсетілді.

NASA әкімшілігі

2019 жылдың шілдесінде Боуэрсокс Уильям Герстенмайерді алмастырып, НАСА-ның Адамды зерттеу операциялары миссиясы дирекциясының әкімшісінің міндетін атқарушысы болды. 2020 жылдың мамырында Боуэрсокс тағы да НАСА-ның Адамды зерттеу операциялары миссиясы дирекциясының әкімшісінің міндетін атқарушысы болды, бұл жолы Даглас Ловерроны алмастырды.

Сыйлықтар мен марапаттар

Боуэрсокс Ұлттық қорғаныс медаліне бір жұлдыз қосылған, терроризмге қарсы жаһандық соғыс медаліне, Әскери-теңіз қызметінің таспасына және төрт жұлдыз қосылған NASA ғарыш ұшу медаліне ие. 1995 жылғы 26 қазанда Боуэрсокс 1995 жылғы Әлем сериясының 5-ші ойынында салтанатты алғашқы лақтыруды жасады.