Кіріспе

Сауд Арабиясының оңтүстік-батыс әкімшілік аймағы Йеменмен шекаралас. ʿAsir (عَسِيْر), сондай-ақ Асеер деп те жазылады, Сауд Арабиясының оңтүстік-батысындағы провинция (مِنْطَقَةُ), оның аты ʿAsīr тайпасының атымен аталған. Оның ауданы – және 2022 жылы шамамен 2 024 285 адам тұрады. 'Asir солтүстік және батыста Мекке провинциясымен, солтүстік-батыста Әл-Баха провинциясымен, солтүстік-шығыста Эр-Рияд провинциясымен, оңтүстік-шығыста Нажран провинциясымен, ал оңтүстікте Джазан провинциясымен және Йеменнің Са'да мухафазасымен (әкімшілік аймағымен) шектеседі. Абха – провинцияның астанасы, ал басқа қалалардың қатарында Хамис Мушаит, Биша және Барек бар. Аймақ әкімі – Түркі ибн Талал бин Абдулазиз Әл Сауд. Ол 2018 жылдың 27 желтоқсанында тағайындалып, Фаисал бин Халид бин Абдулазиз Әл Саудты қызметтен алды.

География

ʿAsir аймағы елдің қалған бөлігінен көбірек жауын-шашын алатын биік платода орналасқан және Абха маңындағы Джабал Саудаға дейін жететін елдің ең биік шыңдарына ие. Алайда, деректер өте аз және сенімсіз болғандықтан, биік таулардағы жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері, екі жауын-шашын маусымында түседі – негізгісі наурыз және сәуір айларында, ал жазда да кейбір жаңбырлар болады. Температуралар өте ауыспалы, биік тауларда күндізгі температураның өзгеру диапазоны әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Түстен кейін температура жоғары болуы мүмкін, бірақ таңертең қатты суық болып, тұман көру қабілетін дерлік нөлге дейін төмендетуі мүмкін. Осының салдарынан, ʿAsir Сауд Арабиясының басқа кез келген аймағына қарағанда әлдеқайда көп табиғи өсімдіктерге ие, ал қорғалған жерлерде тіпті тығыз қылқан жапырақты ормандар да кездеседі, бірақ көбірек ашық беткейлер әлі де өте құрғақ. ʿAsir-де көбінесе бидай және жеміс егістерін өсіретін көптеген шаруалар тұрады. Суару арқасында қазіргі заманда өндіріс едәуір артты. Асыр ұлттық паркі 1981 жылы құрылды және Қызыл теңіз жағалауынан басталып, батыс тау етегі арқылы Асыр тік жарларына дейін созылады.

Тарих

Б.з.д. 25 жылы Элий Галл өз легиондарын Мысырдан оңтүстікке қарай, Жерорта теңізі мен қазіргі Йемендегі Хадрамаут арасындағы ежелгі құрлық арқылы өтетін сауда жолдарын бақылауға алу мақсатымен жорыққа шықты. Римдіктер осы жолдарды бақылауға ұмтылды, себебі олар ақшаға зор мұқтаж болды және Сәбаның астанасы Марибті жаулап алып, ладан – сол кездегі бағалы тауар – және басқа да құнды хош иісті заттар саудасын бақылау арқылы кіріс табуға үміттенді. Бірақ, экспедиция сәтсіз аяқталып, ʿАсир туралы көп мәлімет пайда болған жоқ. 1920 жылға қарай, қазіргі Сауд Мемлекетінің негізін қалаушы Ибн Сауд Сауд әулетінің жоғалтқандарын өтеуге және ара түбектің көп бөлігін өзінің билігіне біріктіруге кірісті. Осы науқанның бір бөлігі ретінде ол Икван деп белгілі бедуин сарбаздарын ʿАсирді басып алуға жіберді, ал аймақтың билеушісі Хасан Әл Идриси өңірді тастап кетуге мәжбүр болды. Сондықтан ол Йеменнің билеушісі, имам Яхьядан қорғаныш сұрап, оның қасына барып паналады.

Экономика

Тарихи тұрғыдан алғанда, ʿАсир кофе, бидай, люцерна, арпа, сена және ладан өндіруімен белгілі болған. Бидай жазда егілсе, сусамы өңірдің ылғалды жерлерінде өсірілген. Сабаннан кілемдер, бас киімдер мен тоқыма себеттер жасалған. Аймақтағы тайпалар да сабаннан шатырлар тоқыған.

Даму жобасы

2019 жылы Сауд Арабиясы үкіметі ʿAsir аймағында инфрақұрылымды дамыту жобасын бастады. Жобаның құны 1 миллиард саудиялық риалдан асып түсуі күтілуде. Аталған жобалар денсаулық сақтау, көлік және қалалық қызметтерді қамтиды. Бұл жоба Сауд Арабиясының 2030 жылға дейінгі даму стратегиясына сәйкес келіп, мұнай емес кірістерді әртараптандыруға және Сауд Арабиясында жаңа ресурстарды дамытуға бағытталған.