Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сауд Арабиясының әкімшілік аймағы
Administrative region of Saudi Arabia
Джазан провинциясы, сондай-ақ Джизан (جيزان) деп те жазылады, Сауд Арабиясының екінші кіші провинциясы (Әл Бахадан кейін). Ол Йеменнің солтүстігінде, Қызыл теңіздің оңтүстік жағалауында созылып жатыр. Аймақтың ауданы 13 457 км² және 2022 жылғы халық санауы бойынша халқы 1 404 997 адамды құрайды. Бұл аймақ Корольдіктегі ең жоғары халық тығыздығымен ерекшеленеді. Аймақтың орталығы – Джазан қаласы; Принц Мухаммад бин Насер 2001 жылдың сәуір айынан бері губернатор болып табылады. Аймақ құрамына Қызыл теңіздегі 100-ден астам арал кіреді. Джазан экономикалық қаласы – аймақтың экономикасын дамыту және оны Сауд Арабиясының экономикалық өсуіне қатыстыру мақсатымен жоспарланған ірі жоба. Сауд Арабиясының алғашқы табиғат қорғау аймағы саналатын Фарасан аралдарында қыс айларында Еуропадан көшіп келетін құстар мекендейді.
Jazan Province, also spelled Jizan (جيزان) is the second smallest (after Al Bahah) province of Saudi Arabia. It stretches along the southern Red Sea coast, just north of Yemen. It covers an area of 13,457 km2 and had a population of 1,404,997 at the 2022 census. The region has the highest population density in the Kingdom. The capital is the city of Jazan; Prince Muhammad bin Nasser has been the Governor since April 2001. The region includes over 100 islands in the Red Sea. Jazan Economic City is a mega project that is planned to boost the economy of the region and make it part of the Saudi economic growth. The Farasan Islands, Saudi Arabia's first conservation protected area, is home to migratory birds from Europe in winter.
География
Облыс үш бөлікке бөлінеді. Ал-Сарават таулары ішкі жағында, биіктігі шамамен 3000 метрге жетеді. Алхазун орман ауданы бай жайылымдық жерлермен тізіліп орналасқан орманнан тұрады. Жазықтар кофе бұршақтарын, дәнді дақылдарды (арпа, тары және бидай) және жемістерді (алма, банан, жүзім, манго, папайя, өрік және цитрус түрлері) өндіруімен белгілі. Таулы аймақтардағы климат 'Асирдің салыстырмалы түрде ылғалды климатына ұқсас болғанымен, Джизан провинциясының жағалау аймақтары Тихаманың бір бөлігі болып табылады, бұл елдегі ең ыстық жер, орташа ең жоғары температура шілдеде 40°C (104°F) және қаңтарда 31°C (88°F) аралығында. Жағалау лагуналарының жоғары ылғалдылығы климатты одан да шыдамсыз етеді. Жылдық жауын-шашын мөлшері 75 миллиметрден (3 дюйм) аз. Сабая тау мен жағажайдың арасында орналасқан.
The region divides into three parts. The Al Sarawat mountains inland, which rise to about 3,000 metres. The Alhazoun forest district consists of forest broken by some areas of rich pasture. The plains are noted for the production of coffee beans, cereal grain crops (barley, millet and wheat) and fruit (apples, bananas, grapes, mangoes, papayas, plums and citrus varieties). Though the climate on the highlands is similar to the relatively wetter climate of 'Asir, the coastal regions of Jizan province are part of Tihamah, probably the hottest place in the country, with mean maximum temperatures ranging from 40 °C (104 °F) in July to 31 °C (88 °F) in January. High humidity from coastal lagoons makes the climate even less bearable than it would be otherwise. Rainfall is extremely low at less than 75 millimetres (3 inches) per year. Sabya is located in the center between the mountain and the beach.
Этнографиялық
Араб тілінде 90%-дан астам тұрғындар сөйлейді. Джизанның бір бөлігі, Химияриттік мемлекеті 525 жылы құлағаннан бері Йеменнен басқарылмағанына қарамастан, көптеген йемендіктер оны "Үлкен Йеменнің" құрамына кіретін жер деп есептейді. Осы кезеңнен бастап Джизан провинциясының аумақтары көбінесе тәуелсіз болды және 18 ғасырда Бірінші Сауд мемлекетінің бір бөлігі болды. Джизан 1932 жылы Сауд Арабиясына қосылды және Сауд Арабиясы-Йемен соғысына (1934) әкелген Йеменнің шапқыншылығынан қорғалды. Имам Яхья Тайф шартында Йеменнің осы аймаққа деген талабын тоқтатты. Дегенмен, көптеген йемендік ұлтшылдар 2000 жылғы Сауд-Йемен шекаралық келісімімен мәселе ресми түрде шешілгенге дейін Джизанды талап етуді жалғастырды.
The Arabic language is spoken by over 90% of the inhabitants. Parts of Jizan was claimed to be part of a "Greater Yemen" by many Yemenis despite never being ruled from Yemen since the fall of the Himyarite Kingdom at 525 CE. Since that period, the areas of Jazan province has been mostly independent and it has also been part of the First Saudi state during the 18th century. Jazan has been annexed by Saudi Arabia in 1932 and was defended from a Yemeni invasion that lead to the Saudi–Yemeni War (1934) and Imam Yahya suspended Yemen's claim to the region in the treaty of Taif. Though many Yemeni nationalists continued to claim Jizan until the issue was settled formally and finally in the Saudi Yemeni border agreement of 2000.
Қоршаған орта жобалары
2019 жылы Сауд Арабиясы үкіметі аймақтағы су және экологиялық жобаларды іске асыру үшін 213 миллион доллар бөлді. Бұл жобаларға кәрізді тазарту құбырының орнатылуы, кәріз желісі, үйлерге кәріз қосылымдары және су сорғы стансасы кіреді.
In 2019, the Saudi Government allocated $213 million to implement water and environmental projects in the region. Such projects include, installing a sewage treatment line, sewage network, sewage connections for households, and a station for pumping.
Эфиопиялық мигранттар қатысатын шекаралық оқиғалар
2014 жылдан бері Йемендегі азаматтық соғысқа байланысты, Сауд Арабиясының шекара күзетшілері Сауд Арабиясының шекарасын заңсыз кешіп өткен эфиопиялық мигранттарды атқылаған деген хабарлар тарады. 2023 жылдан бастап, Йемен мен Жазан, Асир және Наджран провинцияларының шекарасында кем дегенде бірнеше жүз эфиопиялық мигрант қаза болды. Шекара күзетшілері жарылғыш қару-жарақ қолданған деген күдік бар.
Since 2014, in relation to the civil war in Yemen, there have been reports of alleged shooting of Ethiopian migrants illegally crossing the Saudi border by the Saudi Border Guard. Since 2023, at least several hundred Ethiopian migrants have been killed at the border between Yemen and the provinces Jazan, Asir and Najran. The border guards allegedly also used explosive weapons.