17 ғасыр ағылшын аристократы Генри Вриотсли, Саутгемптон графы

Кіріспе

17 ғасырдағы ағылшын ақсұлтаны Генри Уриотсли, Саутгемптонның 3-ші графы (айтуы нақты емес: /'//r//ɛ//z//l//i/ "Rezley", '/r//aɪ//z//l//i/ "Rizely" (ескіше), '/r//ɒ//t//s//l//i/ (қазіргі кезде) деп ұсынылған; 6 қазан 1573 – 10 қараша 1624) – Генри Уриотсли, Саутгемптонның 2-ші графы мен Мэри Браунның жалғыз ұлы, Энтони Браунның, 1-ші Монтегью виконтының қызы. Шекспирдің "Венера мен Адонис" және "Лукрецияның зорлануы" атты екі повесть ақындық шығармасы Саутгемптонға арналған, ол Шекспирдің сонеттеріндегі "Сұлу жас жігіт" ретінде жиі танылады.

Отбасы

Генри Уриотсли 1573 жылдың 6 қазанында Суссекс штатындағы Коудрей үйінде дүниеге келді. Ол Саутгемптонның 2-ші графы Генри Уриотсли мен Мэри Браунның жалғыз ұлы болды. Ол Энтони Браунның, 1-ші виконт Монтегью, және оның бірінші әйелі Джейн Рэдклифтің жалғыз қызы еді. Оның екі қарындасы болды: Джейн, ол 1573 жылға дейін қайтыс болды, және Мэри (шамамен 1567–1607), ол 1585 жылдың маусым айында Томас Арунделлге, Уордурдың 1-ші баронына үйленді. Әкесінің қайтысынан кейін Саутгемптонның анасы екі рет тұрмысқа шықты: алғаш 1594 жылдың 2 мамырында, сэр Томас Хениджге (17 қазан 1595 жылы қайтыс болған), үйдің вице-камерларіне, екінші рет 1598 жылдың 5 қарашасы мен 1599 жылдың 31 қаңтары аралығында сэр Уильям Хервиге. Ол 1607 жылдың қарашасында қайтыс болды.

Ерте өмір

1581 жылғы 4 қазанда әкесі қайтыс болғаннан кейін Саутгемптон графтыққа мұрагерлікпен ие болды және жылына 1097 фунт стерлингке бағаланған кіріс алды. Оның қамқорлығы мен некесі королева тарапынан өзінің туысы, Эффингемнің лорды Чарльз Говардқа 1000 фунтқа сатылды. Акриггтің сөзіне сәйкес, Говард "кейіннен ешқандай құжаты табылмаған, жас графтың қамқорлығы мен некесін жеке түрде лорд Берглиге беруге келісім жасады, бірақ Говард жерлерін өз қолында қалдырды". 1581 жылдың соңында немесе 1582 жылдың басында сегіз жасар Саутгемптон Сесил үйіне, Стрэндке қоныстанды. 1585 жылғы қазан айында он екі жасқа келген Саутгемптон Кембридж университетіндегі Сент-Джон колледжіне түсіп, 1589 жылғы 6 маусымда магистр дәрежесін алды. Университетті бітірген соң, оның аты Грей Инн заңгерлік қоғамына тіркелді және 1588 жылғы 29 ақпанда қабылданып алынды. Саутгемптон 16 жасқа толған күні, 6 қазан 1589 жылы, лорд Бергли оның жасын күнделігіне жазды. 1590 жылы Бергли Саутгемптонның әкесі, Энтони Браун, 1-ші Монтегью виконты, және Саутгемптонның анасы Мэримен Саутгемптон мен лорд Берглидің үлкен немересі, Берглидің қызы Энн Сесилдің қызы Элизабет Вэр және Оксфордтың 17-ші графы Эдвард де Вердің арасында некелесу туралы келіссөздер жүргізді. Бірақ Саутгемптон бұл одаққа құмар болған жоқ, ал 1594 жылғы қарашада, Саутгемптон 21 жасқа толғаннан кейін шамамен алты апта өткен соң жазған хатында иезуит Генри Гарнет «жас Саутгемптон графы Леди Вирден бас тартқандықтан 5000 фунт төлейді» деген қауесет тарағанын хабарлады. 1591 жылы лорд Берглидің канцеляриясындағы хатшысы Джон Клэпхэм Саутгемптонға латын тілінде «Нарцисс» атты өлеңін арнады, ол грек аңызындағы өзін-өзі сүйген, сұлу жас жігіттің өлімі туралы айтады. Акриггтің сөзіне сәйкес, Саутгемптон енді көп уақытын сарайда өткізді. Ол 1592 жылғы қыркүйек айының соңында королева Елизавета Оксфордқа келген кезде қатысты және королеваның сапарына арналған Джон Сэндфордтың латын тіліндегі өлеңінде мақтауға ие болды. 1592 жылғы қазан айында Саутгемптонның әкесі, Монтегью виконты қайтыс болды. Монтегью Гартер орденінің рыцары болған, ал 1593 жылғы 3 мамырда Клиффорд Инннен (заң мектебі және Канцелярия Инні) Филипп Гауди өзінің ағасы Бассингборн Гаудиге Саутгемптонның лорд-кайдгер, лорд Берг және лорд Уиллоуби де Эресбимен бірге орденге ұсынылғанын жазды. Содан кейін, 1593 жылғы 26 маусымдағы Гартер орденінің құрметіне Джордж Пил оны «Жігіт Уриотсли, Саутгемптонның жұлдызы» деп атады, Саутгемптон графының орденді құрған рыцарьлардың арасында болғанын бұрмалап көрсетті. Алайда, Саутгемптон король Джеймс билікке келген 1603 жылға дейін орденге қабылданбады.

When his father died on 4 October 1581, Southampton inherited the earldom and landed income valued at £1097 6s per annum. His wardship and marriage were sold by the Queen to her kinsman, Charles, Lord Howard of Effingham, for £1000. According to Akrigg, Howard "entered into some further agreement, of which no documentation can now be found, which transferred to Lord Burghley personally the custody and marriage of the young Earl, but left Howard holding his lands." Late in 1581 or early in 1582 Southampton, then eight years of age went to live at Cecil House in the Strand. In October 1585, at age twelve, Southampton entered St John's College, Cambridge, graduating M. A. on 6 June 1589. His name was entered at the Gray's Inn legal society before he left the university, and he was admitted on 29 February 1588. On Southampton's 16th birthday, 6 October 1589, Lord Burghley noted Southampton's age in his diary. By 1590 Burghley was negotiating with Southampton's grandfather, Anthony Browne, 1st Viscount Montague, and Southampton's mother, Mary, for a marriage between Southampton and Lord Burghley's eldest granddaughter, Elizabeth Vere, daughter of Burghley's daughter, Anne Cecil, and Edward de Vere, 17th Earl of Oxford. But Southampton did not like the match and, in a letter written in November 1594, about six weeks after Southampton had turned 21, the Jesuit Henry Garnet reported the rumour that "The young Erle of Southampton refusing the Lady Veere payeth £5000 of present payment". In 1591 Lord Burghley's Clerk in Chancery, John Clapham, dedicated to Southampton a poem in Latin, Narcissus, recounting the Greek legend of a beautiful young man who perishes through self love. According to Akrigg, Southampton was now spending much of his time at court. He was in attendance when Queen Elizabeth visited Oxford in late September 1592 and was praised in the Latin poem written by John Sandford to commemorate the Queen's visit. In October 1592 Southampton's grandfather, Viscount Montague, died. Montague had been a Knight of the Garter, and on 3 May 1593, Philip Gawdy of Clifford's Inn (a law school and Inn of Chancery) wrote to his brother, Bassingbourne Gawdy, that Southampton had been nominated to the Order, together with the Lord Keeper, Lord Burgh, and Lord Willoughby de Eresby. Shortly thereafter, in his Honour of the Garter dated 26 June 1593, George Peele referred to him as "Gentle Wriothesley, Southampton's star", claiming erroneously that an Earl of Southampton had been among the founding Knights. However, it was not until 1603 that Southampton was invested in the Order under King James.

Саутгемптон мен Шекспир

1593 жылы Шекспир поэмалық өлеңдер жинағы «Венера мен Адонис» атты туындысын Саутгемптонға арнады, ал 1594 жылы «Лукрецияның зорлануы» туындысын жариялады. «Венера мен Адонис» арнауы көбірек ұстамды болғанымен, «Лукрецияның зорлануы» арнауы аса жоғары бағаланған сөздермен берілген: Сіздің құрметіңізге арнаған махаббатым шексіз. Мен жасағандарыңыз сіздікі, мен істеуге тиіс нәрселер сіздікі, менің барлығымның бір бөлігі сізге адал. Дегенмен, осындай мақтанға толы тіл осы кезеңде ерекше емес еді, себебі автордың еңбектерін қолдаған кез келген ақсүйек адамды арнайы мақтау, көбінесе саяси және, ең бастысы, қаржылық себептермен жасалатын. «Шекспир және оның заманы» атты еңбегінде Нейтан Дрейк алғаш рет Саутгемптонның Шекспирдің екі ұзын поэмалық туындысының ғана емес, сонымен қатар «Сонеттердегі әдемі жас жігіт» деп аталатын тұлғаның да меценаты болғанын айтты. Туынды бетінде «осы сонеттердің жалғыз тудырушысы, В. Х. мырза» деп көрсетілген, ал бұрыннан сонеттер «В. Х. мырзаға» арналған деп есептелген. Алайда Дрейк Чалмерстің «тудыру» сөзінің бір мағынасы «өсіру» дегенді білдіретінін қабылдап, В. Х. мырзаның өлеңдерде айтылған «әдемі жас жігіт» емес, қолжазбаны сатып алған адам болғанын дәлелдеді. Эдвард Чейни бұл туралы растау ретінде «В. Х. мырзаның» Саутгемптонның анасына үйленген және оның мүлігін мұра еткен Уильям Херви екенін айтады. Сонеттерге арналған адресат ретінде Саутгемптонды қарастыратын басқа да жақтаушылар оның инициалдары, H. W. (Генри Уриотсли), баспагер оның кім екенін жасыру үшін кері бұрылған деп болжайды. Бірақ Хонан Саутгемптонның Шекспирдің сонеттеріне қатысы болуы мүмкін екенін айтса да, оның портретін сонеттердегі өршіл, опасыз жас жігіт ретінде бейнелеу арқылы оны қорлағанының ешқандай шындығы жоқ, себебі ол «жаман» (95-сонет), «сезімтал» және «қателікке» немесе «ұятқа» ұшыраған (34, 35-сонеттер) және жамандыққа толы. Көптеген архивтік зерттеулерге қарамастан, олардың қарым-қатынасы туралы ешқандай құжат табылмады, тек Шекспирдің екі ұзын поэмалық туындысына арналған арнаулар ғана бар. Ақын және драматург Уильям Дэвенанттың (1606 – 7 сәуір 1668) айтуынша, Николас Роу өзінің «Шекспирдің өмірі» атты еңбегінде Саутгемптонның бірде Шекспирге «сатып алуды аяқтау» үшін 1000 фунт стерлинг бергенін айтқан, бірақ Хонан мұны аңыз деп санайды.

In 1593 Shakespeare dedicated his narrative poem Venus and Adonis to Southampton, followed in 1594 by The Rape of Lucrece. Although the dedication to Venus and Adonis is more restrained, the dedication to The Rape of Lucrece is couched in extravagant terms:
The love I dedicate to your lordship is without end What I have done is yours; what I have to do is yours; being part in all I have, devoted yours. This type of vaunting language was not particularly unusual, however, because other dedications of the day always excessively praised any noble person sponsoring the author's work – mainly for political and, above all, financial reasons. Nathan Drake, in Shakespeare and his Times, was the first to suggest that Southampton was not only the dedicatee of Shakespeare's two long narrative poems, but also the "Fair Youth" of the Sonnets. The title page refers to the "onlie begetter of these sonnets Mr W. H.," and it had earlier been inferred that the Sonnets were addressed to "Mr. W. H.". Drake, however, adopting Chalmers' suggestion that one meaning of "beget" is "bring forth", argued that Mr. W. H. was the procurer of the manuscript rather than the "Fair Youth" addressed in the poems. Confirmation of this as also that "Mr. W. H." was the William Hervey who married Southampton's mother and inherited 'her goods' is provided by Edward Chaney. Other adherents of the theory that Southampton was the addressee of the Sonnets have suggested that his initials, H. W. (Henry Wriothesley), were simply reversed by the publisher to conceal his identity. But, Honan argues that although Southampton
may be involved in Shakespeare's sonnets there is no real likelihood that he traduced him by drawing his portrait as the fickle, treacherous Young Man of the sonnets, who is implicitly "lascivious" (sonnet 95), "sensual" to a "fault" or to his "shame" (sonnets 34, 35), and ridden with vices. Despite extensive archival research, no documents have been found concerning their relationship apart from the dedications to Shakespeare's two long narrative poems. Nicholas Rowe, on the authority of poet and playwright William Davenant (1606 – 7 April 1668), stated in his Life of Shakespeare that Southampton once gave Shakespeare £1,000 to "go through with a purchase", but Honan terms this a myth.

1590 жылдар

Саутгемптон 1590 жылдары басқа жазушылардан арнаулар алды. 1593 жылдың 27 маусымында Томас Наш өзінің «Бақытсыз саяхатшы» романын аяқтап, оны Саутгемптонға арнады, оны «Ақындардың өздерінен де, ақындарды жақсы көретіндерден де жақын және құрметтейтін» деді. 1595 жылы Герваз Маркхэм «Ричард Гринвилдің ең құрметті трагедиясы, рыцарь» шығармасына Саутгемптонға арналған арнау сонетін қосты. 1596 жылдың 2 наурызында Джон Флорионың итальян-ағылшын сөздігі Кафедралық тіркелімге енгізілді. Өзінің арнауында Флорио, графтың бірнеше жыл бойы «қамқорлығында» болған, Саутгемптонды итальян тіліндегі шеберлігі үшін мақтады, ол «осы тілді толық меңгеру үшін шетелге саяхаттау қажеті жоқ» деді. 1597 жылы Генри Лок өзінің «Санды христиандық құштарлықтары» атты шығармасындағы алпыс арнау сонеттерінің қатарына Саутгемптонға арналған сонетті қосты. Сол жылы Уильям Бертон оған Ахилл Татиустың «Клитофон және Леуцип» аудармасын арнады. 1594 жылдың 4 қазанында Саутгемптонның досы сэр Генри Данверс, сэр Уолтер Лонгтың ағасы Генри Лонгты Данверстер мен Лонгтар отбасылары арасындағы жергілікті жанжал кезінде атып өлтірді. Сэр Генри және оның үлкен ағасы сэр Чарльз Данверс Тичфилдке қашып, Саутгемптон оларды баспанаға алды. Ағалар заңсыз жарияланды және ақырында континентке қашып, король Генри IV сарайына сиынып кетті. 1595 жылдың 17 қарашасында Саутгемптон Елизавета патшайымының таққа отыру күніне арналған турнирде өнер көрсетті, және Джордж Пилдің «Anglorum Feriae» еңбегінде «әдемі және мейірімді» деп еске алынды. Алайда, Акриггтің айтуынша, «Ол әдемі және мейірімді болған шығар, бірақ біз Саутгемптонның Елизавета патшайымының құрметіне ие болғанын естімедік». 1596 жылдың 13 сәуірінде патшайым Роберт Деверэ, Эссекстің 2-ші графына Саутгемптонды немесе Дерби графымен бірге Каледегі рельеф үшін экспедицияға алмауды арнайы тапсырды, және сол жазда Саутгемптон Эссекспен бірге Кадис экспедициясына қатыспаған сияқты. 1597 жылдың ақпанында Саутгемптон Нортумберленд графына рапирамен дуэльге шақырды, бұл патшайым мен құпия кеңестің араласуын қажет етті, ал 1 наурызда сэр Роберт Сиднидің қызы Бриджиттің шомылдыру рәсімінде құда болды. Сол жылы Саутгемптон Эссекспен бірге Азор аралдарына «даңқсыз» саяхат жасады, онда Роуленд Уайттың айтуынша, «Саутгемптон лорды патшаның ұлы кемелерінің бірімен соғысып, оны батырды». Оралғаннан кейін ол 5 қарашада Лордтар палатасында алғаш рет пайда болды және бірнеше комитеттерге енгізілді, бірақ «жиі қатыспайтын» болды. Осы уақытқа дейін ол күрделі қаржылық қиындықтарға тап болды және өзінің иеліктерін басқаруды екі сенімдіге тапсырды, олар жыл соңына қарай оның жерлерінің бір бөлігін сатты. 1598 жылы Саутгемптон корольдік сарайда Амброз Уиллоубимен жанжалға түсіп, королева кешке зейнеткерлікке шыққаннан кейін карта ойынын ойнаған бөлмені тастап кетуді бұйырды. Саутгемптон Уиллоубиді ұрып, «Уиллоуби оның шашының бір бөлігін жұлып алды», бұл үшін королева Уиллоубиге алғыс айтты, «егер ол оны күзетшілерге жіберсе, жақсы болар еді, кім оны алып шығуға батыл болар екенін көру үшін». Бұл жанжалдың себебі Уиллоубидің Саутгемптон мен оның әуесқойы, королеваның құрметті қыздарының бірі Элизабет Вернон арасындағы қарым-қатынасты қиындатқан сөзі болды деген болжам бар. Королева Саутгемптонға сарайда пайда болуын тыйым салды, бірақ оған көп ұзамай қайта оралуға рұқсат берді. Дегенмен, Роуленд Уайт ақпан айының басында «Саутгемптон лорды оның мәртебесінің ең қызықты қолдануына қатты алаңдайды» деп хабарлады. Қаржылық қиындықтар мен королеваның жақтырмауына байланысты Саутгемптон бір уақытқа шетелде тұруға бел буды және сэр Роберт Сесилді Франция королі Генри IV-ке елшілікке ертіп бару мүмкіндігін пайдаланды. 6 ақпанда Саутгемптонға екі жылға шетелге саяхаттауға рұқсат берілді, ал наурыз айында ол Сесилмен Анжеде болды, онда 7 наурызда Саутгемптон француз короліне таныстырылды. Сесил сәуір айында сәтсіз миссиясынан Англияға оралғанда, Саутгемптон француз сарайында қалды, 1594 жылы Генри Лонгты өлтіргеннен кейін Англиядан қашуға көмектескен сэр Чарльз Дэнверс пен сэр Генри Дэнверспен Италияға саяхаттауды жоспарлады. Сол кезде королева Дэнверс бауырларын кешіруге шешім қабылдады, олар 1598 жылдың 30 тамызында Англияға оралды, сол кезде Саутгемптон да жасырын түрде қайтып келді және жүкті әуесқойға, Элизабет Вернонға үйленді. Ол дереу құрлыққа кетті, бірақ 3 қыркүйекте патшайым үйлену туралы біліп, оның басты әйелдерінің бірі Элизабет Вернонды патшалық рұқсатысыз үйленгені үшін Флит түрмесіне жапты. Королева Саутгемптонға дереу Англияға оралуды бұйырды, бірақ ол Парижде екі ай бойы қалды, құмар ойындарында көп ақша жоғалтты. Қараша айының басына қарай ол Англияға оралды, сондай-ақ Флитке қамалды, онда ол бір ай бойы тұрды, осы уақытта Элизабет Вернон қыз, Пенелопаны дүниеге келтірді. Оның қиындықтарына қоса, Саутгемптон анасы, әйелдер графымен оның сэр Уильям Гервейге үйленуіне қатысты дауға қатысты. Лорд Генри Ховард ана мен ұл арасындағы жағдайды жақсарту үшін шақырылды, және графы мен Гервей қаңтар айының басында үйленді. 1599 жылы, тоғыз жылдық соғыс кезінде (1595–1603), Саутгемптон Эссекспен бірге Ирландияға барды, ол оны атты әскердің генералдары етіп тағайындады, бірақ королева тағайындаманы жоюды талап етті. Саутгемптон графқа жеке қатысып, офицер ретінде емес, қызмет етті. Алайда, Саутгемптон наурыз айындағы шайқаста жеңіліске ұшырауын болдырмады, өйткені оның кавалериясы Уиклоу округіндегі Арклоу қаласындағы шабуылды жоққа шығарды. 1601 жылдың ақпанында Эссекс көтерілісінен кейін Уильям Рейнольдс, 1599 жылы Ирландияда Эссекспен бірге қызмет еткен әскер, сэр Роберт Сесилге хат жазды. Белгілі бір адамдар туралы айта отырып, олар әлі тұтқынға алынбаған, Рейнольдс былай деп жазды:

Southampton received dedications from other writers in the 1590s. On 27 June 1593 Thomas Nashe completed his picaresque novel, The Unfortunate Traveller, and dedicated it to Southampton, terming him "a dere lover and cherisher as well of the lovers of Poets, as of Poets themselves", and in 1593 Barnabe Barnes published Parthenophil and Parthenope with a dedicatory sonnet to Southampton. In 1595 Gervase Markham included a dedicatory sonnet to Southampton in The Most Honorable Tragedy of Richard Grinvile, Knight. On 2 March 1596 John Florio's Italian/English dictionary was entered in the Stationers' Register. In his dedication, Florio, who was for some years in the Earl's "pay and patronage", complimented Southampton on his fluency in Italian, saying he "had become so complete a master of Italian as to have no need of travel abroad to perfect his mastery of that tongue". In 1597 Henry Lok included a sonnet to Southampton among the sixty dedicatory sonnets in his Sundry Christian Passions. In the same year William Burton dedicated to him a translation of Achilles Tatius's, Clitophon and Leucippe. On 4 October 1594 Southampton's friend, Sir Henry Danvers, shot Henry Long, brother of Sir Walter Long, in the course of a local feud between the Danvers and Long families. Sir Henry and his elder brother, Sir Charles Danvers, fled to Titchfield, where Southampton sheltered them. The brothers were outlawed, and eventually escaped to the continent where they took refuge at the court of King Henri IV. On 17 November 1595, Southampton jousted in Queen Elizabeth's accession day tournament, earning a mention in George Peele's Anglorum Feriae as "gentle and debonaire". However, according to Akrigg, "Gentle and debonair he may have been, but we never again hear of Southampton being high in the graces of Queen Elizabeth". On 13 April 1596 the Queen specifically instructed Robert Devereux, 2nd Earl of Essex, not to take either Southampton or the Earl of Derby, with him on an expedition for the Relief of Calais, and it also appears that Southampton did not accompany Essex on the Cadiz Expedition that summer. In February 1597 Southampton challenged the Earl of Northumberland to a duel with rapiers, requiring intervention by the Queen and Privy Council, and on 1 March stood godfather at the christening of Sir Robert Sidney's daughter, Bridget. Later that year Southampton was with Essex on his "inglorious" Voyage to the Azores, where according to Rowland Whyte, "My Lord of Southampton fought with one of the Kings great Men of Warre, and suncke her". On his return, he made his first appearance in the House of Lords on 5 November, and was put on several committees, but became a "chronic absentee". By this time he was in serious financial difficulties, and had turned over administration of his estates to two trustees, who by the end of the year had sold some of his lands. In 1598 Southampton was involved in a brawl at court with Ambrose Willoughby, one of the Queen's esquires of the body, who had ordered him to leave the presence chamber where he was playing the card game primero after the Queen had retired for the evening. Southampton struck Willoughby, and "Willoughby puld of some of his locke", for which the Queen gave Willoughby thanks, saying "he had done better yf he had sent hym to the porters lodge, to see who durst have fetcht hym out". There is a suggestion that underlying the altercation was something Willoughby had said which caused trouble between Southampton and his mistress, Elizabeth Vernon, one of the Queen's Maids of Honour. The Queen forbade Southampton to present himself at court, although he was soon allowed back. Nonetheless, it was reported by Rowland Whyte at the beginning of February that "My Lord of Southampton is much troubled at her Majesties straungest Usage of hym". Faced with his financial difficulties and the Queen's disfavour, Southampton determined to live abroad for a time, and seized the opportunity of accompanying Sir Robert Cecil on an embassy to Henri IV of France. On 6 February Southampton was granted licence to travel abroad for two years, and by March he and Cecil were in Angers, where on 7 March Southampton was presented to the French King. When Cecil returned to England from his failed mission in April, Southampton remained at the French court, planning to travel to Italy with Sir Charles Danvers and Sir Henry Danvers, whom he had helped to escape from England in 1594 after the murder of Henry Long. At that juncture, the Queen decided to pardon the Danvers brothers, and they were back in England on 30 August 1598, at which time Southampton also returned in secret, and married his pregnant mistress, Elizabeth Vernon. He left for the continent almost immediately, but by 3 September the Queen had learned of the marriage and consigned Elizabeth Vernon, one of her chief ladies in waiting, to the Fleet Prison for marrying without royal permission. The Queen ordered Southampton to return to England forthwith, but he remained in Paris for two months, losing large sums in gambling. By the beginning of November, he was back in England, also lodged in the Fleet, where he remained for a month, during which time Elizabeth Vernon gave birth to a daughter, Penelope. To add to his difficulties, Southampton was at this time involved in a dispute with his mother, the Dowager Countess, over her prospective marriage to Sir William Hervey. Lord Henry Howard was brought in to smooth matters between mother and son, and the Countess and Hervey were wed in early January 1599. In 1599, during the Nine Years' War (1595–1603), Southampton went to Ireland with Essex, who made him General of the Horse, but the Queen insisted that the appointment be cancelled. Southampton remained on in personal attendance upon the Earl, rather than as an officer. However, Southampton was active during the campaign and prevented a defeat at the hands of the Irish rebels when his cavalry drove off an attack at Arklow in County Wicklow. Shortly after the Essex's Rebellion in February 1601, William Reynolds, a soldier who had served with Essex in Ireland in 1599, mentioned Southampton in a letter to Sir Robert Cecil. Speaking of certain men involved in the Essex rebellion who had not yet been arrested, Reynolds wrote:

Мен Пирс Эдмонс, Эссекс графының адамы, маған жақын жағада туған және Эссекс графынан көптеген сыйлықтар мен жеңілдіктер алған, оның зұлымдығы туралы мен жиі шағымдандым, ол Лондонда тұрады, ол Ирландияда Саутгемптон графының астындағы атты әскердің бас корпусы болды, ол оның үстелінде тамақтанды және оның шатырында жатты, Саутгемптон графы оған Эдмонс 100 маркаға бас тартқан жылқыны берді, Саутгемптон графы оны құшақтап, онымен ойнады. Бұл Пирс Ирландияда маған жақсылық жасап, графтар оған қандай сыйлықтар бергенін айтып, мені де сондай жақсылықты күтуге шақырып, маған жақсылық жасауға тырысты, бірақ мен оларды жақсы көре алмадым және оларды достарым деп есептемедім, әсіресе Эссекс, оның ниетіне мен әрқашан күдікпен қарадым.

Дункан Джонсқа сәйкес, Рейнольдстің хаты «екі графтың екеуінен де жыныстық қызметтерге алмастырылған сыйлықтар алуға болатынын» көрсетеді. Алайда, Дункан Джонс Рейнольдс параноидты шизофрениямен ауырған болуы мүмкін деп қорытындылады, және оның өзінің мәлімдемесі бойынша ол патшайымға, құпия кеңеске және дін қызметкерлеріне 200-ден астам хат жазған, онда ол «осы жерде ағып жатқан барлық зәбірлеулер мен зорлық-зомбылықтар мен содомдық күнәлар туралы шағымданды». Ирландиядан оралғаннан кейін Саутгемптон пьесаларды көруші ретінде көзге түсті. «Саутгемптон лорды мен Рэтленд лорды», - деп жазды Роуленд Уайт сэр Роберт Сидниге 1599 жылы, «сарайға келмейді: біреуі өте сирек келеді. Олар уақытын Лондонда күнде пьесаларды көрумен өткізеді». Саутгемптон 1601 жылғы Эссекс көтерілісіне терең қатысты,...

Король Яковтың тұсында өмір

Джеймс I таққа отырғанда Саутгемптон сарайдағы орнын қайта иеленді және жаңа патшадан көптеген құрметтерге ие болды. Эссекс көтерілісінің алдында ол Глобус театрындағы актерлерді Ричард II пьесасын қайта қоюға ықпал етті. 1603 жылы түрмеден босатылғаннан кейін ол қайтадан өнермен байланысын жаңартты. 1605 жылдың қаңтар айында ол Саутгемптон үйінде Шекспирге де қатысқан Бёрбедж және оның труппасының «Махаббат еңбегінің жоғалғандары» қойылымын патшайым Аннаға көрсетті. Саутгемптон тумысынан жауынгер болған сияқты, сарайда бірнеше ауыр жанжалдарға қатысты, 1603 жылы патшайым Аннаның алдында Уилтон лордымен болған қызу даудан кейін қысқа мерзімге түрмеге қамалған. Грей, Эссекс фракциясының кескілескен қарсыласы, кейіннен Бас құйрық пен Қысқа құйрыққа қатысты деп айыпталды. Саутгемптон 1621 жылы Бэкингемге қарсы күрескені үшін одан да үлкен жазаға ұшырады. 1614 жылы ол Германияда протестанттар тарапынан ерікті болып шайқасты, ал 1617 жылы Барбариялық қаракшыларға қарсы экспедиция ұйымдастыруды ұсынды. Саутгемптон «өнеркәсіпте, меншіктерін жаңғыртуда, теңіз саудасында және отарлауда» заманауи инвестициялық тәжірибелерге көшкен Якоб аристократиясының арасындағы көшбасшы болды. Ол елдегі алғашқы қалайы қорыту зауытын қаржылады және Тичфилдте темір зауытын салды. Ол Лондондағы, Блумсбери мен Холборндағы меншіктерін дамытты, өзінің ауылдық меншіктерін жаңартты, Шығыс Индия компаниясы мен Жаңа Англия компаниясының жұмысына қатысты және Генри Хадсонның Солтүстік-Батыс жолын табуын қолдады. Генри Тимберлейк, Лондонның Саудагерлердің серіктестігінің мүшесі, сонымен қатар Шығыс Индия компаниясында белсенді болды және Саутгемптонның Тичфилдтегі іс-әрекеттеріне қатысқан болуы мүмкін. Ол 1625 жылы онда қайтыс болып, Санкт-Питер шіркеуіне жерленді. Якоб және Елизавета дәуіріндегі маңызды өнер меценаты болған Саутгемптон Джордж Чапман, Сэмюэл Дэниел, Томас Хейвуд және композитор Альфонсо Феррабоско кішінің шығармаларын қолдады. Хейвудтың танымал, экспансионистік драмалары Саутгемптонның теңіз және отарлау мүдделерімен үйлесімді болды.

On the accession of James I Southampton resumed his place at court and received numerous honours from the new king. On the eve of the abortive rebellion of Essex, he had induced the players at the Globe Theatre to revive Richard II. After his release from prison in 1603, he resumed his connection with the stage. In January 1605 he entertained Queen Anne with a performance of Love's Labour's Lost by Burbage and his company, to which Shakespeare belonged, at Southampton House. Southampton seems to have been a born fighter, and engaged in more than one serious quarrel at court, being imprisoned for a short time in 1603 following a heated argument with Lord Grey of Wilton in front of Queen Anne. Grey, an implacable opponent of the Essex faction, was later implicated in the Main Plot and Bye Plot. Southampton was in more serious disgrace in 1621 for his determined opposition to Buckingham. He was a volunteer on the Protestant side in Germany in 1614, and in 1617 he proposed to fit out an expedition against the Barbary pirates. Southampton was a leader among the Jacobean aristocrats who turned to modern investment practices"in industry, in modernizing their estates and in overseas trade and colonization". He financed the first tinplate mill in the country, and founded an ironworks at Titchfield. He developed his properties in London, in Bloomsbury and Holborn; he revamped his country estates, participated in the efforts of the East India Company and the New England Company, and backed Henry Hudson's search for the Northwest Passage. Henry Timberlake, a member of the Company of Merchant Adventurers of London, also was active in the East India Company and may have been involved in Southampton's activities in Titchfield. He died there in 1625 and was buried in St. Peter's parish church. A significant artistic patron in the Jacobean as well as the Elizabethan era, Southampton promoted the work of George Chapman, Samuel Daniel, Thomas Heywood, and the composer Alfonso Ferrabosco the younger. Heywood's popular, expansionist dramas were compatible with Southampton's maritime and colonial interests.

Вирджиния компаниясы

Генри Уриотсли, оның есімі 1605 жылғы Жаңа әлем тоқымасының панеліне енгізілген, сол кездегі колониялық кәсіпорындарды ілгерілетуде маңызды рөл атқарды және Вирджиния компаниясының басқару кеңесінің белсенді мүшесі болды. Пайда табу қиын болғанымен, оның Джеймстаундағы колонияға қатысты басқа да көзқарастары ақырында іске асырылды. Ол компания ішіндегі сэр Эдвин Сэндспен бірге топтасқан фракцияның мүшесі болды, ол кейін қазынашы болды және қиын жағдайдағы кәсіпті қолдау үшін тынымсыз еңбек етті. Саутгемптондықтардың тобы пайда табудан бөлек, британдық аумақты кеңейтуге, халық тығыздығын азайтуға және ағылшын тауарларының нарығын дамытуға мүмкіндік беретін тұрақты колония құруды мақсат етті. Вирджиния компаниясы көбінесе пайда таба алмады және 1624 жылы таратылды, бірақ басқа мақсаттарына қол жеткізілді. Көптеген адамдар оның есімінің Хэмптон Роудс порты мен Хэмптон өзенінің аталған себебі екенін санайды. Кейінірек аталған болса да, ұқсас байланыс Вирджиния штатының Хэмптон қаласымен (кейін қалаға айналды) және Вирджиния штатының Саутгемптон және Нортгемптон округтерімен де байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, Саутгемптон атауы Англияда, оның ішінде маңызды порты бар қала және бастапқыда Гэмпширдің бөлігі болған оңтүстік жағалаудың бүкіл аймағында жиі кездеседі. Сонымен қатар, Лондонның Вирджиния компаниясының күш-жігеріне қатыспаған ағылшын колонияларының басқа аймақтарында да қолданылатын нұсқалар бар, бұл Вирджинияда қолданылған сөздің шығу тегі мен туындыларын одан да күмәнді етеді.

Кейінгі өмір және өлім

1624 жылы Саутгемптон испандықтарға қарсы Төмен елдердегі соғысқа аттанған әскерлерге басшылық етуге тағайындалған төрт ағылшынның бірі болды. Олар келгеннен кейін көп ұзамай графтың үлкен ұлы Джеймс Вриотсли Русендаальде себебі белгісіз "қызбадан" қайтыс болды. Бес күннен кейін, 10 қараша 1624 жылы Саутгемптон 51 жасында Берген-оп-Зумда осы себептен қайтыс болды. Олардың денелері Англияға қайтарылып, екеуі де Хэмпшир графтығының Тичфилд шіркеуінің қапшығында жерленді. Керемет мазарда төрт көрнекті обелиск, сондай-ақ жас 3-ші граф пен оның әпкесінің тізе бүгіп отырған бейнелері бар. Бұл мазар 1590 жылдардың басында салынған кезде Вриотслилер әлі де католик болған, сондай-ақ Коудрейдің Монтагулары да, олардың ұқсас орналасқан обелискі бар туысқандық мазары 19 ғасырда Мидхерсттен Изиборнға көшірілді (Энтони Браун, 1-ші Монтегю виконты, 3-ші графтың анасының әкесі болған). Төрт обелиск, мүмкін, 1580 жылдары Римде Папа Сикст V қайта орнатқан төрт әйгілі египеттік обелискіне сілтеме жасайды. Оның орнын екінші, бірақ жалғыз тірі қалған ұлы, 4-ші граф иеленді, ол көрнекті мемлекет қайраткері болды және II Карлдың кезінде Лорд-совет қазынашысы қызметін атқарды. Бұл графтың қайнағасы Фрэнсис Ли, Чичестердің 1-ші графы болды, оның отбасылық байлығын сэр Томас Ли, сэр Роуленд Хиллдің қыздарына үйленген арқасында қамтамасыз етті.

Портреттер

Саутгемптонның көптеген портреттері сақталған, онда ол Шекспирдің "өте сұлу адам" деген сипаттамасына сай келетін қара қоңыр шашы мен көк көзімен бейнеленген. Сэр Джон Бомонт оны мақтап, танымал элегия жазды, ал Герваз Маркхэм оның құрметіне "Намыс өзінің толықтығында" немесе Генри, Оксфорд графы, Генри, Саутгемптон графы, Роберт, Эссекс графы туралы трактат жазды (1624). 2002 жылы Кобб коллекциясындағы бір портрет жас графтың портреті екені анықталды. Ол андрогинге ұқсайтын жас жігіт ретінде бейнеленген, қазір бұл портрет Саутгемптонның Кобб портреті деп аталады. 2008 жылдың сәуір айында оның әйелі Элизабет Вернонның портретінің астында, суретті көрмеге дайындау үшін рентгенге түсірген кезде, Саутгемптонға жататын деген болжаммен тағы бір портрет табылды.