Кіріспе
АҚШ-тағы әйелдер тарихы – американдық тарих бойында әйелдердің өмірлік тәжірибесі мен үлестерін қамтиды. Қазіргі АҚШ аумағында алғашқы болып өмір сүрген әйелдер – жергілікті американдықтар. 19-шы ғасырда әйелдер протестанттық құндылықтарға сәйкес, негізінен үй шаруашылығымен айналысуға шектелді. АҚШ-та әйелдердің сайлау құқығы үшін күрес 1920 жылы АҚШ Конституциясына 19-шы түзетуді қабылдаумен аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген әйелдер шетелде соғысқа кеткен ерлердің орнын толтырды. 1960-шы жылдардан бастау алған екінші толқын феминистік қозғалысы әйелдерге қатысты мәдени көзқарасты өзгертті, бірақ Тең құқықтар туралы түзетуді қабылдауға қол жеткізе алмады. 21-шы ғасырда әйелдер американдық өмірдегі маңызды лауазымдарда көбірек өкілдікке ие болды. Әйелдер тарихын зерттеу – көптеген ғылыми еңбектер, мақалалар, мұражай көрмелері және мектептер мен университеттердегі курстармен дамыған маңызды ғылыми және танымал сала. Әйелдердің рөлі оқулықтар мен танымал тарихтарда ұзақ жылдар бойы назардан тыс қалды. 1960-шы жылдардан бастап әйелдер жиірек көрсетіле бастады. Алғашқы феминистік көзқарас олардың ерлер тарапынан құрбандыққа түсуін және төмен дәрежедегі мәртебесін баса көрсетті. 21-шы ғасырда жазушылар әйелдер қауымдастығының ерекше күш-қуатын атап көрсетті, сондай-ақ әйелдер арасындағы азшылықтар мәселесіне ерекше назар бөлді.
The history of women in the United States encompasses the lived experiences and contributions of women throughout American history. The earliest women living in what is now the United States were Native Americans. During the 19th century, women were primarily restricted to domestic roles in keeping with Protestant values. The campaign for women's suffrage in the United States culminated with the adoption of the Nineteenth Amendment to the U. S. Constitution in 1920. During World War II, many women filled roles vacated by men fighting overseas. Beginning in the 1960s, the second wave feminist movement changed cultural perceptions of women, although it was unsuccessful in passing the Equal Rights Amendment. In the 21st century, women have achieved greater representation in prominent roles in American life. The study of women's history has been a major scholarly and popular field, with many scholarly books and articles, museum exhibits, and courses in schools and universities. The roles of women were long ignored in textbooks and popular histories. By the 1960s, women were being presented more often. An early feminist approach underscored their victimization and inferior status at the hands of men. In the 21st century, writers have emphasized the distinctive strengths displayed inside the community of women, with special concern for minorities among women.
Колониялық дәуір
Колониялық дәуірде әйелдердің өмірі әр колонияда әртүрлі болды, бірақ жалпы белгілі бір үлгілер байқалды. Британдық қоныс салушылардың көпшілігі Англия мен Уэльстен келсе, қалғаны Шотландия мен Ирландиядан келген. Жаңа Англияда отбасылар топтасып қоныстанды, ал Оңтүстік колонияларда отбасылар көбінесе жеке-жеке қоныстанды. Америка колониялары бірнеше мың голланд және швед қоныс салушыларды қабылдады. 1700 жылдан кейін Америкаға көшіп келгендердің көпшілігі – жас, отбасы құрмаған ер және әйел адамдар еді, олар байырақ өмірді іздеп келді. 1660 жылдардан бастап Кариб теңізінен, негізінен, қара құлдардың үнемі ағыны келді. Еуропамен салыстырғанда, азық-түлік жеткілікті болды және шаруа отбасыларына қажетті құнарлы жер көп болды. Дегенмен, малярия кең таралған Оңтүстікте ауру ошағы қауіпті болды, және келгендердің көп бөлігі бес жыл ішінде қайтыс болды. Америкада туған балалар малярияның өлімге әкелетін түрлеріне қарсы иммунитетке ие болды. 1526-1527 жылдардағы Лукас Васкес де Айллонның сәтсіз америкалық колониясы (Сан-Мигель-де-Гуальдапе) шамамен 600 отарлаушыны, оның ішінде әйелдерді қамтыды, ал тек 150-дейі ғана тірі күйі үйге оралды. Америкаға алғаш келген ағылшындар 1587 жылдың шілде айында Солтүстік Каролинаға келген Роанок колониясының мүшелері болды, олардың құрамында 17 әйел, 91 ер адам және 9 ұл болды. 1587 жылдың 18 тамызында Вирджиния Дэр колонияда дүниеге келді; ол АҚШ аумағында туған алғашқы ағылшын баласы болды. Оның анасы – Роанок колониясының губернаторы Джон Уайттың қызы Элеонора Дэр. Роанок колониясының мүшелеріне не болғаны белгісіз, бірақ оларға үндістер шабуыл жасаған болуы мүмкін, ал өлтірілмегендер жергілікті тайпаларға сіңіп кеткен болуы ықтимал.
Вирджиния
Джеймстаун, Америкадағы алғашқы ағылшын қонысы, қазіргі Вирджинияда 1607 жылы құрылды. 1608 жылы алғашқы ағылшын әйелдері (Мистесс Форрест және оның қызметшісі Энн Баррас, екеуі) Джеймстаунға келді. Баррас Жаңа әлемде үйленген алғашқы ағылшын әйелі болды, ал оның қызы Вирджиния Лейдон Джеймстаунда туған ағылшын отаршылдарының алғашқы баласы еді. 1526–1527 жылдары Лукас Васкес де Айллонның сәтсіз колониясында (Сан-Мигель-де-Гуальдапе) болғаннан кейін алғашқы африкалықтар 1619 жылы Джеймстаунға әкелінді. Олар қазіргі Анголадағы Ндонго Корольдігінен тартылып алынған тұтқындар еді, Мексикаға бағыт алған үлкен топтың құрамында болған, ағылшын каперлері португалдық құл кемесіне шабуыл жасағаннан кейін олар қолға түсті. Олардың келуі Вирджиниядағы құлдық тарихының бастауы және африкалық американдықтар тарихының бастапқы нүктесі ретінде қарастырылады, себебі олар Британдық Американың құрлықтағы алғашқы осындай тобы болды. 1619 жылы Англиядан 90 жас, үйленбеген әйел Джеймстаунға сол жердегі еркектерге әйел болу үшін келді. Әйелдер әрқайсысы 150 фунт темекіге (тасымалдау компаниясына төленетін) аукционға сатылды, себебі әр әйелдің Америкаға сапары осымен бағаланды. Мұндай саяхатшыларды көбінесе «темекі қалыңдықтары» деп атады. Америкаға осы мақсатта көптеген сапарлар жасалды (1619 жылғы сапар біріншісі болды), темекі қалыңдықтарына тегін жол және саяхат үшін сыйлықтар уәде етілді.
Жаңа Англия
Жаңа Англияға Англиядан келген пуритан қоныс аударушылар өздерінің берік діни құндылықтары мен жоғары ұйымдасқан әлеуметтік құрылымын алып келді. Олар әйелдің өзінің бар күш-жігерін Құдайға адал бала тәрбиелеуге жұмсауы керек деп санайтын. Әйелдерге қатысты этностық айырмашылықтар болды. Жаңа Англиядағы пуритан қоныс аударушылар арасында әйелдер көбінесе күйеулерімен бірге егістікте жұмыс істемейтін. Алайда, Пенсильваниядағы неміс қауымдастықтарында көптеген әйелдер егістіктерде және мал төлдемелерде жұмыс істеді. Неміс және голланд иммигранттары әйелдерге жергілікті ағылшын заңдарында рұқсат етілмеген мүлікті бақылауға көбірек мүмкіндік берді. Ағылшын отарлаушылардың әйелдерінен өзгеше, неміс және голланд әйелдері өз киімдері мен басқа да заттарына ие болды және некеге келген мүліктің тағдырын шешетін өсиетнама жазуға құқылы болды. 17 ғасырда Жаңа Англияның аймақтық экономикасы қарқынды өсімді бастан өткерді, бұл көптеген иммигранттардың келуіне, жоғары туу көрсеткіштеріне, төмен өлім-жітімге және арзан егістік жердің жеткілікті болуына байланысты болды. 1630 жылы халық саны 3000 болса, 1640 жылы 14000-ға, 1660 жылы 33000-ға, 1680 жылы 68000-ға, ал 1700 жылы 91000-ға жетті. 1630 мен 1643 жылдар аралығында шамамен 20 000 пуритан келді, олардың көпшілігі Бостон маңында қоныстанды; 1643 жылдан кейін жылына елуден аз иммигрант келді. 1660-1700 жылдар аралығында толық отбасының орташа мөлшері 7,1 балаға жететін, туу көрсеткіші 1000 адамға шаққанда жылына 49 сәби, ал өлім көрсеткіші 1000 адамға шаққанда жылына 22 адамды құрады. Халықтың 27 пайызын 16 мен 60 жас аралығындағы ер адамдар құрады. Экономикалық өсімнің пайдасы кеңінен бөлісті, тіпті шаруалар да отарлық кезеңнің соңында жағдайы жақсарды. Халықтың өсуі жас отбасылардың орналаса алатын жақсы егістік жерлерінің жетіспеушілігіне әкелді; нәтижесінде некеге тұру кейінге шегерілді, ал екіншісі – батысқа қарай жаңа жерлерге көшу болды. Қалалар мен қалаларда кәсіпкерлік белсенділік күшті болды және еңбек бөлінісі үнемі артып жатты. 1775 жылға дейін ерлердің жалақысы тұрақты түрде өсті; әйелдер үшін тоқу, оқыту және тігіншілік сияқты жаңа кәсіптер ашылды. Аймақ Жаңа Франциямен шектесіп, олар шеттегі ауылдарға шабуыл жасау үшін үнді жауынгерлерін пайдаланды. Кейде әйелдер тұтқынға алынды. Француз және үнді соғыстарында ағылшын үкіметі жабдықтар сатып алуға, жолдар салуға және отаршыл әскерлерге жалақы төлеуге ақша құйды. Жағалау порлары балық аулауға, халықаралық саудаға және кеме жасауға маманданған, ал 1780 жылдан кейін кит аулауға көшті. Ауыл шаруашылығы өнімдеріне қалалық нарықтардың өсуімен байланысты, бұл факторлар технологиялық жаңарудың болмауына қарамастан экономиканың гүлденуіне мүмкіндік берді.
Мектептегі білімі
1767 жылдан бастап Жаңа Англияда қыздарға мемлекеттік білім беру қолға алынды. Бұл міндетті емес еді, сондықтан кейбір қалалар осы бастамаға қарсылық көрсетті. Мысалы, Массачусетс штатының Нортгемптон қаласы кедей отбасыларға көмек көрсету үшін салық төлеуге құлықсыз болды, себебі қалада саяси және әлеуметтік құрылымдарды бақылайтын бай отбасылар көп болды. Нортгемптон барлық үй шаруашылықтарынан, балалы отбасылардан ғана емес, салық жинады және жиналған қаражатты балаларды колледжге дайындау үшін гимназияны қаржыландыруға жұмсады. 1800 жылдан кейін ғана Нортгемптон мемлекеттік қаражат есебінен қыздарды оқыта бастады. Керісінше, Массачусетс штатының Саттон қаласы тарихының ерте кезеңдерінде әлеуметтік жетекшілік және дін саласында әртүрлілікпен ерекшеленді. Саттон мектептерді тек балалы үй шаруашылықтарынан салық жинау арқылы қаржыландырды, осылайша ұлдар мен қыздардың барлығына білім беруді қолдайтын белсенді азаматтар қатарын құрды. Тарихшылар колониялық дәуірде оқу мен жазудың әртүрлі дағдылар екенін атап көрсетеді. Мектептер екеуін де үйреткенімен, мектептері жоқ жерлерде оқуды көбінесе ұлдарға және кейбір ерекше жағдайлардағы қыздарға үйретті. Ерлер әлемдік істермен айналысып, оқу мен жазу біліміне мұқтаж болды. Ал қыздарға, әсіресе діни материалдарды оқу жеткілікті деп есептелді. Оқу мен жазу білімі арасындағы осы айырмашылық колониялық әйелдердің оқи білуіне, бірақ жаза алмауына себеп болды, сондықтан олар қол қою үшін "Х" таңбасын пайдаланды.
Испандық Нью-Мексико
Испандық әйелдер Нью-Мексиконың испандық колонияларындағы дәстүрлі отбасылық өмірде орталық рөл атқарды; олардың ұрпақтары Нью-Мексиконың солтүстігі мен Колорадоның оңтүстігінде көптеп кездеседі. Гутьеррес, әсіресе құл ретінде пайдаланылған үндістер арасында, заңды емес туған балалардың жоғары деңгейін анықтады. Ол: "Аристократтар әйелдерін ұстап, немесе құлдарын сексуалдық тұрғыдан пайдаланған, бірақ заңсыз баланың әкесі екенін мойындауға дайын болмаған" дейді.
Покахонтас
Америкалық үнді әйелі символдық парадокс ретінде қарастырылады. Көзқарасқа байланысты, ол "әдемі ханшайым" немесе "қырыққан әйел" ретінде көрінеді. Вирджиниядағы үнді басшысы Поухатанның қызы Покахонтас туралы өте жағымды пікір қалыптасқан. Джон Смиттің өзі 1607 жылы оның әкесінен өлтіруден оны құтқарғанын айтқан, бірақ бұл оқиғаның шындығына күмән бар. Ол 1612 жылы, он жеті жасында отарлаушыларға тұтқынға алынды. Христиан дінін қабылдап, 1614 жылы Джон Рольфке үйленді. Бұл Америка тарихындағы алғашқы тіркелген нәсілдер аралық неке болды. Бұл неке отарлаушылар мен үндістер арасында бейбітшілік орнатуға себеп болды. Олар Рольфпен бірге 1616 жылы Англияға сапар шекті, онда ол король Джеймс I сарайында таныстырылды; ол көп ұзамай қайтыс болды. Таунсенд Покахонтастың күшті ханшайым емес, басшының көптеген қыздарының бірі деп санайды. Ол белсенді, жас және дене шынықтырумен айналысқан; Рольфтің махаббатына жауап берген, сонымен қатар алгонкиндердің неке арқылы одақ құру дәстүрін сақтаған, христиан дінін алгонкиндердің діни көзқарасын толықтыратын нәрсе ретінде қабылдаған. Вирджиниядағы көптеген танымал отбасылар оны өз ата-бабалары деп мақтан тұтады. Покахонтас ерте американдық фольклордың бір бөлігіне айналды, ол мифтерді, мәдениетті, романтизмді, отаршылдықты және тарихи оқиғаларды, сондай-ақ аралас некелер, батыр әйелдер туралы әңгімелерді, сонымен қатар ұлттық, діни және нәсілдік айырмашылықтардың метафоралары ретінде бейнелейді.
Сесли Джордан Фаррар
Сесили Джордан Фаррар – колониялық Джеймстаунның алғашқы әйел қоныс салушыларының бірі болды. Ол 1610 жылы «Лебедь» кемесімен бала кезінде осы колонияға келді. Бірінші Англо-Поухатан соғысының қайнаған кездерінде келген ол, өзін сирек кездесетін ерте заманғы әйел плантаторлардың бірі ретінде бекітті. Ол 1620 жылға дейін Самуэль Джорданға үйленді. Самуэльдің 1623 жылы қайтыс болуынан кейін Сесили Йордан саяхатындағы үй шаруашылығының басшыларының бірі болды. Сол жылы Сесили Солтүстік Америкадағы алғашқы неке уәдесін бұзу ісінде сотталушы болды, ол Гривелл Пуллидің ұсынысынан гөрі Уильям Фаррардың неке ұсынысын таңдады (Сесили Джордан мен Гривилл Пулли арасындағы дауды қараңыз).
Майгүл
1620 жылы 21 қарашада "Мейфлауэр" кемесі пуритан паломниктерін алып, қазіргі Массачусетс штатындағы Провинстаунға келді. Кемеде 102 адам болды – күйеулерімен бірге саяхат еткен 18 үйленген әйел, ата-аналарымен бірге саяхат еткен 7 бойжеткен әйел, үш жас бойжеткен әйел, бір қыз және 73 ер адам. Әйелдердің үштен екісі алғашқы айларда қайтыс болды; ерлер үй салып, таза су ішкен кезде әйелдер кеменің ылғалды және тығыз бөлмелеріне қамалды. 1621 жылдың күзінде алғашқы алғыс айту күніне дейін "Мейфлауэр" кемесінен бар болғаны төрт әйел тірі қалды.
Энн Хатчинсон
1630 жылдары Энн Хатчинсон (1591–1643) өз үйінде діни жиналыстар өткізе бастады, оған әйелдер ғана емес, көрнекті ерлер, соның ішінде бай, жас азаматтық қызметкерлер де қатысты. Хатчинсонның харизмасы соншалықты зор болғандықтан, ол дін қызметкерлерінің басқару қабілетіне қауіп төндірді; бұл оның кейбір ер адамдары пеквот тайпасын қуу үшін жасаққа қосылудан бас тартқанда ерекше айқын болды. Билік иелері, олардың ішінде дін қызметкері және колонияның губернаторы Джон Уинтроп болды, алдымен оның көзқарастарын бөлісетін әйелінің інісін қуу арқылы оған тікелей емес жолмен шабуыл жасады. Хатчинсонның өзі 1637 жылдың соңында сотқа шақырылып, қуылды, бірақ қыс аяқталғанға дейін үй қамауында қалуға рұқсат берілді. 1638 жылдың наурыз айында ол тағы да сотқа тартылып, ресми түрде қауымнан шығарылды; ол және оның балалары көп ұзамай күйеуіне қосылды, ол оларға Массачусетстен қуылған басқа да наразылар құрған, екі жыл бұрын негісталған Род-Айленд жаңа колониясында үй дайындаған еді. 1660 жылы, шамамен 47 жасында, Хатчинсонның ізбасарларының бірі болған квакер Мэри Дайер, Массачусетке қайта-қайта оралып, квакерлік дінді таратуы үшін Массачусетсте дарға асылды.
Құлдыққа түскендер
1655 жылы Вирджинияда құлдықта болған Элизабет Кей Гринстед, әкесінің еркін ағылшын екендігіне (анасы құл, ал әкесі анасының иесі болған) және әкесінің оны Англия шіркеуінде христиан дініне шомылдырғанына сүйене отырып, сот арқылы бостандыққа қол жеткізді. Бірақ 1662 жылы Вирджинияның Буржуаздар палатасы колонияда туған әрбір баланың мәртебесі анасының мәртебесіне – құл немесе еркін – бағынатынын айтатын заң қабылдады.
Жұлдыздар
Салем ауылындағы (Массачусетс штаты) шағын пуритан қауымында 1692 жылы Салемдегі сиқыршыларға қарсы сот процесі басталды. Бұл оқиға Парис пасторының үйінде, оның құлы Титубаның әңгімелерін тыңдау үшін кешкі уақытта жиналған қыздар тобынан бастау алды. Олар пуритандықтар қатаң тыйым салған болжау ойындарын ойнады. Содан кейін қыздардың мінез-құлқы өзгеріп, пуритан қауымы олардың сиқыршылықтың құрбаны болғанын күдіктенді. Қыздар үш қала тұрғынын – Титубаны, Сара Гудты және Сара Осборнды сиқыршылар деп айыптады; Титуба шайтанды көргенін мойындады және Салем ауылы аймағында сиқыршылардың үйі бар екенін мәлімдеді. Қалған екі әйел өзінің кінәсіз екенін айтты, бірақ ресми сотта олар сиқыршылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Зардап шеккен қыздар басқа қала тұрғындарын сиқыршылықпен азаптаумен айыптады, ал сотталушылардың кейбіреулері де басқаларды сиқыршылар деп көрсетті. 1693 жылы сот аяқталған кезде 24 адам қайтыс болды, олардың кейбіреулері түрмеде, ал 19-ы дарға асылды, ал біреуі қысыммен өлтірілді. Айыпталушылардың бір бөлігі сиқыршы екенін мойындады, бірақ олардың ешқайсысы асылмады, тек өз кінәсіздігін сақтағандар ғана жазаланды; дарға асылғандардың арасында 13 әйел және 6 ер адам болды. Салем – бұл оқиғаның бастауы болды, бірақ одан кейін 24 басқа пуритан қауымында 120-дан астам адамды сиқыршылықпен айыптаған қорқыныш оқиғалары орын алды. Салемнен тыс жерлерде бұл оқиғалар қысқа және аса драматикалық болған жоқ, көбінесе бір-екі адам ғана қатысты. Көбінесе бұл оқиғаларға егде жастағы әйелдер, көбінесе жесірлер немесе жалғыз әйелдер қатысты, олар көршілерімен ұдайы дауласып, араздық жасайтын. 1692 жылдың қазан айында Массачусетс губернаторы сот процесін тоқтатты, жаңа тұтқындауларды шектеді, содан кейін Ойер және Терминер сотын таратып, осылайша сиқыршылықты тоқтатты.
Үй шаруасындағы әйелдер
"Үй шаруасындағы әйел" (Жаңа Англияда "Goodwife" деп аталады) – тұрмысқа шыққан әйелдердің экономикалық және мәдени рөлін көрсетеді. "Күзектілік" заңдарына сәйкес, әйелдің жеке заңдық мәртебесі болмаған; ол жасағанның бәрі күйеуінің билігінде болды. Ол барлық қаржыны, соның ішінде некеге әкелген қалың малын немесе мұрасын басқарды. Күйеуі қайтыс болған жағдайда, әйел отбасылық мүліктен үлес алуға құқылы болды. Ол үйдің барлық мүшелерін тамақтандыруға, тазалыққа ұстауға және медициналық көмек көрсетуге жауапты болды, сондай-ақ қызметшілерді бақылады. Әйелдің шаруашылық құрамына, байлығына қарай, "іргелес үйлер, аспаздық бөлмелер, сыра қайнату үйлері, сүт үйлері, кір жуу үйлері және май жасау үйлері" кіретін. Ол киім, шам және азық-түлік өнімдерін өз үйінде жасауды ұйымдастырды. Егін жинау кезінде ол ер адамдарға көмектесті. Әдетте, ол көкөніс бағын күтіп, құстарды бағып, сиыр сауатын. Күйеуі басқа мал мен итті бағып күтім көрсететін. Аналар балаларының рухани және азаматтық тұрмысын жақсартуға жауапты болды. Жақсы аналар, қоғамға пайдалы азаматтар тәрбиеледі. Заңдық ережелер мен қоғамдық нормалар күйеулерге әйелдеріне физикалық күш қолдануға мүмкіндік берді, бұл зорлыққа алып келуі мүмкін. Азғана үй шаруасындағы әйелдер ажырасуға өтініш берді.
Жазушылар
1650 жылы Энн Дадли Брэдстрит Америкада алғаш рет жарық көрген ақын болды, оның «Америкада жақында пайда болған Оныншы Муза» атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Сол жылы ол Лондонда да басылып шықты, Брэдстрит Англия мен Жаңа Әлемде жарияланған алғашқы әйел ақын атанды. Брэдстрит жыныстық және мәдени көбеюді байланыстырып, ядролық отбасын жеке және қоғамдық ұғымдар қалыптасатын орын ретінде қарастырды; білім беруді институционалдық емес, отбасылық ортада орналастырды. Африка-американдық және құл болған Люси Терридің «Барс Файт» поэмасы – осы топтың ең ертедегі әдеби туындысы, ол 1746 жылы жазылып, 1855 жылы Джозиа Холландтың «Батыс Массачусетс тарихы» еңбегінде алғаш рет жарияланды. Поэма 1746 жылы Массачусетс штатының Дирфилд қаласында отарлаушылар мен үндістер арасында болған зорлық-зомбылық оқиғасын суреттейді. Бұрынғы құл Филис Уитли 1770 жылы евангелист Джордж Уайтфилдтің қайтысы туралы өлең жазғаннан кейін әдеби сенсацияға айналды. 1773 жылы Филис Уитлидің 39 өлеңі «Түрлі тақырыптар, дін және мораль туралы өлеңдер» атты кітап ретінде Лондонда жарық көрді. Бұл африка-американдық автордың алғашқы басылған кітабы болды. 1775 жылдан 1807 жылға дейін Нью-Джерси штатының конституциясы штауда бір жыл тұрған және кемінде 50 фунт стерлингке ие болған барлық адамдарға дауыс беру құқығын берді; осылайша, азат негрлер мен жалғыз әйелдер 1807 жылға дейін дауыс бере алды, бірақ үйленген әйелдерге мүлік иелену құқығы шектеулі болғандықтан, бұл құқық берілмеді.
Ұлы ояну
1740 жылдары евангелистер діни жаңғыруды бастады, ол Бірінші Ұлы Ояну деп аталды және 13 колониядағы протестанттарды жандандырды. Ол көтеріңкі эмоционализммен және теңдікпен сипатталды, бұл бірнеше конфессияларды ескі және жаңа топтарға бөліп жіберді. Олар ақ фермерлер арасында мүшелерін көбейтті; әйелдер әсіресе Methodist және Baptist шіркеулерінде белсенді болды, олардың саны барлық жерде өсті. Әйелдерге көбінесе уағыз айтуға рұқсат берілмесе де, шіркеу істерінде өз пікірлерін білдіріп, дауыс беруге құқылы болды, және шіркеу мүшелерінің моральдық мінез-құлқына тығыз бақылау жасауға ерекше қызығушылық танытты. Ояну көптеген әйелдерді өзіне бұруға итермеледі, кейбіреулері күнделік жазып немесе өмірбаян жазды. Коннектикут штатының Солтүстік Хейвен қаласындағы шаруа әйелі Ханна Хитонның (1721–94) өмірбаяны Ұлы Ояну кезіндегі оқиғаларын, Шайтанмен кездесулерін, зиялық және рухани дамуын және шаруадағы өмірін баяндайды. Евангелистер құлдарды христиан дініне өткізу үшін көп еңбек етті және әсіресе Африкада және Америкада діни маман рөлін атқарған қара әйелдер арасында табысқа жетті. Құл әйелдер Америкадағы африкалықтар арасында емдеу және медицина, шіркеу тәртібі және жаңғыруға құштарлықта кең ауқымды рухани басшылықты жүзеге асырды.
Революцияның келуі
Вирджиния және Мэриленд колонияларын зерттеу нысаны ретінде пайдалана отырып, Меллен 18-ғасырдың ортасында әйелдердің баспа саласында және қоғамдық өмірде маңызды рөл атқарғанын көрсетеді. Әйелдердің дауысы кітаптар, газеттер және танымал күнтізбелер арқылы таралды. Кейбір әйел жазушылар заң алдында тең құқықтарды талап етіп, 1765 жылғы мөр бажы салығына қатысты даулардан бұрын-ақ қоғамдық пікірталастарға қатысты. 1765 жылдан кейін британдық саясатқа наразылық білдіру үшін американдықтар қолданған қуатты құрал – британдық тауарларға бойкот болды. Әйелдер отандық бойкоттарды қолдауға және олардың орындалуын қадағалауға белсенді түрде қатысты. Олар импортталған тауарларды сатып алудан бас тарды, сонымен қатар сән-салтанаттан аулақ болып, жергілікті өндірілген киімдер мен өнімдерді қолданудың пайдасын атап көрсетті.
Революцияның әсері
Революция американдық қоғамның философиялық негіздеріне терең әсер етті. Революцияның демократиялық идеалдарынан түбегейлі өзгерген бір жайт – әйелдердің рөлі болды. Республикалық аналық идеясы осы кезеңде пайда болды және республикашылдықтың басым американдық идеология ретінде маңыздылығын көрсетеді. Республикашылдық табысты республика өз азаматтарының ізгілігіне негізделген деп есептеді. Осылайша, әйелдер өз балаларына салауатты республикаға ықпал ететін құндылықтарды сіңіруде маңызды рөл атқарды. Осы кезеңде әйелдің күйеуімен қарым-қатынасы да кеңірек болды, өйткені еркекке мойынсұну мен бағынудың орнына махаббат пен сүйіспеншілік идеалды некелік қарым-қатынасты сипаттай бастады. Сонымен қатар, көптеген әйелдер ақша жинау арқылы және күйеулері жоқ кезде отбасылық бизнесті жүргізу арқылы соғыс күш-жігеріне үлес қосты. Қандай жетістіктерге қол жеткізген болса да, әйелдер өздерін заңдық және әлеуметтік жағынан күйеулеріне бағынышты деп тапты, құқығынан айырылды және оларға тек ана рөлі ғана ашылды. Дебора Сэмпсон – тарихшылар білетін, Революциялық соғыста еркек кейпіне еніп, шайқасқан жалғыз әйел. 1782 жылы ол өзін еркек етіп маскировкалап, 4-ші Массачусетс полкіне қосылды. Оның жынысы анықталып, ол құрметпен босатылды. Көптеген әйелдер күйеулеріне көмектесу үшін, тамақ пісіру мен тазалау жұмыстарын атқару үшін әскерге ілесіп жүрді. 1776 жылы Маргарет Корбин күйеуінің өлтірілгеннен кейін оның пушкасын атып жіберді; ол өзі шайқаста ауыр жарақат алды. Ол өзінің қызметі үшін Конгресстен зейнетақы алды, бұл оны мемлекеттік зейнетақы алған алғашқы американдық әйел етті. 1778 жылы Монмут шайқасында Мэри Людвиг Хейс Маккоули күйеуінің шайқаста жараланғаннан кейін оның пушкасын атып жіберді. Оның оқиғасы "Молли Питчер" аңызына айналды. 1776 жылдың наурыз айында Абигейл Адамс өзінің күйеуі Джон Адамсқа, Континенттік конгресс жетекшісіне, "Сізге қажет деп ойлайтын жаңа заңдар кодексінде сіздердің әйелдеріңізді еске алып, ата-бабаларыңызға қарағанда оларға кеңпейіл және жағымды болуды қалаймын. Мұндай шексіз билікті күйеулердің қолына бермеңдер" деп жазды. Күйеуі: "Сіздердің заңдарыңыздың ерекшелігіне келсек, мен күліп қоямын. Біз еркектік жүйемізді жоюдан жақсы білеміз" деп жауап берді. Загарри революция әйелдердің құқықтары туралы пікірталас тудырып, саясатқа әйелдердің қатысуына қолайлы жағдай жасады деп санайды. Ол қысқа онжылдықта "әйелдердің құқықтары, рөлі мен міндеттерінің жан-жақты өзгеруі мүмкін ғана емес, тіпті сөзсіз болатын сияқты көрінді" деп мәлімдейді. 1783 жылдан кейін әйелдер қоғамдық өмірде шағын, бірақ көзге түсетін рөл атқарды. Бірінші ханым Марта Вашингтон ұлттық астанадағы әлеуметтік шараларды ұйымдастырды. Бұл кездесулер "Республикалық сарай" деп аталды және элиталық әйелдерге саяси ойын-сауыққа қатысуға мүмкіндік берді. Бұл 1830 жылы Пэтикоат даулы оқиғасында шыңына жетті, онда президент Эндрю Джексонның кабинет мүшелерінің әйелдері соғыс министрінің әйелін қорлады, бұл президент үшін саяси дағдарыс тудырды. Алайда, мүмкіндіктердің ашылуы әйелдердің құқықтарына қарсы әрекетке алып келді, бұл әйелдерді саяси өмірден шеттетуге және олардың жағдайын нашарлатуға себеп болды.
Квакерлер
Пенсильвания мен Нью-Джерсиде квакерлер күшті болды және әйелдердің рөліне қатысты теңдік көзқарасын қалыптастырды. Олар барлық адамдардың, жынысына қарамастан, бірдей Ішкі Нұрға ие екеніне сенді. Джон Дикинсон мен Томас Миффлин – Құрылтайшы әкелердің арасында квакерлерді өкілдік етті, алайда Миффлин Континенттік армиядағы басшылық қызметі үшін Достар қоғамынан қуылды.
Сакагева
Покахонтастан кейін ең танымал үнді әйел – Сакагева (1788–1812), ол Льюис және Кларк экспедициясын (1804–1806) Тынық мұхитының жағалауына және кері жолға құрлықпен алып барған. Екі капитан оның күйеуін, теріші, аудармашы ретінде жалдады, оның Шошон тілін аудару үшін бірге келетіні түсінілді, және ол осылай істеді. Сакагева шамамен 16 жаста болған және сапар барысында ұл туды. Оның рөлі көбінесе асыра сипатталған, өйткені жазушылар оны «Манифест тағдырына» үнді қолдауы ретінде пайдаланғысы келді.
Орта батыстағы ізашарлар
1800-1840 жылдар аралығында Орта Батыс аймағына қоныс аударған шаруа отбасыларында нақты жыныстық рөлдер басым болды. Ерлер отбасының күнкөрісін қамтамасыз ететін, белгілі бір жердегі шаруашылықтың пайдалылығын есепке алып – немесе «нарыққа бағытталған аграризм» – отбасыларын асырау үшін тырыса жұмыс істеді. Дауыс беру және қаржыны басқару сияқты қоғамдық мәселелерде олардың пікірі ең бастысы болды. Батысқа көшіп бару кезінде әйелдердің күнделіктерінде қаржылық мәселелерге қызығушылық аз болса да, отбасы мен достарынан айырылу қаупіне деген үлкен алаңдаушылық байқалады. Сонымен қатар, әйелдер бала туу, шаруашылық жұмыстарын басқару, науқастарға күтім жасау, бақша шаруашылығымен және құс шаруашылығымен айналысу міндеттерінен физикалық шаршаған. Неміс-американдық қауымнан тыс жерлерде әйелдер сирек егіс жұмыстарында жұмыс істеді. Әйелдер көбінесе шіркеуге қатысу немесе тігізгіштік жиналыстары арқылы көршілік әлеуметтік ұйымдар құрды. Олар бала тәрбиесі туралы ақпарат алмасып, бір-біріне босанғанда көмектесті.
Реформалық қозғалыстар
XIX ғасырдағы көптеген әйелдер реформалық қозғалыстарға, әсіресе құлдықтан құтылу қозғалысына қатысты. 1831 жылы Мария В. Стюарт (африкалық-американдық) құлдыққа қарсы эсселер жазып, сөздер сөйлеуге кірісті, африкалық-американдықтардың білім беру және экономикалық тәуелсіздігін қолдады. Кез келген тері түсіндегі адамдардың арасында саяси мәселелерді көпшілік алдында талқылаған алғашқы әйел – Стюарт, 1833 жылы әйелдер ұйымдарында жұмыс істеу үшін көпшілік сөздерін тоқтатты. Оның мансабы қысқа болғанымен, ол кейінірек Франсис Эллен Уоткинс Харпер, Соджорнер Трут, Харриет Табман сияқты африкалық-американдық әйелдерге жол ашты. Азаматтық соғысқа дейін көптеген әйелдер құлдыққа қарсы қоғамдары белсенді болды, ал біріншісі 1832 жылы Массачусетс штатының Салем қаласындағы бос қара әйелдер тарапынан құрылды. Шығу тегімен белгілі аболиционист Эбби Келли Фостер – құлдыққа қарсы күрестің белсенді қайраткері болды және Люси Стоун мен Сьюзан Б. Энтониді де құлдыққа қарсы қозғалысқа бастап келді.
Феминизм
Джудит Сарджент Мюррей 1790 жылы «Жыныстардың теңдігі туралы» атты ерте және ықпалды эссе жариялады, онда әйелдердің проблемаларының түбінде әйелдер білімінің нашар деңгейі тұрғанын айтты. Алайда, ағылшын замандастары Катарина Маколей мен Мэри Уолстонкрафттың жеке өміріне байланысты туған дау-дамандар феминистік авторлықты 1790-шы жылдардан бастап 19 ғасырдың басына дейін жеке хаттар арқылы жазуға итермеледі. Джон Нилдің феминистік эсселері, әсіресе 1820 жылдардағы «Блэкуд журналы» мен «Янки» басылымдарындағылары, Мюррей мен 1848 жылғы Сенека-Фоллс конвенциясының лидерлері арасындағы зияткерлік үзілісті толтырды, ол феминизмнің бірінші толқынының басталуы деп есептеледі. Нейлдің феминизмді американдық қоғамға қайтарудағы күші, оның әйел феминистерге қарсы көптеген шабуыл түрлерінен оқшауланған ер жазушы болғандығында еді. 1848 жылғы конвенцияға түрткі болған нәрсе – 1840 жылы Элизабет Кэди Стэнтон Лондондағы Дүниежүзілік құлдыққа қарсы конвенцияда Лукреция Моттпен кездескенде, конференция жынысы үшін Мотт пен Америкадан келген басқа әйел делегаттарды отырғызудан бас тартқан. Құлдыққа қарсы агенттің жас әйелі Стэнтон мен квакер дінінің уағыздаушысы және реформатор Мотт әйелдердің жағдайын талқылау үшін конвенция шақыру туралы әңгімелесті. Декларацияда былай делінген: «Адамзат тарихы – ер адамның әйелге қайта-қайта келтірген зияны мен билікті өзгерту тарихы». Одан кейін Огайо, Пенсильвания және Нью-Йорк штаттарында басқа да аймақтық және жергілікті конвенциялар өтті. Бірінші Ұлттық әйелдер құқығы конвенциясы 1850 жылы Массачусетс штатының Вустер қаласында өткізілді.
Медицина
1849 жылы Элизабет Блэкуэлл (1821–1910) Нью-Йорктегі Женева медицина колледжін сыныбының үздігі болып бітірді және осылайша Америкадағы алғашқы әйел дәрігер атанды. 1857 жылы ол, оның қарындасы Эмили және әріптесі Мари Элизабет Закревска (1829–1902) кедей әйелдер мен балаларға арналған Нью-Йорк ауруханасын құрды – Америкадағы әйелдер басқаратын және әйелдер мен балаларға қызмет етуге арналған алғашқы аурухана.
Өнеркәсіп
Жаңа Англияда 1815–1860 жылдар аралығында тоқыма өндірісінің қарқынды өсуі жұмыс күшінің жетіспеуіне себеп болды. Фабрика агенттері жас әйелдерді жұмысқа алу үшін жұмыскерлерді іздеушілерді жалдады. 1830 мен 1850 жылдар арасында мыңдаған үйленбеген шаруа қыздары жалақы төленбейтін ауылдық аймақтардан жақын жердегі фабрикалық поселкелерге көшіп келді. Шаруалардың қыздары отбасыларына қаржылық көмек көрсету, үйлену үшін ақша жинау және көзқарастарын кеңейту мақсатында жұмыс істеді. Тоқыма өнеркәсібі дами келе, иммиграция да артты. 1850 жылдары фабрика иелері барлық «янки» қыздарын иммигранттармен, әсіресе ирландтармен және француз канадалықтармен ауыстырды.
Аболиционистер
19 ғасырдың екінші жартысында әйелдер реформа қозғалыстарында белсенділік танытуды жалғастырды. 1851 жылы бұрынғы құл Сожурнер Трут Акрондағы әйелдер конференциясында "Мен әйел емеспін бе?" деген тақырыпта сөз сөйледі. Бұл сөйлеуінде ол әйелдердің ерлермен тең құқыққа ие болуға тым әлсіз екендігі туралы пікірді айыптап, өзі құл ретінде бастан өткерген қиындықтарды атап көрсетті. Бұл кітап Вашингтонның құлдыққа қарсы апталық газеті National Era үшін жарияланған серия ретінде басталды. Кітап құлдық мәселесіне қоғамның назарын аударды және жазылған кездегі кескілестік позициясы үшін қызу дау тудырды. Кітап жарық көргеннен кейін Харриет Бичер Стоу Америка мен Еуропада құлдыққа қарсы сөз сөйлейтін танымал тұлғаға айналды. 1863 жылдың маусым айында Гарриет Табман АҚШ тарихында қарулы экспедицияны жоспарлап, орындаған алғашқы әйел болды. Полковник Джеймс Монтгомери мен оның 300 әскеріне кеңесші ретінде Табман оларды Оңтүстік Каролинадағы Порт-Рояльден ішкі аймаққа, Комбахи өзені бойымен жиырма бес шақырымға шабуылға жетектеді, онда олар шамамен 800 құлды азат етті.
Солтүстік азаматтық соғыс
Америка Азамат соғысы (1861–1865) кезінде Доротея Дикс соғыс бойы Одақтың әйел медбикелер бастығы болып қызмет етті және армиялық ауруханаларда жұмыс істейтін барлық әйел медбикелерді басқарды, олардың саны 3000-нан асты. Әйелдер далалық ауруханаларда және Red Rover атты Одақтың госпитальдық кемесінде Одақ және Конфедерация әскерлеріне жарақаттыларға көмек көрсетті және күтім жасады. Доктор Мэри Эдвардс Уокер 1862 жылы генерал Бернсайдтың Одақ күштерінде, ал келесі жылы Шығыс Теннессидегі Огайо полкінде хирург ассистенты болып қызмет етті. Ричмондта тыңшы деп айыпталып түрмеге қамалған ол кейін босатылып, Луисвиллде (Кентукки штаты) әйелдер әскери тұтқындарының ауруханасында госпитальдық хирург болып қайта жұмыс істеді. Соғыстан кейін президент Эндрю Джонсон оған Құрмет медалін табыс етті, осылайша ол АҚШ-тың ең жоғары әскери наградасын алған жалғыз әйел атанды.
Конфедерация
Бастапқыда оңтүстік әйелдері еркектерін соғысқа аттануларына ынта-күшпен қолдау көрсетті. Олар ер адамдарды қорғаушылар ретінде қарастырып, елдің, отбасының және тіршілік салтының абыройын қорғау үшін күресіп жатқан ерлердің романтикалық бейнесіне үлкен сенім арқалады. Аналар мен әйелдер өздерінің әскери қызметке жазылған жақындарымен хаттар арқылы байланыс күйінде болды. Афроамерикалық әйелдер болса, буын-буынға отбасының ыдырауынан зардап шегіп, соғыс басталғанда осы мәселеге қайта тап болды. 1861 жылдың жазында Одақтың теңіз блокадасы мақтаның экспортталуын және өнеркәсіптік тауарлардың импортталуын дерлік тоқтатты. Бұрын құрлықпен жеткізілетін азық-түлік үзіліп қалды. Әйелдер өзімен-өзі қамтамасыз етуге бейімделді. Олар сатып алуды азайтты, ескі тіке тоқыма станоктарын шығарды және киім-кешек пен тамақ үшін бақшаларын бұршақ пен жеміс-жидектермен кеңейтті. Мүмкіндігінше, қолдан жасалған алмастырғыштарды пайдаланды, бірақ шын кофе болған жоқ және окра немесе цикорий алмастырғыштарына үйрену қиын болды. Күнделікті тұтыну тауарларының құнының өсуі, азық-түлік, мал азығы және жаралыларға қажетті медициналық құралдардың жетіспеуі отбасыларға ауыр соққы болды. Грузия заң шығарушы органы мақта өндірісіне квоталар белгілеп, одан артық өсіруді қылмыс деп жариялады. Бірақ азық-түлік тапшылығы, әсіресе қалаларда одан да нашарлады. Көлік жүйесінің құлдырауынан азық-түлікпен қамтамасыз ету нашарлап, қалалардағы тапшылық пен бағалар күрт өсті. 1863 жылы беконның бір фуны 1 долларға жеткенде Ричмонд, Атланта және басқа да көптеген қалалардағы кедей әйелдер көтеріліс көтерді; олар азық-түлікке қол жеткізу үшін дүкендер мен қоймаларды тонады. Әйелдер мемлекеттік жәрдемнің тиімсіздігіне, алып саудагерлерге және плантаторларға наразылық білдірді. Олар солдаттардың әйелдері мен жесірлері болғандықтан, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің жеткіліксіздігінен зардап шекті.
Соғыстан кейінгі Оңтүстік
Шамамен 250 000 Оңтүстік әскері үйлеріне қайтып келмеді, немесе 1860 жылы 18-ден 40 жасқа дейінгі барлық ақ ер адамдардың 30 пайызы. Жесір әйелдер көбінесе шаруашылықты тастап, туыстарының үйлеріне көшіп кетті, тіпті жоғары ауру-сырқап және өлім-жітім көрсеткіштері бар лагерьлерде босқындарға айналды. Ескі Оңтүстікте "қартайған бойжеткен" болу әйел үшін де, оның отбасы үшін де ұятты жағдай саналды. Енді мұндай жағдай қалыпты құбылысқа айналды. Кейбір әйелдер күйер тұрмысқа шығудың еркіндігін құптады. Ажырасу, толыққанды қабылданбаса да, көбірек кездесе бастады. "Жаңа әйел" деген ұғым пайда болды – ол өзін-өзі қамтамасыз ететін, тәуелсіз және соғысқа дейінгі дәуірдегі "Оңтүстік сұлуынан" мүлдем өзгеше еді. Азамат соғысынан кейін ақ нәсілді әйелдердің еңбек ету жолдары өмірлік кезеңдеріне байланысты күрт өзгерді. 50 жастан асқан әйелдер ең аз өзгерді, оларға қызметшілердің қажет екенін және дәстүрлі басқарушылық қызметтерін жалғастыруын қалады. Азамат соғысы кезінде жас әйелдер мен аналардан құралған келесі буын қара нәсілді қызметшілерге онша тәуелді болмады және шаруашылық жұмысына қатысты икемділік танытты. Соғыс және қайта құру кезеңінде жетілген ең жас буын үй шаруасының көп бөлігін өзі атқарды. Кейбіреулері үйден тыс жұмыс іздеді, әсіресе мұғалімдік қызмет, ол үй шаруасынан және міндетті некеден қашуға мүмкіндік берді.
Ұлы жазықтарды қоныстандыру
1870 жылдары темір жолдың салынуы Ұлы жазықтарды қоныстандыруға мүмкіндік берді, себебі енді бидай және басқа да дақылдарды Шығыс пен Еуропаның қалалық нарықтарына төмен құнмен тасымалдауға болады. Көшіп келушілер көптеп келді, әсіресе Германия мен Скандинавиядан. Жазықта, өте сирек еркектер өздері ғана ферма немесе ранчо басқаруға тырысты; олар көп еңбек ететін әйелдің және көптеген балалардың қажеттілігін анық түсінді, себебі олар бала тәрбиесі, отбасын азықтандыру және киіммен қамтамасыз ету, үй шаруашылығын жүргізу, жұмысшыларды тамақтандыру және, әсіресе 1930 жылдан кейін құжаттармен және қаржылық мәселелермен айналысу сияқты көптеген жұмыстарды атқару қажет болды. 19 ғасырдың соңындағы қоныс аударудың алғашқы жылдарында шаруа әйелдері отбасының күрделі өмір сүруін қамтамасыз ету үшін сыртқы жұмыстарда маңызды рөл атқарды. Бір буын өткен соң, әйелдер көбінесе егістік жерлерді тастап, отбасы ішіндегі өз рөлдерін өзгертті. Тігін және кір жуу машиналарын сияқты жаңа ыңғайлылықтар әйелдерді үй шаруашылығына көшуге ынталандырды. Ауыл шаруашылығы журналдарымен (1914 жылдан кейін) үкіметтік кеңесшілермен, сондай-ақ үй шаруашылығындағы жетістіктерді көрсеткен округтік жәрмеңкелермен, шаруаларға арналған газеттердегі кеңес бағаналарымен және мектептердегі үй шаруашылығы курстарымен бүкіл елде тараған ғылыми үй шаруашылығы қозғалысы. Шығыс пікірінде далалық шаруалар өмірі жалғыздықпен сипатталғанмен, айналасында аз көршілер болғанмен, шындығында олар өте бай әлеуметтік өмір құрды. Олар көбінесе жұмыс, тамақ және ойын-сауықтарды біріктіретін шараларды ұйымдастырды, мысалы, амбар салу, жүгеріні қабылдау, көрпе тігу, Гранж жиналыстары, шіркеу шаралары және мектептік іс-шаралар. Әйелдер бірлескен тамақтар мен кешкі ас, сондай-ақ отбасылар арасындағы ұзақ сапарларды ұйымдастырды. Гранж – бүкіл ел бойынша фермерлердің ұйымы; ол әйелдерге жоғары лауазымдарды берді, оларға қоғамдық істерде дауыс беруге мүмкіндік берді және теңдік пен сайлау құқығын қолдады.
Сайлау құқығы
Әйелдер сайлау құқығы қозғалысы 1848 жылы Сенека-Фоллс конвенциясымен басталды; көптеген белсенділер аболиционисттік қозғалыс кезінде саяси жағдайына келді. Азамат соғысынан кейін қозғалыс қайта ұйымдастырылды, тәжірибелі үгітшілерді жинады, олардың көптегені Әйелдер Христиандық Ынтымақтастық Одағында тыйым салу үшін жұмыс істеді. 19 ғасырдың соңына қарай бірнеше батыс штаттары әйелдерге толық дауыс беру құқығын берді, бірақ әйелдер мүлік және балаларға қамқорлық жасау сияқты салаларда құқықтарды алып, маңызды құқықтық жеңістерге жетті. 1866 жылы Элизабет Кэди Стэнтон мен Сьюзан Б. Энтони ақ және қара әйелдер мен еркектер үшін, барлығына сайлау құқығын беру мақсатымен Америкалық Тең Құқықтар Ассоциациясын құрды. 1868 жылы Төртінші түзету қабылданды, бұл дауыс беретін халықты "еркек" деп белгілеген алғашқы түзету болды. 1870 жылы Луиза Энн Суэйн АҚШ-тағы жалпы сайлауда дауыс берген алғашқы әйел болды. Ол 1870 жылдың 6 қыркүйегінде Вайоминг штатының Ларами қаласында дауыс берді. 1870 жылдан 1875 жылға дейін Вирджиния Луиза Майнор, Виктория Вудхалл және Майра Брэдвелл сияқты бірнеше әйелдер дауыс беру (Майнор және Вудхалл) немесе заңгерлік тәжірибе құқығын (Брэдвелл) қамтамасыз ету үшін Төртінші түзетуді сотта пайдалануға тырысты, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. Сонымен қатар, Сожурнер Трютт Мичиган штатының Бэтл-Крик қаласындағы сайлау учаскесіне келіп, дауыс беруді талап етті; оған бас тартылды. Ол Тең Құқықтар партиясынан кандидат ретінде ұсынылды және басқа да ұстанымдармен қатар, 8 сағаттық жұмыс күнін, прогрессивті табыс салығын, әлеуметтік көмек бағдарламаларын және пайданы бөлісуді жақтады. Виктория Вудхалл әйелдер құқығы үшін белсенді болды және некеге тұру, ажырасу және бала туу құқығына бағытталған "Еркін махаббат" идеясын жақтады. Еркектердің екі стандарты және әйелдерді әлсіз қалдыруға деген ниеті күшті болды. Бұған қоса, нәсіл мен жыныс арасындағы толық теңдікке қарсылық көрсетілді. Бұл адамның не нәрсеге сенетіні және оған құқылы екені үшін күрескен дәуір болды. Виктория Вудхалл өзінің жалпы құқықтары үшін күресті және түзетулерді өз пайдасына пайдаланды. 1872 жылы жағдай шиеленісті болды, бұл қайта құру саясатындағы және ұлттық саясаттағы радикалды республикалықтардың өлімі үшін маңызды жыл болды. Тең Құқықтар партиясының кандидаттары Вудхалл мен Фредерик Дуглас нәсілдік араласу және гендерлік бейімділік қорқынышын әдейі шалқалап, ояту кампаниясын ұсынды. Олар жынысы мен нәсіліне қарамастан, барлығына үміт пен тең құқықтарды қайтаруға және бөлінген реформаторларды біріктіруге ұсыныс жасады. Вудхалл сайлауда жеңіске жетпесе де, оның сайлауы жаңа саяси көзқарастар мен барлығының тең құқықтарын талап етті. 1874 жылы Энни Виттенмайер алкогольге тыйым салу үшін Әйелдер Христиандық Ынтымақтастық Одағын (WCTU) құрды; 1876 жылдан бастап Фрэнсис Уиллард басшылығымен WCTU әйелдер сайлау құқығы үшін күресте маңызды күшке айналды.
Үй шаруашылығы
Кристин Хогансонның «Космополиттік үйшілдік: американдық арманды импорттау, 1865–1920» атты мақаласы «бұржуазиялық американдық әйелдер үй шаруасын жүргізуші ретінде халықаралық қатынастарға қалай қатысқандарын» көрсетеді. Азамат соғысынан кейін интерьер дизайны туралы жазу өркендеді, көптеген авторлар үйдің ішінде шетелдік стильдерді қабылдауды қолдады. Орта таптың үйлерінде интерьер дизайны өзін-өзі таныстырудың маңызды құралы саналды, себебі танымал дизайн нұсқаулығында: «Біз оның [әйелдің] мінез-құлқын, әдеттерін, бейімділіктерін үйінің ішкі түріне қарай бағалаймыз» делінген. Бұл идеал 19 ғасырдағы орта таптық отбасылардың өмір сүру үшін қажетті заттарды өндіру қажеті болмауынан туындады, сондықтан ерлер енді тауар немесе қызмет өндіретін жұмыстарда жұмыс істей алды, ал олардың әйелдері мен балалары үйде қалып отырды. Бұл өте танымал болды және көптеген басылымдарда жарық көрді. Соғысқа дейінгі Оңтүстіктегі құрмет мәдениеті әйелдердің әлеуметтік статусымен және Оңтүстіктегі евангелизммен байланысты болды. Әйелдер евангелизм саласында қатаң түрде тұрып, ерлер құрметті сақтағандай, нақты жыныстық шекаралар болған жоқ. Әйелдер патриархат, сексуалдық мәдениет, топтық идентификация және ізгілікпен байланысты құрмет туралы түсініктерге бағынды. Оңтүстік ерлер мен әйелдердің әртүрлі әлеуметтік рөлдері еркектер мен әйелдердің құрметіне әсер етті, сондай-ақ әйелдердің ерлерге қатысты моральдық билігі де осыған байланысты болды.
Жұмыс орындары мен мамандықтар
Көптеген жас әйелдер тұрмысқа шыққанға дейін қызметшілер болып немесе дүкендер мен фабрикаларда жұмыс істеді, содан кейін әдетте толық уақытты үй шаруасымен айналысты. Дегенмен, қара, ирланд және швед әйелдері жиі қызметші болып жұмыс істеді. 1860 жылдан кейін ірі қалаларда универмагтар ашылғанда, орта таптағы әйелдер көбінесе сауда жасады; оларға көбінесе жас орта таптағы әйелдер клерктер қызмет көрсетті. Әдетте, көптеген жас әйелдер үйленгеннен кейін жұмыстан кетіп қалады. Бірақ, кейбір этникалық топтарда, әсіресе афроамерикандықтар мен ирландтық католиктер арасында, үйленген әйелдер жұмыс істеуге ынталандырылды. Егер күйеуінің шағын дүкені немесе мейрамханасы болса, әйелдері мен басқа да отбасы мүшелері онда жұмыс таба алатын. Жесірлер мен тастап кеткен әйелдер көбінесе пансион ұстады. Соған қарамастан, Оңтүстік штаттарындағы қара әйелдер арасындағы жұмыссыздық деңгейі жоғары болып қалып, 1900 жылы 80%-ға жетті. Мансапты әйелдердің саны аз болды. Мұғалімдік мамандығы бұрын ерлердің басты саласы болған, бірақ білім беру кеңейген сайын көптеген әйелдер мұғалімдікке бейімделді. Егер олар үйленбесе, өмір бойы беделді, бірақ жалақысы төмен мансапқа ие бола алатын. Кезеңнің соңында медбикелік мектептері әйелдерге жаңа мүмкіндіктер ашты, бірақ медициналық мектептер көбінесе ерлерге арналған болып қалды. Кәсіпкерлік мүмкіндіктері өте сирек кездесетін, егер жесір әйел қайтыс болған күйеуінің шағын бизнесін жалға алмаса. Тігін машинасының жылдам қабылдануы үй шаруасындағы әйелдердің өнімділігін арттырып, өздерінің кішкентай шляпа және киім тігу дүкендерін ашқан әйелдерге жаңа мансаптар ашты. Америкалық әйелдер 1800 жылдардың екінші жартысында көптеген мамандықтарда алғашқы жетістіктерге қол жеткізді. 1866 жылы Люси Хоббс Тейлор стоматологиялық диплом алған алғашқы американдық әйел болды. 1878 жылы Мэри Л. Пейдж Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы бөлімінен сәулет саласындағы диплом алған алғашқы әйел болды. 1879 жылы Белва Локвуд Жоғарғы Сотта сөйлеуге рұқсат алған алғашқы әйел болды; ол алғаш рет 1880 жылы Кайзерге қарсы Стикни ісінде сөйледі. Арабелла Мансфилд 1869 жылы адвокаттыққа қабылданғаннан кейін Американың алғашқы әйел адвокаты атанды. 1891 жылы Канадада туған Мари Оуэнс Чикагода Американың алғашқы әйел полицей қызметкері болып жұмысқа орналасты. Әйелдердің заң және құқық қорғау саласына көбірек қатысуына байланысты 1871 жылы әйелдерді ұрып-соғуды заңсыз жасайтын алғашқы штаттық заңдар қабылданды, бірақ заңдардың барлық штаттарға тарауы және олардың тиімді орындалуы өте қалып қойды. Алғашқы әйел фотожурналистердің бірі Сейди Кнеллер Миллер өзінің жынысын жасырған SKM әдеби есімін пайдаланды. Ол спорт, апаттар, аурулар туралы жазып, бірінші әйел соғыс тілшісі ретінде танылды.
Миссионерлер
1860 жылдары көптеген ірі протестанттық дін ұйымдары әйелдерге миссионерлік қызметтерді, олардың күйеуі миссионер болғаннан өзге де, жүктеді. Еуропалық католик әйелдері діни қарындастар ретінде Америка қалаларындағы иммигранттар шоғырларында жұмыс істеді. Ана Кабрини (1850–1917) 1880 жылы Италияда Исаның қасиетті жүрегінің миссионерлік қарындастарын құрды; ол 1889 жылы Нью-Йоркке көшіп келді. Оның ордені салған жетімдер үйлері, мектептер және ауруханалар итальяндық иммигранттарға зор көмек көрсетті. 1946 жылы ол қасиетті әулие деп жарияланды.
Елді мекендер
1889 жылы Джейн Аддамс және Эллен Гейтс Старр Америкадағы алғашқы қоныс үйін құрды (қоныс үйі – мұқтаж аймақтағы қоғамдық қызметтер ұсынатын орталық), ол кезде Чикагоның ең кедей иммигранттар тұратын шұрайлы аудандарының бірінде, Халстед және Полк көшелерінің қиылысындағы қираған үй болды. Бұл қоныс үйі, Хулл Хаус деп аталды, денсаулық сақтау және бала күтімі, балалар мен ересектерге арналған клубтар, өнер галереясы, ас үй, спорт залы, музыка мектебі, театр, кітапхана, жұмысқа орналастыру бюросы және еңбек мұражайы сияқты көптеген мүмкіндіктер мен қызметтер ұсынды.
Сәбилерге күтім жасау
Испания-Америка соғысы (1898) кезінде мыңдаған американдық сарбаздар ішек безгегі, малярия және сары қызылшамен ауырып, Армия медициналық қызметінің мүмкіндіктерін басып тастады. Сондықтан доктор Анита Ньюкомб МакГи Армияның бас хирургына Америка революциясының қыздары (DAR) ұйымын АҚШ армиясымен келісімшарт бойынша қызмет ететін, кәсіби білікті медбикелерді іріктеуге тағайындауды ұсынды.
Джейн Адамс
Прогрессивті дәуірдің көрнекті өкілі Джейн Аддамс (1860–1935) болды. Ол – алғашқы әлеуметтік жұмыскер, Чикагодағы Хулл Хаус үйдегі қоғамдық белсенділердің жетекшісі, қоғамдық ойшыл, әлеуметтанушы, жазушы және сайлау құқығы мен әлемдік бейбітшілік идеологы. Президенттер Теодор Рузвельт пен Вудро Вильсонмен бірге ол прогрессивті дәуірдің ең белгілі реформаторы еді. Ол елдің назарын аналардың алаңдатуын тудыратын мәселелерге – балалардың қажеттіліктеріне, халық денсаулығына және әлемдік бейбітшілікке – аударды. Әйелдер өздерінің қалаларын жақсартып, оларды тұруға ыңғайлырақ етуге жауапты болса, олардың тиімді болуы үшін дауыс беру қажет екенін ол айтты. Аддамс орта тап әйелдері үшін өздерінің қауымдастықтарын көтеруге ерікті түрде атсалысқанда үлгі болды. 1931 жылы ол Нобель бейбіт сыйлығын алған алғашқы американдық әйел атанды. 1960 жылдарығы кейбір сыншылар оны әлсіз иммигранттарды өркениеттендіруді көздеген, өзгеше ойы жоқ расист ретінде бейнеледі, ал 1990 жылдардағы басқа зерттеушілер оның еңбегін жоғары бағалады.
Француз канадалықтары
Француз-канад әйелдері Жаңа Англияны Квебектердегі қарапайым шаруашылықтардағы үміттерден өзгеше, өздері үшін экономикалық мүмкіндіктер мен жаңа жолдар ашатын жер деп қарады. 20 ғасырдың басында кейбіреулері АҚШ-қа уақытша жұмысқа баруды өмірлік кезең ретінде, өзін тану мен тәуелділікке жетелу уақыты ретінде қарастырды. Көбі АҚШ-қа тұрақты көшіп, кейде Квебекке арзан теміржолмен сапар шегіп отырды. Олар үйленген кезде, қанадалық әйелдерге қарағанда балалары аз болып, араларындағы уақыт ұзақ болды. Кейбір әйелдер ешқашан үйленбеді, ауызша айтылатын әңгімелерде тәуелділікке жете білу мен экономикалық еркіндік неке мен ана болудан гөрі жұмыс таңдауға себеп болғаны айтылады. Бұл әйелдер өздерінің "канадтық" мәдени ерекшеліктерін сақтау үшін дәстүрлі гендерлік қағидаларға бағынды, бірақ сонымен бірге олар осы рөлдерді өздерінің әйелдік және аналық міндеттерінде көбірек тәуелсіздікке қол жеткізуге мүмкіндік беретіндей етіп өзгертіп жаңалады.
Орта батыс
Қалалық жас әйелдердің көпшілігі үйленбес бұрын жұмыс істеп, кейін жұмыстан шықты. 1900 жылдан кейін жоғары мектептердің дамуынан бұрын, көптеген әйелдер мектепті сегізінші сыныптан кейін, шамамен он бес жаста тастады. Ciani (2005) олардың атқаратын жұмысының олардың ұлты мен отбасылық жағдайына байланысты екенін көрсетеді. Африкалық американдық аналар көбінесе күндізгі жұмыс таңдады, әдетте үй шаруасы қызметкерлері ретінде, себебі бұл оларға икемділік берді. Зейнетақы алатын аналардың көпшілігі ақ нәсілділер еді және қажет болған жағдайда ғана жұмыс іздеді. Аймақ бойынша орта тапқа жататын қоғамдық әйелдер көптеген жаңа және кеңейтілген қайырымдылық және кәсіби бірлестіктер құрды, аналарға зейнетақы төлеуді және әлеуметтік көмектің кеңейтілген түрлерін қолдады. Протестанттық үй шаруасындағы әйелдердің көпшілігі ішімдікке тыйым салу және сайлау құқығы үшін күресте де белсенділік танытты. Детройттегі Әйелдер клубтары федерациясы (DFWC) дәстүрлі гендерлік рөлдерге сай келетін, қоғамдық санасы жоғары орта таптағы әйелдер үшін кең ауқымды іс-шараларды ұйымдастырды. Федерация қауіпсіздік және денсаулық мәселелері аналарды ең көп алаңдататынын және оларды тек үйден тыс қалалық жағдайды жақсарту арқылы ғана шешуге болатынын мәлімдеді. Федерация Детройт шенеуніктерінен мектептерді, сумен жабдықтау және санитарлық жағдайларды жаңартуды, сондай-ақ тағам өнімдерін қауіпсіз сақтау және жол жүру қауіпсіздігін қамтамасыз етуді талап етті. Дегенмен, мүшелер осы мәселелермен шектеліп қалуда ма, әлде этникалық топтармен немесе кәсіподақтармен ынтымақтаса ма, деген мәселеде екіге бөлінді. Оның дәстүрлі гендерлік шекараларды кеңейтуден бас тартуы оған жұмысшы табында консервативті бедел әкелді. 1930 жылға дейін кәсіподақтардың әйелдер бөлімшелері тым шағын және әлсіз болды.
Оңтүстік
Ребекка Латимер Фелтон (1835–1930) – Грузияның ең белгілі әйелдерінің бірі. Ол бай плантациялық отбасында дүниеге келді, белсенді саясаткерге үйленді, оның мансабын басқарды және саяси сарапшыға айналды. Ашық феминист болған ол тыйым салу және әйелдердің сайлау құқығы үшін күресті, линчтеуді қолдады (ақтөстің оңтүстік азаматтары ақ әйелдерді зорлауды болдырмау үшін «қажет болған жағдайда аптасына мың [қара еркекті] дарға асу керек»), түрмелерді реформалауға ұмтылды және көптеген реформалық ұйымдардың жетекшісі болды. 1922 жылы ол АҚШ Сенатына тағайындалды. 1922 жылдың 21 қарашасында ант беріп, бір күн қызмет етті; ол Сенатта қызмет еткен алғашқы әйел атанды. Орта таптың қалалық әйелдері сайлау құқығын қолдау үшін жақсы ұйымдасқан болса да, Оңтүстіктің ауылдық аймақтары оған қарсы болды. Штат заң шығарушылары әйелдерге жергілікті сайлауда дауыс беруге рұқсат беру туралы тырысқандарды елемеді. Грузия 19-шы Федералдық түзетуді ратификациялаудан ғана бас тартқан жоқ, оны бірінші болып қабылдамағанымен мақтанды. Түзету ұлттық деңгейде қабылданды және Грузия әйелдері 1920 жылы дауыс беру құқығын алды. Дегенмен, қара әйелдер де, қара ерлер де 1965 жылғы Федералдық дауыс беру құқығы туралы заңның қабылдануына дейін американдық афроамерикандықтардың дауыс беруіне кедергі келтіруге бағытталған маңызды кедергілерге тап болды, бұл заң олардың конституциялық құқықтарын қамтамасыз етті. Әйелдердің реформалық қозғалысы қалаларда гүлденді, бірақ 1945 жылға дейін Оңтүстік әлі де көбінесе ауылдық болып келді. Даллас, Техас штатында, реформатор әйелдер қаланың әлеуметтік құрылымының негізгі элементтерін құруға көп үлес қосты, қаланың алғашқы күндерінде отбасыларға, мектептерге және шіркеулерге күш-жігерін жұмсады. Қазіргі заманғы қалалық ортаны құратын көптеген ұйымдар орта таптың әйелдері тарапынан құрылып, басқарылды. Олар ерікті ұйымдар мен клубтар арқылы өз қалаларын ұлттық мәдени және әлеуметтік тенденциялармен байланыстырды. 1880 жылдары әйелдердің ұстамдылық және сайлау құқығы қозғалыстары Далласта жеке және қоғамдық өмір арасындағы шекараны өзгертіп, әлеуметтік мәселелер атынан саясатқа ену арқылы оны кеңейтті. 1913–1919 жылдары Далластағы әйелдердің сайлау құқығын жақтаушылар ұлттық партиялардың білім беру және жарнамалық тәсілдеріне, сондай-ақ әйелдер клубтарының лоббистік тактикасына сүйенді. Олар сонымен қатар танымал мәдениетті пайдаланып, қоғамдық мерекелер мен әлеуметтік жиналыстарды саяси сендіру үшін танымал символдар мен дәстүрлі идеалдарды сәтті пайдаланды. Даллас тең сайлау құқығы қауымдастығы әлеуметтік құндылықтар мен қоғамдық нормаларға негізделген сайлау құқығы науқанын жасады. Қоғамдық және әлеуметтік іс-шаралар сайлау құқығы үшін жаңа демеушілерді тартуға мүмкіндік берді, оның радикалды мағынасын әдеттегі оқиғалардың таныстығымен жұмсартты және оны дәстүрлі әйелдер мінез-құлқының құндылықтарымен, әсіресе әдептілікпен көркейтті. Қара нәсілді реформатор әйелдер көбінесе жеке жұмыс істеді. Хуанита Крафт Техас штатындағы азаматтық құқық қозғалысының жетекшісі болды, Даллас NAACP арқылы жұмыс істеді. Ол қара нәсілді жастармен жұмыс істеуге, оларды Техастағы сегрегациялық практикаға қарсы наразылықтардың алғы шебі ретінде ұйымдастыруға баса назар аударды.
Батыс
Прогрессивті қозғалыс Калифорнияда ерекше күшті болды, онда ол қоғамды жемқорлықтан тазартуды мақсат етті, ал оның бір жолы – 1911 жылы, 19-шы түзетудің 1920 жылы әйелдерді ұлттық деңгейде сайлауға жіберуінен тоғыз жыл бұрын, қадірлі "таза" әйелдерді сайлаушылар ретінде мойындау болды. Әйелдер клубтары гүлденді және мемлекеттік мектептер, кір және ластану, халық денсаулығы сияқты мәселелерге назар аударды. Калифорниялық әйелдер тыйым салу қозғалысында, моральдық реформаларда, табиғатты қорғауда, мемлекеттік мектептерде, демалыста және басқа да мәселелерде жетекшілік етті. Әйелдер көбінесе өзінің үміткерлігін тіркемейтін, себебі бұл олардың тазалығын саясаттағы әдеттегі құпия келісімдерге араластырумен теңестірілді.
Денсаулық сақтау мәселелері
Бристоу 1918 жылы 500 мыңнан астам америкалықтың өмірін қиған тұмау пандемиясына денсаулық сақтау қызметкерлерінің әртүрлі гендерлік тұрғыдан жауап бергенін көрсетті. Еркек дәрігерлер науқастарды емдеуге күш жіберді, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады және сәтсіздікке ұшырағандай сезінді. Әйелдер-медбикелер де науқастарын өліп бара жатқанын көрді, бірақ олар өздерінің кәсіби міндеттерін – күтім көрсету, қызмет ету, демеу беру және науқастардың соңғы сәттерін жеңілдету, сондай-ақ олардың отбасыларына қолдау көрсету – орындаудағы жетістіктерімен мақтан тұтты.
Сайлау құқығы
Әйелдер сайлау құқығы үшін күрес 1910 жылдары қарқын алды, өйткені құрылған әйелдер ұйымдары батыс штаттарда жеңіске жетіп, шығысқа қарай жылжыды, консервативті оңтүстік аймағын соңғы кезекте қалдырды. Парадтар – бұл жарнамалаудың танымал тәсілі болды. 1916 жылы Монтана штатынан республикашыл Жаннет Ранкин Конгресске сайланып, федералдық жоғары лауазымға тағайындалған алғашқы әйел атанды. Өмір бойы бейбітшілік жақтасы болған ол 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуға қарсы дауыс берген Конгресс мүшелерінің жиырмасын құрады, ал 1941 жылы Перл-Харборға шабуылдан кейін Жапонияға соғыс жариялауға қарсы дауыс берген жалғыз Конгресс мүшесі болды. Элис Пол әйелдерге дауыс беру құқығынан айырылғанының әділетсіздігін жариялау мақсатымен қамауға түсуді қолдаған шағын, белсенді топтың жетекшісі болды. 1920 жылдан кейін Пол жарты ғасыр бойы Ұлттық әйелдер партиясын басқарды, ол әйелдерге конституциялық теңдік беру үшін Тең құқықтар туралы түзетуді қабылдау үшін күресті. Бұл түзету қабылданбады, бірақ ол 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға әйелдерді кемсітуге қарсы қорғалған топ ретінде енгізу арқылы үлкен жетістікке жетті. Ол Ұлттық әйелдер партиясының барлық әйелдердің құқықтық мәртебесіне толық назар аударуын қадағалады және тууды реттеу сияқты мәселелерді қарастыру туралы ұсыныстарға қарсы тұрды.
Халықаралық қызмет
Әйелдердің халықаралық миссионерлік қызметке қолдауы 1900-1930 жылдар аралығында ең жоғары деңгейге жетті. Ұлы экономикалық дағдарыс миссияларға қаржыландыруды күрт қысқартуға әкеп соқты. Басты діни ағымдар көбінесе жергілікті басқарудағы миссияларды қолдауға көшті. Афроамерикандық әйелдер халықаралық әйелдер конференцияларындағы рөлін арттырды және дербес түрде шетелге саяхаттады. Ида Б. Уэллс, Хэлли Куинн Браун және Мэри Черч Террелл сияқты көшбасшылар шетелге саяхаттағанда американдық нәсілдік және гендерлік дискриминация мәселелерін көтерді. Халықаралық Қара нәсілді әйелдер кеңесі түрлі терілі әйелдерді біріктіріп, тілдік, мәдени және аймақтық кедергілерді жоюға ұмтылды.
Бейбітшілік қозғалысы
Джейн Аддамс – 1915 жылы Әйелдер бейбітшілік партиясын құрған белгілі бейбітшілік қозғалысының қайраткері. Бұл партия 1915 жылы Аддамс тұңғыш президенті болған Бейбітшілік және бостандық үшін әйелдердің халықаралық лигасының американдық бөлімшесі болды. Аддамс 1931 жылы Нобель бейбіт сыйлығына ие болды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс тотальді соғыс болды, және ел әйелдерді үйде де, сыртында да соғыс күш-жігерін материалдық және психологиялық тұрғыдан қолдау үшін жұмылдыруға кірісті. Барлық штаттарда әйелдер комитеттері құрылды. Солтүстік Каролина штатындағы әйелдер комитеті оның өкілі болды. Прогрессивті қозғалыстың қоғамдық қызмет идеалдарымен жетекшілік етілген комитет әйелдерді көптеген ерікті қызметтерге тіркеді, азық-түлік өндірісін арттыруға, ысырапты пісіру әдістерін жоюға көмектесті, әлеуметтік қызметтерді сақтады, ақ және қара терілі сарбаздардың моральдық жағдайын жақсартуға жұмыс істеді, халық денсаулығы мен мемлекеттік мектептерді жетілдірді, өз бағдарламаларына қара нәсілділердің қатысуын ынталандырды және 1918 жылдың соңында бүкіл әлемді қампқан испандық тұмаудың қорқынышты эпидемиясына көмектесті, ол өте жоғары өлім-жұлымға алып келді. Комитет орта таптағы ақ және қара нәсілді әйелдерге қол жеткізуде жетістікке жетті, бірақ ер адамдардың заң шығарушыларының жоғарыдан қараушылығы, қаржыландырудың шектеулі болуы және шаруалар мен жұмысшы табының әйелдерінен келген жауаптардың әлсіздігі оған кедергі келтірді. Әйелдер әскери қызметте медбике және көмекші қызметтерде қызмет етті. АҚШ-та ондаған мың, ал Францияда мыңдаған адам жұмыс істеді. Армия медбикелер корпусы (1955 жылға дейін толығымен әйелдерден құралған) 1901 жылы құрылды, ал Әскери-теңіз күштері медбикелер корпусы (1964 жылға дейін толығымен әйелдерден құралған) 1908 жылы құрылды, және екі корпустағы медбикелер де соғыс кезінде әскери госпитальдерде шетелде қызмет етті. Армия 1918 жылдың наурызынан бастап соғыс аяқталғанға дейін шетелде қызмет еткен 450 әйел телефон операторын жұмысқа алды. Өз азаматтық мәртебесін сақтап, 1978 жылға дейін ресми түрде соғыс ардагерлері деп есептелмеген бұл әйелдер "Hello Girls" деп белгілі болған Сигнал корпусының 25-ші әйелдер телефон операторлары бөлімінің мүшелері болды. 1918 жылы соғыс аяқталғаннан кейін американдық әйелдерге 1942 жылға дейін медбикелерден басқа әскери қызметте қызмет етуге рұқсат берілмеді. Алайда, 1920 жылы Армияны қайта ұйымдастыру туралы заңның бір тармағы әскери медбикелерге екінші лейтенанттан майорға дейінгі "теңдес дәрежесімен" офицер мәртебесін берді (бірақ толық құқықтар мен жеңілдіктер берілмеді). Бұл мәселе 1918 жылы Өкілдер палатасында қарастырылды, қабылдау үшін қажетті үштен екі дауысқа жетіп-жетпеді; Нью-Йорк штатының өкілі Фредерик Хикс өлім төсегінде жатқан әйелінің жанында болды, бірақ оның өтінішімен оны тастап, мақұлдау үшін келді. Суфражист Кэрри Чэпман Кэтт әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреске 56 референдумдық науқан, еркек сайлаушыларға бағытталған, сондай-ақ сайлаушыларға сайлау құқығы туралы түзетулерді ұсыну үшін заң шығарушы органдарға 480 науқан, штаттық конституцияларға әйелдердің сайлау құқығын жазу үшін конституциялық конвенцияларды өткізуге 47 науқан, штаттық партиялық конвенцияларға әйелдердің сайлау құқығы туралы баптарды қосуға 277 науқан, партиялық платформаларға әйелдердің сайлау құқығы туралы баптарды қосу үшін президенттік партиялық науқандарға 30 науқан және 19 Конгресске 19 науқан қатысқандығын есептеді.
Іскерліктегі қара әйелдер
Бизнестегі афроамерикандықтардың көпшілігі ер адамдар болған, бірақ әйелдер, әсіресе сұлулық саласында маңызды рөл атқарды. Ақ және қара нәсілділер үшін сұлулық стандарттары әртүрлі болды, ал қара нәсілділер қауымы шаш күтіміне ерекше назар аударған өз стандарттарын қалыптастырды. Сұлушылар өз үйлерінде жұмыс істей алатындықтан, оларға дүкендердің қажеті болмады. Осының салдарынан, қалалар мен кенттердің жоқтығына қарамастан, Оңтүстік аймағындағы ауылдық жерлерде қара нәсілді сұлушылар көптеп кездесті. Олар косметиканы қолдануды алғашқылардың бірі болды, осы кезде Оңтүстіктегі ақ нәсілді әйелдер одан аулақ болған. Блейн Робертс көрсеткендей, сұлушылар өз клиенттеріне өз қауымдастығында қымбатты және әдемі сезінуге мүмкіндік беретін кеңістік ұсынды, себебі "қара нәсілділердің сұлулық салондарында сұлулану рәсімдері әлеуметтену рәсімдерімен үйлеседі". 1920 жылдары сұлулық конкурстары пайда болды, ал ақ нәсілділер қауымдастығында олар ауыл шаруашылығы жәрмеңкелерімен байланысты болды. Ал қара нәсілділер қауымында сұлулық конкурстары орта және жоғары мектептердегі қайта оралу салтанатынан бастау алды. Ең танымал кәсіпкер – Мадам С. Дж. Уокер (1867–1919); ол алғашқы сәтті шашты түзеу әдісін ойлап тапқаннан кейін Madame C. J. Walker Manufacturing Company деп аталатын ұлттық франшизалық бизнес құрды.
1920-жылдардағы феминизм
Феминизмнің бірінші толқыны 1920 жылдары әлсіреп қалды. Сайлау құқығын алғаннан кейін әйелдердің саяси белсенділігі көбінесе азайды немесе ірі саяси партияларға бірікті. 1920 жылдары олар әлемдік бейбітшілік және балалардың қаулы-қажеттілігі сияқты мәселелерге ерекше назар бөлді. Сайлау құқығына қол жеткізу феминистерді басқа мақсаттарға күш салуға итерді. Ұлттық әйелдер партиясы (ҰӘП) сияқты ұйымдар саяси күресті жалғастырды. Алис Пол басқарған бұл ұйым 1923 жылы Тең құқықтар туралы түзетуді ұсынды және әйелдерді жынысы бойынша кемсітуге арналған заңдарды жою үшін жұмыс істеді. Алайда, көптеген әйелдер саясаттан басқа, әйелдіктің дәстүрлі бейнесіне қарсы тұруға көшті. Кэрри Чэпман Кэтт және басқалар әйелдерге сайлаушылар ретіндегі жаңа міндеттерін орындауға көмектесу үшін Әйелдер сайлаушылар лигасының құрылуын ұйымдастырды.
Қиын жиырмалар
1920-ші жылдардағы «жаңа» әйелдер мен ескі буын әйелдер арасында ұрпақ аралық қақтығыс пайда бола бастады. 19-шы түзетуге дейін феминистер әйелдердің мансап пен отбасын бірдей табысты жүргізе алмайды деп ойлады, себебі олардың біреуі екіншісінің дамуына кедергі келтіреді деп сенді. Бұл көзқарас 1920-жылдары өзгере бастады, өйткені көбірек әйелдер өздерінің табысты мансабын ғана емес, сонымен қатар отбасын құруды қалай бастады. «Жаңа» әйелдер прогрессивті буынға қарағанда әлеуметтік жұмыстарға аз қызығушылық танытты және дәуірдің капиталистік рухына сәйкес, бәсекелесуге және жеке өзінің қанағаттануын табуға құштар болды. 1920-жылдары жұмыс істейтін әйелдердің өмірінде маңызды өзгерістер болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс уақытша түрде әйелдерге химия, автомобиль, темір және болат өндірісі сияқты, бұрын әйелдерге лайық емес деп есептелген салаларға енуге мүмкіндік берді. Тарихи түрде фабрикалық жұмыстардан шеттетілген қара нәсілді әйелдер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде төмен жалақыға келісіп, иммигрант жұмысшылардың орнын басып, ауыр жұмыстарда өнеркәсіпте өз орнын табуға мүмкіндік алды. Дегенмен, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі басқа әйелдер сияқты, олардың табысы да уақытша болды; соғыстан кейін көптеген қара нәсілді әйелдер фабрикадағы жұмысынан қуылды. 1920 жылы қара нәсілді әйелдердің еңбекке қабілетті халқының 75 пайызы ауыл шаруашылығында жұмыс істеушілер, үй шаруашылық қызметкерлері және кір жуушылардан тұрды. 1920-жылдардағы қарқынды экономикалық өсім тіпті төменгі таптар үшін де көбірек мүмкіндіктерді ашты. Көптеген жас қыздар жұмысшы табынан шығып, бұрынғы буын сияқты отбасын асырау қажеттілігін сезінбеді және көбінесе жұмыс іздеуге немесе кәсіптік білім алуға ынталандырылды, бұл әлеуметтік мобильділікке әкелді. Әсіресе, жас әйелдер өз денелеріне құқық талап ете бастады және өз буынының сексуалдық азаттығына қатысты. Бұл сексуалдық ойлардың өзгеруіне түрткіс болған көптеген идеялар Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Нью-Йорктің зиялы қауымдарында Зигмунд Фрейд, Хавелок Эллис және Эллен Кейдің еңбектерімен бірге таралған болатын. Онда ойшылдар сексуалдық қатынастың адам өмірінің маңызды бөлігі ғана емес, сонымен қатар әйелдердің де ерлер сияқты сексуалдық құштарлықтары мен тілектері бар екенін және осы құштарлықтарды басу өзін-өзі жоюға әкеледі деп мәлімдеді. 1920-жылдарға қарай бұл идеялар кеңінен таралды. 1920-жылдары әйелдер ірі мемлекеттік колледждер мен университеттерге қабылдана бастаған кезде, аралас білім беретін оқу орындары пайда болды. Әйелдер орта таптың өміріне енді, бірақ қоғамда гендерлік рөлді атқарды. Әйелдер әдетте үй шаруашылығы, «Ер мен әйел», «Аналық» және «Отбасы экономикалық бірлік ретінде» сияқты пәндерді оқыды. Соғыстан кейінгі консервативті кезеңде жас әйелдердің колледжге бару мақсаты көбінесе лайықты күйеу табу болды. Сексуалдық азаттық идеяларының ықпалымен университеттерде танысулар үлкен өзгерістерге ұшырады. Автомобильдің пайда болуымен, жастардың танысуы жеке ортада жүрді. «Жақындасу», яғни жыныстық қатынассыз сексуалдық жақындық, колледж студенттері арасында әлеуметтік нормаға айналды. Әйелдердің ләззат пен сексуалдық қатынас туралы білімі артуына қарамастан, 1920-жылдардағы шексіз капитализм «әйелдік мистиканы» тудырды. Бұл тұжырым бойынша барлық әйелдер үйленгісі келеді, барлық жақсы әйелдер балаларымен бірге үйде тамақ пісіріп, тазалайды, ал ең жақсы әйелдер жоғарыда айтылғандарды жасап, сонымен қатар өздерінің сатып алу қабілеттерін еркін және мүмкіндігінше жиі пайдаланады.
Қалқалар
"Жаңа әйел" жиырма жылдар бойы модада болды; бұл ескі буынның қағидаларын (көбінесе саясатын) қабылдамаған, көпшілік орында темекі шегіп, ішімдік ішкен, еркін қарым-қатынасқа түскен және тұтыну мәдениетін қабылдаған әйелді білдірді. "Флэпперлер" деп те аталатын олар қысқа юбка (алғашқыда тек білезікке дейін, кейін тізеге дейін) киіп, шаштарын ұл баланың шашындай қысқа қырқып, бірақ сәл ұзағырақ қалдырған. Бұрынғы жылдары танымал болған ұзын шаштан бас тартқандай, олар Виктория дәуірінің сәнінен, әсіресе әйелдің келбетін күшейтетін корсеттен де бас тартты. Флэпперлер арықтануға ұмтылыс жасады, бірақ кейде диета ұстап, кеудесін байлап, жұқа, көкірексіз және ұзын аяқты көріну үшін тығыз іш киім киюге тура келді. 1925 жылы Нелли Тайло Росс Вайоминг штатының алғашқы әйел губернаторы болып сайланды. Сондай-ақ 1925 жылы Чикагода Әйелдер прогресінің әлемдік көрмесі (бірінші әйелдер әлемдік көрмесі) ашылды. 1928 жылы әйелдер алғаш рет Олимпиаданың жеңіл атлетика жарыстарына қатысты.
1930 жылдардағы Ұлы депрессия
1932 жылы Арканзас штатынан Хэтти Каравей Сенатқа сайланған алғашқы әйел болды. Сонымен қатар, 1932 жылы Амелия Эрхарт Атлантика мұхитын жеке өзімен кесіп өткен алғашқы әйел болды, бұл саяқатын Линдбергтің Атлантика мұхитын жеке өзімен кесіп өтуінің 5 жылдығына орай жасады. Ол президент Герберт Гуверден Ұлттық географиялық қоғамның алтын медалімен марапатталды, ал Конгресс оған Ерекше Ұшқыш айдарын табыс етті. 1933 жылы Франсис Перкинс президент Франклин Рузвельт тарапынан Еңбек министрі қызметіне тағайындалды, осылайша президенттік кабинетінде қызмет атқарган алғашқы әйел атанды. Дегенмен, сол кезде әйелдер көптеген қиындықтарға да тап болды. Ұлттық білім беру қауымдастығы жүргізген сауалнамаға сәйкес, 1930-1931 жылдар аралығында қалалардың 63%-ы әйелдерді үйленгеннен кейін жұмыстан шығарған, ал 77%-ы үйленген әйелдерді мұғалім ретінде жұмысқа қабылдамаған. Сондай-ақ, 1930-1931 жылдар аралығында 1500 қаланың арасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, осы қалалардың төрттен үш бөлігінде үйленген әйелдер ешқандай жұмысқа орналастырылмаған. Бірақ жұмыссыздықтың өсуі нәтижесінде ақ нәсілді әйелдердің кәсіби және техникалық салаға өтуі баяулады. 1937 жылы Америка медициналық қауымдастығы тууды бақылауды медициналық практика мен білім берудің маңызды бөлігі деп ресми мойындады, ал Солтүстік Каролина тууды бақылауды халық денсаулығын сақтау шарасы ретінде мойындаған және мемлекеттік денсаулық сақтау бағдарламасы арқылы мұқтаж аналарға контрацепциялық қызметтер ұсынған алғашқы штат болды. Ол бастапқыда Вашингтонның ең ірі алаңында, Конституция залында ән оқығысы келген, бірақ Америка революциясының қыздары оның нәсіліне байланысты онда өнер көрсетуіне тыйым салды. Рузвельт бұрынғы президенттерге қарағанда көбірек әйелдерді лауазымдарға тағайындады, оның ішінде алғашқы әйел министр, Еңбек министрі Фрэнсис Перкинс болды. Оның әйелі Элеонора көмек бағдарламаларын қолдауда белсенді рөл атқарды. 1941 жылы Элеонора Азаматтық қорғаныс басқармасының, ірі азаматтық қорғаныс мекемесінің басшысы болды. Ол әйелдерді жергілікті деңгейде атсалыстыруға тырысты, бірақ ол өзінің әріптесі, мэр Фиорелло Х. Ла Гвардиямен келіспеді және саясатқа тигізген әсері аз болды. Тарихшы Алан Бринкли былай деді: "Жаңа мәміле" гендерлік теңдік мәселелерін шешуге көбінесе символдық күш-жігерді ғана жұмсады. Жаңа мәміле бағдарламалары (тіпті Жаңа мәміле әйелдері жасағандар) көбінесе әйелдердің рөлі туралы дәстүрлі көзқарастарды бейнелеуді жалғастырды және экономикалық тәуелсіздік пен кәсіби мүмкіндіктерді іздейтін әйелдердің ұмтылыстарына аз назар бөлді. Соғыстан кейінгі либерализмнің орталық бөлігіне айналған жеке және топтық құқықтарға деген қызығушылық Жаңа мәміленің өзінде әлсіз, кейде тіпті көрінбейтін болды.
Nor did the New Deal make much more than a symbolic effort to address problems of gender equality New Deal programs (even those designed by New Deal women) continued most mostly to reflect traditional assumptions about women's roles and made few gestures toward the aspirations of women who sought economic independence and professional opportunities. The interest in individual and group rights that became so central to the postwar liberalism was faint, and at times almost invisible, within the New Deal itself.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1941 жылы АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда 12 миллион әйел жұмыс істеп жүрді (жұмыс күшінің ширегін құрады), ал соғыс аяқталған кезде бұл көрсеткіш 18 миллионға жетті (жұмыс күшінің үштен бірі). Соңында 3 миллион әйел соғыс өндірісінде жұмыс істеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жұмыс істеген әйелдердің басым бөлігі қызмет көрсету саласы сияқты дәстүрлі әйелдерге тән мамандықтарда еңбек етті.
Жұмыспен қамту
Соғыс уақытындағы жұмылдыру әйелдер үшін еңбек бөлінісін түбірімен өзгертті, себебі жас, еңбекке жарамды ерлер шетелге жіберілді және соғыс кезеңінде өндіріс өнімділігі арта түсті. Сьюзан Хартманның (1982) мәліметінше, соғыс жылдарында шамамен 6,5 миллион әйел жұмыс күшіне қосылған. Көптеген үйленген әйелдер бұрын ерлерге ғана тән болған, түрлі мамандықтардағы жалақы төленетін жұмыстарды атқарды. Соғыс кезеңінде әйелдердің жұмыспен қамтылуы ең көп өндіріс саласында байқалды, онда 1944 жылға қарай 2,5 миллионнан астам әйел, яғни 140 пайызға өсті. Бұл "Рози-ревитер" құбылысының нәтижесінде болды. Соғыс барысында жұмыс істейтін әйелдердің отбасылық жағдайының құрамы айтарлықтай өзгерді. Соғыс кезінде әрбір он үйленген әйелдің бірі жұмыс күшіне енді, олардың үш миллионнан астамы жаңа жұмысшылардың қатарын құрады, ал 2,89 миллионы жалғыз болса, қалғаны жесір немесе ажырасқан. Ел тарихында алғаш рет әйелдердің жұмыс күшіндегі үйленген әйелдердің саны, жалғыз әйелдерден басып өтті. 1944 жылы барлық ересек әйелдердің 37 пайызы жұмыс күшінде болды, бірақ соғыс өндірісінің шыңында, сол жылы барлық әйелдердің шамамен 50 пайызы жұмыс істеді. Хартманның (1982) сөзіне сүйенсек, әр түрлі сауалнамалар мен қоғамдық пікірлерге қарағанда, әйелдердің жұмыс іздеу себебі қаржылық жағдай болған, алайда патриоттық сезімдер де олардың жұмысқа тартуының маңызды бөлігін құрады. Күйеуі соғыста болған әйелдердің жұмыс іздеу ықтималдығы екі еседен жоғары болды. Мысалы, Sperry Corporation компаниясының жұмысқа алу туралы буклетінде: «Апельсин шырынын сығу мен кішкентай дрель пресін басқарудың ұқсастығына назар аударыңыз» делінген. Willow Run бомбалаушы зауытындағы Ford Motor Company басылымында: «Қыздар дрель престерін жұмыртқа соғу машинасымен де оңай басқара алатынын көрсетті» деп жарияланды. Бір менеджер тіпті: «Бала кезінен бастап түйме тікпеген еркектер, өмір бойы кесте тіккен, тоқыған және киім жөндеген әйелдерден нәзік құралдарды жақсырақ қолдана алады деп неге күтуге болады?» деген сөздерін айтқан. Осы жағдайларда әйелдердің қабілеттеріне сәйкес жұмысқа алу жүзеге асырылды. Соғыстан кейін көптеген әйелдер өз еріктерімен жұмыстан кетті. Миннесота штатындағы New Brighton қаласындағы Twin Cities Army Ammunition Plant (бұрынғы Twin Cities Ordnance Plant) жұмысшысының бірі: «Мен қуана-қуана қайтадан алжапқышқа ораламын. Мен өмір бойы жұмыс істеу үшін соғысқа бармадым. Бұл тек соғыс кезінде көмектесу үшін ғана болды» деп мойындылық білдірді. Басқа әйелдер де соғыстан кейін ардагерлерге орын ашу үшін жұмыстан босатылды, олар соғыс кезінде еңбек стажынан айырылмады. Соғыс аяқталғанда, әскери қызметке шақырылған көптеген ерлер қайта оралмады. Бұл әйелдерге үй шаруасын толық мойнына алуды және отбасын қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етуді жүктеді.
Қара әйелдер
Соғысқа дейін көптеген қара нәсілді әйелдер Оңтүстікте шаруа шаруашылығында немесе Оңтүстік және Солтүстік қалаларында үй шаруашылығы қызметкерлері болып жұмыс істеген. Федералдық әділ еңбек практикасы комитеті, NAACP және CIO кәсіби одақтарымен бірлесіп, олар "Қос V науқаны" жүргізді – шетелдегі Оккупант күштерге қарсы және ішкі жұмысқа орналасудағы шектеулерге қарсы күресті. Олардың күш-жігері азаматтықты қайта анықтады, патриотизмін соғыс жұмысымен байланыстырды, сондай-ақ толық құқықты азаматтарға лайықты тең еңбек мүмкіндіктерін, мемлекеттік жәрдемақыны және жақсы жұмыс жағдайларын талап етті. Оңтүстікте қара нәсілді әйелдер бөлек жұмыс істесе, Батыста және көптеген Солтүстік штаттарында олар жұмыс процесіне интеграцияланған. Бірақ Детройт, Балтимор және Индиана штатының Эвансвилл қалаларында спонтанды ереуілдер болды, себебі Оңтүстіктен келген ақ нәсілді мигранттар қара нәсілді әйелдермен бірге жұмыс істеуден бас тартты.
Сәбилерге күтім жасау
Емдеушілік іс жас әйелдер үшін аса беделді мамандыққа айналды. Көптеген азаматтық медбикелер Әскери медбикелер корпусына немесе Әскери-теңіз күштерінің медбикелер корпусына өз еркімен қатысты. Бұл әйелдер автоматты түрде офицерлер атағын алды. Өспірім қыздар Медициналық корпустың медбикелеріне тіркелді. Ішкі майданға мейірбикелердің жетіспеушілігі күшейген кезде, мыңдаған зейнеткер медбикелер жергілікті ауруханаларда көмектесу үшін өз еркімен шықты.
Волонтерлік қызмет
Әйелдер қоғамдық қызмет саласындағы миллиондаған жұмыс орындарында жұмыс істеді, мысалы, медбикелік, USO және Қызыл Крест сияқты. Ұйымдастырылмаған әйелдер соғысқа қажетті материалдарды жинап, тапсыруға шақырылды. Әйелдер тамақ дайындау кезінде шыққан майларды жинады, балалар шайнау сағыздарынан жұлып алынған алюминий фольгадан шарлар жасады, сондай-ақ резеңке шарларды да жасап, соғысқа үлес қосты. Жүздеген мыңдаған ер адам жаудың бомбалауы сияқты төтенше жағдайларға дайын болу үшін азаматтық қорғаныс жасақтарына қосылды. Әйелдер әуе күштерінің қызметкер-ұшқыштары (WASP) 1000 азамат әйелді зауыттардан АҚШ-тың шығыс жағалауындағы әуежайларға жаңа соғыс ұшақтарын жеткізу үшін жұмылдырды. Бұл тарихи маңызы бар еді, өйткені соғыс ұшағын ұшқызу әрқашан еркектердің қызметі саналған. Американдық әйелдер соғыс кезінде ұшақтармен ұшқан жоқ.
Бала көбею
Неке және ана болу өркендеуге байланысты қайтадан жанданды, бұл некені кейінге шегерген жұптарға мүмкіндік берді. Туу көрсеткіші 1941 жылы күрт өсті, 1944-1945 жылдары 12 миллион адам әскерде болғандықтан тоқтап қалды, содан кейін 1950 жылдардың соңына дейін үздіксіз өсіп, ең жоғарғы деңгейге жетті. Бұл "Бейби Бум" деп аталды. "Жаңа мәміле" сияқты қадам ретінде, федералды үкімет сержант шенінен төменгі әскери қызметшілердің әйелдеріне жүктілікке дейін және босанғаннан кейін тегін медициналық көмек көрсеткен "EMIC" бағдарламасын құрды. Тұрғын үй тапшылығы, әсіресе қару-жарақ өндіріс орталықтарында, миллиондаған жұпты ата-аналарымен немесе уақытша жайларда тұруға мәжбүр етті. Ұлы депрессия жылдарында аз тұрғын үй салынғандықтан, тапшылық 1949 жылға дейін, сұранысқа жауап беретін үлкен тұрғын үй құрылысы басталарша, бірте-бірте нашарлай берді. (1944 жылдан кейін жаңа тұрғын үйлердің көп бөлігі "G.I. Билл" арқылы қолдау көрсетілді.) Федералды заң әскерден келмеген ерлі-зайыптыларды ажырастыруды қиын етіп берді, сондықтан ажырасу көрсеткіші 1946 жылы олар қайтып келген кезде ең жоғары деңгейге жетті. Ұзақ мерзімді алғанда, ажырасу көрсеткіші көп өзгерген жоқ.
Үй шаруасындағы әйелдер
Бала туу көрсеткішінің артуына байланысты аналар рөлін және ерлер соғыста болған кезде атқаратын жұмыстарын қатар алып жүріп, әйелдер өздеріне жүктелген барлық міндеттерді орындауға күш салды. Соғыс автомобиль және автобус тасымалдарын қысқартып, сондай-ақ шаруашылықтар мен қалалардан қару-жарақ өндіретін орталықтарға көші-қонды күшейтті. Жұмыс істейтін үй шаруасындағы әйелдер екі қызметті бірдей атқаруда қиындыққа тап болды. Ұлдары, күйеулері, әкелері, ағалары мен жандары әскерге шақырылып, алыс жатқан оқу лагерлеріне жіберілгенде, жандары ауыр болды, себебі соғыста қанша адам қаза болары белгісіз еді. Миллиондаған әйелдер күйеулерінің оқу лагерлеріне жақын жерге көшіп баруға тырысты. Соғыс аяқталғаннан кейін, қару-жарақ өндірісінің көп бөлігі тоқтатылды. Көптеген зауыттар жабылды, ал қалғандары бейбіт өндіріске қайта жабдықталды. Кейбір жұмыстарда әйелдердің орнына әскерде болғандықтан еңбек стажы жоғалмаған ветерандар келді. Дегенмен, 1946 жылы жұмыс істейтін әйелдердің саны 1944 жылғы көрсеткіштен 87%-ды құрады, ал 13%-ы жұмысын жоғалтты немесе өз еркімен кетті. Көптеген әйелдер, әсіресе машина жасау зауыттарында жұмыс істегендер, жұмыс күшінен шығарылды. Осы бұрынғы зауыт қызметкерлерінің көпшілігі асханаларда, мұғалімдер болып және басқа да салаларда жұмыс таба алды.
Әскери қызмет
Сонымен қатар, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 350 000 әйел әскери қызметте болды, WACS, WAVES, SPARS, теңізшілер және медбикелер ретінде. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 60 000-нан астам әскери медбикелер ел ішінде және шетелде қызмет етті; 1942 жылы Филиппинде 67 әскери медбике жапондықтарға тұтқынға түсті және екі жарым жылдан астам уақыт бойы соғыс тұтқыны ретінде ұсталды. Көптеген әскери WAC-тер оқтардың жылдамдығын есептеп, бомба сынықтарын өлшеді, ұнтақ дайындады және снарядтарды толтырды. WAVES әйелдерінің көп бөлігі дәстүрлі түрде хатшылық және кеңсе жұмыстарын атқарғанмен, мыңдаған WAVES авиация саласында, Бас судья адвокатының корпусында, медициналық мамандықтарда, байланыс, барлау, ғылым және технология салаларында бұрынғыдан беймәлім міндеттерді орындады. 1948 жылы әйелдерді әскери-теңіз күштеріне де қабылдады. 1948 жылдың 15 қазанында әскери-теңіз күштеріне алғашқы тағайындалған сегіз әйел – Джой Брайт Хэнкок, Виннифред Квик Коллинз, Энн Кинг, Франсис Виллоуби, Эллен Форд, Дорис Кранмор, Дорис Дефендерфер және Бетти Рэй Теннант әскери-теңіз офицерлері ретінде ант берді. "Semper Paratus – Әрқашан дайын", жақсы белгілі SPARS – 1942 жылдың 23 қарашасында құрылған АҚШ жағалау күзетінің әйелдер резерві; Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде SPARS қатарында 11 000-нан астам әйел қызмет етті. SPARS әйелдері ел ішінде дүкеншілер, кеңсе қызметкерлері, фотографтар, фармацевт көмекшілері, аспазшылар және тағы да басқа көптеген лауазымдарда қызмет етті. Теңіз әскерінің әйелдері кеңсе қызметкерлері, аспазшылар, механиктер, жүргізушілер және басқа да түрлі лауазымдарда ел ішінде қызмет етті. WASP-тер ААФ қарулы күштеріндегі барлық типтегі ұшақтарда барлығы 60 миллион мильден астам ұшты. 1977 жылы WASP-ке ардагер мәртебесі берілді, ал 2009 жылы Конгресс Алтын медалін табыс етті. Кейбір әйелдер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Америка үшін тыңшы болды, мысалы, әнші Жозефина Бейкер, Францияда ұзақ тұруы оған астыртын желі құруға көмектесті, сондай-ақ Филиппинде (содан кейін Жапония басып алған) тыңшы болған Клэр Филлипс, ол тыңшылықпен қатар американдық соғыс тұтқындарына көмек пен жабдықтар жіберді; Клэр азапталды, бірақ өзінің тыңшылар тобындағы адамдарды білетінін мойындамады, ал соғыс аяқталғаннан кейін ол американдық және филиппин үкіметтері тарапынан батылдығы үшін марапатталды.
Соғыстан кейінгі
1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, әйелдерден қару-жарақ өндірісіндегі жұмыстарын соғыстан оралған ерлерге босатып, үйлеріне қайтып, соғыс кезінде туудан қалған балаларды тәрбиелеуі күтілді. 1946 жылы 4 миллион әйел жұмыстан босатылды. Дамыған экономика бұл мүмкіндікке көмектесті; 1950 жылдардың ортасына қарай американдықтардың 40% қала шеттерінде тұрып, орта есеппен 3,8 бала, екі автомобиль және екі теледидарға ие болды. Сонымен қатар, 1950 жылдары әйелдердің 46% жұмыс істесе, олардың 75% кеңсе қызметкері немесе сатушы болып жұмыс істеді. Бұдан бөлек, 1948 жылы 9981-ші жарлық қарулы күштердегі нәсілдік бөліністі тоқтатты. 1950 жылдың 27 шілдесінде Кореяға жол астындағы ұшақ апатында әскери медбике (Женевив Смит) қаза тапты. 1955 жылы АҚШ-та алғашқы ұлттық лесбияндық саяси және әлеуметтік ұйым, «Билитис қыздары» деген атпен, Сан-Францискода төрт лесбиян жұп (оның ішінде Дел Мартин мен Филис Лион) құрды. 1955 жылдың 1 желтоқсанында NAACP мүшесі, тігінші және хатшы Роза Паркс Монтгомериде (Алабама штаты) сол кездегі заң бойынша ақ адамға автобуста орын беруден бас тартқаны үшін тұтқындалды. Оның осы әрекетінен кейін автобустардағы нәсілдік бөлініске қарсы бойкот басталды. Роза Паркс тұтқындалған түні, оның рұқсатымен, Джо Энн Робинсон ханым Монтгомери автобус жүйесін бойкоттауға шақыратын 35 000 дана листовканы көшірді. Роза Паркстің бұл әрекетінен бұрын Клодетт Колвин мен Мэри Луиза Смит автобуста ақ нәсілді әйелдерге орын беруден бас тарған, бірақ азаматтық құқық қорғаушылары олардың ісін жеткілікті сезімталдық танытпағандықтан қабылдамады. Аурелия Шайнс Браудер 1955 жылдың сәуірінде Монтгомериде (Алабама штаты) ақ адамға орын беруден бас тарды және қала әкімшілігіне, соның ішінде демократ әкім В.А. «Тэки» Гейлге қарсы сотқа шағым түсірді. Браудер против Гейл ісі бойынша 1956 жылы Жоғарғы сот автобустардағы нәсілдік бөліністің конституцияға қайшы екенін жариялады, осылайша автобус бойкоты аяқталды. 1960 жылдары заң ғылымының маманы Паули Мюррей «Джейн Кроу» терминін қолданып, түрлі терілі әйелдердің нәсілдік теңсіздікке ұшырауын көрсетті.
Әйелдердің мәртебесі
Дегенмен, әйелдер американдық өмірдің көптеген салаларында ерлерге қарағанда төмен дәрежеде болды. 1957 жылы Колумбия университетінің Ұлттық еңбек ресурстары кеңесі (NMC) «Womanpower, A Statement by the National Manpower Council with Chapters by the Council Staff» атты зерттеуін жариялады. Бұл зерттеу еңбек нарығындағы әйелдердің тәжірибесін, олардың жұмысқа орналасу қажеттіліктерін, сондай-ақ білім беру, оқыту және мемлекеттік саясатқа олардың тигізетін әсерін жан-жақты қарастырды. Әйелдер ұйымдары, әсіресе Америка Университет әйелдер қауымдастығы және Бизнес және кәсіби әйелдер қауымдастығы, көп жылдар бойы әйелдер құқықтары жөніндегі комиссия құруды ұсынды; олар Кеннеди сайланғаннан кейін Ақ үйінде кездескен кезде Элеонора Рузвельттен қолдау тапты. Бұған қоса, есепте желілерді дамытуды жалғастыру ұсынылды. Бұл кітап Фриданның Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әйелдерге қатысты үй шаруасы идеологиясының мәжбүрлі және кең таралған сипаты туралы көзқарасын көрсетті, бұл орта тап әйелдерінің мүмкіндіктерін шектеді. Ол жұмыс берушілерден бірдей біліктілік, еңбек және жауапкершілік талап ететін, ұқсас еңбек жағдайларындағы жұмыстарда ерлер мен әйелдерге тең жалақы төлеуді талап етеді. 1972 жылы Конгресс 1972 жылғы Білім беру туралы түзетулерді қабылдады, ол Әділ еңбек стандарттары туралы заңға түзетулер енгізіп, осы қызметкерлерге Еңбек ақысы теңдігі туралы заңның қолданылуын кеңейтті, Әділ еңбек стандарттары туралы заңнан кәсіби қызметкерлерге берілген жеңілдікті алып тастады. 1963 жылы феминизмнің тағы бір жетістігі – феминист белсенді Глория Штайнем «Мен Playboy Bunny болдым» деген мақаласын жариялады, ол Playboy Bunny-лерге қатысты сексистік қарым-қатынастың ішкі жағын көрсетеді, бұл оның тергеу журналистикасындағы алғашқы маңызды тапсырмаларының бірі болды. 1960 жылдары әйелдер үшін бірнеше саяси жаңалықтар болды. 1963 жылдың 22 қарашасында президент Кеннедиге жасалған қастандықтан кейін федералды судья Сара Т. Хьюз Линдон Джонсонға Air Force One бортында президенттік ант берді, бұл әйелдің жасаған жалғыз реті, өйткені Жоғарғы Соттың Бас судьясы әдетте осы құрметке ие болады. 1964 жылы президент сайлауында ерлерге қарағанда әйелдер көбірек дауыс берген алғашқы жыл болды; содан бері барлық президент сайлауларында ерлерге қарағанда әйелдер көбірек дауыс берді. Осы онжылдықта әйелдер құқықтарының ең маңызды жетістіктерінің бірі феминистермен басталған жоқ. 1964 жылдың 8 ақпанында, сенбі күні, Азаматтық құқықтар туралы заң Палатада талқыланып жатқанда, Вирджиния штатынан шыққан Хауард В. Смит, Ережелер комитетінің төрағасы және барлық азаматтық құқықтар заңдарына қарсы болған адам, сөз сөйлеп, VII тарауға бір сөзді түзету ұсынды, ол жұмысқа орналасуда дискриминацияға тыйым салады. Ол «басқа азшылық топ – әйелдерге қарсы дискриминацияны болдырмау үшін» (110 Cong. Rec., 1964 жылғы 8 ақпан, 2577) сөзін қосуды ұсынды. Тең мүмкіндіктер жөніндегі комиссия, VII тарауды орындау үшін жауапты, жыныстық дискриминация туралы шағымдарды елемеді, ал жұмысқа орналасудағы жыныстық дискриминацияға тыйым салу келесі бірнеше жыл бойы орындалмады. Бір EEOC директоры тыйым салуды «заңсыз туған сәттілік» деп атады, тіпті либералды журнал The New Republic: «Өкілдер палатасының еденінде жасалған әзілді жауапты басшылық орган осындай қатыгездікпен қарауы керек пе?» деп сұрады. Конференциядағы үлкен үстелдің бұрышына жиналып, ұшаққа ұмтылудан бұрын ұйымдастыруды бастау үшін әр әйел бес доллардан салады, Бетти Фридан салфеткаға «NOW» деген аббревиатураны жазып, Ұлттық әйелдер ұйымы құрылды. 1966 жылдың қазан айында өткен алғашқы конференцияда Фридан NOW-ның бірінші президенті болып сайланды, ал оның бестселлер «Әйелдік мистика» кітабының авторы ретінде танылуы мыңдаған әйелдерді ұйымға тартуға көмектесті. Әйелдерге қатысты дискриминация 1960 жылдардың соңында көбірек назар аудара бастады. 1967 жылы президент Линдон Джонсон 11375-ші жарлыққа қол қойды, онда федералды жұмыс берушілер қызметкерлерге жынысына, нәсіліне, түсіне немесе дініне қарамастан тең қарым-қатынас пен мүмкіндіктерді қамтамасыз ету үшін оң шаралар қолдануы керек деп мәлімдеді. 1968 жылы EEOC, NOW тарапынан екі жылдық наразылықтардан кейін, жұмыс іздеушінің жынысын көрсетуге тыйым салды, бірақ белгілі бір жынысты болу нағыз кәсіби талап болған жұмыс орындарынан басқа (мысалы, актриса), бұл әйелдерге көптеген бұрын қол жеткізбейтін жұмыс орындарын ашты. Жоғарғы Сот бұл тыйымды Питтсбург Пресс Ко. мен Питтсбург Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы, 413 U. S. 376 (1973) ісінде заңды деп тапты.
1960 жылдардың соңы
1960-шы жылдардың соңында консервативті және либералды айналымдарда бірнеше феминистік табыстар болды. 1968 жылы консервативті әйелдер NOW ұйымынан бөлініп, әйелдердің білім алу, экономика және жұмыспен қамту салаларындағы тең мүмкіндіктері үшін күресу үшін Әйелдердің теңдігін қорғау лигасы (WEAL) құрды, сонымен бірге аборт, сексуалдық мәселелер және Тең құқықтар туралы түзетулер сияқты мәселелерден аулақ болды. 1968 жылы Атлантик-Ситиде «Мисс Америка» сайысына қарсылық акциясы өтті. Акция кезінде жүзге жуық әйел әйелдердің құлдыққа түсуін бейнелейтін деп санайтын заттарды – «Плейбой» журналының даналарын, биік өкшелі аяқ киімдерді, корсеттерді және белдіктерді «Азаттық» қоқыс контейнеріне лақтырып тастады. Олар сондай-ақ қойды «Мисс Америка» деп тағайындады. 2010 жылға қарай 50 штатта ажырасу заңдастырылды, Нью-Йорк соңғы штат болды. 1969 жылы Weeks v Southern Bell ісі Лорена Уикс пайдасына шешілді, ол ауыстырып жұмыс істеуге өтініш берген, бірақ оның өтініші қабылданбады, өйткені оның кәсіподақ басшысы «ер адам отбасының асыраушысы, ал әйелдерге мұндай жұмыс қажет емес» деді. Уикс EEOC-ке шағым түсірді, бірақ телефон компаниясы Джорджия заңына сүйене отырып, әйелдерге 30 фунттан ауыр зат көтеруге тыйым салды, бірақ Уикс кеңсе қызметкері ретінде қолданған 34 фунт салмақты қолмен жазатын машинаны әр таңертең үстелге көтеріп, әр түнде сақтауға тура келді. 1971 жылы Глория Штайнэм және басқалар Ms. журналын шығара бастады, ол алғашқы ұлттық американдық феминистік журнал болды. Ms. журналының алғашқы үш жүз мың данасы сегіз күнде сатылып кетті; журналдың атауы Ms. атауын 1970 жылдары феминистер Miss және Mrs. орнына қолдана бастады, Mr. терминіне параллель термин беру үшін, екеуі де әйелдің жынысын күйеуін көрсете бермейтіндей етіп белгілейді. 1972 жылы бұрынғы NOW мүшелері Пэт Гольц және Кэти Каллаган әйелдерді абортқа итермелеген түпкі себептерді жою мақсатымен Feminists for Life ұйымын құрды, олар аборт әділдік, кемсітушілік және зорлық-зомбылықсыздық сияқты феминистік қағидаларға қайшы келеді деп мәлімдеді. 1972 жылы Жоғарғы Соттың Eisenstadt v. Baird, 405 U.S. 438 (1972) ісі бойынша некеде тұрмаған адамдардың некедегі жұптармен бірдей контрацепция алу құқығы және, демек, некеде тұрмаған жұптардың репродуктивтік емес секске қатысу құқығы (бірақ некеде тұрмаған адамдардың секске қатысу құқығы жоқ) бекітілді. Сот Массачусетс штатының некеде тұрмаған адамдарға контрацепция таратуға тыйым салатын заңын жоққа шығарып, оны Конституцияның тең қорғау туралы ережесін бұзған деп тапты. 1970-ші жылдардың басындағы феминистердің маңызды табыстарының бірі - Никсонның 1972 жылғы Тең жұмыспен қамту туралы заңға және 1972 жылғы Білім беру түзетулерінің IX тарауына қол қоюы болды. 1972 жылғы Тең жұмыспен қамту туралы заң Тең жұмыспен қамту жөніндегі комиссияға (EEOC) раса, түс, дін, жыныс немесе ұлттық шығу тегіне байланысты жұмыспен қамтуда кемсітушілік болды деп сенуге негіз бар болған жағдайда федералды соттарға шағымдануға өкілеттік береді. Алайда, феминистік қозғалыстың осы кезеңде айтарлықтай кері кетулері де болды. 1972 жылы президент Никсон көптеген феминистер қолдаған 1972 жылғы Балаларды дамытудың кешенді заңына вето қойды, бұл заң ел бойынша ерте білім беру бағдарламаларын және мектептен кейінгі күтімді құруға тиіс еді, оқу ақысы отбасының табысына байланысты жылжымалы шкала бойынша есептелетін болар еді және бағдарламаға қатысу ешкімнен талап етілмейтін еді. Алайда, ол ратификация мерзімі өткенге дейін ратификацияланбады, сондықтан заңға айналмады. Кейбір штаттардың құқық қорғаушылары ERA федералды билікті басып алу деп ойлады. Кейбір феминистер сақтандыру индустриясы оларға шығын келтіретін шараға қарсылық білдірді деп мәлімдеді. ERA-ға қарсылық фундаменталистік діни топтармен де ұйымдастырылды. ERA-ның ең ықпалды қарсыласы Филис Шлафлай болды, ол Eagle Forum/STOP ERA оңшыл көшбасшысы болды. Ол ERA әйелдің күйеуінен асырау алу құқығын жоққа шығарады, жеке өмірге қатысты құқықтарды бұзады, әйелдерді соғысқа жібереді, сондай-ақ аборт құқығы мен бір жынысты некелерді қолдайды деп мәлімдеді. Джоан С. Уильямс: «Шлафлай оны гендерлік рөлдер бойынша әйелдер арасындағы соғысқа айналдырған кезде ERA жеңілді». Тарихшы Джудит Глейзер Реймо былай деді: «Біз орталықшылдар ретінде өзімізді ақыл мен ізгі ниет күштерін білдіретіндей сезіндік, бірақ отбасылық құндылықтар туралы аргументтің күшін және Шлафли мен оның жақтастарының бірбеткейлігін жеңілдеп бағаладық». ERA-ның жеңілісі әйелдер қозғалысына ауыр соққы болды, оның қарқынын жойды және әлеуметтік өзгерістерге ықпал ету мүмкіндігін жойды. Нәтижесінде, феминистердің Республикалық партияға наразылығы күшейді, демократтарға жаңа күш берді, бұл 1992 және 1996 жылдары Билл Клинтонды президенттікке сайлауға көмектесті.
As moderates, we thought we represented the forces of reason and goodwill but failed to take seriously the power of the family values argument and the single mindedness of Schlafly and her followers. The ERA's defeat seriously damaged the women's movement, destroying its momentum and its potential to foment social change Eventually, this resulted in feminist dissatisfaction with the Republican Party, giving the Democrats a new source of strength that when combined with overwhelming minority support, helped elect Bill Clinton to the presidency in 1992 and again in 1996.
Радикалды феминисттік қозғалыс
Екінші толқын феминизмінің себептері мен мақсаттары алуан түрлі болды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында, қарсы мәдениет қозғалыстарымен бірге, феминистік мақсаттар туралы радикалды идеялары бар әйелдер ұйымдаса бастады. Тарихшы Элис Эколс өзінің "Daring to Be Bad: Radical Feminism in America, 1967–1975" еңбегінде осы қысқа ғұмырлы қозғалыстың толық сипаттамасын береді. Радикалды феминисттер еркектердің әйелдерді қанауын тоқтату ғана емес, сонымен қатар, Эколс атап өткендей, "қауіпсіз, тиімді және қолжетімді контрацепция, барлық аборт заңдарын жою, жоғары сапалы, қоғамдық бақылаудағы балаларға қарау орталықтарын құру және әйелдерді бұқаралық ақпарат құралдарында объективтік қарауды тоқтату үшін күресті".
Аборт
Америка әйелдерінің өміріндегі ең даулы оқиғалардың бірі – абортты заңдастыру. 1973 жылы Жоғарғы Соттың Roe v Wade ісі бойынша Жоғарғы Сот жүктіліктің бірінші триместрінде жасалған аборттың кез келген аспектісін заңсыз ету немесе реттеу жеке өмірдің құпиялылығын бұзу болып табылады деп шешті және үкімет тек екінші және үшінші триместрлерде ана денсаулығына қатысты аборт ережелерін ғана қабылдауы мүмкін, ал үшінші триместрде ғана ұрықтың өмірін қорғайтын аборт заңдарын қабылдауы мүмкін. Сонымен қатар, тіпті үшінші триместрде де ананың өмірін қорғау үшін ерекше жағдай жасалуы керек. Сол жылдың басында 55 жастағы бұрынғы теннисші Бобби Риггс австралиялық теннисші Маргарет Кортты жеңіп алды, ол феминизмге қарсы шығып, мысалы, «Егер әйел танымал болғысы келсе, онда ол бес тілдік болуы керек» деп, өзін «еркек шовинистік шошқа» деп атады. Осы Заңға сәйкес, несие берушілер кейбір жағдайларда осы ақпараттың көп бөлігін сұрауы мүмкін, бірақ сізге несие беру немесе несие шарттарын белгілеу туралы шешім қабылдағанда оны қолдануға болмайды. 1978 жылы жүктілікті кемсіту туралы заң қабылданды, ол жүктілік, босану немесе осыған байланысты медициналық жағдайларға байланысты жұмысқа алуда кемсітушілікке жол бермеді. Бұл уақытта тағы бір маңызды оқиға Вьетнам соғысы болды. Вьетнам соғысы кезінде шамамен 7000 американдық әскери әйел қызмет етті (1965–1975), олардың көпшілігі медбикелер болды. Армияның медбикесі Шарон Энн Лейн Вьетнамда жаудың оғынан қаза тапқан жалғыз американдық әскери қызметкер болды. Әуе күштері ұшу мейірбикесі, капитан Мэри Тереза Клинкер, ол ұшып бара жатқан Вьетнам жетімдерін эвакуациялаған C 5A Galaxy көлік ұшағы ұшып көтерілгенде апатқа ұшырады. Заң Конгресс ішіндегі дау-дамайлар, Қорғаныс министрлігінің қарсылығы және әйелдердің өздерін шеттетуді даулау үшін бастаған заңдық әрекеттерінен кейін 303 дауыспен 96-ға қарсы дауыспен және Сенат дауыспен қабылдады. 1970 жылдарға дейін зорлық-зомбылық көрген әйелдерге көмек өте аз болды. 1970 жылдары алғашқы әйелдер баспаналары құрылды және мемлекеттер азаматтық қорғау және полицияның жақсы қорғанысын қамтамасыз ететін отбасылық зорлық-зомбылық туралы заңдарды қабылдауға кірісті (заманауи әлемдегі алғашқы әйелдер баспанасы 1964 жылы Калифорнияда ашылған Хэйвен Хаус болды). Кэтрин МакКиннон мен Андреа Дворкиннің (екеуі де феминист белсенділер) «барлық жыныстық қатынас – бұл зорлау» немесе «барлық ерлер – зорлаушылар» немесе «барлық жыныстық қатынас – бұл жыныстық қоқан-лоқы» дегендері рас емес; дегенмен, 1970 жылдары феминист белсенділер ер адамды зорлауда айыптау үшін әйелден басқа куә болу керектігін және әйелдің жыныстық тарихы сот кезінде көтерілуі мүмкін, ал күдікті зорлаушының болмауы мүмкін екенін мәлімдейтін заңдарды өзгерту үшін жұмыс істеді. Сонымен қатар, феминисттік белсенділіктің арқасында 1975 жылы Оңтүстік Дакотада некедегі зорлауға (ерлі-зайыптыларды зорлауға) қарсы алғашқы заң қабылданды. 1993 жылы Американың барлық 50 штатында ерлі-зайыптыларды зорлау қылмыс болып саналды. 1980 жылдары американдық әйелдер үшін жаңалықтар көбейді. 1980 жылы бірінші рет Президент сайлауында әйелдердің саны ерлерге қарағанда көп болды, содан бері әр Президент сайлауында әйелдердің саны ерлерге қарағанда көп болды. 1981 жылы Сандра Дей О'Коннор Сенаттың бірталай шешімімен бекітіліп, Жоғарғы Соттың бірінші әйел судьясы болды. 1983 жылы Салли Райд алғашқы әйел американдық ғарышкері болды. 1984 жылы Джеральдин Ферраро ірі партияның (Демократиялық партия) вице-президент лауазымына ұсынған алғашқы әйел болды, бірақ ол сайланбады. 1984 жылы Кэтрин Д. Салливан ғарышқа аттанған алғашқы американдық әйел болды. 1987 жылы Вилма Манкилер ірі түпкілді американдық тайпаның (Чероки) басшысы болып сайланған алғашқы әйел болды. 1991 жылы ол 83% дауыспен қайта сайланды; оның өкілеттігі кезінде Чероки ұлтының мүшелері екі еседен астамға, шамамен 68 000-нан 170 000-ға дейін өсті. Жас әйелдер феминизмге көбірек араласа бастады. 1990 жылдардың басында үшінші толқын феминизм екінші толқынның жеткіліксіздігі мен кемшіліктеріне жауап ретінде басталды. Үшінші толқын феминизмінің бүгінгі күні жалғасып келе жатқан түрі көбінесе феминисттік белсенділіктің жас ұрпақтарымен, танымал мәдениетке және жыныстық агенттікке қызығушылықпен, плюрализм мен қарама-қайшылықты қабылдаумен байланысты. 1991 жылы Вашингтон штатының Олимпия қаласында Риот Гррл Американың Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы п...
Трамп дәуірі 2015 - қазіргі уақыт
2016 жылдың шілдесінде Хиллари Клинтон АҚШ президенттігіне демократиялық партияның кандидат атанды, осылайша ол АҚШ президенттігіне ірі партиядан ұсынылған алғашқы әйел кандидат болды. Ол сайлаушылар алқасында Дональд Трампқа жеңіліп қалғанмен, халықтың басымен миллиондаған дауыспен жеңіске жетті. Леандра Зарновтың сөзінше, 2016 жылы Дональд Трамп демократ Хиллари Клинтонға қарсы президенттік науқанында антифеминизмді басты тақырып еткен, ол ірі партиядан президенттікке түскен алғашқы әйел кандидат еді. Ол билікке келген соң еркектік пен дәстүрлі гендерлік рөлдерді күшейтіп, әсіресе діни жақтастарына үндеді. Ол бірнеше әйелдерді тағайындады, соның ішінде Никки Хейлиді 2017 жылдан 2018 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымына елші етіп тағайындады. Ең маңызды тағайындамасы – оның қызы Иванка Трампты көптеген сала бойынша кеңесші етіп тағайындауы болды. Трамп баспасөз қызметін талантты консервативті әйелдермен толықтырды. Ол феминистік мәселелерді, әсіресе аборт құқығына қатысты мәселелерді үнемі қабылдамады. Трамптың коалициясы абортқа қарсы күресті және «жалпыға ортақ шектеу» ережесін қайта енгізу арқылы оны сыртқы саясаттың бір бөлігіне айналдырды. Ол шетелдегі ҮЕҰ-ларға абортты отбасылық жоспарлаудың бір түрі ретінде насихаттаған немесе аборт жасауға ақпарат, бағыт немесе кеңес бергендерге қаржыландыруды тоқтатты. Жауап ретінде феминистер ұйымдасып, наразылық акцияларын өткізді. Әйелдер науқаны – АҚШ тарихындағы ең ірі бір күндік демонстрация, 2017 жылдың 21 қаңтарында адам құқықтары және басқа да мәселелер, соның ішінде әйелдер құқығы, иммиграциялық реформа, денсаулық сақтау реформасы, табиғатты қорғау, ЛГБТҚ құқықтары, нәсілдік теңдік, дін бостандығы және жұмысшылар құқықтары үшін заңнама мен саясатты талап ету мақсатымен бүкіл әлемде өтті. Митингтер Дональд Трампқа, оның АҚШ президенті лауазымына кіріскеннен кейін, көптеген адамдар әйелдерге қарсы немесе әдепсіз деп есептеген мәлімдемелері мен ұстанымдарына қарсы бағытталған. Ашулы әйелдер кейде Трамптың денесін, оның әйелдерге деген жеккөрушілігін және оның жасаған әрекеттерін қорлау үшін, «Менің адам құқықтарыма кішкентай қолыңды тигізбе!» сияқты ұрандармен, қорлаушы немесе әдепсіз әзілдері бар плакаттарды көтеріп жүрді. MeToo қозғалысының арқасында әлеуметтік желілер күшті құралға айналды. #MeToo хэштегі 2017 жылдың соңында кеңінен таралды. Facebook компаниясының мәліметінше, оның американдық пайдаланушыларының жартысына жуығы жыныстық зорлық-зомбылық немесе қорлыққа ұшыраған адаммен дос. Жеңіске демократтардың үлкен жетістіктері себеп болды. 2018 жылы Конгресске барғандағы ең көп әйел сайланды, ал демократ Нэнси Пелоси палата спикері болды. 2020 жылы Трамп жеңіліске ұшырады және республикашылар Сенаттан шықты. 2020 жылы Калифорния штатының АҚШ сенаторы Камала Харрис демократиялық партияның вице-президенттікке кандидат атанды. Харрис – ірі партияның президенттік тізіміне енген үшінші әйел, алғашқы афроамерикалық және алғашқы азиялық америкалық болды. 2020 жылдың қарашасында Джозеф Байден мен Харрис президент және вице-президент болып сайланды, сайлаушылар алқасында да, халықтың басымен де жеңіске жетті. Олар сайлаушылар алқасында 306-232 есебімен жеңіске жетті және республикалық партиядан 7 миллионнан астам дауыспен көп дауыс жинады. Осылайша Харрис – американдық тарихта вице-президент болып сайланған алғашқы әйел және алғашқы афроамерикалық болды. Ол 2021 жылдың 20 қаңтарында АҚШ-тың 49-шы вице-президенті болып инаугурацияланды және АҚШ тарихындағы ең жоғары лауазымды әйел атанды. Кейін Харрис АҚШ президентінің міндетін уақытша атқарушы алғашқы әйел болды.
was a worldwide protest on January 21, 2017, to advocate legislation and policies regarding human rights and other issues, including women's rights, immigration reform, healthcare reform, the natural environment, LGBTQ rights, racial equality, freedom of religion, and workers' rights. The rallies were aimed at Donald Trump, immediately following his inauguration as President of the United States, largely due to statements and positions attributed to him regarded by many as anti women or otherwise offensive. Angry women marchers sometimes carried posters featuring offensive or obscene humor to ridule Trump's body, his misogyny and his pussy grabbing, with slogans such as, "Keep your tiny hands off my human rights!.". Social media became a force as the MeToo movement demonstrated. The hashtag #MeToo went viral in late 2017. Facebook reported that almost half of its American users were friends with someone who felt they had been sexually assaulted or harassed. Success came with major Democratic gains. In 2018 the largest number of women ever were elected to Congress, with Democrat Nancy Pelosi as Speaker of the House. In 2020 Trump was defeated and Republicans lost the Senate. In 2020, U. S. Senator Kamala Harris of California was selected as the vice presidential nominee for the Democratic ticket. Harris was the third woman and first African American as well as first Asian American to win a place on a major party presidential ticket. In November 2020, Joseph Biden and Harris were elected President and Vice President, securing victories in both the electoral college and the popular vote. They won the electoral college 306 to 232 and secured a popular vote victory with a more than 7 million vote lead over the Republican incumbent ticket. Thus Harris became the first woman, and first person of color, elected to the vice presidency in American history. She was inaugurated on January 20, 2021 becoming the 49th Vice President of the United States and highest ranking female in the U. S. history. Harris would later become the first female to serve as Acting President of the United States.
Халықтық тарих
Әйелдер тарихының халық арасында кең таралған жазбалардың ұзақ тарихы бар. Жаңа әйелдер қоғамдарындағы академиялық емес жазушылар американ мектептеріндегі қоғамдық естелік пен тарих білімін қалыптастыруға қол жеткізді, бірақ бұл нәсілдік бөлініс негізінде жүзеге асты. Америка әйелдерінің алғашқы тарихы 19-шы ғасырда академиялық емес әйел жазушылардың халыққа тарату мақсатымен немесе әйелдердің азаматтық және қоғамдық ұйымдарының тарихын құжаттау үшін жазылған. Мысалы, жойшылар Сара Гримке мен Лидия Мария Чайлд 1830-шы жылдары әйелдер тарихы туралы қысқаша еңбектер жазды, ал Элизабет Эллет «Америка революциясының әйелдері» (1848), «Америка революциясының тұрмыстық тарихы» (1850) және «Батыстың пионер әйелдері» (1852) кітаптарын жазды. Сонымен қатар, Әйелдердің Христиандық Сабырлылық Одағы, Ұлттық Америка Әйелдерінің Сайлау Құқығы Қауымдастығы және Ұлттық Түсті Әйелдер Қауымдастығы сияқты әйелдер ұйымдары өздерінің институционалдық тарихтарын жариялады. Америка революциясының Қыздары және Конфедерацияның Біріккен Қыздары сияқты жаңа патриоттық қоғамдар тарих және тарихтағы әйелдер туралы «филиопиетикалық» жарияланымдар жасады, мектеп оқу бағдарламаларын әзірледі және тарихи ескерткіштерді сақтау жұмыстарына қатысты. 20-шы ғасырда әйелдер клубтарындағы ақ және қара әйелдер кең мәдениетті қалыптастыруға бағытталған күш-жігерде белсенді түрде қатысты. Мысалы, 20-шы ғасырдың басында Конфедерацияның Біріккен Қыздары (UDC) Конфедерация мен оның әйелдерінің тарихын айту үшін Оңтүстіктегі күш-жігерді үйлестірді, ал ерлер тарихшылары шайқастар мен генералдарды зерттеумен айналысты. Әйелдер әйелдердің белсенділігіне, бастамашылығына және көшбасшылығына баса назар аударды. Олар барлық ерлер соғысқа кеткен кезде әйелдер басшылықты қолға алды, алмастыратын және қосымша тағамдарды табады, фабрикалық маталар қол жетімсіз болғанда иіру дөңгелегімен ескі дәстүрлі шеберліктерін қайта жаңғыртты және барлық шаруашылық немесе плантация операцияларын жүргізді. Олар дәстүрлі қорғаушыларының рөлінде ерлердің болмауына байланысты қауіп-қатерге тап болды. Тарихшы Жаклин Доуд Холл UDC әйелдер тарихын зейінге салатын күшті жақтаушы болды деп санайды: UDC басшылары аймақтың өткенінің барлық бейнесінде әйелдердің мәдени билігін орнатуға бейілді болды. Олар мемлекеттік мұрағаттар мен мұражайлар, ұлттық тарихи орындар мен тарихи трассалар үшін лобби жасау, генеалогиялық ағаштарды құрастыру, бұрынғы сарбаздармен сұхбаттасу, тарих оқулықтарын жазу және ескерткіштерді орнату арқылы оны іске асырды, бұл ескерткіштер енді зираттардан қала орталықтарына көшірілді. Әйелдер тарихы мен қоғамдық тарих зерттеу және іс-қимыл салалары ретінде пайда болғанға дейін жарты ғасырдан астам уақыт бұрын, UDC және басқа әйелдер қауымдастықтары әйелдердің жетістіктерін тарихи жазбаға түсіруге және тарихты халыққа жеткізуге тырысты – балалар бағынан және от жанынан мектеп үйіне және қоғамдық алаңға дейін.
Академиялық тарихнама
Америкалық әйелдер тарихының ғылыми саласы 1970 жылдары академиялық зерттеудің маңызды саласына айналды. 1880-1910 жылдар аралығында тарихи ғылымның қалыптасуы мен кәсіби деңгейге көтерілуі кезінде әйелдер тақырыбы көбінесе назардан тыс қалды. Осы жаңа академиялық саланың басым бөлігі ерлерден құралды, олардың қызығушылығы саясат, үкімет және заңның эволюциясын зерттеумен шектелді, сондай-ақ ресми мемлекеттік құжаттарды зерттеуге баса назар берді, бұл әйелдердің қызметін немесе өмірін зерттеуге мүмкіндік бермеді. Америкалық әйелдер тарихын дамытуға алғашқы шақыру 1920-1930 жылдары Гарвардтың көрнекті тарихшысы Артур Шлезингер ағадан келді. Оның аспиранттары және олардың аспиранттары әйелдер тарихының ғылыми саласына үлкен үлес қосты. Мысалы, Гарвардтағы Артур мен Элизабет Шлезингерлердің Америкадағы әйелдер тарихы кітапханасы 1943 жылы Радклифф әйелдерінің мұрағаты ретінде құрылды. 1957-1971 жылдар аралығында бұл кітапхана американдық әйелдер туралы маңызды ғылыми анықтамалық еңбек шығарды: «Американың көрнекті әйелдері: өмірбаяндық сөздік, 1607–1950» (1971). Ол жүздеген тарихшылардың – ерлер мен әйелдердің – жұмысын үйлестірді және 1971 жылы кеңінен мақтауға ие болды. Академиялық тарихшылар да 1930-1950 жылдар аралығында американдық әйелдер тарихы бойынша ғылыми монографияларды жазып, қарастырды. Алма Латц, Элизабет Энтони Декстер, Джулия Черри Спрайл, Антуанетта Элизабет Тейлор, Мэри Элизабет Масси, Каролина Уэр, әсіресе Элеонора Флекснер және Мэри Риттер Бардтың еңбектері американдық әйелдер тарихына арналған. Олар өздерінің заманында белгілі болды, тіпті кейбір ғалымдар тарихи мамандықтың ішкі шеңберіне толыққанды қатыса алмаса да. 1960 жылдардағы жаңа әлеуметтік тарих пен қазіргі заманғы әйелдер қозғалысына жауап ретінде, ғалымдардың саны артып, олардың көпшілігі, әсіресе елдің әртүрлі университеттерінде білім алып жатқан әйелдер, әйелдер тарихына назар аудара бастады. Бастапқыда олар ерлер басым тарих факультеттерінде тәлімгерлерді табуға қиындықтарға тап болды. Колумбия университетінің тарих факультетінің студенттері 1960 жылдары бірнеше маңызды еңбектер жариялады. Герда Лернердің «Оңтүстік Каролинаның Гримке әпкелері» (1967) және Айлин Крадитордың «Әйелдер сайлау құқығы қозғалысының идеялары» (1965) еңбектері осы саланың маңызды жетістіктерінің мысалы. Гарвардты бітірген Энн Фирор Скотт 1950 жылдары Оскар Хэндлиннің басшылығымен оқыды және Оңтүстік прогрессивті қозғалысы туралы диссертация жазды. Оның зерттеулерінде көптеген прогрессивті әйелдердің бар екені анықталды. 1970 жылы ол «Оңтүстік ханым: пьедесталдан саясатқа» атты еңбегін жариялады. Әйелдер тарихына жасалған осы жаңа қадамдар негізгі академиялық институттарда жасалды. Лернер мен Скотт алдағы онжылдықтарда осы саланың жас зерттеушілеріне жетекшілік етіп, оларды ұйымдастырды. Олардың американдық тарихқа қосқан үлесі Америка тарихшыларының ұйымы және Оңтүстік тарихи қауымдастығы тарапынан мойындалды, олар 1980 жылдардың басында осы кәсіби ұйымдардың президенттері болып сайланды. Әйелдер тарихының саласы 1969 жылдан кейін қарқынды дамыды. 1969 жылдан бастап әйелдер туралы білімді насихаттау үшін ірі ұлттық тарихи қауымдастықтар ішінде жаңа әйелдер тарихшылары ұйымдастырылды. Бұл ұйымға Америка тарихи қауымдастығы, Америка тарихшылары ұйымы және Оңтүстік тарихи қауымдастық кірді. Олар әйелдер комитеттерін құрды және әйелдер тарихын дамытуды басты мақсат етті. Олар зерттеуді қажет ететін салаларды анықтау үшін деректерді жинаудан және осы саладағы библиографияларды жазудан бастады. Содан кейін олар зерттеу жұмыстарын аяқтап, осы салаға жаңа күш берген монографиялар жариялады. Сонымен қатар, олар өздерінің ғылыми жұмыстарын қолдау және интеллектуалды және кәсіби желілерді құру үшін онға жуық аймақтық әйелдер тарихы ұйымдары мен конференция топтарын құрды. Бұлардың ішінде тарихи мамандықтағы әйелдер жөніндегі үйлестіру комитеті (1969), әйелдер тарихы жөніндегі Беркшир конференциясы (1973), әйел тарихшыларының Батыс жағалауы қауымдастығы (1970), Орта батыстағы әйел тарихшылары (1973), әйел тарихшыларының оңтүстік қауымдастығы (1970), Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі әйелдер тарихы ұйымы (1975), әйел тарихшыларының Жаңа Англия қауымдастығы (1972), қара әйел тарихшыларының қауымдастығы (1979) және тағы да басқалары бар. Тарихшылардың осы өсіп келе жатқан тобының жасайтын зерттеулері көп ұзамай кең, әртүрлі және теориялық тұрғыдан күрделі болды. 1970 жылдардағы жаңа әйелдер тарихы өзінің басталуынан бастап әртүрлі ортадан шыққан ақ әйелдердің, түрлі түсті әйелдердің, жұмысшы әйелдердің тәжірибелерін, ерлер мен әйелдер арасындағы билік қатынастарын, әйелдердің әлеуметтік және саяси белсенділігін және әйелдер тарихын американдық тарихтың негізгі баяндамаларына қалай енгізуге болатынын зерттеді. Бұл тұста нәсілдің, сыныптың, гендердің және сексуалдық бағдардың әйелдер тарихына тигізетін әсерін түсінуге ерекше мән берілді, кейінірек одан бас тарту туралы талаптарға қарамастан. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Элизабет Фокс Геновезе және Джоан Келли сияқты американдық әйелдер тарихшылары билік қатынастарын, гендерлік рөлдерді қарастырды, әйелдер тарихын дәстүрлі кезеңдеу шеңберіне қалай сыйғызу мәселесін көтерді және Джоан Уоллах Скотт гендерді «тарихи талдаудың пайдалы санаты» ретінде қолдануға шақырды. АҚШ-та Еуропа, Америка және әлемнің басқа бөліктеріндегі әйелдер тарихшылары ғылымның кәсіби институттарында және үш жылдық Беркшир конференциясында бірлесіп жұмыс істеді. 1973 жылы Даглас колледжінде (Ратгерс университетінің әйелдер бөлімшесінде) алғаш рет өткен, 1974 жылы Радклифф колледжінде, ал 1976 жылы Брин Маур колледжінде өткен «Үлкен Беркс конференциясы» тез арада АҚШ-та әйелдер тарихының маңызды ортасына айналды. Мұнда әйелдер тарихшылары өздерінің соңғы зерттеулерін ұсынды, әйелдер тарихының болашағын жоспарлады және академиялық ортада әйелдер тарихының беделін арттыру үшін бір-бірінің теориялық ойларын бөлісті. «Үлкен Беркс» 2020 жылға дейін әлемнің түкпір-түкпірінен келген мыңнан астам ғалымдардың қатысуымен үш жыл сайын өткізіліп келеді, бірақ COVID-19 пандемиясы конференция ұйымдастарушыларын 46 жылдық тарихында алғаш рет Джонс Хопкинс университетінде жоспарланған жиынды жоюға мәжбүр етті. 1980 жылдардағы маңызды даму – әйелдер тарихына нәсіл және құлдық тарихының, ал нәсілге – әйелдер тарихының толыққанды енгізілуі болды. Бұл жұмыс 20 ғасырдың басындағы қара нәсілді әйелдердің клубтары, тарихи ескертулерді сақтаушылар, мұрағаттар және педагогтардың жұмысына ұқсас болды. Нәсіл және жыныс негізінде тарихи мамандықтан екі жақты шеттетілуге ұшыраған қара нәсілді әйелдер тарихшыларының біліктілігі, Азаматтық құқықтар дәуіріне дейін зерттеулерінде дәстүрлі тарихи тақырыптарға назар аударуға әкелді. Герда Лернер 1972 жылы «Ақ Америкадағы қара әйелдер» атты маңызды құрастырушылық еңбегін жариялады (Pantheon Publishers). 19 ғасырдың әйелдер қозғалысы мен 19 ғасырдың күлдіргі қозғалысы арасындағы тығыз байланыс және 1960-1970 жылдардағы әйелдер тарихшыларының Жаңа сол қозғалысына, оның ішінде азаматтық құқықтар қозғалысына қатысуы, ақ әйелдер тарихшыларының қара әйелдер тарихына деген қызығушылығын арттырды. Мысалы, Сара Эванс және Жаклин Дауд Холл 1960 жылдары әйелдердің әлеуметтік әділетіне жәрдемдесуі мен нәсіл арасындағы тарихи байланыстарды қарастырған маңызды диссертациялар жазды, олар 1970 жылдары жарияланды. Алайда, бұл зерттеулер қара әйелдерге толыққанды назар аударған жоқ. 1970 жылдарға қарай афроамерикандық әйел тарихшылары диссертацияларын аяқтап, баспагерлерді іздеді...
Экономикалық және бизнес тарихы
Кесслер Харрис, Әлиса. Жұмысқа шығу: АҚШ-тағы жалақылы әйелдер тарихы (2003) үзінді және мәтіндік іздеу. Оппедисано, Жаннет М. Американдық әйел кәсіпкерлердің тарихи энциклопедиясы: 1776 жылдан бүгінгі күнге дейін (Гринвуд, 2000).
Oppedisano, Jeannette M. Historical encyclopedia of American women entrepreneurs: 1776 to the present (Greenwood, 2000)
Білім
Клиффорд, Джеральдин Дж. «Жақсы Гертрудалар»: Америкадағы әйел мұғалімдердің әлеуметтік тарихы (2014)
Коэн, Сол, ред. АҚШ-тағы білім беру: құжатталған тарих (5 томдық, 1974). 3400 беттік бастапқы дереккөздер.
Паркерсон, Дональд және Джо Энн Паркерсон. Американдық білім берудегі өзгеристер: оқытудың әлеуметтік тарихы (2001)
Cohen, Sol, ed. Education in the United States: A Documentary History (5 vol, 1974). 3400 pages of primary sources
Parkerson, Donald and Jo Ann Pakerson. Transitions in American Education: A Social History of Teaching (2001)
Феминизм және саясат
Баш, Норма. "Отбасылық құндылықтар және XIX ғасырдағы американдық саясат". Америка тарихындағы шолулар 26.4 (1998): 687–692. Желіде
Эхольс, Элис. Жаман болуға батылдық: Америкадағы радикалды феминизм, 1967–1975, Миннесота университетінің баспасы, 1990.
Эдвардс, Ребекка. Машиналағы періштелер: Азамат соғысынан прогрессивті дәуірге дейінгі американдық партия саясатындағы гендерлік қатынастар (Оксфорд UP, 1997).
Флекснер, Элеонора. Күрес ғасыры: Америкадағы әйелдер құқықтары қозғалысы, (1996).
"Радикалды әйелдер манифесті: Социалистік феминистік теория, бағдарлама және ұйымдық құрылым", (Red Letter Press, 2001).
Розен, Рут. Әлем жарылды: Заманауи әйелдер қозғалысы Американы қалай өзгертті, (Penguin, 2006).
Шульц, Джеффри Д. ред. Американдық саясаттағы әйелдер энциклопедиясы (1999).
Шилдс, Дэвид С. және Фредрика Дж. Тьют. "Республикалық сот және қоғамдық сферадағы әйелдер доменінің тарихы". Ерте Республика журналы 35#2 (2015): 169–183. Желіде.
Echols, Alice. Daring to Be Bad: Radical Feminism in America, 1967–1975, University of Minnesota Press 1990,
Edwards, Rebecca. Angels in the Machinery: Gender in American Party Politics from the Civil War to the Progressive Era (Oxford UP, 1997). Flexner, Eleanor. Century of Struggle: The Woman's Rights Movement in the United States, (1996)
"The Radical Women Manifesto: Socialist Feminist Theory, Program and Organizational Structure," (Red Letter Press, 2001). Rosen, Ruth. The World Split Open: How the Modern Women's Movement Changed America, (Penguin, 2006). Schultz, Jeffrey D. ed. Encyclopedia of Women in American Politics (1999)
Shields, David S., and Fredrika J. Teute. "The Republican Court and the Historiography of a Women's Domain in the Public Sphere." Journal of the Early Republic 35#2 (2015): 169–183. online
Растық және этникалық
Батай, Гретчен және Лори, Лиза. Американың түпкілікті әйелдері: Биографиялық сөздік, Routledge 2001. Коллиер Томас, Бетти. Иса, жұмыс және әділдік: африкалық американдық әйелдер және дін (2010) Динер, Хасия Р. және басқалар. Оның еңбектері оны мақтайды: Америкадағы еврей әйелдерінің тарихы, отарлық дәуірден бүгінгі күнге дейін (2002) Хайман, Паула Э., және Дебора Дэш Мур, ред. Америкадағы еврей әйелдері: Тарихи энциклопедия, 2 томдық (2006). Толық мәтін онлайн. Хайн, Дарлин Кларк, ред. Америкадағы қара әйелдер (3 томдық, 2005). Хайн, Дарлин және Томпсон, Кэтлин. Үміттің жарқыраған жібі: Америкадағы қара әйелдер тарихы, Broadway Books 1998. Линг, Хупинг. Алтын тауда тірі қалу: Қытай-американдық әйелдер мен олардың өмірінің тарихы, New York State University Press 1998. Мартинес, Элизабет. Чикана әйелдерінің тарихының 500 жылы / 500 años de la mujer Chicana, Rutgers University Press (Екі тілді басылым) 2008. Миллвард, Джессика. "Мифтен артық тарих: «Мен әйел емеспін бе?» кітабы жарық көргеннен бері африкалық-американдық әйелдер тарихы". Әйелдер тарихы журналы 19#2 (2007): 161–167. Онлайн. Танг, Джойс және Смит, Эрл. Америкалық кәсіптердегі әйелдер мен азшылықтар, SUNY Press, 1996. Уэзерфорд, Дорис. Шетелдік және әйел: Америкадағы иммигрант әйелдер (1996) 1840–1930 жылдарды қамтиды.
Diner, Hasia R. et al. Her works praise her: a history of Jewish women in America from colonial times to the present (2002)
Hyman, Paula E., and Deborah Dash Moore, eds. Jewish Women in America: An Historical Encyclopedia, 2 vol. (2006). complete text online
Hine, Darlene Clark ed., Black Women in America (3 Vol. 2005). Hine, Darlene and Thompson, Kathleen. A Shining Thread of Hope: The History of Black Women in America, Broadway Books 1998. Ling, Huping. Surviving on the Gold Mountain: A History of Chinese American Women and Their Lives, State University of New York Press 1998. Martinez, Elizabeth. 500 Years of Chicana Women's History/500 anos de la mujer Chicana, Rutgers University Press (Bilingual Edition) 2008. Millward, Jessica. "More history than myth: African American women's history since the publication of Ar'n't I a woman?." Journal of Women's History 19#2 (2007): 161–167. online
Tang, Joyce and Smith, Earl. Women and Minorities in American Professions, SUNY Press, 1996. Weatherford, Doris. Foreign and Female: Immigrant Women in America (1996) covers 1840–1930
Дін
Бойер, Пол С. Америкадағы әйелдер діні (1980)
Брауд, Энн. Апалар мен қасиеттілер: әйелдер және американ діні (2007)
Брекус, Кэтрин А. Америка әйелдерінің діни тарихы: Өткенді қайта қарастыру (2007) үзінді және мәтіндік іздеу
Келлер, Розмари Скиннер, Розмари Радфорд Рутер және Мари Кантлон, редакторлар. Солтүстік Америкадағы әйелдер мен дін энциклопедиясы (3 томдық, 2006) үзінді және мәтіндік іздеу
Линдли, Сьюзан Хилл және Элеонора Дж. Стебнер, редакторлар. The Westminster Handbook to Women in American Religious History (2008) үзіндісі және мәтіндік іздеу
Линдли, Сьюзан Хилл. Сен өз орныңнан шығып кеттің: Америкадағы әйелдер мен діннің тарихы (1996)
Braude, Ann. Sisters and Saints: Women and American Religion (2007)
Brekus, Catherine A. The Religious History of American Women: Reimagining the Past (2007) excerpt and text search
Keller, Rosemary Skinner, Rosemary Radford Ruether, and Marie Cantlon, eds. Encyclopedia of Women and Religion in North America (3 vol 2006) excerpt and text search
Lindley, Susan Hill, and Eleanor J. Stebner, eds. The Westminster Handbook to Women in American Religious History (2008) excerpt and text search
Lindley, Susan Hill. You Have Stept out of Your Place: A History of Women and Religion in America (1996)
Тарихнама және есте сақтау
Борис, Айлин және Нупур Чодури, ред. Әйел тарихшылардың дауыстары: жеке, саяси, кәсіби (1999), 20 автобиографиялық эссе. Бюле, Мари Джо. "Феминистік әлеуметтік тарихқа қатысты тәсілдер", "Америкалық әлеуметтік тарих энциклопедиясы", ред. Мэри Кейтон және басқалар. (1993), 319–33. Габин, Нэнси. "Босқа жатқан, бірақ құнарлы: Индиана әйелдері тарихының саласы", "Индиана тарих журналы" (2000) 96(3), 213–249. Гордон, Линда. "АҚШ әйелдерінің тарихы", "Жаңа американдық тарих", ред. Эрик Фоннер (1990), 185–210. Кербер, Линда және басқалар. "Рольдерден асып, шеңберлерден шығу: ерте республикадағы гендер туралы ойлар", "Уильям және Мэри тоқсандығы", 46 (шілде 1989), 565–85, JSTOR. Кляйнберг, С. Джей және басқалар, ред. АҚШ әйелдері тарихын зерттеу: баяндамалар, қиылыстар және диалогтар (2007) онлайн, ғалымдардың кең ауқымды тақырыптар бойынша 17 эссесі. Плек, Элизабет Х. және Нэнси Ф. Котт, ред. Өзінің мұрасы: американдық әйелдердің жаңа әлеуметтік тарихына қарай (2008), ғалымдардың эсселері, үзінділер және мәтіндік іздеу. Ульрих, Лорел Тэтчер. "Қаламдар мен инелер туралы: ерте американдық әйелдер тарихының дереккөздері", "Америка тарихы журналы" 77(1) (1990): 200–207, JSTOR.
Kerber, Linda et al. "Beyond Roles, Beyond Spheres: Thinking about Gender in the Early Republic," William and Mary Quarterly, 46 (July 1989), 565–85 in JSTOR
Kleinberg, S. Jay et al., eds. The Practice of U. S. Women's History: Narratives, Intersections, and Dialogues (2007) online, 17 essays by scholars on wide ranging topics
Pleck, Elizabeth H. and Nancy F. Cott, eds. A Heritage of Her Own: Toward a New Social History of American Women (2008), essays by scholars excerpt and text search
Ulrich, Laurel Thatcher. "Of pens and needles: sources in early American women's history." Journal of American History 77.1 (1990): 200–207. in JSTOR