Кіріспе

Есімде қалған немесе ерекше оқиға

Анекдот – "мәні бар әңгіме", мысалы, қысқаша баяндау арқылы адам, орын немесе нәрсе туралы түсініксіз идеяны жеткізу немесе нақты бір ерекшелік немесе мінез-құлықты көрнекті ету. Анекдоттар шын оқиға немесе ойдан шығарылған болуы мүмкін; әдеби туындыларда анекдоттық сырға салу жиі кездеседі, тіпті ауызша айтылатын анекдоттар да көбінесе тыңдаушыны қызықтыру үшін жасалған асыра сөздер мен драматизмді қамтиды. Анекдот әрқашан нақты адамдардың қатысуымен және әдетте белгілі бір жерде болған шын оқиға ретінде баяндалады. Юрген Хайннің айтуынша, олар "ерекше реализмді" және "тамыр тартқан тарихи сипатты" көрсетеді.

Этимологиясы мен қолданылуы

Анекдот сөзі (грекше: ἀνέκδοτον "жарияланбаған", сөзбе-сөз "таратылмаған") император Юстиниан I-нің өмірбаяуын жазған Кесариялық Прокопийден келген. Прокопий шамамен 550 жылы "Анекдота" (Ἀνέκδοτα) деп аталатын еңбек жазды, ол "Жарияланбаған естеліктер" немесе "Құпия тарих" деп түрліше аударылады, және Византия сарайының жеке өмірінен алынған қысқа оқиғалар жинағынан тұрады. Бірте-бірте "анекдот" термині автордың айтқысы келген ойды баса көрсету немесе мысал ретінде келтіру үшін қолданылатын кез келген қысқа әңгімеге қолданыла бастады. Грек, эстон, литва, болгар және орыс юморы контекстінде анекдот – нақты деректерге немесе биографиялық мәліметтерге қатысы жоқ кез келген қысқа күлкілі оқиғаны білдіреді.

Дәлел ретінде

Анекдоттық дәлел – анекдот түріндегі дәлелдердің ресми емес баяндамасы. Бұл термин көбінесе ғылыми әдіспен тексеруге келмейтін дәлел ретінде ғылыми дәлелдермен салыстырылады. Анекдоттық дәлелдерге сүйенудің кемшілігі – анекдоттық дәлелдер міндетті түрде жалпыға ортақ емес; қандай да бір құбылыстың қаншалықты жиі кездесетінін тек статистикалық деректер анықтай алады. Анекдоттық дәлелдерді дұрыс емес пайдалану – бұл логикалық қателік. Егер өнімді, қызметті немесе идеяны жарнамалауда немесе насихаттауда қолданылса, анекдоттық дәлелдер көбінесе куәлік деп аталады. Сондай-ақ, бұл термин кейде сот ісінде белгілі бір түрдәгі жауапокерліктерді сипаттау үшін қолданылады. Психологтар адамдардың ерекше мысалдарды, әдеттегі жағдайлардан гөрі жақсырақ есте сақтайтынын анықтады.