Кіріспе

Бұл Германия тарихының уақыт жолағы, Германия мен оның ізашар мемлекеттеріндегі маңызды құқықтық және аумақтық өзгерістер мен саяси оқиғаларды қамтиды. Осы оқиғалардың контекстін түсіну үшін Германия тарихына қараңыз. Сондай-ақ Германия монархтарының тізімі, Германия канцлерлерінің тізімі және Германия жылдарының тізімін қараңыз. Ғасырлар: 1-ші, 3-ші, 4-ші, 5-ші, 6-шы, 7-ші, 8-ші, 9-шы, 10-шы, 11-ші, 12-ші, 13-ші, 14-ші, 15-ші, 16-шы, 17-ші, 18-ші, 19-шы, 20-шы, 21-ші.

BC

ЖылДатЕсімКөзі609,000 ± 40,000 BPМауэр 1 жауырынына (1907 жылы Мауэрде табылған) тиесілі гоминид, Homo heidelbergensis түрінің үлгісі, қайтыс болады.~225,000 BPШтейнхайм бас сүйегіне (1933 жылы Штейнхайм ан дер Муррда табылған) тиесілі гоминид (бұрынғыда кейде Homo steinheimensis деп аталған) қайтыс болады.~130,000 BPНеандертальдық (алғаш рет табылған жері, Неандертальдық аңғарының атымен аталған) Еуропада пайда болады.~45,000 BP Homo sapiens алғаш рет Еуропада пайда болады (кейде EEMH немесе Кро-Магнон деп аталады).35,000–45,000 BPХолл Фелс Венерасы жасалады.>32,000 BPЛёвенменс мүсіншесі жасалады.~23,000 BPВилендорф Венерасы жасалады.~11,500 BPПлейстоцен (Соңғы мұздық кезең) аяқталады.~10,000 B.C. Аренсбург мәдениеті Германияның солтүстігінде және Оңтүстік Скандинавияда гүлденеді.5,500–5,000 B.C. Орталық Еуропада тұрақты егіншілік қабылданады, таралу жолы оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бағытталған. Линейлі керамика мәдениеті Орталық Еуропада кездеседі.~4,500 B.C. Линейлі керамика мәдениеті Микельсберг мәдениеті және Фуннелбикер мәдениеті сияқты ерекше аймақтық стильдерге ыдырайды.3-мыңжылдық B.C. Кордты керамика мәдениеті (шамамен 2,800 B.C. Польшадан пайда болған) және Колокол тәрізді керамика мәдениеті Орталық Еуропада кездеседі.390 B.C. Аллия шайқасы: Рим, өсіп келе жатқан Рим Республикасының астанасы, кельт жауынгерлерімен тонап алынады.113–101 B.C. Кимбр соғысы: Кимбрлер мен Тевтондар көші-қон қозғалыстарын жасайды, олардың барысында рим күштерімен қақтығысады (Норей шайқасы, Араузио шайқасы, Акве Секстия шайқасы, Верцелла шайқасы). Кейін Юлий Цезарь Кимбрлер мен Тевтондарды "германдар" санатына қосады, бірақ олар өз уақытында римдіктердің кельттер деп санағаны белгілі.58–50 B.C. Галл соғыстары: Юлий Цезарь Галлияға жаулау мақсатымен әскерін жетектеп барады, ол кездесетін халықтарды "галдар", "аквитаниялықтар", "белгиялықтар" және "германдар" деп жіктемелейді (Германия мен Галлия арасындағы шекара ретінде Рейн өзенін пайдаланады). Ол Ариовистті "Германдардың патшасы" деп атайды және Вогез шайқасында Ариовист күштерін жеңеді. Цезарь өзінің Commentarii de Bello Gallico еңбегінде әскери жорықтарын сипаттайды. 15 Понтес Лонги шайқасы 16 Ангриварий қабырғасының шайқасы Порта Вестфалика маңында рим генералы Германик пен Арминий басқаратын герман тайпаларының одағы арасында болды. 16 Идиставизо шайқасы - Рим императоры Тиберийдің мұрагері және асырап алған ұлы Германик басқаратын рим легиондары мен Арминий басқаратын герман халықтарының одағы арасында болған шайқас.

3 ғасыр

Жыл Күн Оқиға көзі 235 Харцхорн шайқасы 260 Римдіктер Кельнді өздерінің астанасы деп жариялады. 297 Рим императоры салий франктарына батавтардың арасында қоныстануға рұқсат берді.

4 ғасыр

Жыл Күн Оқиға көзі 310 Кельн қаласының жанында көпір салынды. 313 Кельн Рим-католик діоцезі құрылды. 314 Майнц Рим-католик діоцезі құрылды. 357 Страсбург шайқасы болды. 368 Солициний шайқасы өтті.

VI ғасыр

507 жылы Воуле шайқасы: Клодвиг бастаған франк әскері Воуледе вестготтар патшалығын жеңіске бұйырды. Вестготтар патшасы Аларик II қаза тапты. Клодвиг Аквитанияны өзіне қосып алды. 508 жылы Клодвиг франктер патшасы болып таж кигізілді. 511 жылы Орлеан соборы: Клодвиг шақырған Орлеандағы католик епископтарының синоды католик шіркеуіне бірқатар заңдық өкілеттіктер мен иммунитеттер берді. 28 қарашада Клодвиг қайтыс болды. Оның билігі төрт ұлы – Теодерик I, Хлодомер, Хильдеберт I және Хлотар I арасында бөлісті, олар тиісінше Реймсте, Орлеанда, Парижде және Суассонда билік етті. 524 жылы 25 маусымда Везеронса шайқасы: Бургундияға франктардың жорылысы қазіргі Везеронс-Кертинге жақын жерде тоқтатылды. Бургундия патшасы Сигизмунд тұтқындалды, ал Хлодомер қаза тапты. Хлодомердің әйелі Гунтеук Хлотарға үйленді. Хлотар Хлодомердің екі ұлын өлтірді. Үшіншісі, Клодвольд, Провансқа қашып кетті. 531 жылы Унструт өзенінің шайқасы (531): Теодерик Унструт маңында тюрингтерді жеңді. 532 жылы Отун шайқасы: Хильдеберт пен Хлотар Отун маңында Бургундияны жеңді. 534 жылы Теодерик қайтыс болды. Оның ұлы Теодеберт I таққа отырды. Бургундия патшасы Годомар франк әскерімен өлтірілді. 30 сәуірде Византияға бейім регент, Остготтар патшалығының регенті Амаласунта, өз туысы және бірге билеушісі Теодахадтың бұйрығымен өлтірілді. Готика соғысы: Византия империясы Остготтар патшалығына басып кірді. 535 жылы Клермон соборы (535): қазіргі Клермон-Ферранда өткен синод католик епископтарының мемлекетке шағымдану құқығын шектеді, сондай-ақ христиандар мен яһудилер және туыстар арасындағы некелерді айыптады. 539 жылы Теодеберт I басқарған франк әскері Византия және Остготтар әскерін По өзенінің жағалауындағы лагерьлерінен ығыстырды. Қарашада Подағы франк әскері дизентериядан зардап шеккендіктен византиялықтарға жеңілді. 548 жылы Теодеберт I қайтыс болды. Оның ұлы Теодебальд патшалықты мұрагерлікке алды. 549 жылы қазан айында Орлеанның бесінші соборы: Орлеандағы Лиондық діни қызметкердің төрағалығымен өткен синод несториандық пен симонияны айыптады. 554 жылы Вольтурн шайқасы (554): Византия әскері Вольтурндағы лагерде франк-остготтар әскерін қиып-жойды. 555 жылы Теодебальд баласыз қайтыс болды. Оның патшалығы Хлотарға өтті. Франктердің Агилофинг әулетінің басшысы Гарибальд Баварияның алғашқы герцогы болды. 558 жылы 13 желтоқсанда Хильдеберт I еркек мұрагерсіз қайтыс болды. Клотар оның патшалығын мұрагерлікке алды. 560 жылы желтоқсанда Клотардың ұлы Храммен одақтасып, оған қарсы шыққан Домнонея патшасы Кономор Клотардың әскерімен шайқаста қаза тапты. 561 жылы Храм тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. 29 қарашада Клотар пневмониядан қайтыс болды. Оның патшалығы тірі қалған ұлдары Хариберт I, Гунтрам, Сигеберт I және Хильперик I арасында бөлісті. 567 жылы желтоқсанда Шариберт I қайтыс болды. Оның патшалығы ағалары Гунтрам, Хильперик I және Сигеберт I арасында бөлісті, соңғысының иеліктері Аустразия деп белгілі болды, бұл шығыс жері, астанасы Мец. 575 жылы Сигеберт I қайтыс болды. Оның орнына жас ұлы Хильдеберт II отырды, ал оның әйелі Брунильда Аустразияның регенті болды. 577 жылы Гунтрамның ұлдары дизентериядан қайтыс болды. 584 жылы қыркүйекте Хильперик I пышақталды. Оның кішкентай ұлы Хлотар II Ұлы, жас патшалықты анасы Фредегунданың регенттігімен мұрагерлікке алды. 587 жылы Гунтрам мен Брунильда Анделот шартына келісті, оған сәйкес Гунтрам Хильдеберт II-ні өзінің ұлы және мұрагері ретінде қабылдады. 591 жылы Хильдеберт II Баварияның Тассило I-ін Бавария патшасы етіп тағайындады. 592 жылы 28 қаңтарда Гунтрам қайтыс болды. Оның патшалығы Хильдеберт II-ге өтті. 595 жылы Хильдеберт II қайтыс болды. Аустразия оның екі ұлы Теодеберт II мен Теодерик II арасында бөлінді. 599 жылы Теодеберт II Брунильданы өз патшалығынан қуды. Теодерих II Теодеберт II-ге соғыс жариялады.

VII ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар көзі 602 Гаскония герцогтығы Васкондар мен Визиготтар патшалығына қарсы буферлік мемлекет ретінде құрылды. 612 Теодерих II қазіргі Зюльпих қаласы маңындағы шайқаста Теодеберт II-ні тұтқынға алды. Теодеберт II Брунгильданың бұйрығымен ұлымен бірге тұтқында өлтірілді. Теодерих II оның патшалығын біріктірілген Аустразияның патшасы ретінде мұра етті. 613 Теодерих II дизентериядан қайтыс болды. Оның жас заңсыз ұлы Зигеберт II Брунильданың регенттігімен Аустразияның патшасы болды. Хлотар Ұлы Аустразияға басып кірді. Аустразиялық сарайдың мэрі Варанахар II оны регент ретінде мойындап, әскерге қарсылық көрсетпеуді бұйырды. Брунгильда, Зигеберт II және Зигеберттің ағасы Хлотар Ұлының бұйрығымен өлім жазасына кесілді. Соңғысы Аустразияны аннексиялады. 614 18 қазан Хлотар Ұлы Париж эдиктесін шығарды. Эдикт яһудилердің патшалық лауазымдарды атқаруына тыйым салып, ақсүйектерге патшалық шенеуніктерді тағайындау құқығын берді. 617 Хлотар Ұлы сарайдың мэрі лауазымын өмір бойына тағайындауды енгізді. 623 Хлотар Ұлы Аустразияны ұлы Дагобертке сыйға берді. Дагоберт I Метц қаласының католик шіркеуінің епископы Арнульфты кеңесшісі етіп алды және Аустразиялық ақсүйек Пепин Ланденді сарайдың мэрі етіп тағайындады. 629 18 қазан Хлотар Ұлы қайтыс болды. Дагоберт I Аквитанияны қоспағанда, Хлотар Ұлының аумағына талас жасады, оны өзінің жартылай бауыры Хариберт II-ге қалдырды. Дагоберт I Ландендік Пепинге сарайдың мэрі лауазымынан босады. 631 Вогастисбург шайқасы: Франк әскері Само империясынан жеңіліске ұшырады. Дагоберт I Тюрингияның бұрынғы аумағында Тюрингия герцогтығын құрды. 632 Хариберт II Дагоберт I-нің бұйрығымен өлтірілді. Хариберт II-нің нәресте ұлы Аквитаниялық Хильперик Дагоберт I-нің бұйрығымен өлтірілді, ол өзінің аумақтарында Аквитания герцогтығын құрды, герцог ретінде Аквитаниялық Феликс тағайындалды. Аустразия ақсүйектері Ландендік Пепин бастаған көтеріліске қосылды. 634 қаңтар Дагоберт I Аустразияны өзінің жас ұлы Зигеберт III-ке тапсырды, Адалгизел Аустразия сарайының ко-регенті және мэрі, ал епископ Куниберт ко-регент ретінде қызмет етті. 639 19 қаңтар Дагоберт I қайтыс болды. Оның патшалығы оның жас ұлы Хлодовик II-ге өтті, оның әйелі Нантильда регент ретінде қызмет етті. Ландендік Пепин Адалгизельді Аустразия сарайының мэрі етіп алмастырды. 640 27 ақпан Ландендік Пепин қайтыс болды. Отто (сарайдың мэрі) Аустразия сарайының мэрі болып тағайындалды. 643 Отто Герцог Леутари II-нің бұйрығымен, Пепин Ланденнің ұлы Гримальд Ұлы өлтірілді, ол Аустразия сарайының мэрі болды. 650 Руан синоды: Руанда католик синоды өтті, ол тағы да симонияны айыптады. 656 1 ақпан Зигеберт III қайтыс болды. Гримальд Ұлы Зигеберттің ұлы Дагоберт II-нің шашын қырқып, Зигеберт III баласыз болғанда асырап алған Хильдеберт Асыралын Аустразияның патшасы деп жариялады. 657 27 қараша Хлодовик II қайтыс болды. Оның патшалығы оның жас ұлы Хлотар III-ке, оның әйелі Балтильдтің регенттігімен өтті. 661 Хлотар III Аустразияны жаулап алып, Гримальд Ұлы мен Хильдеберт Асыралын өлім жазасына кесті. 662 Хлотар III Аустразияны өзінің жас інісі Хилдерик II-ге тапсырып, Вулфольдты өзінің регенті және сарайдың мэрі етіп тағайындады. 673 Хлотар III қайтыс болды. Оның кіші інісі Теодерик III патшалығын сарайындағы Эброиннің қолдауымен мұра етті. Хилдерик II Теодерик III-нің патшалығын басып алып, оған қосылды. 675 Хилдерик II әйелі Билихильд пен ұлы Дагобертпен бірге ақсүйектердің қастандықтарымен өлтірілді. Теодерик III өз патшалығын қайтарып алды. Кловис III Аустразияның патшасы болды. 676 Кловис III қайтыс болды. Дагоберт II Вулфольдтың қолдауымен Аустразияның патшасы болды. 679 23 желтоқсан Дагоберт II өлтірілді, мүмкін Эброиннің бұйрығымен. Теодерик III оның патшалығын мұра етті. 680 Вулфольд қайтыс болды. Герстальский Пипин, Арнульфтің ұлы Ансегизель мен Ландендік Пепиннің қызы Бегганың ұлы, Аустразия сарайының мэрі болды. 687 Тертри шайқасы: Герстальский Пипинге адал Аустразиялық күштер Соммадағы қазіргі Тертриде Теодерик III-нің басқыншы әскерін жеңді. Герстальский Пипин Теодериктің франк патшалықтарын біріктіруін Берхарды орнына өзінің сарай мэрі ретінде қабылдау шартымен қабылдады. Герстальский Пипин франктар герцогы атағын алды. 690 Дорестад шайқасы: Фризия патшалығынан Дорестадты франк күштері жаулап алды. 691 Теодерик III қайтыс болды. Оның орнын жас ұлы Хлодовик IV басады. 695 Хлодовик IV қайтыс болды. Оның орнын ағасы Хилдеберт III Әділ басады. Герстальский Пипин өзінің ұлдары Дрого Шампань мен Гримальд Кішіні Неустрия және Бургундиядағы сарайлардың мэрі етіп тағайындады.

VIII ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар Көз 708 Дрого қайтыс болды. 711 24 сәуір Әділ Хильдеберт қайтыс болды. Оның жас ұлы Дагоберт III франктар патшасы болды. 714 Кіші Гримальд өлтірілді. 16 желтоқсан Герстальдық Пепин қайтыс болды. Оның ұлы Теодоальд оның орнына Аустразия және батыстағы сарайдың мэрі болды, ал анасы Плектруда регенттікке отырды. 715 Дагоберт III Рагенфридті батыстағы сарайдың мэрі етіп тағайындады. 26 қыркүйек Компиень шайқасы: Рагенфридке адал күштер жас Теодоальдқа адал әскерді жеңіп, оны Кёльнге қашуға мәжбүр етті. Герстальдық Пепиннің заңсыз ұлы Карл Мартельді австразиялық дворяндар Аустразия сарайының мэрі етіп тағайындады. Дагоберт III қайтыс болды. Оның орнын туысы және Хилдерик II-нің ұлы Хилперик II басты. 716 Кельн шайқасы: Фризия әскері Хилперик II-нің күштерімен бірігіп, Кельн қаласын Аустразияда басып алды, Карлді Эйфельге қашуға мәжбүр етті және Плектруда Хилперик II-ні патша ретінде қабылдауға мәжбүр болды. Амблев шайқасы: Карл Фризия және Хилперик II күштерін Амельде жеңді. 717 21 наурыз Винси шайқасы: Карл Хилперик II-ні қазіргі Ле-Рю-де-Виньесте жеңіп, одан кейін Хлотар IV-ті Аустразия патшасы деп жариялады. 718 Сойсон шайқасы (718): Карл Хилперик II және Аквитания әскерлерін Сойсон қаласында жеңді. Хилперик II Аквитанияға қашып кетті. Карл Хилперик II-ні франктар патшасы ретінде мойындады, оны кең өкілеттіктерге ие сарайдың мэрі етіп тағайындады. Хлотар IV қайтыс болды. 719 Омейядтардың Галлияға шабуылы: Омейяд халифаты Нарбоннаны жаулап алды. 721 13 ақпан Хилперик II қайтыс болды. Оның орнын Дагоберт III-нің ұлы Теодерик IV басты. Тулуза шайқасы (721): Аквитания күштері Тулузаның Омейяд қоршауын бұзды. 732 Гаронна өзенінің шайқасы: Омейяд әскері Гароннадағы Аквитания күштерін жойды. 10 қазан Тур шайқасы: Карл Аквитания герцогтығы мен Ломбардтар патшалығымен бірігіп, қазіргі Воунеюль-сюр-Вьенн маңында Омейяд халифатына шешуші жеңіліс берді. Аль-Андалустың Омейяд билеушісі Абдул Рахман әл-Гафики қаза тапты. 734 Боарн шайқасы: Карл басқарған франк әскері Фризия патшалығын жеңіп, басып алды және оның патшасы, фриз герцогы Бубоны өлтірді. 736 Ним шайқасы: Карл Омейядтың Септимания қалаларын – Ним, Агде, Безиер және қазіргі Вильнёв-ле-Магуэлонды жойды. 737 Авиньон шайқасы: Карл Омейядтардың Авиньон қаласын бұзып, өртеп жіберді. Нарбон шайқасы (737): Карл Омейядтардың Нарбон қаласын қоршауға алды, бірақ оны басып ала алмады. Берре өзенінің шайқасы: Карл Берре көлінің жанында Нарбоннаны қоршаудан босатуға жіберілген Омейяд әскерін тосып, жойды. Теодерик IV қайтыс болды. Карл оның мұрагерлігін болдырмады. 740 Карл өзінің жерлерін екі үлкен ұлы Карлман мен Пепинге бөлді. 741 22 қазан Карл қайтыс болды. 742 21 сәуір Concilium Germanicum: Карлман шақырған және әулие Бонифаций басқарған синод католик дінінің рәсімдері мен ұйымдастыру мәселелерін шешті. Франк монастырларында Сент-Бенедикт ережесі міндетті болды. 743 Хилдерик III франктар патшасы болып тағайындалды. 746 Канштадт кеңесі: Карлман қазіргі Штутгартта мыңдаған алеман ақсүйектерін өлтірді. 747 15 тамыз Карлман Римде монах болып өмір сүру үшін зейнеткерлікке шықты. Оның ұлы Дрого сарайдың мэрі болды. 751 Наурыз Папа Захарий Пепин Ұсқақпен келісіп Хилдерик III-ті франктар патшасы лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. Франк ақсүйектерінің жиналысы Пепин Ұсқақты патша етіп сайлады. 752 Нарбон қоршауы (752–59): Пепин Ұсқақ Нарбоннаны қоршауға алды, оны әлі де Юсуф ибн Абд ар-Рахман әл-Фихриге адал күштер ұстады, ол Аль-Андалустың билеушісі болды. 753 Дрогоны шашынан айырып, монастырда тұруға мәжбүр етті. 755 Пепин Ұсқақ жеке ақша соғуды жапты немесе мемлекеттік меншікке алды және күміс француз деньесіне пенс пен шиллингті бекітті. 756 Пепин Ұсқақ Рим папасы Стефан II-ге Ломбардтар патшалығының әскери қысымымен берілген территорияларды сыйға тартты. 759 Нарбон қоршауы: Нарбонна қорғаушылары франктарға қала қақпаларын ашты. 768 24 қыркүйек Пепин Ұсқақ қайтыс болды. Оның патшалығы ұлдары Карл Ұлы мен Карлман I арасында бөлінді, соңғысы Париж бассейні, Орталық Массив, Прованс, Оңтүстік Аустразия және Эльзас сияқты аумақтарды алды. 770 Карл Ұлы Ломбардтар патшасы Дезидерийдің қызы Дезидератаға үйленді. 771 4 желтоқсан Карлман I қайтыс болды. Оның жесірі Герберга, Карлман I-нің әйелі, екі ұлымен Ломбардтар патшалығына қашып кетті. Карл Дезидератамен некесін бұзды. 772 1-ақпан Папа Стефан III қайтыс болды. Папа Адриан I оның орнына сайланды. Адриан Дезидериден 756 жылы берілген территорияны Папалық мемлекетке беруді талап етті. Саксон соғыстары: Карл саксондықтардың жеріне басып кірді және Падерборн маңындағы олардың қасиетті нысаны Ирминсульді жойды. 773 қыркүйек Павия қоршауы (773–74): Карл Ломбард астанасы Павияны қоршауға алды. 774 маусым Павия қоршауы (773–74): Дезидерий Павия қақпаларын ашып, Карлға бас берді. 10 шілде Карл Павияда Ломбардтардың темір тәжімен патшасы болып таж кигізілді. 776 Карл ежегі Фриули герцогтығының территориясында Фриули маркасын құрды. 778 15 тамыз Ронсеваль асуындағы шайқас: Баск күштері Карлдың армиясына Ронсеваль асуында шабуыл жасап, жойды. 781 15 сәуір Карл ұлы Пепин Италияны Италия патшасы етіп тағайындады. 782 Сюнтель шайқасы: Видукинд басқарған саксондық күштер франк экспедициясын жеңді. Қазан Верден қырғыны: Карл Верден-ан-дер-Аллердегі мыңнан астам саксондық тұтқындарды өлтірді. 785 Саксон соғыстары: Саксон басшысы Видукинд христиан дініне көшті және Карлға адалдығын сертті. Карл Саксондықтардың христиан дініне көшпегендеріне өлім жазасын көздейтін Саксония бөліктері туралы капитуляцияны шығарды. Падерборн кеңесі: Падерборнда өткен кеңес құмарлықты тыйым салып, басқаларды колдовство үшін өлімге жібергендерге өлім жазасын беруді талап етті. 789 Карл Admonitio generalis-ті шығарды, өзінің империясындағы христиан дінінің рәсімдерін реформалады және мектептер құруды талап етті. 795 Карл Пиреней мен Эбро арасында Марка Испаниканы құрды. 799 Трсат қоршауы: Фриули герцогы және Карлдың офицері Эрик Трсатты (Хорватияда) сәтсіз қоршау кезінде қаза тапты. 26 желтоқсан Папа Лев III Римде шабуылға ұшырады және құтқарылып Сполето герцогтығына қашқанша жартылай мүгедек болып қалды. 800 қараша Карл Римге келді. 23 желтоқсан Лев өзінің саяси жауыздарынан айырылғанын мойындады. Карл оларды елден қуды. 25 желтоқсан Лев Карлды қасиетті Рим императоры етіп таж кигізді.

9 ғасыр

802 жылы Шарль Ұлы патшалықтағы жалақылы елші, missus dominicus лауазымын анықтайтын Capitularia missorum specialia-ны шығарды. 803 жылы Карл Ұлы «Лекс Саксонум» заңын шығарды, ол сакстардың христиан дініне қайшы келмейтін әдет-ғұрыптарына рұқсат берді және сакс жерлеріндегі шіркеуге бірқатар құқықтар мен қорғаулар берді. 804 жылы Ұлы Карл жаулап алынған сакстардың жерінде Саксония герцогтығын құрды. 810 жылы 8 шілдеде Италияның Пипин қайтыс болды. Оның орнына заңсыз ұлы Бернард Италия патшасы болды. 811 жылы Карл Ұлы мен Дания патшасы Хемминг Хелиген шартын жасады, олар бейбітшілік орнатуға уәде берді және өздерінің шекараларын Эйдер өзенінде белгіледі. 812 жылы Ұлы Карл Тоскана маршын құрды. 813 жылы 13 қыркүйекте Шарль Ұлы өзінің ұлы Людовик І Ыстық, Әділ, Кереметті Киелі Рим императоры етіп тағайындады. 814 жылы 28 қаңтарда Ұлы Карл қайтыс болды. 816 жылы Панкорбо шайқасы (816): Франк вассалы Веласко Гасконды қолдаған күштер Панкорбода Кордова әмірлігінен жеңіліске ұшырады. 816–819 жылдары Аахен синодтары: Аахендегі Аахен сарайында монахтарды Әйіпті Бенедикт ережесіне сәйкес келтіретін және оларды Institutio canonicorum Aquisgranensis бойынша өмір сүруге шақырылған канондардан бөліп алатын синод шақырылды. 817 жылы Людовик І Ыстық өзінің ұлы Аквитанияның Пепин І-ін Аквитания патшасы, ұлы Людовик Немісті Бавария патшасы етіп тағайындады, ал ұлы Лотар І-ге өзінің басқа да иеліктерін беруге уәде беріп, Киелі Рим императоры қызметін берді. 818 жылы 17 сәуірде Бернард Людовик І Ыстықтың бұйрығымен қызды темірмен соқырланғаннан екі күн өткен соң қайтыс болды. Лотар І Италияны мұра етті. 819 жылы Людовик І Ыстық Notitia de servitio monasteriorum-ды жариялады, онда оның патшалығындағы монастырлар мен олардың патшаға қарызы болған қызметтерінің тізімі келтірілді. 823 жылы 5 сәуірде Лотар І Римде Папа Паскаль І атынан Киелі Рим императоры атанды. 824 жылы Ронсево өткеліндегі шайқас (824): Басктардың біріккен Бану Каси күштері Ронсево өткелінде франктардың бейбітшілікті орнату экспедициясын жеңді. 829 жылы Людовик І Ыстық өзінің ұлы Карл Балдаға Аламаннияны мұра етуге уәде берді. 830 жылы мамыр айында Аквитанияның Пепин І, Неміс Людовигі және Лотар І көтерілісі, Корби аббаты Валаның ықпалымен, олардың әкесі Людовик І Ыстықты Компьенде тұтқынға алды және олардың әкесінің әйелі, Карл Балдың анасы Юдит Бавариялықты (843 жылы қайтыс болды) монастырға жіберді. Аквитанияның Пепин І және Неміс Людовигі Лотар І-ге қарсы әкесі Людовик І Ыстыққа адалдықтарын жариялады, оның мұрасының үлкен бөлігін алуға уәде берді. Вала Корби аббаты қызметінен алынды, ал Юдит күйеуінің сарайына оралды. 832 жылы Людовик І Ыстық Карл Балды Аквитания патшасы деп жариялады және Аквитаниялық Пепин І мен Неміс Людовигінің көтерілісіне қарсы Лотар І-ге өз патшалығының қалған бөлігін уәде етті. 833 жылы Лотар І ағалары Аквитаниялық Пепин І мен Неміс Людовигінің әкесі Людовик І Ыстыққа қарсы көтерілісіне қосылды. Людовик І Ыстық өзінің ұлдары Аквитаниялық Пепин І, Неміс Людовигі және Лотар І және олардың әскерлерімен, сондай-ақ папа Григорий IV-пен Колмар маңындағы Өтірік алаңында кездесті. 13 қарашада Реймс архиепископы Эббо Сойсондағы синодқа төрағалық етті, ол Людовик І Ыстықты Киелі Рим императоры лауазымынан шеттетуге шешім қабылдады. 834 жылы 1 сәуірде Людовик І Ыстық франк әулетінің қолдауымен Киелі Рим императоры лауазымына қайта орналастырылды. 835 жылы 2 ақпанда Тьонвиль синоды: Эббо Тьонвильдегі синодта Людовик І Ыстыққа қарсы айыптауларын ашық түрде қайтарып алды. 836 жылы Людовик І Ыстық Лотар І-ді тек Италия патшасы етіп тағайындады; қалған барлық жер Аквитанияның Пепин І, Людовик Неміс және Карл Тік басқаруына берілді. 837 жылы Людовик І Ыстық Карл Балды Аламанния және Бургундия патшасы етіп тағайындады, оған бұрын Людовик Неміске уәде берілген жерлерді берді. Людовик Неміс көтеріліске шықты; Людовик І Ыстық Баварияны қоспағанда, барлық жерін Карл Балға беруге уәде берді. 838 жылы 13 желтоқсанда Аквитанияның Пепин І қайтыс болды. Людовик І Ыстық Карл Балды Аквитания патшасы етіп тағайындады. 839 жылы Аквитания ақсүйектері Аквитанияның Пепин І-нің ұлы Пепин II Кішіге адалдық көрсете бастады. Людовик Неміс Швабияға басып кірді. 840 жылы Людовик І Ыстық пен Лотар І әкесінің қайтысынан кейін империяны бөлісуге келісті, Карл Бал батыс бөлігін, ал Лотар І Италияны қоса алғанда шығыс бөлігін мұраға алды. Людовик І Ыстық пен Лотар І күштерінен жеңілген Аквитания ақсүйектері Карл Балды Аквитания патшасы ретінде қабылдады. Людовик І Ыстық пен Лотар І Людовик Немістің әскерлерін жеңді. 23 ақпанда Лотар І және Венеция Республикасының дожы Пьетро Традонико бұрынғы франктер мен Византия империясы арасындағы келісімдерді қайталайтын Pactum Lotharii шартын жасасты. 20 маусымда Людовик І Ыстық қайтыс болды. Лотар І өзінің барлық иеліктерін Киелі Рим императоры ретінде мұраға алуға талап етті. 841 жылы 25 маусымда Фонтено шайқасы: Карл Балдың және Людовик Немістің күштері Фонтенода Лотар І мен Пепин Кішіге шешуші жеңіліс сыйлады. Сакс шаруаларының арасында өздерін Стиллинга деп атаған көтеріліс басталды. 842 жылы 12 ақпанда Людовик Неміс және Карл Бал Страсбург анттарына қол қойды, онда әрқайсысы Лотар І-ге қарсы бірін-бірі қолдауға ант берді. Олардың әскерлері осы антқа қайшы келетін бұйрыққа бағынбауға ант берді. 843 жылы тамыз айында Верден шарты қол қойылды, ол Карл Бал, Лотар І және Людовик Неміс арасындағы соғысқа аяқ болды, олар тиісінше Батыс Франция, Орталық Франция және Шығыс Францияны алды. Лотар І Киелі Рим императоры лауазымын сақтап қалды. 844 жылы 15 маусымда Лотар І-нің ұлы Людовик II Италиялық Римде Папа Сергий II-нің қатысуымен әкесімен бірге Киелі Рим императоры атанды. 855 жылы 19 қыркүйекте Лотар І және оның ұлдары Шюллердегі Прүм шартын жасасты. Оның өлімінен кейін Людовик II Италиялық Киелі Рим императоры және Италия патшасы, Лотар II Лотарингия патшасы, ал Карл Прованс патшасы болады. 29 қыркүйекте Лотар І қайтыс болды. 869 жылы 8 тамызда Лотар II қайтыс болды. Лотарингия оның бауыры Людовик II-ге өтті, ол сол кезде Бари әмірлігімен соғысқа кетіп жатқан. 870 жылы 8 тамызда Людовик Неміс және Карл Бал Мерсен шартын жасасты, онда олар Лотарингияны өзара бөлісуге келісті. 875 жылы 12 тамызда Людовик II қайтыс болды. Ол Италияны және Киелі Рим императоры лауазымын Людовик Немістің ұлы Карломан Бавариялыққа қалдырды. Карл Бал Папа Иоанн VIII-нің қолдауымен Павияда Ломбардияның темір тәжімен Италия патшасы атанды. 29 желтоқсанда Карл Бал Римде Папа Иоанн VIII-нің қатысуымен Киелі Рим императоры атанды. 876 жылы 28 тамызда Людовик Неміс қайтыс болды. Оның патшалығы этникалық топтар бойынша ұлдары Карломан Бавариялық, Людовик Кіші және Карл Ірі арасында бөлінді, олар тиісінше Бавария, Саксония және Швабияны алды. Карломан Бавариялық өзінің заңсыз ұлы Арнульф Каринтиялықты Каринтия герцогі етіп тағайындады. 8 қазан күні Андернах шайқасы (876): Людовик Кіші Рейн арқылы Шығыс Францияға басып кірген Батыс Франктардың шабуылын Андернах маңында жеңді. 877 жылы 6 қазанда Карл Бал қайтыс болды. Карломан Бавариялық Италияны жаулап алды. Батыс Франция оның ұлы Людовик Тамырлыға өтті. 879 жылы Карломан Бавариялық қауырсынға ұшырады, мүмкін инсульттан. Қараша айында Карломан Бавариялық Бавариядан және Италиядан бас тарды, оларды өзінің бауырлары Людовик Кішіге және Карл Іріге берді. 880 жылы ақпанда Тимэон шайқасы: Людовик Кіші қазіргі Шарлеруа маңында викингтер лагерін жойды. Ақпан айында Людовик Кіші Рибемон шартын Францияның Людовик III және Карломан II патшаларымен, Лотарингиядағы жасаған аумақтық пайдаларын мойындады. 881 жылы 12 ақпанда Карл Ірі Папа Иоанн VIII-нің қатысуымен Киелі Рим императоры атанды. 882 жылы 20 қаңтарда Людовик Кіші қайтыс болды. Оның бауыры Карл Ірі оның патшалығын мұра етті. Асселт қоршауы: Викинг басшысы Годфрид, Фризия герцогі болды...

10 ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар Көзі 901 22 ақпан Соқыр Людовик Рим императорының тажына ие болды, Папа Бенедикт IV оны таж кигізді. 903 жылы Людовик Бала қазіргі Астендегі көпірдегі кеденді реттейтін Раффельштеттен кеден ережелерін шығарды. 905 жылы 21 шілдеде Беренгар Людовик Соқырдың корольдік итальяндық және императорлық атақтарын алып тастауды және Веронада соқыр етуді бұйырды. 907 жылы 6 шілдеде Пресбург шайқасы: Паннонияны қайтадан басып алу әрекеті кезінде Шығыс франк әскерін қазіргі Братиславада венгр күші жойды. 908 жыл 3 тамыз Айзенах шайқасы (908): Шығыс франк әскері Айзенахта венгр күштерінен жеңілді. Тюрингияның герцогы Бурхард қаза тапты. Тюрингия Саксонияға қосылды. 910 жылы 12 маусым Лехфельд шайқасы (910): Венгр әскері Аугсбург маңында шығыс франк әскерін жеңілді, алдымен кері шегініс жасап. 911 20 қыркүйекте Бала Людовик қайтыс болды. Лотарингиялық дворяндар, Регинаның басшылығымен, Франция патшасы Қарапайым Карлді өз орнына сайлады. 10 қараша Германияның Франкония герцогы Конрад І Кіші шығыс Франкияның королі болып сайланды. 915 желтоқсан Беренгар Папа Иоанн X-тің құрметіне Киелі Рим императоры атанды. 918 23 желтоқсан Конрад Бавария герцогы Арнульф Зұлыммен шайқаста алған жарақаттарынан қайтыс болды. Франкония герцогының орнын оның інісі Эберхард Франкониядан алды. 919 24 мамыр Генрих Фоллер, Саксония герцогы және Конрадтың таңдауы, герцогтар таңдағаннан кейін Германияның патшасы болды. 923 15 маусым Лотарингия королі Карл Қарапайым француз әскерлері шайқаста тұтқынға алды. 924 жылы 7 сәуірде Беренгар өзінің серіктерінің бірімен өлтірілді. 925 Лотарингиялық дворяндар, Гилберт бастаған, Генрихты өздерінің патшасы етіп сайлады. 932 Ерфурт Синоды: Эрфурт Синоды Германияның Венгрияға алым төлеуін тоқтататынын шешті. 933 жыл 15 наурыз Риад шайқасы: Унструтта орналасқан венгр күштерін неміс әскері жойды. 936 жылы 2 шілдеде Генрих инсульттан қайтыс болды. Олнан кейін Саксония герцогы және Германия королі болды, оның ұлы Ұлы Оттон I, Киелі Рим императоры. Ұлы Оттон Герман Биллунг басқаратын Биллунг маршын және Марка Геронисті құрды. 937 11 шілде Бургундия королі Рудольф II қайтыс болды. Рудольф II-нің ұлы Конрад I Бургундияның королі болды, Ұлы Оттонның қолдауымен Италия королі Гюге қарсы. 938 жылы Ұлы Оттон Бавария герцогы Эберхардты биліктен алып тастап, оның ағасы Бертольдты Бавария герцогы етіп тағайындады, король ретінде епископтарды тағайындау және Бавариядағы корольдік мүлікті басқару құқығын сақтап қалды. 939 жылы 2 қазанда Андернах шайқасы: Франкония мен Лотарингияның Оттон Ұлыға қарсы көтерілісі Андернахта жеңілді. Франкония мен Лотарингия герцогтары Франконияның Эберхарды мен Гилберт қаза тапты. Ұлы Оттон екі герцогтікте де мұрагерлік алуды болдырмады және біріншісін таратты. 940 жылы Ұлы Оттон өзінің кіші інісі Генрих І-ді Бавария герцогы, Лотарингия герцогы етіп тағайындады. 955 10 тамыз Лехфельд шайқасы (955): Ұлы Оттон Лех өзенінің су тасқыны алаңында венгрлік басқыншылықты жойды. 16 қазан Раксадағы шайқас: Неміс әскері Билунг науқанында, мүмкін Рекницте, оботриттердің көтерілісін жеңді. 962 жылы 2 ақпан Ұлы Оттон Киелі Рим империясының императоры атанды. 965 жылы 20 мамырда Марка Геронистің маркграфы Геро қайтыс болды. Марш беске бөлінді: Солтүстік марш, Саксонияның шығыс маршы, Мейсен маркгравиті, Зейц маршы және Мерзебург маршы. 967 25 желтоқсан Ұлы Оттонның жас ұлы Қызыл Оттон II, Киелі Рим императоры, Папа Иоанн XIII-нің қатысуымен әкесімен бірге Киелі Рим императоры болды. 972 жылы 24 маусымда Сединия шайқасы: Саксонияның шығыс маршы маркграфы Одо I-нің әскерлері Одер өзенінің жанында, мүмкін Сединия маңында поляктармен жеңілді. 973 жылы 7 мамырда Ұлы Оттон қайтыс болды. 8 мамыр Римнің ақсүйектері Оттон Қызылды әкесінің мұрагері ретінде Киелі Рим императоры деп жариялады. 976 жылы Ұлы Оттон Австрия маркграфтығын құрды, ол бұрынғы Паннония маркінің аумағында Баварияға бағынышты болды. 981 жылы Зейц маркграфы Виггер I қайтыс болды. Рикдаг, Мейсеннің маркграфы, оның аумағын мұра етті. 982 жылы 14 шілдеде Стило шайқасы: Сицилия әскері Капо Колоннадағы римдік күшке ауыр зардап шекті. Гюнтер Мерзебургтің маркграфы қайтыс болды. Рикдаг оның аумағын мұра етті. 983 Ұлы славян көтерілісі: Полабия славяндарының көтерілісі Солтүстік марш және Биллунг марштарында неміс билігін құлатты. 996 3 мамыр Каринтиялық Бруно Папа Григорий V болып сайланды.

ХІ ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар көзі 1046 25 желтоқсан Климент II папа болып сайланды. 1048 17 шілде Дамасус II папа болып сайланды. 1049 12 ақпан Лео IX папа болып сайланды. 1055 13 сәуір Виктор II папа болып сайланды. 1057 3 тамыз Стефан IX папа болып сайланды. 1072 Германияның Агнесс дүниеге келді. 1075 28 ақпан Инвеститура даулары: Латеран сарайында өткен кеңес, тек папалар ғана епископтарды тағайындауға, қызметтен алуға және ауыстыруға құқылы екенін мәлімдеді. 1077 28 қаңтар Каноссаға саяхат: Үш күн бойы ашық ауада боранда ораза ұстағаннан кейін, Киелі Рим императоры Генрих IV-ге Каносса қамалына кіруге рұқсат берілді және папа Григорий VII-ден епископтарды заңсыз тағайындағаны үшін кешірім алды. 1095 27 қараша Бірінші крест жорығы: Папа Урбан II барлық католиктерді Византия императоры Алексий I Комненға шабуылдаушы Селжұқ империясын мойдалауға көмектесуге шақырды. 1096 Рейнландтағы қырғын: Крестшілер Рейнландта еврейлерге қарсы зорлық-зомбылыққа қатысты. 1098 Бингендік Хильдегарда дүниеге келді.

12 ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар 1122 23 қыркүйек Инвестиция даулары: Папа Калликст II және Киелі Рим императоры Генрих V Вормс конкордатына қол қойды, оған сәйкес Киелі Рим императорлары епископтарға діни билік емес, әлеуметтік билік беруге құқылы екені келісілді. 1143 24 қыркүйек Агнес қайтыс болды. 1147 Солтүстік крест жорықтары: Балтық теңізі маңындағы язычниктарға қарсы крест жорықтары сериясы басталды. 1152 9 наурыз Фридрих I Барбаросса Киелі Рим императоры болып тағайындалды. 1170 Вальтер фон дер Фогельвейде дүниеге келді. 1190 Акко қаласында Тевтон орденінің бастауы болған далалық госпиталь құрылды. "Нибелунг әні" жазылды.

13 ғасыр

Жыл Күн Оқиға 1201 Данияның Вальдемар II Гамбургті басып алды. 1210 Любек соборы салынды. 1214 27 шілде Бувин шайқасы: Фландрия, Англия, Булонь және Киелі Рим империясының біріккен әскерлері Бувинде француздардан шешулі жеңіліс тапты. 1230 Берлинде Святой Николай шіркеуі салынды. 1241 Любек және Гамбург одақ құрды. 1244 Майнц қаласында Freie Stadt Mainz қаласы құрылды. 1248 Гамбургте өрт шықты. 1273 29 қыркүйек Рудольф I Рим патшасы коронацияланды. 1290 Клевес герцогтігі Дуйсбургті басып алды. 1291 Крест жорықтары аяқталды. Тамыз Ури, Швиц және Төменгі аңғар халқы 1291 жылғы Федералдық харта бойынша одаққа бірікті. 1298 Святой Лаврентий шіркеуі салынды.

XIV ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар көзі 1338 Киелі Рим империясының сайлаушы әміршілері Рензе декларациясында Киелі Рим императорының сайлауы папаның бекітуіне бағынбағанын жариялады. 1356 Императорлық диета 1356 жылғы Алтын бұйрықты қабылдады, ол жеті принц-сайлаушының лауазымдарын бекітті және Киелі Рим императорының қарапайым көпшілік дауыспен сайлануын белгіледі. Ганза одағы құрылды. 1370 Дания мен Ганза одағы арасындағы соғысты аяқтаған Штральзунд шартына қол қойылды. 1392 Мекленбург герцогтігі Виктуал ағайындарын Данияға қарсы күреске көмектесу үшін жалдады. 1400 Майстерзингер лирикалық ақындарының дәуірі басталды. Миннезингерлер дәуірі аяқталды.

15 ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар 1410 15 шілде Грунвальд шайқасы: Польша мен Литваның біріккен әскерлері Тевтон орденін Грунвальд шайқасында қатты жеңді. 1414 Констанция кеңесі: Ян Густы дінге қарсы деп айыптаған, антипапалар Иоанн XXIII және Бенедикт XIII-ті қызметтен шеттетуге және папа Мартин V-ті сайлауға арналған экуменикалық кеңес басталды. 1418 Констанция кеңесі: Кеңес аяқталды. 1455 Гутенберг баспасынан шығарылған Гутенберг Киелі кітабы, Батыста жылжымалы қаріптерді қолданып жасалған алғашқы кітаптардың бірі. 1471 21 мамыр Альбрехт Дюрер дүниеге келді. 1483 10 қараша Мартин Лютер дүниеге келді. 1495 Императорлық диета Рейхскамергерхтты құрды, ол бүкіл Киелі Рим империясының құзыретіне бағынатын тұрақты апелляциялық сот болды. 1499 Швабия соғысы: Ескі Швейцария Конфедерациясы мен Габсбург әулеті арасындағы соғыс болды, нәтижесінде швейцариялықтар Киелі Рим империясына салық төлеуден босатылып, Императорлық диетаға қатысу құқығын алды.

XVI ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар көзі 1517 31 қазан Лютер Виттенбергтегі Әулиелер шіркеуінің есігіне Католик шіркеуіндегі зұлымдықтарды айыптаған Тоқсан бес тезисін жапсырды. 1521 Вормс соты: Вормста императорлық соты өтіп, Лютерді дінге қарсы деп айыптады. 1522 9 қаңтар Адриан VI папа болды. 1524 Неміс шаруаларының соғысы: Неміс тілді шаруалардың көтерілісі басталды. 1525 Неміс шаруаларының соғысы: Соғыс шаруалар әскерінің жеңілісімен аяқталды. 10 сәуір Пруссиялық құрмет көрсету: Тевтон орденінің Ұлы магистрі Альберт лауазымынан бас тартып, Польша королі Ескі Зигмунд I оны Пруссияның герцогы етіп тағайындады. 1529 19 сәуір Шпейердегі наразылық: Шпейердегі императорлық диетада алты ханзада және он төрт еркін императорлық қаланың өкілдері Лютер мен оның еңбектеріне императорлық тыйым салуға қарсылық білдірді. Вена қоршауы: Осман империясы Венаны қоршаудың сәтсіздігінен кейін шегінуге мәжбүр болды. 1546 10 шілде Шмалькальдия соғысы: Лютеран князьдықтарының Шмалькальдия лигасы мен Киелі Рим империясы бастаған коалиция арасында соғыс басталды. 1547 23 мамыр Шмалькальдия соғысы: Соғыс императорлық жеңіспен аяқталды. 1554 Морицбастей бекініс ретінде салынды. 1555 25 қыркүйек Аугсбург бейбіт шартына қол қойылды, бұл Киелі Рим империясының князьдеріне өз аумақтарындағы мемлекеттік дінді анықтау құқығын берді. 1583 Кельн соғысының басталуы. 1588 Кельн соғысының аяқталуы. 1600 Майстерзингер лирикалық ақындарының дәуірі аяқталды.

17 ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар 1608 14 мамыр Протестанттық одақ, протестанттық неміс князьдерінің әскери одағы, Пфальц курфюрсті Фридрих IV басшылығымен құрылды. 1609 10 шілде Католиктік лигасы, католиктік неміс князьдерінің одағы құрылды. 1613 Англия, Ирландия және Шотландия королі Яков I өзінің қызы Елизавета Стюартты протестанттық одақтың басшысы Пфальц электоры Фредерик V-ке үйлендірді. 1618 Отыз жылдық соғыс: Негізінен Германияда үлкен қиратулар мен адам өмірінің жоғалуына әкелетін соғыс басталды. 1629 6 наурыз Киелі Рим императоры Фердинанд II қайтару жарлығын шығарды, онда Аугсбург бейбіт шартының талаптарына қайшы келетін жерлер католик шіркеуіне қайтарылуы тиіс деп талап етілді. 1631 20 мамыр Магдебургтің тонау оқиғасы: Киелі Рим империясы мен Католиктік лигасының әскерлері протестанттық Магдебург қаласының қабырғаларын бұзып, оның отыз мың тұрғынының жиырма мыңын өлтірді. 17 қыркүйек Брайтенфельд шайқасы: Саксония мен Швеция империясының біріккен күштері Брайтенфельд маңында Киелі Рим империясы мен оның одақтастарына шешуші жеңіліс сыйлады. 1632 16 қараша Лютцен шайқасы: Швеция империясының әскерлері Лютцен маңында Киелі Рим империясының әскерлерін жеңді. Швеция королі Густав Адольф қаза тапты. 1642 23 қазан Брайтенфельд шайқасы: Швеция армиясы Брайтенфельд маңында Киелі Рим империясына шешуші жеңіліс сыйлады. 1648 Отыз жылдық соғыс: Вестфалия бейбіт шарты соғысты аяқтап, Швейцария мен Нидерландыға Киелі Рим империясынан тәуелсіздік берді. 1683 11 қыркүйек Вена шайқасы: Польша-Литва одағының, Киелі Рим империясының және олардың одақтастарының біріккен күштері Осман империясының Вена қаласын қоршауын бұзды. 1686 Аугсбург лигасы, Еуропа елдерінің әскери одағы, Пфальцты Франциядан қорғау үшін құрылды. 1697 15 қыркүйек Саксония сайлаушысы Польша-Литва одағының королі Август II күштісі сайланды. 1700 17 шілде Лейбниц Пруссия ғылым академиясын құрды.

18 ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар көзі 1701 18 қаңтар Пруссияның Фридрих I өзін король деп жариялады; Пруссия герцогтығы Пруссия Корольдігіне айналды. 1706 жылы Иоганн Пахельбель қайтыс болды. 1712 жылы 24 қаңтарда Пруссияның Ұлы Фридрих II дүниеге келді. 1716 жылы 14 қарашада Готфрид Лейбниц қайтыс болды. 1740 11 желтоқсан Пруссия королі Ұлы Фридрих Австрияға ультиматум жіберіп, мұрагерлік шарттарына сәйкес Силезияны беруді талап етті. 16 желтоқсан Силезия соғыстары: Пруссия Силезияға басып кірді. 1742 28 шілде Силезия соғыстары: Берлин шартына қол қойылып, Австрияның Силезиядағы көп бөлігі Пруссияға берілді, соғыс аяқталды. 1745 жылы 4 маусымда Хоэнфридберг шайқасы: Ұлы Фридрих басқарған пруссиялық әскер Австрия мен Саксонияның одақтас әскерлерін жеңіп, Силезияны қайта басып алуға жасалған әрекетті тоқтатты. 25 желтоқсан Силезия соғыстары: Пруссия, Австрия және Саксония Дрезден шартына қол қойып, Пруссияның Силезиядағы егемендігін растады және соғысты аяқтады. 1750 28 шілде Бах қайтыс болды. 1756 29 тамыз Үшінші Силезия соғысы (Жеті жылдық соғыс): Пруссия Саксонияға басып кірді. 1763 15 ақпан Үшінші Силезия соғысы: Пруссия, Австрия және Саксония соғысты аяқтап, үш мемлекеттің соғысқа дейінгі шекараларын қалпына келтірген Хьюбертусбург шартына қол қойды. 1786 17 тамыз Ұлы Фридрих қайтыс болды. 9 шілде Франция мен Пруссия Тильзит шартының екіншісіне қол қойды, онда Пруссия өзінің территориясының жартысын Ресейге және француз клиенттік мемлекеттеріне берді. 1808 жылы Иоганн Готлиб Фихте «Германия ұлтына арналған үндеулер» атты еңбегін жариялап, неміс ұлтшылдығы мен біртүтастығын қорғады. 1810 жылы Роберт Шуман дүниеге келді. Гримм ағайындылары ертегілер жинағын шығарды. 1812 жылы Пруссияның генерал-фельдмаршалы Людвиг Йорк фон Вартенбург Париж шартын бұза отырып, Ресеймен қарулы келісімге келу туралы Таурогген конвенциясына қол қойды. 1813 жылы 22 мамырда Рихард Вагнер дүниеге келді. 19 қазан Лейпциг шайқасы: Француз армиясы қоршауға алынып, Лейпцигтен шегінуге мәжбүр болды, шайқаста шамамен 90 мың француз және одақтас әскері қаза тапты немесе жарақат алды. 1814 30 мамыр Алтыншы коалиция соғысы: Франция Париж шартына қол қойды, оған сәйкес ол 1792 жылғы шекарасына қайта оралды және Бурбон әулеті француз тағына қайта оралды, соғыс аяқталды. 1815 жылы 1 сәуірде Отто фон Бисмарк дүниеге келді. 9 маусымда Вена конгресі: 23 елшінің қатысуымен өткен конференцияда Еуропаның ұлттық шекаралары қайта реттелді және Рейн мен Дунайда кеме қатынасының еркіндігі орнатылды. Франция едәуір кеңейтілді және 34 мемлекеттен тұратын неміс конфедерациясы құрылды. 18 маусым Ватерлоо шайқасы: Француз императоры Наполеон Ұлыбритания мен оның одақтастарынан жеңілді. 31 қазан Карл Вейерштрасс дүниеге келді. 1816 5 мамыр Саксонияның Ұлы Герцогтығының конституциясы жарияланды. 1817 18 қазан Вартбург фестивалі: Вартбургте либералды студенттердің наразылығы өтті. 1818 жылы 5 мамырда Карл Маркс дүниеге келді. 26 мамыр Бавария королі Максимилиан I Иосиф Баварияның екі палаталы заң шығарушы органы – Бавария Ландтагын құрған және дін бостандығына кепілдік берген конституцияны қабылдады. 22 тамыз Баден Ұлы Герцогтығының заң шығарушы органы өзінің алғашқы отырысын өткізді. 1819 18 наурыз Консервативті жазушы Август фон Котцебуе либералды теология студенті Карл Людвиг Сандтың қолынан қаза тапты. 20 қыркүйек Германия конфедерациясының мемлекеттерінің өкілдері Карлсбад жарлықтарын қабылдады, онда әрқайсысы университеттерде оқыту және жұмысқа қабылдаумен айналысуға, барлық сериялық басылымдарға алдын ала шектеу қоюға және либералды Бюршеншафт сияқты студенттік ұйымдарды таратуға міндеттелді. 1826 жылы 17 қыркүйекте Бернхард Риман дүниеге келді. 1827 жылы 26 наурызда Бетховен қайтыс болды. 1828 жылы 19 қарашада Шуберт қайтыс болды. 1830 7 қыркүйек Карл II, Брауншвейг герцогы ашулы халықтың наразылығынан қашып кетуге мәжбүр болды. 1831 жылы 14 қарашада Гегель қайтыс болды. 1832 жылы 22 наурызда Гёте қайтыс болды. 15 сәуірде Вильгельм Буш дүниеге келді. 27 мамыр Хамбах фестивалі: Хамбах сарайында митинг басталды, онда қатысушылар Германия мемлекеттерінің либерализациясы мен бірігуін талап етті. 1833 жылы 7 мамырда Иоганн Брамс дүниеге келді. 1834 1 қаңтар Бавария-Вюртемберг кедендік одағы, Пруссия-Гессен Дармштадт кедендік одағы және Тюрингия кедендік және сауда одағы біріктіріліп, Zollverein құрылды. 1837 жылы Геттинген жетілігі Ганновер королі Эрнест Августтың 1833 жылғы конституцияны жою туралы шешіміне қарсылық білдіретін құжат жариялады. 1839 жылы Бельгия, Нидерланды, Ұлыбритания, Австрия, Франция, Ресей және Германия конфедерациясы Бельгияның тәуелсіздігін мойындаған және оның бейтараптығын кепілдеген Лондон шартына қол қойды. 1840 7 маусым Фридрих Вильгельм қайтыс болды. 28 маусым Педагог Фридрих Фрёбель «балабақша» терминін енгізді. 1841 жылы Экономист Фридрих Лист «Саяси экономиканың ұлттық жүйесі» атты еңбегін жариялады. 1844 15 қазан Фридрих Ницше дүниеге келді. 25 қараша Карл Бенц дүниеге келді. 1848 27 ақпан 1848-49 жылдардағы неміс революциялары: Мангеймдегі ассамблея құқықтар туралы резолюцияны қабылдады. 24 наурыз Бірінші Шлезвиг соғысы: Данияның Шлезвиг және Хольштейн герцогтықтарындағы уақытша үкіметке адал этникалық неміс көтерілісшілері Рендсбургтағы үкіметтік бекінісін басып алды. 1 мамыр Германия федералды сайлауы, 1848: Германия конфедерациясының 39 мемлекетінде ұлттық құрылтай жиналысына, Франкфурт Парламентіне сайлау өтті. 1849 18 маусым 1848-49 жылдардағы неміс революциялары: Франкфурт Парламентінің палатасы, қазірде қысқартылған және Штутгартқа көшірілген, Вюртемберг армиясымен басып алынды. Либералды Қырқынан шыққандарды эмиграцияға мәжбүрлеген репрессия басталды. 1850 30 мамыр Пруссияның үш кластық сайлау құқығы, онда 24 жастан асқан барлық еркектер пруссиялық парламенттің төменгі палатасына өкілдер сайлауға құқылы болды, дауыстар төленген салық сомасына пропорционалды болды, енгізілді. 29 қараша Пруссия мен Австрия Ольмюц пунктінге қол қойды, онда біріншісі Пруссия басшылығындағы Эрфурт одағын таратуға және Австрия басшылығымен Германия конфедерациясын қайта жандандыруға келісті. 1852 8 мамыр Бірінші Шлезвиг соғысы: Австрия, Франция, Пруссия, Ресей, Швеция, Дания және Ұлыбритания Шлезвиг пен Хольштейннің Даниямен жеке одақта номиналды тәуелсіздігін кепілдеген Лондон протоколына қол қойды және соғыс аяқталды. 1855 23 ақпан Гаусс қайтыс болды. 1856 Тамыз Неандертальда Неандерталь адамының қалдықтары табылды. 1858 23 сәуір Макс Планк дүниеге келді. 1859 Ж reformist Альбрехт фон Рун пруссиялық соғыс министрі болып тағайындалды. 1863 23 мамыр Неміс жұмысшыларының жалпы қауымдастығы құрылды. 1864 1 ақпан Екінші Шлезвиг соғысы: Пруссия Шлезвигке басып кірді. 30 қазан Екінші Шлезвиг соғысы: Дания, Австрия және Пруссия Вена шартына қол қойды, Шлезвиг және Хольштейн герцогтықтарын тиісінше пруссиялық және австриялық басқаруға берді және соғыс аяқталды. 1866 14 маусым Австро-пруссия соғысы: Пруссия Австрияға соғыс жариялады. 3 шілде Кёниггрц шайқасы: Пруссиялық әскерлер австриялық шепті бұзып, қазіргі Градце-Краловеде оларға шешуші жеңіліс сыйлады. 20 шілде Риман қайтыс болды. 18 тамыз Пруссия мен он бес кішірек солтүстік неміс мемлекеттері Солтүстік неміс конфедерациясы шартына қол қойды, олар өз қарулы күштерін Солтүстік неміс конфедерациясына пруссиялық король Вильгельм I басшылығымен берді. 23 тамыз Австро-пруссия соғысы: Пруссия мен Австрия Прага бейбіт шартына қол қойды, онда соңғысы шағын аумақтық жеңілістерге және Германия конфедерациясының таратылуына келісті, соғыс аяқталды. 1870 10 наурыз Deutsche Bank құрылды. 16 шілде Франко-пруссия соғысы: Франция Пруссияға соғыс жариялады. 10 желтоқсан Солтүстік неміс конфедерациясының Рейхстагы Солтүстік неміс конфедерациясын Германия империясына қайта атады...

20 ғасыр

Жыл Күн Оқиғалар көзі 1905 31 наурыз Бірінші Марокко дағдарысы: Вильгельм Марокконың тәуелсіздігін қолдау үшін Марокконың солтаны Абделазиздің Танжердегі өкілдерімен кездесті. Германия Бас штабының бастығы фельдмаршал Альфред фон Шлиффен екі майдан соғысы болған жағдайда Францияға Бельгия мен Нидерланды арқылы тез шабуыл жасау және басып алу жоспары – Шлиффен жоспарын әзірледі. 1906 7 сәуір Алгесирас конференциясы: Германия, Австрия-Венгрия, Ұлыбритания, Франция, Ресей, Испания, АҚШ, Италия, Марокко, Нидерланды, Швеция, Португалия және Бельгия конференцияның қорытынды актісіне қол қойды, ол Марокконың шығындарын шектеп, француз және испан офицерлерін полицияға жауапты етті. 1908 9 қаңтар Ақын Вильгельм Буш қайтыс болды. 1911 1 шілде Агадир дағдарысы: Неміс канонерлік қайығы SMS Panther Марокконың Агадир портына келді. 1913 6 қараша Саверн оқиғасы: Саверннің екі жергілікті газеті жергілікті пруссиялық әскери офицердің ұстамасыз сөздері туралы хабарлады. 1914 Альберт Эйнштейн Берлинге көшті. 28 шілде Бірінші дүниежүзілік соғыс: Австрия-Венгрия Сербияға соғыс жариялады. 4 тамыз Бірінші дүниежүзілік соғыс: Ұлыбритания Германияға соғыс жариялады. Германияны блокадалау: Ұлыбритания Германияға баратын соғыс материалдары мен азық-түлік тауарларын блокадалады. 30 тамыз Танненберг шайқасы: Неміс 8-ші армиясы Ольштын маңында ресейлік күштерді жеңіп, ресейлік 2-ші армияны дерлік жойды. 9 қыркүйек Марнадағы бірінші шайқас: Француз күштері Марнада Германия империясының 1-ші және 2-ші армияларымен кездесті. 1915 22 сәуір Ипрдің екінші шайқасы: Неміс армиясы Ипрде француз шебіне қарсы хлор газын шығарды. 1916 31 мамыр Ютландия шайқасы: Ұлыбританияның Ұлы флоты мен Германияның Ашық теңіз флоты Солтүстік теңізде шайқасты, онда он мыңға жуық адам қаза тауып, бірнеше кемелер батып кетті. 4 маусым Брусилов шабуылы: Ресей империясы Шығыс майданында Австрияның Галиция және Лодомерия корольдігінде шабуыл жасады, бұл жарты миллионға жуық орыс және миллионнан астам неміс және австриялық әскердің қаза болуына әкелді. 1 шілде Сомма шайқасы: Британдық күштер Германияның 2-ші армиясын қорғаныстың бірінші шебінен ығыстырды, бұл шайқаста он мыңға жуық адам қаза болды. 24 қазан Верден шайқасы: Француздық екінші армия Дуамон қаласындағы Форт-Дуамонды бақылауын нығайтып, француз және неміс әскерлерінің миллионға жуық адам қаза болуына әкелген шайқастағы ірі операцияларды аяқтады. "Керең қысы" басталды – неміс халқының кереңмен күнкөріс жасауға мәжбүр болған ашаршылық кезеңі. 1917 1 ақпан Неміс әскери-теңіз флоты шектеусіз су асты кемелері соғысын енгізді, онда су асты кемелері ескертусіз су бетіндегі кемелерді жоюға тырысты. "Керең қысы" аяқталды. 1918 21 наурыз Неміс көктемгі шабуылы: Неміс күштері британдық 5-ші армияға шабуыл жасап, олардың солтүстік Франциядағы шебін бұзды. 8 тамыз Жүз күндік шабуыл: Негізінен француз, британ және американ әскерлерінен құралған одақтас күштер Амиенде неміс шебін кері тартты. 9 қараша 1918-19 жылғы неміс революциясы: Вильгельм неміс императоры және Пруссия патшасы лауазымынан бас тартты. 10 қараша 1918-19 жылғы неміс революциясы: Берлин жұмысшы кеңестерінен сайланған Халық депутаттары кеңесі пруссиялық үш сыныптық сайлау құқығын жою және әйелдерге сайлау құқығын беруді қоса алғанда, кең ауқымды либералды реформаларды енгізді. 17 қараша Бірінші дүниежүзілік соғыс: Германия делегациясы 1918 жылғы 11 қарашадағы қару тоқтату туралы келісімге қол қойды, ол жауынгерлік әрекеттерді дереу тоқтатуға, маңызды аумақтық жеңілдіктерге және Германияның соғыс материалдарын тапсыруға міндеттеді. 1919 15 қаңтар Спартакистік көтеріліс: Үкімет және Фрайкорп әскерлері Берлинде марксистік Спартак лигасының көтерілісін басып, жүз елуге жуық көтерілісшіні өлтірді. Олардың жетекшілері Карл Либкнехт пен Роза Люксембург бірнеше күннен кейін соттан тыс өлтірілді. 11 ақпан Германия президенттік сайлауы, 1919: Фридрих Эберт Германияның Социал-демократиялық партиясынан (СДПГ) Ваймар Ұлттық Ассамблеясы 73% дауыспен президент болып сайланды. 6 сәуір Эрнст Толлер Баварияда Бавария Кеңес Республикасының құрылғанын жариялады. 28 маусым 1919 жылғы Париж бейбітшілік конференциясы: Отыздай әлемдік державалардың өкілдері Версаль шартына қол қойды, онда Германия қарусыздануға, отарларын тастауға, маңызды аумақтық жеңілдіктерге және одақтастарға өтемақы төлеуге міндеттелді. 11 тамыз Веймар конституциясы күшіне енді. Веймар Республикасы Германия империясының орнын басып алды. 1920 13 наурыз Капп путшы: Фрайкорпс Маринебригада Эрхардт Берлинді басып алды. Ұлттық консервативті Германия Ұлттық Халық партиясының (ДНВП) мүшесі Вольфганг Капп өзін канцлер деп жариялады. Руры көтерілісі: Германия Коммунистік партиясы, Германия Коммунистік жұмысшы партиясы, Германияның Тәуелсіз социал-демократиялық партиясы және Германияның еркін жұмысшылар одағы бірлесіп Руры қызыл армиясын құрды, ол Фрайкорпты Руры аймағынан қуды. 1921 маусым Веймар Республикасындағы гипер инфляция: Версаль шартының шарттары бойынша одақтастарға төленген бірінші өтемақы төлеміне жауап ретінде Папирмарк (Марка) инфляциясы басталды. 1922 16 сәуір Германия мен Ресей Рапалло шартына қол қойды, онда екі ел бір-біріне қарсы барлық аумақтық және қаржылық талаптарынан бас тартып, қарым-қатынасты қалыпқа келтіруге міндеттелді. 1923 11 қаңтар Руры аймағын оккупациялау: Франция Руры аймағына басып кірді. 13 тамыз Ұлттық либералды Германия Халық партиясының (ДНЛП) өкілі Густав Штреземан канцлер және сыртқы істер министрі болып тағайындалды. 8 қараша Пивохана путшы: Наци партиясының төрағасы Адольф Гитлер Мюнхендегі Бюргербройкеллерге шамамен алты жүз Sturmabteilung (SA) әскерін алып келді, онда олар баварлық мемлекеттік шенеуніктер Густав Риттер фон Кахр, Ханс Риттер фон Зайссер және Отто фон Лоссовты нацилік төңкерісті қолдауға мәжбүрледі. 1924 тамыз Германия мен Үштік келісім Франция мен Бельгияның Руры аймағын оккупациялауын аяқтауға және өтемақы төлеу кестесін қайта құруға келісті, бұл АҚШ бюджет бюросының басшысы Чарльз Г. Доуес жүргізген Доуес жоспарының нәтижесі болды. 1925 16 қазан Локарно келісімдерінің соңғысы, онда Франция, Бельгия және Германия шекараларын белгілеп, бір-біріне шабуыл жасамауға міндеттелді, қол қойылды. 1926 8 қыркүйек Германия Ұлттар лигасына қосылды. 1929 31 тамыз Одақтастар Янг жоспарын қабылдады, ол Германияның соғыс өтемақысын азайтып, оның үлкен бөлігін кейінге қалдыруға мүмкіндік берді, бұл американдық банктер консорциумына тиесілі болатын. 3 қазан Штреземан қайтыс болды. 29 қазан 1929 жылғы Уолл-стрит құлауы: Дау Джонс өнеркәсіп индексі рекордтық көлемде сауда сессиясында он екі пайызға төмендеді. 1930 14 қыркүйек Германия парламенттік сайлауы, 1930: СДПГ Рейхстагтағы орындардың көпшілігін сақтап қалды. Наци партиясы тоқсан бес орынға ие болды. 1933 30 қаңтар Гитлер нацилік ДНВП коалициясының басшысы ретінде канцлер болып тағайындалды. Үкімет нацилік емес партиялар мен қоғамдарды таратып, Gleichschaltung процесі басталды. 27 ақпан Рейхстаг өртінде: Рейхстаг ғимараты өртенді. Голланд кеңесі коммунисі Маринус ван дер Люббе оқиға орнынан ұсталды және кінәсін мойындады. 28 ақпан Президент Пауль фон Гинденбург Рейхстаг өрті туралы жарлық шығарды, ол көптеген азаматтық бостандықтарды тоқтатты. 24 наурыз 1933 жылғы қабілеттілік заңы, кабинетке заң шығару өкілеттігін берді, қарулы SA және Schutzstaffel (SS) мүшелерінің қатысуымен қабылданды және қол қойылды. 20 шілде Германияның вице-канцлері Франц фон Папен және Ағын Рим католик шіркеуінің мемлекеттік хатшысы кардинал Пий XII Рейхсконкордатқа қол қойды, ол епископтарды Германия президентіне адал болуға міндеттеді. 1934 30 маусым Ұзын түнгі пышақтар: SS әскерилері Гитлердің билігіне қатер төндіретін кем дегенде сексен бес адамды, соның ішінде SA басшысы Эрнст Рем және наци партиясының сол қанатының басшысы Грегор Штрассерді өлтірді. 1 тамыз Гитлер ...

21 ғасыр

Жыл Күн Оқиғаның көзі 2002 1 қаңтар Физикалық евро валютасы енгізілді. Германияда Deutsche Mark заңды төлем құралы мәртебесін жоғалтты. 2005 19 сәуір Папа Бенедикт XVI папа болып сайланды. 22 қараша ХДС-тан Ангела Меркель ХСС және СДП-мен коалиция құра отырып, канцлер болды. 2006 9 маусым – 9 шілде 2006 ФИФА әлем чемпионаты: 2006 ФИФА әлем чемпионаты Германияда өтті. 22 қыркүйек Латендегі пойыз соқтығысуы 2008 14 қыркүйек Себастьян Феттель Италия Гран-присінде жеңіске жетіп, F1-дегі ең жас жеңімпаз атанды. 2009 27 қыркүйек Германиядағы федералды сайлау, 2009: Бундестагқа сайлау өтті. СДП жетпіс алты орыннан айырылды, ал ХДС-ХСС коалициясы және Германияның еркін демократиялық партиясы (FDP) орындар ұлғайтты. 2010 23 сәуір Еуропалық қарыз дағдарысы: Грекия ЕО және Халықаралық валюта қорынан қарыз сұрады. 29 мамыр 2010 жылғы «Евровидение» ән байқауында Германия Лена және «Satellite» әнімен жеңіске жетті. Бұл олардың екінші жеңісі болды. 2010 14 қараша Себастьян Феттель Абу-Даби Гран-присі мен Чемпионатты жеңіп, F1 әлемінің ең жас чемпионы атанды. 2012 18 наурыз 2012 жылғы Германия президенттік сайлауы: Йоахим Гаук Федералды президент болып сайланды. 2013 22 қыркүйек Германиядағы 2013 жылғы федералды сайлау: Бундестагқа сайлау өтті. FDP сайлау борышын өте алмады. ХДС-ХСС коалициясы және СДП орындар ұлғайтты. 2014 17 наурыз ЕО Ресейдің Қырымға басып кіруіне қатысы бар адамдарға қарсы саяхат шектеулерін және активтерді тоңдыруды енгізді. 13 шілде 2014 ФИФА әлем чемпионатының финалы: Германия Аргентина құрамасын ФИФА әлем чемпионатының финалында қосымша уақытта жеңіске жеткізді. 2014 12 қазан Mercedes Red Bull-ға қарсы Ресейде алғашқы чемпионатын жеңіп алды, бұл ретте Хэмилтон мен Розберг арасындағы шиеленіс байқалды. 2015 Еуропадағы мигранттар дағдарысы кезінде Германияға 2015 жылы 1,5 миллион мигрант келді. 2016 9 ақпан Бад-Айблингтегі теміржол апаты 19 желтоқсан 2016 Берлиндегі Рождество базарындағы теракт, салдарынан 13 адам қаза тауып, 55 адам жарақаттанды. 2017 19 наурыз Франк-Вальтер Штайнмайер Федералды президент болды. 30 маусым Германия парламенті бір жынысты некелерді 1 қазаннан бастап заңдастырды. 24 қыркүйек Германиядағы федералды сайлау, 2017: Бундестагқа сайлау өтті. CDU/CSU және SPD биліктегі коалициясы айтарлықтай шығынға ұшырады, ал AfD бірінші рет парламентке енді, ең ірі жеңімпаз атанды. FDP парламентке қайта кірді, бұл Бундестагтағы саяси партиялардың жалпы санын алтыға жеткізді. 19 қараша СДП бұрынғы басқарушы коалицияны жалғастырудан бас тартқаннан кейін, CDU/CSU, Альянс 90/Жасылдар және FDP Ямайка коалициясын құруға тырысты, бірақ Кристиан Линднердің басшылығымен FDP шығып кеткенінен кейін әрекет сәтсіз аяқталды. 2018 14 наурыз Ангела Меркель төртінші рет канцлер болып сайланды (Бундестагта 364/688 дауыс), төртінші Меркель кабинетін құрды. Олаф Шольц (СДП) вице-канцлер болды. 7 сәуір 2018 Мюнстердегі шабуыл: 3 азамат және шабуыл жасаған адам қаза тапты. 7 желтоқсан Аннегрет Крамп-Карренбауэр ХДС-тың жаңа төрағасы болды. Ангела Меркель 18 жылдық партия басшылығынан кейін қайтадан үміткер болмады. 2019 Германияда Екінші дүниежүзілік соғыстан бері орналасқан британдық әскерлердің кететіні күтілуде. 2020 19 ақпан Ханаудағы оқ жару оқиғасы 24 ақпан Фолькмарсенге шабуыл 22 тамыз Ресейлік оппозициялық белсенді Алексей Навальный медициналық көмек алу үшін Берлинге келді. 29 тамыз Оңшыл радикалдар Рейхстаг ғимаратына шабуыл жасауға тырысты. 3 қыркүйек 2020 Солингендегі өлтірулер 4 қазан 2020 Дрездендегі пышақпен шабуыл 2021 15–16 қаңтар 2021 жылғы қаңтар ХДС басшылығына сайлау: Армин Лашет Фридрих Мерц пен Норберт Рётгенді жеңіп, ХДС басшысы болды. 25 маусым 2021 Вюрцбургтегі пышақтау 26 қыркүйек Германиядағы федералды сайлау, 2021: Бундестагқа сайлау өтті. Олаф Шольц басқаратын СДП Армин Лашет басқаратын ХДС/ХСС-дан (24,1%) алда ең күшті партия атанды. 8 желтоқсан СДП, Жасылдар және FDP арасындағы коалициялық келіссөздерден кейін үш партия арасында «светофорлық» коалиция құрылды, нәтижесінде Олаф Шольц (СДП) Германияның 1949 жылдан бергі тоғызыншы канцлері болған Шольц кабинеті құрылды. 4–16 желтоқсан 2021 жылғы желтоқсан ХДС басшылығына сайлау: Фридрих Мерц Норберт Рётген мен Хельге Браунды жеңіп, ХДС басшысы болды. 2022 24 қаңтар Гейдельберг университетіндегі оқ жару оқиғасы 2023 15 сәуір Германия барлық атом электр станцияларын жапты. 2028 Дания мен Германияны байланыстыратын Фемарн белдеуі бойынша тұрақты байланыс толықтай салынып бітеді. 2040 жылға қарай Оңтүстік Италия мен Германияны байланыстыратын Трансеуропалық көлік желісінің құрылысы аяқталады деп күтілуде.