Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пильграм Марпек (1556 жылы қайтыс болды), сондай-ақ Пильграм Марбек немесе Пильграм Марпек, 16 ғасырда Оңтүстік Германиядағы маңызды анабаптист көшбасшысы болды.
Pilgram Marpeck (died 1556), also Pilgram Marbeck or Pilgrim Marpeck, was an important Anabaptist leader in southern Germany in the 16th century.
Өмірбаян
Марпек Австрияның Тироль аймағынан шыққан. Оның әкесі Генрих Марпек Бавариядағы Розенхаймнан Австриядағы Раттенбергке көшіп келді. Генрих сондай-ақ қала кеңесінің мүшесі (1494–1502) және мэр (1511) болып қызмет етті. Пилграм Раттенбергтегі латын мектебінде оқыған. Анабаптист болғанға дейін Пилграм Марпек жақсы қаржылық жағдайда болды және Инн өзенінің бойындағы Раттенберг қаласының өте құрметті азаматы еді. Ол кен инженері, кеншілердің бірлестігінің мүшесі болды, Раттенбергтің ішкі және сыртқы кеңестерінде қызмет етті. Марпектің анабаптизмге өтуі туралы мәліметтер сақталмаған. Ол кен орнындағы лауазымында болашақ герцог Фердинандтан анабаптист қозғалысына көзқарасы біртекті кеншілерді анықтауды талап еткен. Леонард Шимерді билік органдары Марпек 1528 жылғы 28 қаңтарда кен орнын тастап кеткенге дейін екі апта бұрын өлім жазасына кесті. Ол анабаптистерді ұстауға көмектесуден бас тартқаны үшін лауазымынан алынған деп есептеледі. Марпек тез арада Раттенбергтің көрнекті азаматынан "жұмақтың саяхатшы азаматына" айналды. 1528 жылдан 1532 жылға дейін Марпек Страсбургте тұрып, екі жыл ағаш бақылаушысы болып жұмыс істеді, бірақ анабаптист әрекеттеріне байланысты қаладан қуылды. Келесі 12 жыл бойы ол Швейцарияда көшпелі өмір сүрді, Тироль, Моравия, Оңтүстік Германия және Эльзасқа сапар шекті. Ол осы аймақтарда анабаптист қауымдастарын құрған деп саналады. 1544 жылы Пилграм Марпек Аугсбург қаласының орман шаруашылығында жұмыс істеді, ал 1545 жылғы 12 мамырда қала инженері болып тағайындалды, ол 1556 жылғы желтоқсан айында қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Оның қызметіне үлкен сұраныс болғандықтан, қала басшылары оған ескертулер жасағанмен, ол анабаптистер арасында дін қызметкері ретінде жұмысын жалғастырды. Пастор және шіркеу ұйымдастырушысы ретіндегі қызметінен басқа, Марпек анабаптистерге көптеген маңызды үлес қосты, олардың ең бастысы оның қаламынан туды. Марпек Мартин Бусермен және Каспар Швенкфельдпен пікір таласты, сонымен қатар Мельхиор Хоффманның денеге ену туралы көзқарасына, Мюнстерліктердің күш қолдануына және Хуттерлердің ортақ мүлікке ие болуына қарсы шықты. Ол Ескі және Жаңа Ұстанымды Құдайдың сөзі деп санады, бірақ Жаңа Ұстанымды христиан бауырластығы үшін сенім мен тәжірибенің беделді ережесі ретінде ерекше атап көрсетті. Марпек Германия шаруаларының соғысы, Мюнстер көтерілісі, Ульрих Цвинглидің өлімі және католик шіркеуінің көптеген кемшіліктерін осы айырмашылықты жасамауға байланысты деп есептеді. Пилграм анабаптистер арасында орташа ұстанымды ұстанып, заңшылдар мен рухшылдардың ұстанымдарын сынады. Оның жазбаларына Vermanung (Ротманның Bekentnisse-сінің қайта қаралуы), Verantwortung (Швенкфельдке жауап) және Testamentserläuterung кіреді. Уильям Эстеп Марпектің Оңтүстік Германия анабаптизмі үшін Менно Симонстың голланд анабаптизмі үшін болғандай екенін айтады.
Marpeck was a native of Tyrol, Austria. His father, Heinrich Marpeck, moved from Rosenheim in Bavaria to Rattenberg, Austria, where he served as a city councilman. Heinrich also served as a judge (1494–1502) and mayor (1511). Pilgram attended the Latin school in Rattenberg. Before his days as an Anabaptist, Pilgram Marpeck enjoyed a good financial status and was a highly respected citizen of Rattenberg on the Inn River. He was a mining engineer, a member of the miners' brotherhood, and served on both Rattenberg's inner and outer councils. Records of Marpeck's conversion to Anabaptism are not extant. It is known that in his position as a mining magistrate, he was required by Archduke Ferdinand to expose miners in sympathy with the Anabaptist movement. Leonhard Schiemer was executed by authorities two weeks before Marpeck left his mining position on 28 January 1528. It is generally believed that he lost his position because he refused to aid authorities in capturing the Anabaptists. Marpeck was quickly reduced from a prominent citizen of Rattenberg to a "wandering citizen of heaven". From 1528 to 1532, Marpeck lived in Strasbourg, serving for two years as a timber supervisor, before he was expelled from the city because of his Anabaptist activity. For the next 12 years, he lived a wanderer's life in Switzerland, and traveled to Tyrol, Moravia, South Germany, and Alsace. He is believed to have established Anabaptist congregations in these areas. In 1544, Pilgram Marpeck was working in the city forest of Augsburg, and on 12 May 1545 he was employed as the city engineer, a position he held until his death in December 1556. His services were evidently in great demand, for, although the city issued reprimands and warnings to desist, Marpeck continued his activities as a minister among the Anabaptists. In addition to his labors as a pastor and church organizer, Marpeck made other important contributions to the Anabaptists, the chief of which flowed from his pen. Marpeck debated with Martin Bucer and Kaspar Schwenkfeld, but also attacked the incarnation view of Melchior Hoffman, the Münsterite use of force, and the Hutterian community of goods. He held both the Old and New Testaments to be the Word of God, but distinguished the New Testament as the authoritative rule of faith and practice for Christian brethren. Marpeck attributed the German Peasants' War, the Münster Rebellion, Ulrich Zwingli's death, and many of the excesses of the Catholic Church to the failure to make this distinction. Pilgram held a moderate position among Anabaptists, criticizing the positions of both the legalists and the spiritualists. His writings include the Vermanung (a revision of Rothmann's Bekentnisse), the Verantwortung (a reply to Schwenkfeld), and the Testamentserläuterung. William Estep suggests that Marpeck was to South German Anabaptism what Menno Simons was to Dutch Anabaptism.
Отбасы
Пилграм Марпек София Харрерге үйленді, одан бір баласы болды. Ол қайтыс болған соң, Анна есімді әйелге үйленді. Олардың өзінен балалары болмады, бірақ үш баланы асырап алды.
Pilgram Marpeck married Sophia Harrer, by whom he had one child. After her death, he married a woman named Anna. They had no offspring, but adopted three children.
Теология
Қайда болса да, анабаптизмді қорғауға деген ынтасы, пікір таластары мен жазбалары арқылы Марпек ізбасарлары үшін тиімді ұстаз, ал қарсыластары үшін қауіпті еретик саналды. Ол Киелі Рухтың жетекшілігімен өмір сүру тұрғысынан Ханс Денкке ұқсас болды және басқаларды баптизмге, қасиетті тамаққа, шіркеу тәртібіне және киім кию ережелеріне қатысты басқалардың талап еткен заңшылдық нормаларынан сақтандырды. Марпек бастапқыда лютеран дінін қабылдаған, бірақ Лютердің теологиясы тәндік еркіндікті оңай ақтауын түсінген соң анабаптизмге көшті. Денкпен салыстырғанда, ол Киелі кітаптар христиандар үшін стандарттарды белгілейді, оның ішінде шіркеу институтын құру да кіреді деп сенді. Осыған сәйкес, Марпектің теологиясы Мәсіхтің бостандығын үйретті және сыртқы заңшылдыққа назар аудармауға шақырды.
Because of his zeal for defending Anabaptism wherever he went by debating and writing, Marpeck was considered an effective teacher by followers and a formidable heretic by opponents. He was similar in a few ways to Hans Denck in his views of following the leading of the Holy Spirit, and he warned others against the legalistic standards others were imposing on baptism, communion, church discipline, and dress codes. At first Marpeck had embraced Lutheranism, but he turned to Anabaptism after realizing the easy justification Luther's theology gave to carnal freedom. He, in contrast with Denck, believed the Holy Scriptures set forth the standards for Christians which included establishing the institution of the church. In accordance with this, Marpeck's theology taught the freedom of Christ and not focusing on outward legalism.
Соңғы қызығушылық
Марпектің өмірі мен ой-пікірлеріне деген қызығушылық 20 ғасырдың соңы мен 21 ғасырдың басында күрт өрледі. Марпек пен оның жақындарының еңбектерін қамтитын «Кунстбух» атты жинақтың табылуы осы өрлеуге үлкен үлес қосты. Оның герменевтикасы (Уильям Классен), әлеуметтік ой-пікірлері (Стивен Бойд), Христиан ілімі (Нил Блу) және теологиялық әдістемесі (Малькольм Ярнелл) туралы толық көлемді монографиялар жазылды.
Interest in Marpeck's life and thought have seen a major revival in the late 20th and early 21st centuries. The discovery of the Kunstbuch, a collection of works by Marpeck and his circle, has contributed to this revival. Full length monographs have considered his hermeneutics (William Klassen), his social thought (Stephen Boyd), his Christology (Neal Blough), and his theological method (Malcolm Yarnell).