Вандалдар мен аландардың соңғы патшаларының бірі – Хильдерик (523-530). Ариандықтан Халкедондыққа көшкені үшін таққа отыруы даулы болды. Тарих, Африка, патшалық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вандалдар патшасы Хильдерик (460-шы жылдар – 533) – Кейінгі Рим дәуірінде Солтүстік Африкадағы вандалдар мен аландардың соңғы патшасы (523–530). 534 жылы вандалдар патшалығы құлаған кезде ол қайтыс болғанмен, бұл оқиғада маңызды рөл атқарды.
King of the Vandals
Hilderic (460s – 533) was the penultimate king of the Vandals and Alans in North Africa in Late Antiquity (523–530). Although dead by the time the Vandal Kingdom was overthrown in 534, he nevertheless played a key role in that event.
Өмір
Хильдерик Африкада вандалдар патшалығын құрған Гензерик патшаның немересі еді. Оның әкесі Гензериктің ұлы Гуннерик, ал анасы Рим императоры Валентиний III және Лициния Евдоксияның қызы Евдокия болды. Вандалдардың көпшілігі ариан дінін ұстанған және халцедондықтарды қуғынға түсірген, бірақ Хильдерик анасының діні болған халцедондыққа бейімдік танытты, бұл оның таққа отыруын даулы етті. Патша болғаннан кейін көп ұзамай Хильдерик өзінің алдыңғы патшасының жесірі Амалафриданы түрмеге қамады; ол оның ағасы, готтар патшасы Теодерик Ұлымен соғыстан тек 526 жылы Теодерик қайтыс болған соң ғана құтылды. Хильдерик патшалық құруы Шығыс Рим империясымен жақсы қарым-қатынас орнатуымен ерекшеленді. Прокопий оның «әлі таққа отырмаған Юстинианның жақын досы және қонақ досы» болғанын, сондай-ақ Хильдерик пен Юстиниан бір-біріне көп ақшалай сыйлықтар бергенін айтады. Хильдерик вандалдардың астанасы Карфагенде жаңа халцедондық епископтың қызметке кіруіне рұқсат берді, ал көптеген вандалдар халцедондыққа көшті, бұл вандал аристократиясын алаңдатты. Таққа отырған кезде Хильдерик кем дегенде елуден асқан, тіпті алпыстан да асқан болуы мүмкін еді. Осы себепті, Прокопийдің сөзіне сүйенсек, ол вандалдардың әскери операцияларына қызығушылық танытпады және оларды басқа отбасы мүшелеріне тапсырды, олардың ішінде Прокопий оның жүрегіне жақын немере інісі Хоамерді ерекше атап көрсетті. Таққа отырғаннан кейін жеті жыл өткен соң Хильдерик өзінің туысы Гелимер бастаған көтерілістің құрбаны болды, ол вандал патшасына қарсы халықты көтеріліске шақырып, Карфагендегі вандал аристократиясымен бірге Анталас берберлеріне қарсы Хильдерик генералы Гилдимермен болған ұятты жеңілісі үшін айыптады. Гелимер вандалдар мен аландардың патшасы болды және ариан дінін патшалықтың ресми діні ретінде қайта орнатты. Ол Хильдерикті, Хоамерді (Прокопий жазбаларындағы Хильдимер Корриппен салыстырғанда есімді өзгертеді) және оның бауыры Евгесті тұтқындады, бірақ оларды өлтірмеді. Юстиниан Гелимердің әрекеттеріне наразылық білдіріп, Гелимерден патшалықты Хильдерикке қайтаруды талап етті. Гелимер бұл хабарды жеткізген елшілерді қуды, Хоамерді соқыр қылып, Хильдерик пен Евгесті одан да қатаң қамауға алды, олардың оған қарсы төңкеріл жасауды жоспарлағанын мәлімдеді. Юстиниан осы жағдайға наразылық білдіріп екінші елшілік жібергенде, Гелимер Юстинианның мұндай талаптар қоюға құқығы жоқ деп жауап берді. Осы жауаптан ашуланған Юстиниан Сассани империясымен соғысын аяқтап, 533 жылы вандалдарға қарсы жорыққа дайындалды. Гелимер рим әскерінің жақындап келе жатқанын білгенде, Хильдерикті, Евгесті және оның басқа да түрмеге қамаған жақтастарын өлтірді. Хильдерик өзінің аңызға толы қызы Хильдис және оның ұлы Хафдан Ескі арқылы Рагнар Лодброк пен оның ұрпақтарының атасы болып табылады.
Hilderic was the grandson of king Genseric, founder of the Vandal kingdom in Africa. His father was Genseric's son Huneric, and his mother was Eudocia, the daughter of the Roman Emperor Valentinian III and Licinia Eudoxia. Most of the Vandals were Arians and had persecuted Chalcedonians, but Hilderic favored Chalcedonianism as the religion of his mother, making his accession to the throne controversial. Soon after becoming king, Hilderic had his predecessor's widow, Amalafrida, imprisoned; he escaped war with her brother, the Gothic king Theoderic the Great, only by virtue of the latter's death in 526. Hilderic's reign was noteworthy for the kingdom's excellent relations with the Eastern Roman Empire. Procopius writes that he was "a very particular friend and guest friend of Justinian, who had not yet come to the throne", noting that Hilderic and Justinian exchanged large presents of money to each other. Hilderic allowed a new Chalcedonian bishop to take office in the Vandal capital of Carthage, and many Vandals began to convert to Chalcedonianism, to the alarm of the Vandal nobility. By the time he assumed the crown, Hilderic was at least into his fifties, if not more than 60. For this reason, according to Procopius, he was uninterested in the military operations of the Vandals and left them to other family members, of whom Procopius singles out for mention his nephew Hoamer. After seven years on the throne, Hilderic fell victim to a revolt led by his cousin Gelimer, who led the people in a rebellion against the Vandal King accusing him with the Vandal nobility in Carthage of his shameful defeat he had with his general Hildimer against the Berbers of Antalas. Gelimer then became King of the Vandals and Alans, and restored Arianism as the official religion of the kingdom. He imprisoned Hilderic, along with Hoamer (Hildimer of Procopius records changing the name compared to Corippus) and his brother Euagees, but did not kill him. Justinian protested Gelimer's actions, demanding that Gelimer return the kingdom to Hilderic. Gelimer sent away the envoys who brought him this message, blinding Hoamer and putting both Hilderic and Euagees under closer confinement, claiming that they had planned a coup against him. When Justinian sent a second embassy protesting these developments, Gelimer replied, in effect, that Justinian had no authority to make these demands. Angered at this response, Justinian quickly concluded his ongoing war with the Sassanian Empire and prepared an expedition against the Vandals in 533. Once Gelimer learned of the arrival of the Roman army, he had Hilderic murdered, along with Euagees and other supporters of Hilderic he had imprisoned. Hilderic through his legendary daughter, Hildis and her son Halfdan the Old, is ancestor of Ragnar Lodbrok and his descendants.