Кіріспе
Қалқанша без өндіретін және пайдаланатын ақуыз. Тироглобулин (Tg) – қалқанша безінің фолликулярлық жасушаларымен өндірілетін және толығымен қалқанша безінде қолданылатын 660 кДа димерлі гликопротеин. Tg секрецияланып, қалқанша безінің фоликулдерінің клеткадан тыс кеңістігінде литріне жүздеген грамм мөлшерінде жиналады, бұл қалқанша безінің ақуыз құрамының шамамен жартысын құрайды. Адамдық ТГ (hTG) – синтезделген әрқайсысы 2768 амин қышқылынан тұратын (жетілген белоктың N-ұшынан 19 амин қышқылынан тұратын қысқа сигнал пептиді алынып тасталуы мүмкін) кішібірліктердің гомодимері. Тироглобулин – барлық омыртқалы жануарларда тиреоид гормондарының негізгі прекурсоры, олар тироглобулиннің тирозин қалдықтары йодпен біріктіріліп, содан кейін белок бөлінген кезде пайда болады. Әрбір тироглобулин молекуласында шамамен 16 тирозин қалдығы бар, бірақ олардың аз ғана саны – 10 – фоликулярлық коллоидта тиропероксидазамен йодталады. Тиреоид гормоны молекуласын жасау үшін екі йодталған тирозин қажет; сондықтан, әрбір Tg молекуласы шамамен 5 тиреоид гормоны молекуласын құрайды. Жаңа синтезделген тиреоид гормондары (T3 және T4) тироглобулинге қосылып, фолликул ішіндегі коллоидты құрайды. Қалқанша безін стимуляциялайтын гормон (TSH) әсер еткен кезде, коллоид фолликулярлық люменнен қоршап тұрған қалқанша безінің фолликулярлық эпителийлік жасушаларына ендоцитоз арқылы сіңіріледі. Содан кейін коллоид протеазалармен бөлініп, тироглобулин Т3 және Т4 қосылыстарынан босатылады.
Thyroglobulin (Tg) is a 660 kDa, dimeric glycoprotein produced by the follicular cells of the thyroid and used entirely within the thyroid gland. Tg is secreted and accumulated at hundreds of grams per litre in the extracellular compartment of the thyroid follicles, accounting for approximately half of the protein content of the thyroid gland. Human TG (hTG) is a homodimer of subunits each containing 2768 amino acids as synthesized (a short signal peptide of 19 amino acids may be removed from the N terminus in the mature protein). Thyroglobulin is in all vertebrates the main precursor to thyroid hormones, which are produced when thyroglobulin's tyrosine residues are combined with iodine and the protein is subsequently cleaved. Each thyroglobulin molecule contains approximately 16 tyrosine residues, but only a small number 10 of these are subject to iodination by thyroperoxidase in the follicular colloid. It takes two iodinated tyrosines to make a thyroid hormone molecule; therefore, each Tg molecule forms approximately 5 thyroid hormone molecules. Newly synthesized thyroid hormones (T3 and T4) are attached to thyroglobulin and comprise the colloid within the follicle. When stimulated by thyroid stimulating hormone (TSH), the colloid is endocytosed from the follicular lumen into the surrounding thyroid follicular epithelial cells. The colloid is subsequently cleaved by proteases to release thyroglobulin from its T3 and T4 attachments.
Жартылай бөліну уақыты және клиникалық көтерілу
Тироглобулиннің метаболизмі бауырда, қалқанша безінің ақуызды қайта пайдалануы арқылы жүреді. Қан айналымындағы тироглобулиннің жартылай ыдырау мерзімі 65 сағатты құрайды. Тиреоидектомиядан кейін тироглобулин деңгейін анықтауға бірнеше апта уақыт қажет болуы мүмкін. Қалқанша безі алынып тасталғаннан кейін бірнеше апта немесе айлар бойы тироглобулин деңгейі үнемі тексерілуі мүмкін. Тироглобулин деңгейі анықталмайтын болғаннан кейін (тиреоидектомиядан кейін), папиллярлық немесе фоликулярлық қалқанша безінің карциномасы бар пациенттерді қадағалау кезінде деңгейі сериялық түрде бақыланады. Тироглобулин деңгейінің кейінгі жоғарылауы папиллярлық немесе фоликулярлық қалқанша безінің карциномасының қайталануын көрсетеді. Яғни, қандағы тироглобулин деңгейінің өсуі қалқанша безінің қатерлі жасушаларының өсіп жатқанын және/немесе қатерлі ісіктің таралып жатқанын білдіруі мүмкін.
Өзара әрекеттесулер
Тироглобулиннің байланыстырушы иммуноглобулин ақуызымен өзара әрекеттесетіні көрсетілген.