Самурайдың жолы: Призрак Ит

Кіріспе

1999 жылы түсірілген Джим Джармуш фильмі

"Ghost Dog: The Way of the Samurai" – 1999 жылы түсірілген, Джим Джармуш жазған, өндірген және режиссерлік еткен криминалды драма. Басты рөлде Форест Уитакер ойнаған. Актерлік құрамында Клифф Горман, Генри Сильва, Исаак де Банколе, Виктор Арго және Камил Винбуш та бар. Фильм АҚШ, Франция, Германия және Жапонияның халықаралық бірлестігімен түсірілді. Алғашқы көрсетілімі 1999 жылғы Канн кинофестивалінде өтті, онда ол "Алтын пальма" сыйлығы үшін күресті. Фильмге сыншылардың көп бөлігі жағымды баға берді, көптеген сыншылар фильм мен Жан-Пьер Мелвиллдің 1967 жылғы "Le Samouraï" фильмі арасындағы ұқсастықтарды атап өтті. Сондай-ақ фильм "Ең үздік фильм" номинациясы бойынша Independent Spirit Award және "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясы бойынша César сыйлығына ие болды.

Негізгі идея

Жұмбақ "Көшпенді Ит", Мафияның қызметіндегі кісі өлтіруші, Ямамото Цунетомоның жазбаларындағы "Хагакуре" кітабында баяндалған самурайлардың ежелгі кодексін ұстанады.

Сюжет

Ghost Dog өзін бірнеше жыл бұрын Ghost Dog-тың өмірін сақтап қалған жергілікті мафиози Луидің адал қызметшісі деп есептейді. Америка мафиясының кәсіби кісіқатары ретінде өмір сүргенде ол самурайлар кодексін сақтайды, Хагакуре даналығын түсіндіріп, қолданады. Луи Ghost Dog-қа жергілікті мафия босы Варгоның қызымен қарым-қатынаста болған гангстер, әдемі Франкты өлтіруді бұйырады. Ghost Dog келіп, бандитті өлтіреді, бірақ сол кезде қыз да бөлмеде екенін байқамайды; ол оны тірі қалдырады. Белгілі бір кісіні өлтіргені үшін жауапкершілікке тартылмау үшін Варго және оның серігі Сонни Валерио Ghost Dog-тан құтылуға шешім қабылдайды. Луи Жүрек Иесі туралы ештеңе білмейді, себебі ол тек жабдырылған мысықтар арқылы хабарласады. Мафиозилер қаладағы барлық мысықтар ұяларын іздеуден бастайды. Олар Ghost Dog-тың үйін ғимараттың шатырынан тауып, мысықтарды өлтіреді. Ghost Dog Варго мен оның адамдарын өлтіру керектігін түсінеді, әйтпесе олар оны да, оның қожайынын да өлтіреді. Күндіз Ghost Dog өзінің жақын досы, француз тілінде сөйлейтін Raymond есімді мұзқаймақ сатушыны көру үшін жиі саябаққа барады. Ghost Dog француз тілін түсінбейді, ал Raymond ағылшын тілін түсінбейді, бірақ екеуі де бір-бірімен жақындасып кеткендей көрінеді. Ghost Dog Перлин есімді кішкентай қызбен де дос болады, оған Расёмон кітабын береді. Соңында Ghost Dog Варгоның сарайына шабуыл жасайды және дерлік барлығын жеке өзі өлтіреді, тек Луи мен Варгоның қызын ғана аман қалдырады. Сол түні Ghost Dog Сонни Валерионы үйінде құбыр арқылы атып өлтіреді. Ghost Dog Луи оған шабуыл жасайды деп күтеді, өйткені Луи өзінің босы Варгоның өліміне кек қайтаруға міндетті деп санайды. Ол саябаққа барып, Raymond-ке барлық ақшасын береді, оған елде қалуға көмектеседі. Перлин пайда болып, Расёмонды Ghost Dog-қа қайтарып береді, оған ұнағанын айтады. Ghost Dog Перлинге Хагакуре кітабының көшірмесін сыйлайды және оны оқуға ынталандырады. Луи Ghost Dog-қа деген біршама адалдығын сезінгенмен, ақыры Raymond-тың мұзқаймақ стендісінде оған қарсы тұрады, Raymond пен Перлин бақылап тұр. Ghost Dog өзінің қожайынына шабуыл жасағысы келмейді және Луи оны өлтіруге рұқсат береді. Оның соңғы әрекеті Луиге Расёмонның көшірмесін беру және оны оқуға шақыру. Перлин Ghost Dog-тың бос тапаншасын алып, Луи қашқанда оған бағыттайды. Ghost Dog Raymond пен Перлиннің қасында бейбіт түрде көз жұмады; Луи Варгоның қызымен бірге көлікке отырады (қазір ол әкесінің орнына оның бастығы болды). Кейін Перлин Хагакуре кітабын оқиды.

Ghost Dog sees himself as a retainer of Louie, a local mobster, who saved Ghost Dog's life years earlier. While living as a hitman for the American Mafia, he adheres to the code of the samurai, and interprets and applies the wisdom of the Hagakure. Louie tells Ghost Dog to kill a gangster, Handsome Frank, who is sleeping with the daughter of local mafia boss Vargo. Ghost Dog arrives and kills the gangster, before seeing that the girl is also in the room; he leaves her alive. To avoid being implicated in the murder of a made man, Vargo and his associate Sonny Valerio decide to get rid of Ghost Dog. Louie knows practically nothing about Ghost Dog, as the hitman communicates only by homing pigeon. The mobsters start by tracing all the pigeon coops in town. They find Ghost Dog's cabin atop a building and kill his pigeons. Ghost Dog realizes he must kill Vargo and his men or they will kill him and his master. During the day, Ghost Dog frequently visits the park to see his best friend, a French speaking ice cream man named Raymond. Ghost Dog does not understand French and Raymond does not understand English but the two nonetheless seem to connect with each other. Ghost Dog also befriends a little girl named Pearline, to whom he lends the book Rashōmon. Eventually, Ghost Dog invades Vargo's mansion and kills almost everyone single handedly, sparing only Louie and Vargo's daughter. That night, Ghost Dog kills Sonny Valerio at his home by shooting him through a pipe. Ghost Dog expects that Louie will attack him, as he feels that Louie is obliged to avenge the murder of his boss Vargo. He goes to the park and gives Raymond all his money, helping him to stay in the country. Pearline appears and gives back Rashōmon to Ghost Dog, saying that she liked it. Ghost Dog gives Pearline his copy of Hagakure and encourages her to read it. Though Louie feels some loyalty to Ghost Dog, he finally confronts him at Raymond's ice cream stand with Raymond and Pearline watching. Ghost Dog is unwilling to attack his master and allows Louie to kill him. His last act is to give Louie the copy of Rashōmon and encourage him to read it. Pearline takes Ghost Dog's empty gun and aims at Louie as he flees. Ghost Dog dies peacefully with Raymond and Pearline at his side; Louie gets into a car with Vargo's daughter (who now has replaced her father as his boss). Later, Pearline reads the Hagakure.

Зорлық-зомбылық және мәдениеттердің аражігінен шығу

2000 жылы Питер Боуэнге берген сұхбатында Джармуш "Ghost Dog: The Way of the Samurai" фильміндегі зорлық-зомбылықты "адамзат тарихының ғана көрінісі" деп атады. Қылмыскерлердің кейіпкерлері немесе олардың серіктері мультфильмдерді көретін көптеген жағдайлар туралы ол былай деді: "Мультфильмдер – бұл тағы бір қабат, резонанс немесе нюанс. Олар оқиғада болып жатқан оқиғалардың эхосы. Маған ұнамайтыны, кейбір адамдар мультфильмдердің бандиттердің өзіне ұқсас болғандықтан қойылғанын айтады. Мен жай ғана мультфильмдерді ұнатамын, сондай-ақ ересектердің мультфильмдер қарауы да ұнайды". Екі фильмнің соңында да маңызды ұқсастық бар. Басты кейіпкерлер мен құстардың арасындағы ерекше қарым-қатынас, серіктес және қауіп туралы кеңесші ретінде, тағы бір ортақ тақырып болып табылады. Фильмде Сэйджун Судзукидің "Брендті өлтіру" фильміне бірнеше сілтеме бар, мысалы, Ghost Dog мылтығының көз алдында құс қонғанда, Судзуки фильміндегі көбелекке жасалған сілтеме еске түсіреді. Ghost Dog-тың Сонни Валерионы ағын құбырынан атып өлтіруі "Брендті өлтіру" фильмінен алынған.

Өндіріс

Ghost Dog: The Way of the Samurai фильмі көбінесе Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласында түсірілді, бірақ фильмде оқиғаның қайда орын алатыны айтылмайды. Номерлік тақталар оқиға "Индустриалды штат" та екенін көрсетеді, ал басқа бір штатқа тиесілі көліктің номерлік тақтасында "Тас жол штаты" деп жазылған, екеуі де ойдан шығарылған штат атаулары.

Саундтрек

Фильмнің музыкасы мен саундтрегі – Wu Tang Clan-ның RZA-сы жасаған алғашқы туынды. Саундтрек альбомының АҚШ және Жапон нұсқалары жарық көрді, олардың әрқайсысы әртүрлі тректер жинағымен ұсынылған. Жапондық нұсқада фильмде қолданылмаған әндер де бар. Фильмдегі екі саундтрек альбомында да кездеспейтін әндердің қатарында Killah Priest орындаған "From Then Till Now", Willi Williams орындаған "Armagideon Time", Andrew Cyrille мен Jimmy Lyons орындаған "Nuba One" және Public Enemy орындаған "Cold Lampin With Flavor" бар.

Кассалық жинақ

Ghost Dog: The Way of the Samurai дүниежүзілік кассада $9,380,473 табыс әкелді, оның $3,308,029 АҚШ-та құрады.

Сыни жауап

Фильмге сыншылардың пікірі көбінесе жағымды болды. Rotten Tomatoes сайтында 95 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильмге 82% баға берілді. Сайттың сын тұжырымында фильм "[самурай және гангстерлік өмір салтының инновациялық үйлесімі]" деп сипатталды. Metacritic сайтында 31 сыншының пікірі негізінде фильм 67 ұпай жинады. The Village Voice газетінен J. Hoberman оны "көрерменді қызықтыратын, екі танымал жанрдың – жалдамал кісі өлтірушілер мен мафия фильмдерінің тапқыр пародияс" деп атады. Сонымен қатар, фильм 1999 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығын жеңіп алды. Бұған қоса, ол 16-шы Independent Spirit Awards марапатында "Үздік фильм" номинациясына ұсынылды.