Кіріспе

Ортағасырлық фламанд композиторы (1370–1412)

Иоганнес Цикония (шамамен 1370 – 10 маусым мен 13 шілде 1412 аралығында) – соңғы ортағасыр дәуіріндегі маңызды фламанд композиторы және музыка теориясының маманы. Ол Льеж қаласында дүниеге келді, бірақ өмірінің көп бөлігін Италияда, әсіресе Римдегі папалық капеллаларында, содан кейін Падуа соборында өткізді.

Өмір

Ол діни қызметкердің (сонымен қатар Иоганн Цикония аталған) және жоғары әлеуметтік статусы бар әйелдің ұлы еді. Лиеж аймағында кем дегенде үш адамның осы атқа ие болғандығынан, өмірбаяндық шатасу туды, оны алғаш рет 1975 жылы Дэвид Фэллоус шешті. Композитордың әкесі болуға тиіс Иоганн Цикония 1350 жылы Авиньонда папа Климент VI-ның немересінің әйеліне кеңсе қызметкері болып жұмыс істеген. Тағы бір Иоганн Цикония 1385 жылы Лиежде duodenus ретінде тіркелген, бұл көбінесе жас адамды білдіреді; ғалымдар бұл композитордың өзі екендігіне келіседі. Паптық құжаттар Киконияның 1391 жылы Римде IX Бонифацийдің қызметінде болғанын көрсетеді. 1390-шы жылдардың басы мен 1401 жыл аралығында ол қайда болғаны белгісіз. 1401 жылдан 1412 жылы қайтыс болғанға дейін ол Падуа соборымен белгілі бір дәрежеде байланыста болды. Дегенмен, Циконияның Падуаға 1401 жылдан бұрын келгені белгісіз. Оның ағымдағы шығармасы Con lagrime bagnadome бір деректе Каррара әулетінен Франческоның қайтысына арналған деп сипатталған. Егер бұл Франческо иль Нуовоға ("Жаңа") қатысты болса, онда ол 1406 жылдан кейін жазылған болар еді; егер ол, ғалымдар болжағандай, Франческо иль Веккьоның ("Ескі") қайтысына арналған болса, онда ол 1393 жылы Падуада болған болар еді. Сонымен қатар, Павияда уақытша тоқтау мүмкіндігі де бар (ғалымдар Джон Надас және Агостино Зиино ұсынғандай), себебі ол сол жерде Висконти үйімен байланысқа түсіп, ars subtilior стилі туралы білім алған және Филипп де Казертаның Sus un fontayne ("Көзілдіріктің астында") шығармаларында келтірілген композицияларын таныған.

Музыка

Циконияның музыкасы – стильдердің эклектикалық қоспасы. Солтүстік Италияға тән шығармалар, мысалы, оның мадригалы "Una panthera", француздық "ars nova" стиліне сіңген шығармалармен бірге келеді. "Sus un fontayne" шығармасында "ars subtilior" стилінің күрделілігі көрінеді. Оның стилі кеш ортағасырлық болғанымен, жазуы Ренессанс дәуірінің әуендік үлгілеріне, мысалы, "O rosa bella" шығармасына қарай бағытталған. Ол музыканы зайырлы (француздық вирелейлер, итальяндық балладалар және мадригалдар) және қасиетті (мотеттер мен месса бөлімдері, олардың кейбіреулері изоритмиялық) формада жазды. Ол сонымен қатар музыка туралы екі трактаттың авторы: "Nova Musica" және "De Proportionibus" (ол "Nova Musica" трактатындағы кейбір идеяларды кеңейтеді). Оның теориялық идеялары оның Падуалық замандасы Просдокимус де Белдемандиспен салыстырғанда консервативті Маркетти дәстүрінен бастау алады. Оның шығармаларының контрафакттары және кейінгі қолжазбалары оның Флоренцияда жақсы танылғандығын көрсетеді, бірақ оның музыкасы осы кезеңнің маңызды флоренциялық дереккөздерінде сирек кездеседі; мысалы, Squarcialupi Codex-та Циконияның еңбектері жоқ. Алайда, оның көптеген мотеттері мен месса бөлімдері "Болон MS Museo Internazionale e Biblioteca della Musica Q15" деп белгіленген қолжазбаға енгізілген.

Жазбалар

Иоганн Цикония: Толық шығармалар жинағы, "Huelgas Ensemble" (Pavane, 1982). Иоганн Цикония: "Opera omnia", "La Morra" және "Diabolus in Musica" (ансамбль) (Ricercar, 2011).