Кіріспе
Филипп Брюс Гофф (22 маусым 1953 жылы туған) – Жаңа Зеландия саясаткері және дипломаты. 2023 жылдан бері Жаңа Зеландияның Ұлыбританиядағы жоғарғы комиссары қызметін атқарады. 1981 жылдан 1990 жылға дейін және 1993 жылдан 2016 жылға дейін Жаңа Зеландия Парламентінің депутаты болды. 2008 жылдың 11 қарашасынан 2011 жылдың 13 желтоқсанына дейін Еңбек партиясының және оппозицияның жетекшісі болды. 1999 жылдан 2008 жылға дейін Бесінші лейбористік үкімет кезінде Әділет министрі, Сыртқы істер және сауда министрі, Қорғаныс министрі және Қаржы министрінің орынбасары сияқты бірнеше министрлік қызметтерді атқарды. Гофф 2016 жылы Окленд қаласының мэрі болып сайланды және 2022 жылы зейнетке шыққанға дейін екі мерзім бойы қызмет етті.
Philip Bruce Goff (born 22 June 1953) is a New Zealand politician and diplomat. He currently serves as High Commissioner of New Zealand to the United Kingdom since 2023. He was a member of the New Zealand Parliament from 1981 to 1990 and again from 1993 to 2016. He served as leader of the Labour Party and leader of the Opposition between 11 November 2008 and 13 December 2011. During the Fifth Labour Government, in office from 1999 to 2008, Goff was a senior minister in a number of portfolios, including Minister of Justice, Minister of Foreign Affairs and Trade, Minister of Defence, and Associate Minister of Finance. Goff was elected mayor of Auckland in 2016, and served two terms, before retiring in 2022.
Ерте өмір
Гофф Оклендтің Три Кингс қаласында туып өскен. Оның отбасы өте кедей болған, әкесі Гоффтың орта мектепті бітіргеннен кейін дереу жұмысқа орналасуын қалаған. Бірақ Гофф университетте оқуды қалаған, бұл шешім оны он алты жасында үйден кетуге мәжбүр еткен. Вестфилд мұздатқыш зауытында жұмыс істеп, тазалаушы болып жұмыс істеу арқылы Гофф университетке оқу ақысын төлеп, Окленд университетінде саяси тану бойынша магистр дәрежесін (бірінші сыныптық дипломмен) алған. 1973 жылы ол саяси тану бойынша аға ғылыми қызметкер болды және заң саласында Баттерворт сыйлығын жеңіп алды. Магистрлік дипломды аяқтаған кезде ол саяси тану пәнінен лекция оқыған. Еуропада тәжірибе жинағаннан кейін Гофф Жаңа Зеландияға оралды, онда ол сақтандыру қызметкерлерінің кәсіби одағының ұйымдастырушысы болды. 1981 жылдың басында Гофф Роскилл сайлау округінен Лейбористік партиядан кандидаттыққа түсті.
Министрлер кабинеті: 1984-1990
Үш жыл өткен соң, Лейбористер партиясы 1984 жылғы сайлауда жеңіске жеткенде, Гофф премьер-министр Дэвид Ланге тарапынан кабинетке тағайындалды, ол кабинеттің ең жас мүшесі атанды. Жаңа Зеландияға оралғаннан кейін, ол қайтадан парламентке сайлануға бел буды. 1993 жылғы сайлауда Гофф Роскилл округінен депутат болып қайта сайланды. Лейбористер партиясының жаңа төрағасы Хелен Кларк оны партияның Әділет істері жөніндегі өкілі етіп тағайындады. 1996 жылы Гофф Кларк төрағалықтан кетуін сұраған топқа кірді. Кларк бұл сынақтан өтті, ал оның жақтастары Гоффты қызметінен төмендетуді ұсынды, бірақ Кларк олай істемеді. Гофф 1996 жылғы сайлауда өзінің мандатын сақтап қалды, Лейбористер партиясының тізіміне енбеуді жөн көрді. 1996 жылдан 1999 жылға дейін оппозицияда Гофф Лейбористер партиясының Әділет және Сот жүйесі мен түзеу мекемелері жөніндегі өкілі болды. Майк Мур Парламентті тастап, Әлемдік сауда ұйымының бас директоры болғаннан кейін, Гофф партияның Сыртқы істер жөніндегі өкілі де болды.
Министрлер кабинеті: 1999-2008
1999 жылғы сайлауда Лейбористер партиясы жеңіске жеткенде Гофф партия тізімінде жетінші орынды қабылдады, бірақ сайлау округіндегі өкілдігін де сақтап қалды. Кларк басқарған Бесінші Лейбористік үкіметте ол Сыртқы істер мен сауда министрі және Әділет министрі болды. 2002 жылғы сайлаудан кейін де бұл лауазымда қалды. 2005 жылғы сайлаудан кейін Уинстон Петерс Сыртқы істер министрі тағайындалды, ал Гофф Қорғаныс және қаруды жою министрі болды, сонымен қатар Сауда министрлігін де сақтап қалды. 2001 жылы ол «MV Tampa» кемесінен келген 131 босқынды қабылдау туралы шешімге қатысты. Бұрын Джон Ховард үкіметі кемеге Австралияға кіруге рұқсат бермеген, бұл оқиға бұқаралық ақпарат құралдарында «Tampa ісі» деп аталды. 2019 жылы Гофф Жаңа Зеландияның «Tampa» кемесінен босқындарды қабылдау шешімі Бесінші Лейбористік үкімет қабылдаған ең дұрыс шешімдердің бірі деп ойлайтынын мәлімдеді. 11 қыркүйектегі терактіден кейін Гофф АҚШ-қа қолдау көрсетуге дайын екенін жеткізді және аймақтағы жаңа зеландиялықтарды табуға жұмыстанды. 2021 жылы ол теракт кезінде екі жаңа зеландиялық азаматтың қаза болғанын білгенде, жеке жауапкершілікті сезінгенін айтты. 2001 жылдың қазан айында Жаңа Зеландия Ауғанстандағы терактілерге қарсы соғысқа қатысты. Гофф үкіметтің мәлімдемесіне сәйкес, әуе шабуылдарын қолдаумен қорғады, олар террористерге бағытталған және Біріккен Ұлттар Ұйымының хартасына сәйкес «өте қажет» болды. 2003 жылы Лейбористік үкімет Америка басқарған Иракқа басып кіруді сынады, себебі ол БҰҰ-ның нақты мандатын алмады, және Жаңа Зеландия үкіметі Ирак соғысына әскери күш жібермеді. Әскерилерді жібермегеніне қарамастан, үкімет Иракқа медициналық және инженерлік бөлімшелерді жіберді. 2003 жылы сотталған зорлаушы Стюарт Мюррей Уилсон әділет министрі Гоффтың хатын өңдеп, таратып, оның ісін қайта қарауға тырысты. 2005 жылы әділет министрі ретінде Гофф бала порнографиясы мен балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылықты қырық есе күшейтетін заң қабылдады. Сыртқы істер мен сауда министрі ретінде Гофф дипломатиялық құрал ретінде және Жаңа Зеландияның Азия елдерімен байланысын нығайту үшін еркін сауда келісімдерін жақтады. Гоффтың қоғамдық беделі жоғары болды және ол Лейбористік партияның танымал мүшесіне айналды; ол 2008 жылғы жалпы сайлауда партия тізімінде үшінші орынға қойылды. Кларк пен Гоффтың экономикалық саясатында елеулі айырмашылықтар болды, бірақ олар салыстырмалы түрде жақсы қарым-қатынас құрды, бұл Гоффтың Жаңа Зеландия мен Қытай арасындағы еркін сауда келісімін қол қоюы кезінде көрінді.
Оппозиция басшысы: 2008-2011
2008 жылғы сайлауда Лейборист партия жеңіліске ұшырады, ал Кларк көшбасшы лауазымынан қанағаттанды. Гофф оның ізбасары ретінде кеңінен танылды. Гофф 2008 жылдың 11 қарашасында өткен арнайы мәжілісте, бұрынғы ірі министр Аннет Кинг орынбасы болып сайланғаннан кейін партияның көшбасшысы болды. Бастапқыда үлкен қолдауға ие болған Гофф пен Лейборист партиясы халық пікірі сауалнамаларында қиындыққа тап болды. 2011 жылғы шілдедегі сауалнама Лейборист партиясына қолдаудың соңғы 10 жылдағы ең төменгі көрсеткішін – бар болғаны 27%-ды көрсетті. Бұл капиталдық табысқа салық салу туралы ұсыныстың жарияланғаннан кейін орын алды.
Гофф пен премьер-министр Джон Ки 2009 жылғы дене жазасы туралы референдумда дауыс бермейтіндерін мәлімдеді. Гофф: «Жаңа Зеландияда жақсы тәрбие беру мақсатында берілетін соққы қылмыстық құқық бұзушылық болып есептелуі керек пе?» деген сұрақ «мүлдем» дұрыс емес екенін айтты. Ол сондай-ақ: «Егер сіз «иә» деп дауыс берсеңіз, сіз ақылға қонымды ата-аналарға қатысты қылмыстық санкциялар қолдануды жақтаған болып шығасыз, бірақ ешкім мұндай нәрсені қаламайды» деді. Джон Кидің 2010 жылғы ақпан айындағы Парламент алдындағы мәлімдемесінде үкімет тауарлар мен қызметтерге салынатын салықты 12,5%-дан 15%-ға дейін көтеруді қарастырып жатқанын жариялады. Гофф бұл шешімге қарсы шығып, «ҚҚС-тің өсуі күнкөрісі үшін күресіп жатқан отбасыларға зиян келтіреді» деді, ал Лейборист партиясы «Салықты жою» атты бүкіл елдік саяхатқа шықты. 2010 жылғы мамыр айында Гофф жаңа жемістер мен көкөністерді ҚҚС-тен босатуды ұсынды. Ки мұндай шараны «өте бюрократиялық» деп сипаттап, Гоффтың мәлімдемесін «әрекетсіздіктің көрінісі» деп атады. 2010 жылғы ақпан айында ұлттық парктегі 7 058 гектар жерді кен өндіруге ашу туралы ұсыныспен бірге талқылау құжаты жарияланды. Парламент алдында Гофф наразылық білдірушілерге өзі мен Лейборист партиясы бұл ұсыныстарға «барлық кезеңде» қарсы шығатынын айтты және егер оның партиясы билікке оралса, 4-кестеден босатылған кез келген жерді қайта қорғауға уәде берді.
Басшы болғаннан кейінгі парламенттік мансап: 2011-2016
2011 жылы 26 қарашада өткен жалпы сайлау нәтижесі Лейборист партиясы үшін өте жағымсыз болды, партия 6,86% дауыс және тоғыз орынды жоғалтты. Фил Гофф: «Бұл біздің уақытымыз емес еді, бірақ біздің уақытымыз қайтадан келеді, біз қанға батқанбыз, бірақ жеңілген жоқпыз» деді. Жеңілісті мойындағаннан кейін үш күн өткен соң Гофф және оның орынбасары Аннет Кинг 13 желтоқсанда басшылық лауазымдарынан қадам шегетінін, бірақ парламентте округтік депутаттар ретінде қалатынын хабарлады. Гофф Лейборист партиясының төртінші басшысы болды және 1965 жылы Арнольд Нордмейер қызметтен алынғаннан бері премьер-министр болмай-ақ партия басшылығынан кеткен алғашқы басшы болды. Гоффтың орнын Дэвид Ширер басты, ол оны Сыртқы істер министрінің көлеңкелік өкілі етіп тағайындады. Гофф 2016 жылдың 12 қазанында парламенттен кетті, бұл Маунт-Роскилл округінде қосымша сайлау өткізуді қажет етті.
Окленд қаласының әкімі: 20162022
2015 жылдың 22 қарашасында Гофф 2016 жылғы мэр сайлауында Окленд қаласының әкімі лауазымына кандидат болатынын жариялады. 2016 жылдың 8 қазанында Фил Гофф сайлауда жеңіске жетіп, Оклендтің «үлкен қаласының» екінші мэрі атанды. Гофф 2016 жылдың 1 қарашасында Окленд қалалық әкімдігінде өткен салтанатты шарада Окленд қаласының әкімі ретінде ресми түрде қызметке кірісті. Қызметке келген соң ол Оклендтегі баспанасыздық сияқты әлеуметтік мәселелерді шешуге уәде берді, «ешкім қалып қоймауы тиіс» деді; сондай-ақ, әлеуметтік мәселелерді шешу үшін инфрақұрылымды жақсарту және тұрғын үймен қамтамасыз ету қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар, The Spinoff тілшісі және өзін агностик мұсылман деп сипаттаған Али Шакир Оңтүстік және Молиноның турын қорғады және FIANZ-дың барлық мұсылмандар атынан сөйлейтіні туралы мәлімдемесіне қарсы шықты. Жаңа Зеландияның премьер-министрінің орынбасары және Сыртқы істер министрі Уинстон Петерс, Ұлттық партияның төрағасы Саймон Бриджес оның сөйлеу құқығын қолдайтындарын, ал Жасыл партияның төрағасы Марама Дэвидсон тыйым салуды қолдағанын мәлімдеді. Гоффтың шешіміне жауап ретінде өзін «Сөз бостандығы коалициясы» деп атаған топ Сауд және Молиноны Кеңес ғимаратына кіргізбеу туралы шешімді сот арқылы қарау үшін қаржы жинайтынын жариялады. Бұл топқа бірнеше бизнес-лидерлер, ғалымдар, заңгерлер және журналистер кірді, олардың ішінде бұрынғы Еңбек партиясының төрағасы Майкл Басетт, бұрынғы Ұлттық және ACT партияларының төрағасы Дон Браш, Property Institute бас директоры Эшли Черч, Окленд технологиялық университетінің тарихшысы Пол Мун, солшыл саяхатшы Крис Троттер және Жаңа Зеландия салық төлеушілер одағының өкілі Джордан Уильямс бар. 24 сағат ішінде топ 50 000 жаңа зеландиялық доллар жинауға қол жеткізді. 18 шілдеде Сөз бостандығы коалициясының өкілі Дэвид Кумин топтың мэр Гофф пен Окленд Кеңесіне қарсы сот процесін бастағанын мәлімдеді, бұл Оңтүстік және Молино жоспарлаған жиынды қайта өткізу үшін Гофф пен Кеңеспен келісімге келуге жасалған сәтсіз әрекеттен кейін болды. 25 шілдеде Сөз бостандығы коалициясы мэр Гоффқа қарсы сот процесін тоқтатты, бірақ одан әрі сот шаралары болуы мүмкін екенін ескертті. Гофф бұл қадамды құптады және Кеңес ғимараттарында жек көрушілік сөздерді насихаттайтын іс-шараларға рұқсат беруге қарсы екенін қайталады. Иммиграция министрі Иан Лис Галлоуэй бұрын Саузерн мен Молиноға иммиграциялық талаптарды бұзбағандықтары үшін Жаңа Зеландияға келуге рұқсат беретін виза берген болатын.
Қалпына келтіру, 2020
2020 жылдың ақпан айының соңында Ауыр алаяқтық кеңсесі 2016 жылғы мэр сайлауы кезінде Гофф ұсынған, қайырымдастық аукциондары арқылы жиналған 366 115 долларлық қолма-қол ақшалай сыйлықтарды жариялаған сайлау шығыстарын есептеу туралы мәлімдемесін тергеп жатқанын хабарлады. 2022 жылдың 7 сәуірінде Ауыр алаяқтық кеңсесі Гоффтың мэр сайлауына қаржы жинау кампаниясына қатысты тергеуді тоқтатып, мәселе жабылды деп мәлімдеді. Гоффтың мэр сайлауы кампаниясы кеңсе шешімін құптады және мәселе шешілгенін мәлімдеді.
Үш су реформасы
2021 жылдың қазан айының соңында Гофф, Жаңа Зеландияның басқа бірнеше қала әкімдерімен бірге, Крайстчерч қаласының әкімі Лианна Далзиел, Веллингтон қаласының әкімі Энди Фостер, Қиыр Солтүстік округінің әкімі Джон Картер және Дунедин қаласының әкімі Аарон Хокинс сияқты, үкіметтің "Үш су реформасы" бағдарламасына қарсы шықты. Бұл бағдарлама жергілікті кеңестерден сумен жабдықтауды басқару құқығын алып, оны төрт жаңа мекеменің бақылауына беруді көздейді.
2022 жылы зейнетке шығу
2022 жылдың 14 ақпанында Гофф 2022 жылдың қыркүйегінде Окленд қала әкімі лауазымына үшінші рет сайлануға түспейтінін хабарлады, сонымен қатар 41 жыл саясатта болғаннан кейін зейнетке шығу ниетін білдірді. Ол эстафетаны жаңа буынға беру уақыты келді деп мәлімдеді және Эфесо Коллинзді қала әкімі лауазымына қолдады.
Ұлыбританиядағы жоғарғы комиссар: 2023
2022 жылдың қазанында Гоффтың 2023 жылдың қаңтарында Жаңа Зеландияның Ұлыбританиядағы жоғары комиссары лауазымына тағайындалатыны туралы хабарланды. 2023 жылдың мамырында Гофф Лондон қаласында король Карл III-нің таққа отыру рәсіміне қатысқан Жаңа Зеландия делегациясының ресми шарасында маори королі Тухеития Пакиге өкініш келтірді. Гофф қаракия (маори дұғасы) оқуды ұмытып, бөлмедегі ешкімнің таққа отыру рәсімін көрмегенін айтты. Оған жауап ретінде Тухеитияның өкілі Нгира Симмондс Жаңа Зеландия делегаттарының көптегені екі таққа отыруға қатысқанын, атап айтқанда Тухеития патшасы мен оның анасы, патшайым Те Атайрангикахудың таққа отыру рәсімдерін көргенін атап көрсетті. Гофф кейін Симмондстан протоколды бұзғаны үшін кешірім сұрады. Премьер-министр Крис Хипкинс Гоффтың әрекеттерін өкінішті деп бағалап, үкіметінің Корольдік пен маорилер арасындағы қарым-қатынасқа берген міндеттемесін қайта растады.
Жеке өмір
Фил Гофф Мэри Эллен Гоффқа үйленген, оны 1971 жылы танысып, 1979 жылы үйленген. Олардың үш ересек баласы бар. Ол Окленд қаласының Clevedon ауылдық аймағындағы шағын шаруашылықта тұрады.
Құрметтер
2017 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету шараларында Гофф парламент мүшесі ретіндегі қызметтері үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің (CNZM) серігі атағымен марапатталды.