Кіріспе
1992 жылы Айзек Азимов пен Роберт Сильвербергтің романы. "Позитроникалық адам" - американдық жазушылар Айзек Азимов пен Роберт Сильвербергтің 1992 жылы жарық көрген романы, ол Азимовтың 1976 жылғы "Екі жүз жылдық адам" повесінің негізінде жазылған. Роман дәстүрлі түрде адамдарға тән, мысалы, шығармашылық сияқты қасиеттерді көрсетуге бастаған робот туралы; нәтижесінде робот ресми түрде адам деп жарияланады. 1999 жылы Робин Уильямс түскен "Екі жүз жылдық адам" фильмі түпнұсқа әңгіме мен романның екеуіне де негізделген.
The Positronic Man is a 1992 novel by American writers Isaac Asimov and Robert Silverberg, based on Asimov's 1976 novelette "The Bicentennial Man". It is about a robot that begins to display characteristics, such as creativity, traditionally the province of humans; the robot is ultimately declared an official human being. The 1999 film Bicentennial Man, starring Robin Williams, was based both on the original story and the novel.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
XXI ғасырда позитрондық мидың жасалуы робот жұмыскерлерінің пайда болуына әкеліп, Жердегі өмірді түбірінен өзгертті. Бірақ Мартин отбасы үшін NDR 113 үй роботы қарапайым механикалық қызметші ғана емес еді. "Эндрю" олардың сенімді досы, жақыны және отбасының бір мүшесіне айналды. Оқиға Мартин отбасына тиесілі NDR сериялы робот Эндрюдің (кейін Эндрю Мартин аталған) көзқарасынан баяндалады. U.S. Robots and Mechanical Men компаниясының роботтарды жалға беруден гөрі сату әдетінен бұл басқаша еді. Эндрюдің Мартин отбасымен алғашқы кездесуі ұятты сәттерге толы болды, бұл оның әлеуметтенбегенін көрсетті. Дегенмен, ол жансыз заттармен және жануарлармен жақсы тіл табысты, сонымен қатар адамдарға тән жаратылыс, сезім, өзіне-өзі сынық сияқты сезімтал қасиеттерін көрсетті. Оны үй шаруашылығына байланысты қарапайым жұмыстардан босатып, шығармашылығымен айналысуға мүмкіндік берді, ал ол өзінің туындыларын сату арқылы үлкен байлыққа ие болды. Эндрю өзінің алғашқы шығармашылық еңбектерінен туындаған заңдық қорғау іздеді және роботтық бөліктерін синтетикалық органдармен алмастыру арқылы толыққанды адам ретінде мойындалуға ұмтылды, бұл процесті роботтан адамға айналу деп атады. Мартин отбасының келесі буындары оның адам болу жолында көмектесті, бірақ олардың әрқайсысы Эндрюдің адам екенін мойындауға қаншалықты дайын екенімен шектелді. "Позитрондық адам" шығармасында Азимовтың "Робот" сериясындағы ойдан шығарылған робототехниканың даму үрдістері ("Мен, робот" кітабында сипатталғандай) Эндрюдің оқиғасына ықпал еткенін көрсететін түсініктер егжей-тегжейлі жазылған. Эндрю сияқты роботтардың жаңа буындары жасалған жоқ. Сонымен қатар, роботтарды орталықтандырылған түрде басқаруды қамтитын, орталықтандырылған өңдеуге қарай қозғалыс пайда болды, бұл Эндрю сияқты өзін-өзі зерделейтін роботтардың пайда болуын болдырмауға бағытталған. Тек Эндрю позитрондық миының "тозуына" рұқсат бергенде, яғни өзінің өлместігінен ерікті түрде бас тартып, ғана ол адам деп жарияланды. Бұл оқиға оның дүниеге келгеніне екі жүз жыл толуымен бірге орын алды, сондықтан туындының және фильмнің атауы осылай аталады.
Негізгі ғалам
Бұл оқиға Асимовтың «Foundation» ғаламында өтеді, соның ішінде оның бұрынғы Сьюзан Кальвиннің позитрондық роботтар туралы әңгімелері де бар. Оқиға оның «Ана Жер» повесіндегі және «Сталь үңгірлері» романындағы оқиғалардан бірнеше ғасыр бұрын болған кезеңде орын алады, сол кезде ғарышкер әлемдері Жер халқына қарсы шыққан жоқ, ал «АҚШ роботтары» корпорациясы әлі де жұмыс істеп тұрған.