Робин Джордж Коллингвуд: философ, тарихшы және археологтың өмірі мен еңбектері
R. G. Collingwood
Робин Коллингвуд (1889-1943) – британдық философ, тарихшы және археолог. «Көркемөнер принциптері» еңбегімен танымал, тарих философиясына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық тарихшы және философ (1889–1943)
British historian and philosopher (1889–1943)
Робин Джордж Коллингвуд (22 ақпан 1889 – 9 қаңтар 1943) – ағылшын философы, тарихшы және археолог. Ол еңбектерімен, оның ішінде "Өнер принциптері" (1938) және өлімінен кейін жарық көрген "Тарих идеясы" (1946) атты философиялық туындыларымен әйгілі.
Robin George Collingwood ('/k//ɒ//l//ɪ//ŋ//w//ʊ//d/; 22 February 1889 – 9 January 1943) was an English philosopher, historian and archaeologist. He is best known for his philosophical works, including The Principles of Art (1938) and the posthumously published The Idea of History (1946).
Өмірбаян
Коллингвуд 1889 жылғы 22 ақпанда Картмелде, Гранж-овер-Сэндс қаласында, сол кезде Ланкаширде (қазір Камбрия) дүниеге келді. Ол суретші және археолог В. Г. Коллингвудтың ұлы, ол Джон Раскиннің өмірінің соңғы жылдарында оның жеке хатшысы болған. Коллингвудтың анасы да суретші және дарынды пианист болған. Ол Регби мектебінде және Оксфорд университетінің колледжінде білім алды, онда 1910 жылы классикалық модерациялар (грек және латын тілдері) бойынша үздік нәтиже көрсетті, ал 1912 жылы «Ұлылар» (Ежелгі тарих және философия) бойынша мақтаулы бірінші орынды иеленді. Бітіруге дейін ол Оксфордтың Пемброк колледжінің мүшесі болып сайланды. Коллингвуд шамамен 15 жыл бойы Пемброк колледжінің мүшесі болды, содан кейін Оксфордтың Магдален колледжінде метафизикалық философия профессоры болды. Ол тарихшы және археолог Ф. Дж. Хаверфилдтің, сол кездегі Камденнің ежелгі тарих профессорының, шәкірті болды. Коллингвудқа үлкен әсер еткен итальяндық идеалистер – Бенедетто Кроче, Джованни Джентиле және Гвидо де Руджиеро болды, соңғысы оның жақын досы еді. Басқа да маңызды әсерлер – Гегель, Кант, Джанбатиста Вико, Ф. Х. Брэдли және Дж. А. Смит. Бірнеше жыл бойы денсаулығы нашарлағаннан кейін, Коллингвуд 1943 жылғы 9 қаңтарда Ланкаширдің Конистон қаласында қайтыс болды. Ол өмір бойы англикан дінін ұстанды.
Collingwood was born 22 February 1889 in Cartmel, Grange over Sands, then in Lancashire (now Cumbria), the son of the artist and archaeologist W. G. Collingwood, who acted as John Ruskin's private secretary in the final years of Ruskin's life. Collingwood's mother was also an artist and a talented pianist. He was educated at Rugby School and University College, Oxford, where he gained a First in Classical Moderations (Greek and Latin) in 1910 and a congratulatory First in Greats (Ancient History and Philosophy) in 1912. Prior to graduation, he was elected a fellow of Pembroke College, Oxford. Collingwood was a fellow of Pembroke College, Oxford, for some 15 years until becoming the Waynflete Professor of Metaphysical Philosophy at Magdalen College, Oxford. He was taught by the historian and archaeologist F. J. Haverfield, at the time Camden Professor of Ancient History. Important influences on Collingwood were the Italian Idealists Benedetto Croce, Giovanni Gentile and Guido de Ruggiero, the last of whom was also a close friend. Other important influences were Hegel, Kant, Giambattista Vico, F. H. Bradley and J. A. Smith. After several years of increasingly debilitating strokes, Collingwood died at Coniston, Lancashire, on 9 January 1943. He was a practising Anglican throughout his life.
Тарих философиясы
Коллингвудтың "Тарих идеясы" (1946) еңбегі кеңінен танымал. Ол Т. М. Нокс деген студенттің қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай әртүрлі көздерден жинақталған. Бұл еңбек ағылшын тілінде сөйлейтін әлемдегі тарих философиясының маңызды шабыт көзіне айналды және оны жиі сілтеме жасайды, соның салдарынан түсіндіруші Луи Минк Коллингвудтың "біздің заманымыздың ең танымал назардан тыс қалған ойшылына" айналып келе жатқанын ironical деп атады. Коллингвуд тарихты ғылым ретінде қарастырып, ғылымды "ұйымдастырылған білімнің кез келген жиынтығы" деп анықтады. Дегенмен, ол тарих пен табиғат ғылымдарын ерекшелендірді, себебі екі саланың да мақсаттары әртүрлі: табиғат ғылымдары физикалық әлеммен айналысады, ал тарих, ең көп таралған қолданысында, әлеуметтік ғылымдар мен адамдардың іс-әрекеттеріне қатысты. Коллингвуд қазіргі кездегі (немесе табиғат ғылымдарында) және тарихты білу арасындағы маңызды айырмашылыққа тоқталды. Қазіргі кездегі немесе табиғат ғылымдарындағы нәрселерді білу үшін "нақты" нәрселерді байқауға болады, олар қазіргі уақытта бар немесе заттық құрылымы бар. Тарихи тұлғалардың ішкі ойлау процестерін физикалық сезімдермен қабылдау мүмкін емес және өткен тарихи оқиғаларды тікелей бақылауға болмайтындықтан, тарих әдістемелік тұрғыдан табиғат ғылымдарынан өзгеше болуы керек. Тарих – адам санасын зерттейтін ғылым, ол тарихтағы актерлердің ойлары мен ниеттеріне қызығушылық танытады, бұл түсінік оның "Барлық тарих – ойдың тарихы" деген афоризмінде бейнеленген. Сондықтан Коллингвуд тарихшының тарихи дереккөздердегі ақпарат пен дәлелдерді пайдаланып, тарихи тұлғалардың ойлау процестерін "қайта құруы" үшін "тарихи қиял" арқылы тарихты "қайта жасауы" керек деп ұсынды. Ойды қайта жасау – тарихшының тарихи тұлғаның ойлау процесіне ғана емес, оның өзінің ойлау процесіне де қол жеткізе алатындығын білдіреді. Платонды зерттеуге қатысты Коллингвудтың сөздерін қарастырайық: "Платонның аргументі, өзінің нақты тәжірибесі ретінде, әрине, қандай да бір талқылаудан туындаған болуы керек, бірақ мен оның қандай екенін білмеймін және осындай талқылаумен тығыз байланысты болған. Бірақ егер мен оның аргументін оқып қана қоймай, түсініп, оны өз санамада өзім үшін қайталап талқыласам, мен өткізетін аргументация процесі Платонның процесіне ұқсамайды, ол Платонның процесі, мен оны дұрыс түсінгенше." Коллингвудтың түсінігінде ой – көпшілікке қолжетімді жеке құбылыс және сондықтан, қанша адам бірдей ойға ие болса да, ол әлі де жеке ой болып табылады. "Басқаша айтқанда, ойлар тек сапалық критерийлер негізінде ажыратылады, егер екі адам (сапалық жағынан) бірдей ойға ие болса, онда (сандық жағынан) тек бір ой бар, өйткені тек бір ғана мағыналық мазмұн бар." Сондықтан, егер тарихшылар тарихи дереккөзге жауап ретінде дұрыс зерттеу жолын ұстанса және дұрыс ойланса, олар өз дереккөздерінің авторының ойлаған ойларына жете алады және осылайша бұл ойды "қайта іске асырады". Коллингвуд "қиып-жабыстырып тарих жазу" деп атаған нәрсені қабылдамады, онда тарихшы өз тақырыбында жазылған мәлімдемені басқа тарихи мәлімдемеге қайшы келгендіктен немесе тарихшының әлемді түсінуіне қайшы келгендіктен қабылдамайды. Ол "Тарих принциптері" еңбегінде кейде тарихшының "сенбеуге мәжбүр болатын оқиғаға тап болатынын" жазады. Бұл оқиға автордың заманының немесе оның өмір сүрген ортасының ырым-жырымдарына тән болуы мүмкін, бірақ одан кейінгі заманға сенімсіз. Коллингвудтың пікірінше, бұл тарихты жазудың дұрыс емес тәсілі. Қазіргі түсініктермен сәйкес келмейтін дереккөздерді де рационалды адамдар жасаған, оларды жасауға себеп болған. Сондықтан бұл дереккөздер құнды және оларды қандай тарихи жағдайда және қандай себеппен жасалғанын анықтау үшін оларды одан әрі зерттеу керек.
Collingwood is widely noted for The Idea of History (1946), which was collated from various sources soon after his death by a student, T. M. Knox. It came to be a major inspiration for philosophy of history in the English speaking world and is extensively cited, leading to an ironic remark by commentator Louis Mink that Collingwood is coming to be "the best known neglected thinker of our time". Collingwood categorized history as a science, defining a science as "any organized body of knowledge." However, he distinguished history from natural sciences because the concerns of these two branches are different: natural sciences are concerned with the physical world, while history, in its most common usage, is concerned with social sciences and human affairs. Collingwood pointed out a fundamental difference between knowing things in the present (or in the natural sciences) and knowing history. To come to know things in the present or about things in the natural sciences, "real" things can be observed, as they are in existence or that have substance right now. Since the internal thought processes of historical persons cannot be perceived with the physical senses and past historical events cannot be directly observed, history must be methodologically different from natural sciences. History, being a study of the human mind, is interested in the thoughts and motivations of the actors in history, this insight being encapsulated in his epigram "All history is the history of thought." Therefore, Collingwood suggested that a historian must "reconstruct" history by using "historical imagination" to "re enact" the thought processes of historical persons based on information and evidence from historical sources. Re enactment of thought refers to the idea that the historian can access not only a thought process similar to that of the historical actor, but the actual thought process itself. Consider Collingwood's words regarding the study of Plato:In its immediacy, as an actual experience of his own, Plato's argument must undoubtedly have grown up out of a discussion of some sort, though I do not know what it was, and been closely connected with such a discussion. Yet if I not only read his argument but understand it, follow it in my own mind by re arguing it with and for myself, the process of argument which I go through is not a process resembling Plato's, it actually is Plato's, so far as I understand him rightly. In Collingwood's understanding, a thought is a single entity accessible to the public and therefore, regardless of how many people have the same thought, it is still a singular thought. "Thoughts, in other words, are to be distinguished on the basis of purely qualitative criteria, and if there are two people entertaining the (qualitatively) same thought, there is (numerically) only one thought since there is only one propositional content." Therefore, if historians follow the correct line of inquiry in response to a historical source and reason correctly, they can arrive at the same thought the author of their source had and, in so doing, "re enact" that thought. Collingwood rejected what he deemed "scissors and paste history" in which the historian rejects a statement recorded by their subject either because it contradicts another historical statement or because it contradicts the historian's own understanding of the world. As he states in Principles of History, sometimes a historian will encounter "a story which he simply cannot believe, a story characteristic, perhaps, of the superstitions or prejudices of the author's time or the circle in which he lived, but not credible to a more enlightened age, and therefore to be omitted." This, Collingwood argues, is an unacceptable way to do history. Sources which make claims that do not align with current understandings of the world were still created by rational humans who had reason for creating them. Therefore, these sources are valuable and ought to be investigated further in order to get at the historical context in which they were created and for what reason.
Өнер философиясы
"Өнер принциптері" (1938) Коллингвудтың эстетикалық сұрақтарды ең толық қарастырған еңбегі болып табылады. Коллингвуд (Бенедетто Крочеден кейін) өнер туындыларының эмоцияны білдірудің өзіндік формасы екенін ұстады. Коллингвуд үшін суретшілердің маңызды әлеуметтік міндеті – өз қоғамдастығының сезімдерін анықтау және оларды айқын жеткізу. Коллингвуд "сиқырды" ырым-жырымдарға немесе "надан ғылымға" қарсы өнердің бір түрі деп санады. Коллингвуд үшін сиқыр – белгілі бір эмоционалдық жағдайға қол жеткізуге бағытталған практикалық тәжірибе. Мысалы, шайқас алдындағы соғыс биі – бұл жауынгерлердің шайқасқа түсу үшін белгілі бір сезімдік күйге енуіне көмектесетін рәсім. Ол антропологтарды бұрынғы буынның сиқырлық амалдарын талдағанда, олардың қазіргі ғылымның мақсатын орындауы тиіс деп болжайтындықтан, объективтілік танытпаумен айыптады. Коллингвуд кейін эстетикалық экспрессивизм деп аталған көзқарасты (экспрессивизм деп аталатын басқа да көптеген теориялармен шатастырмау керек) жасады, бұл тезисті алғаш рет Кроче дамытқан.
The Principles of Art (1938) comprises Collingwood's most developed treatment of aesthetic questions. Collingwood held (following Benedetto Croce) that works of art are essentially expressions of emotion. For Collingwood, an important social role for artists is to clarify and articulate emotions from their community. Collingwood considered 'magic' to be a form of art, as opposed to superstition or 'bad science'. Magic for Collingwood is a practical exercise to bring about a certain emotional state. For example magic like a war dance before a battle is a ritual whereby the warriors work themselves up into a particular emotive state in order to do battle. He accuses anthropologists of prejudice when analyzing the magical practices of previous generations, as they assumed that it must fulfill the same purpose of modern science. Collingwood developed a position later known as aesthetic expressivism (not to be confused with various other views typically called expressivism), a thesis first developed by Croce.
Археолог
Коллингвуд – тарих философиясымен ғана шектелмей, тарихшы және археолог болды. Ол өз заманында Рим Британиясы бойынша жетекші сарапшы саналды: Оксфордта философия оқытып, ұзақ демалыстарын археологияға арнады. Ол Адриан қабырғасы бойында жұмыс істей бастады. Отбасылық үйі Көлдік аймақтағы Конистон қаласында орналасқан, ал әкесі Камберленд және Вестморленд археологиялық қоғамының белгілі бір тұлғасы болды. Коллингвуд бірнеше қазба жұмысына қатысып, Адриан қабырғасының жауынгерлік платформа емес, биік күзет тұрағы болғанын айтты. Сонымен қатар, Адрианның қорғаныс жүйесіне Камберленд жағалауындағы бірнеше бекіністер де кіргенін ұсынды. Ол 1930 жылғы Қабырғаға жасалған паломничествоға белсенді қатысты және Брюс нұсқаулығының тоғызыншы басылымын дайындады. Камбриядағы соңғы және ең даулы қазба жұмысы 1937 жылы Пенирит маңындағы дөңгелек ор қазды, ол «Король Артурдың дөңгелегі» деп белгілі болды. Бұл неолиттік хендж ескерткіші сияқты көрінді, Коллингвудтың қазбалары неолиттік қызметтің нақты дәлелін таппаса да, екі тас тіреудің негізін, ықтимал кремациялық орны мен бірнеше қазылған шұңқырларды анықтады. Алайда, денсаулығының нашарлауы оған екінші маусымда жұмыс істеуге мүмкіндік бермеді, сондықтан жұмыс неміс тарихшысы Герхард Берсуға жүктелді, ол Коллингвудтың кейбір тұжырымдарын сынады. Бірақ, жақында қазба жұмысын жүргізген Ф.Г. Симпсонның қызы Грейс Симпсон Берсудың жұмысына қарсылық білдіріп, Коллингвудты қазбашы ретінде жаңартып бағалады. Ол сондай-ақ археологиялық мансабының маңызды жұмысы болған Британияның римдік жазбаларының каталогын дайындауды бастады, ол жазбаларды көру және суреттеу үшін бүкіл Британияны аралауды талап етті; ол ақырында 900-ге жуық жазбаның суретін жасады. Ол 1965 жылы шәкірті Р.П. Райт жариялады. Ол екі маңызды археологиялық еңбек жариялады. Біріншісі – «Рим Британиясының археологиясы», он алты тараудан тұратын нұсқаулық, ол алдымен археологиялық орындарды (көсемдер, қалалар және храмдар, сондай-ақ жылжымалы ескерткіштер), жазуларды, монеталарды, керамиканы және брошкаларды қамтиды. Мортимер Уилер шолуда «бастапқыда ол мұражайлық егжей-тегжейге тым терең бойлағаны сәл қызықсыз көрінді, бірақ мен бұл оның өзінің ойлауын ұйымдастыруға бағытталған негізгі миссиясының бір бөлігі екеніне сенімдімін» деді. Алайда, оның ең маңызды жұмысы – «Англия тарихының» Оксфорд томының бірінші көлеміне қосқан үлесі болды: «Рим Британиясы және ағылшын қоныстары», оның көп бөлігін өзі жазды, ал Ноуэлл Майрз ағылшын қоныстарына арналған екінші, кішірек бөлімін қосты. Бұл кітап революциялық болды, өйткені ол Рим Британиясының тарихын тарихи емес, археологиялық тұрғыдан жазуға тырысты, оның «Сұрақ-жауап» археологиясына сенімін іске асырды. Нәтижесі тартымды және ықпалды болды. Алайда, Иан Ричмонд жазғандай, «жалпы оқырман бір үлкен кемшілігін тым кеш байқауы мүмкін. Ол объективті және субъективті аражібін жасай алмайды, екеуін де нәзік және объективті көрінетін түрде біріктіреді». Ең әйгілі бөлімі – римдік-британдық өнерге арналған мына жолдар: «Археологты үнемі мазалайтын әсер, жаман иіс сияқты, Лондон тұманы сияқты орынды улайтын жағымсыздық». Коллингвудтың британдық археологияға ең маңызды үлесі – «Сұрақ-жауап» археологиясын қадағалауы: қазба жұмыстары жауап іздеуге қатысты сұрақтар болмаса жүргізілмеуі керек. Энтони Бирли атап өткендей, бұл философия Англия мұрасының ескерткіштерге рұқсат беру шарттарына енгізілген. Дегенмен, 1960 және 70 жылдардағы «жаңа» археологияның жақтастары Коллингвудтың жұмысын мүлдем назарға алмағаны таңқаларлық. Ол сонымен қатар ірі кәсіби философ болған бірегей археолог еді. Ол археологиялық теорияның ерте жақтасы ретінде танылған.
Collingwood was not just a philosopher of history but also a practising historian and archaeologist. He was, during his time, a leading authority on Roman Britain: he spent his term time at Oxford teaching philosophy but devoted his long vacations to archaeology. He began work along Hadrian's Wall. The family home was at Coniston in the Lake District and his father was a leading figure in the Cumberland and Westmorland Archaeological Society. Collingwood was drawn in on a number of excavations and put forward the theory that Hadrian's Wall was not so much a fighting platform but an elevated sentry walk. He also put forward the suggestion that Hadrian's defensive system also included a number of forts along the Cumberland coast. He was very active in the 1930 Wall Pilgrimage for which he prepared the ninth edition of Bruce's Handbook. His final and most controversial excavation in Cumbria was that of a circular ring ditch near Penrith known as King Arthur's Round Table in 1937. It appeared to be a Neolithic henge monument, and Collingwood's excavations, failing to find conclusive evidence of Neolithic activity, nevertheless found the base of two stone pillars, a possible cremation trench and some post holes. Sadly, his subsequent ill health prevented him undertaking a second season so the work was handed over to the German prehistorian Gerhard Bersu, who queried some of Collingwood's findings. However, recently, Grace Simpson, the daughter of the excavator F. G. Simpson, has queried Bersu's work and largely rehabilitated Collingwood as an excavator. He also began what was to be the major work of his archaeological career, preparing a corpus of the Roman Inscriptions of Britain, which involved travelling all over Britain to see the inscriptions and draw them; he eventually prepared drawings of nearly 900 inscriptions. It was finally published in 1965 by his student R. P. Wright. He also published two major archaeological works. The first was The Archaeology of Roman Britain, a handbook in sixteen chapters covering first the archaeological sites (fortresses, towns and temples and portable antiquities) inscriptions, coins, pottery and brooches. Mortimer Wheeler in a review, remarked that "it seemed at first a trifle off beat that he should immerse himself in so much museum like detail but I felt sure that this was incidental to his primary mission to organise his own thinking". However, his most important work was his contribution to the first volume of the Oxford History of England, Roman Britain and the English Settlements, of which he wrote the major part, Nowell Myres adding the second smaller part on English settlements. The book was in many ways revolutionary for it set out to write the story of Roman Britain from an archaeological rather than a historical viewpoint, putting into practice his own belief in 'Question and Answer' archaeology. The result was alluring and influential. However, as Ian Richmond wrote, 'The general reader may discover too late that it has one major defect. It does not sufficiently distinguish between objective and subjective and combines both in a subtle and apparently objective presentation'. The most notorious passage is that on Romano British art: "the impression that constantly haunts the archaeologist, like a bad smell, is that of an ugliness that plagues the place like a London fog". Collingwood's most important contribution to British archaeology was his insistence on Question and Answer archaeology: excavations should not take place unless there is a question to be answered. It is a philosophy which, as Anthony Birley points out, has been incorporated by English Heritage into the conditions for Scheduled Monuments Consent. Still, it has always been surprising that the proponents of the "new" archaeology in the 1960s and the 70s have entirely ignored the work of Collingwood, the one major archaeologist who was also a major professional philosopher. He has been described as an early proponent of archaeological theory.
Автор
Археология мен философиядан басқа, ол 1940 жылы "Грекияға саяхат жасаған бірінші серіктің күнделігі" атты саяхат кітабын жариялады, онда Жерорта теңізіндегі яхталық саяхаты және бірнеше студенттерімен бірге болған оқиғалар баяндалған. Артур Рэнсом отбасылық дос болды және олардың қайығында жүзуді үйренді, содан кейін оның сіңілісінің балаларына жүзуді үйретті. Рэнсом "Салаң-салаң және амазонкалар" сериясындағы кейіпкерлерді сіңілісінің балаларынан шабыттандырып жазған.
Outside archaeology and philosophy, he also published the travel book The First Mate's Log of a Voyage to Greece (1940), an account of a yachting voyage in the Mediterranean, in the company of several of his students. Arthur Ransome was a family friend, and learned to sail in their boat, subsequently teaching his sibling's children to sail. Ransome loosely based the Swallows in Swallows and Amazons series on his sibling's children.