Октавиан құрған ежелгі Никополис қаласы

Кіріспе

Ежелгі қала Октавиан Актиум шайқасынан кейін құрылған, Эпирде орналасқан.

Никополис (Νικόπολις (Nikópolis)) немесе Актиа Никополис – Рим провинциясы Епир Ветус астанасы. Ол Грекиядағы Превеза қаласының жанында орналасқан. Қала 29 ж.б.д. Октавианның Актиум шайқасында Антоний мен Клеопатрадан 31 ж.б.д. жеңісінің құрметіне салынған. Бүгінде ежелгі қаланың көптеген әсерлі қиратыларын көруге болады.

Қор

29 ж.б.д., Актиумдағы теңіз шайқасында жеңіске жеткеннен кейін 2 жыл өткенде, Октавиан Эпирдің ең оңтүстік бөлігінде, ал Актиумның ежелгі қаласынан портың аузында орналасқан Никополис (Жеңіс қаласы) деп аталатын жаңа қала құрды. Бұл негіз Александр Ұлыға дейінгі дәстүрді қайталады, ал жақында Помпей Кіші Армениядағы Никополистің негізін қалаушы (б.з.д. 63 ж.) болды. Жаңа қала Рим империясын бір әкімшілік басшылық астына біріктірудің бір мысалы болды. Географиялық тұрғыдан алғанда, ол Жерорта теңізінің шығыс және батыс бөліктері арасындағы маңызды көлік және байланыс жолы болды. Экономикалық тұрғыдан алғанда, ол аймақты қайта ұйымдастыруға және жандандыруға көмектесті, ол үшінші Македония соғысында (б.з.д. 171–167 ж.) Люций Эмилий Паулус Македоникалықтың қиратуынан немесе б.з.д. 87–86 ж. Сулланың тағы бір қиратуынан ешқашан қалпына келмеген еді. Бұл сонымен қатар Жерорта теңізінің стратегиялық сауда жолдарындағы маңызды сауда орталығы мен портын құрды. Октавиан өзінің шатыры тігілген Никополистің солтүстігіндегі төбеде және қазіргі Смиртула ауылының солтүстігінде өзінің қамқоршысы саналған Аполлонға ескерткіш және киелі орын салды, сондай-ақ жеңіске қосқан үлесі үшін Нептун мен Марсқа арналған екі құдайға трофейлер орнатты. Бұл ескерткіш жаудан тартып алынған кемелердің шаншықтарымен әсемделген. Жеңісін одан әрі тойлау үшін ол Аполлон Актиус құрметіне төрт жылда бір рет Актиан ойындарын ұйымдастырды. 27 ж.б.д. Октавиан империялық әкімшілік реформаны жүзеге асырды. Жаңа полис Оңтүстік Эпирдің, оның ішінде Амбракияның, Акарнанияның көп бөлігінің және Батыс Этолияның астанасы болып саналды. Кассопия, Амбракия, Акарнанияның бір бөлігі (оның ішінде Лейкас, Палайрос, Амфилохиан Аргос, Калидон және Лисимахия) және Батыс Этолияның көптеген тұрғындары жаңа қалаға көшіруге мәжбүр болды. Басқа нәрселермен қатар, ол Амфиктиондық кеңеске бес өкілді жіберу құқығын алды. Сенаторлық провинциядағы қала ретінде Никополис өзінің мыс монеталарын (268 жылға дейін) шығара бастады. Қаланың негізі қаланған алғашқы бес жылдың ішінде жергілікті билік қала қабырғаларын, театр, стадион, гимназия, ода және су құбыры сияқты көптеген қоғамдық ғимараттардың құрылысын қадағалады. Қаланың батыс қақпасы Иондық порт Комаросқа баратын жолмен байланысты. Қала соңында шамамен 375 акр жерді алып жатты. Никополистің нақты құқықтық мәртебесі кейбір дауларды тудырса да, Грекиядағы Никополиспен бір замандас болған басқа римдік негіздерден, мысалы, Патрас, Филиппи және Эпирдегі Бутротум мен Эпидамннан айырмашылығы, қала тек Рим колониясы емес (Римдік әскери ардагерлер де онда қоныстанған) еді, сонымен қатар еркін қала (цивитас либера Никополитана), яғни грек қаласы (полис), еркін және тәуелсіз, либера цивитас және цивитас фодерата сипаттамаларына ие, Риммен келісімшарт (foedus) арқылы байланысқан.

In 29 BC, 2 years after his victory in the naval battle of Actium, Octavian founded a new city which he called Nicopolis (the City of Victory), located on the southernmost promontory of Epirus, and across the mouth of the harbour from the ancient town of Actium. This foundation echoed a tradition dating back to Alexander the Great, and more recently illustrated by Pompey, founder of Nicopolis in Little Armenia (63 BC). Symbolically, the new city represented one example of his successful unification of the Roman Empire under one administration. Geographically, it constituted a major transportation and communications link between the eastern and western halves of the Mediterranean. Economically, it served to reorganise and revitalise the region, which had never recovered from its destruction by Lucius Aemilius Paullus Macedonicus in the Third Macedonian War (171–167 BC), or the further destruction under Sulla in 87–86 BC. It also established an important commercial centre and port at this strategic position on the Mediterranean sea routes. On a hill north of Nicopolis where his own tent had been pitched, and north of the present village of Smyrtoula, Octavian also built a monument and sanctuary to Apollo, considered his patron god, and trophies to two other gods, Neptune and Mars for their contribution to its victory. This monument was adorned with the rams of captured galleys. In further celebration of his victory he instituted the quadrennial Actian games in honour of Apollo Actius. In 27 BC, Octavian implemented an Empire wide administrative reform. The new polis was considered capital of the territories of southern Epirus including Ambracia, most of Akarnania, and western Aetolia. Many inhabitants of the surrounding areas – Kassopaia, Ambracia, parts of Acarnania (including Leukas, Palairos, Amphilochian Argos, Calydon, and Lysimachia) and western Aetolia – were forced to relocate to the new city. Among other things, it obtained the right to send five representatives to the Amphictyonic Council. As a city in a senatorial province, Nicopolis began minting its own copper coins (until 268). During the first five years or so of the city's foundation, local authorities supervised the construction of the city walls, the majority of the public buildings, including the theatre, stadium, gymnasium, odeion, and the aqueduct. The city's western gate was connected by a road to the Ionian harbour Komaros. The city eventually occupied a site of around 375 acres. Although the exact legal status of Nicopolis is the subject of some dispute, unlike other Roman foundations in Greece contemporary with Nicopolis such as Patras, Philippi and, also in Epirus, Buthrotum and Epidamnus, the city was not, or was not only, a Roman colony (implying that Roman military veterans also settled there) but also a free city (civitas libera Nicopolitana) i. e. a polis (Greek city), free and autonomous, having the characteristics of civitas libera and civitas foederata, linked to Rome by a treaty (foedus).

І ғасыр

Осылайша, жаңа қаланың негізін қалаушысы оны мол мүлікпен қамтамасыз еткендіктен, Рим дәуірінде ол тез дамыды; Август оны соғыс олжасы есебінен қаржыланған ескерткіштермен көркейтті, бірақ қаланың өркендеуіне Ұлы Иродтың демеушілігі де зор үлес қосты. Амбракийск шығанағындағы (вероятно, Вати) және Иония теңізіндегі Комарос порты (4-сурет) қаланың коммерциялық дамуын қамтамасыз етті. Қала римдік ортогональдық жоспармен салынған, оның ауданы шамамен 180 гектарды құрады. Августтың немересі және асырап алған ұлы Герман Сирияға жол тартқанда қалаға соғып, 18 жылы екінші консулдығын атап өтті. 30-31 жылдары рим консулы Поппей Сабин Никополиске келді. 65-66 жылдары апостол Павел Никопольде қыстауға шешім қабылдады және Титке жолдаған хатында (3:12) оны Криттен шақырып, өзіне қосылуға шақырды. Осы қалада христиан қауымы болған көрінеді. 66 жылы Римдегі террорлық науқан мен қаржылық қиындықтарға байланысты император Нерон шығысқа жоспарланған саяхатын тоқтатты да, Грекияға қарапайым сапар жасады. Грекияны аралап жүрген кезінде ол Никопольге де барды, Актиан ойындарында қатысып, жеңіске жетіп, оның құрметіне Никопольде монеталар соғылды. Шамамен 94 жылы император Домициан Римден философтарды қуды, соның ішінде белгілі стоик философ Иераполистік Эпиктетті де Никопольге қуды. Ол жеке мектебін ашты, ал Траян тұсында жасаған жазбаларының арқасында Ариан оның шәкірттерінің бірі болды. Ол шамамен 135 жылы қайтыс болды.

2 ғасыр

110 жылы император Траянның тұсында Рим үкіметі Македония мен Ахаяның бір бөлігін бөліп, Епир провинциясын жеке құрды. Бұл аймаққа көбірек кіріс табу үшін қатаң басқару қажет деп шешілді. Жаңа провинцияға Акарнания, Ахелой өзеніне дейін, бірақ солтүстікке қарай Аполлония кірмеді, сонымен қатар Иония аралдары – Корфу, Лейкас, Итака, Кефалония және Закинф та кірді. Оны бас кеңсесі Никополь қаласында орналасқан Август прокураторы, басқа арнайы прокураторлармен бірге басқарды, оның ішінде қызыл балық аулау прокураторы да болды, алайда оның өкілеттігі Ахая мен Фессалияға дейін созылды. Бұл әкімшілік құрылым император Септимий Севердің реформалары (193–211) және император Диоклетианға (284–305) дейін өзгермеген күйінде сақталған сияқты. 128 жылы император Адриан өзінің екінші Шығыс сапары кезінде (128–134 жж.) әйелі Сабинамен бірге Никопольге келді. Императорлық жұп ең жоғары құрметпен қарсы алынды: қаладағы кішкентай алтарьлар Адриан мен Сабинаға табынуды көрсетеді, олар тиісінше Эпирдің ең маңызды құдайы Зевс Додонай және Артемида Келкаяға, Никопольден тыс жерде белгілі емес қасиетті күшке теңестірілді. Адриан қалаға келген уақытын пайдаланып, қайтыс болған қорғаушысы Антиносқа арналған ғибадатхана салдырды. Осы шамада қаланың оңтүстік қақпасынан бірнеше жүз метр солтүстікке қарай батыс қақпасы салынды, ол Никопольдің басты қақпасына айналды. 180 жыл шамасында шіркеу тарихында Никополь туралы келесі айтылым, шамамен 174–189 жылдары билік еткен Рим епископы, папа Элевтерийге қатысты. Liber Pontificalis мәліметінше, ол Никопольде дүниеге келді және Римде диакон болып қызмет етті. Рим епископы қызмет еткен кезеңде шіркеу Монтанистер дауына қатысты. 193–198 жылдары Сирияда орналасқан император Септимий Север Месопотамияда жорық жүргізді, бұл Ахея мен Эпирге тікелей емес әсер етті: осы жорықтарды қаржыландыру үшін Северий бірнеше қаладан арнайы монеталар соғуды талап етті, олардың ішінде Никополь, Патра, Эпидавр, Аполлония, Тюрия, Плаутилла және Тессалия койноны болды.

Around 110, under Emperor Trajan, the Roman government carved out parts of Macedonia and Achaia to make a separate province of Epirus. It had been decided that the territory needed a stricter government to yield higher revenues. The new province included Acarnania to the south as far as the Achelous, but not Apollonia to the north, plus the Ionian Islands – Corfu, Leukas, Ithaca, Cephalonia, and Zacynthus. It was governed by a procurator Augusti headquartered at Nicopolis, together with other special procuratores, including a procurator of the purple fisheries, whose sphere of office, however, extended to Achaea and Thessaly. This administrative set up appears to have remained intact through the reforms of Emperor Septimius Severus (193–211) and up until Emperor Diocletian (284–305). In 128, Emperor Hadrian visited Nicopolis with his wife Sabina during his second voyage to the East (128–134). The imperial couple were received with the highest honours: small altars in the city attest to the worship of Hadrian and Sabina, respectively assimilated to Zeus Dodonaios, the most important deity of Epirus, and Artemis Kelkaia, a manifestation of the goddess unknown outside Nicopolis. Hadrian took advantage of his stay to build a temple to his late protégé, Antinous. Around this time the city's western gate was constructed, several hundred metres north of the south gate, becoming the main gate of Nicopolis. Around 180, the next mention of Nicopolis in Church history concerns a bishop of Rome, Pope Eleutherius, who reigned from around 174–189. He was born in Nicopolis, according to the Liber Pontificalis, and served as a deacon in Rome. During his term in office as Bishop of Rome, the Church was involved in the Montanist controversy. Around 193–198, Emperor Septimius Severus, based in Syria, campaigned in Mesopotamia, with indirect consequences for Achaea and Epirus: to help pay for these campaigns, Severus apparently required several cities to mint special coins, including Nicopolis, Patrae, Epidaurus, Apollonia, Thuria, Plautilla, and the Thessalian koinon.

Кейінгі римдік және византиялық кезең

Үшінші ғасырдың соңы бүкіл империя үшін қиын кезең болды: қалаға готтар мен герулилер шабуыл жасады, бірақ уақытша нығайтылған қорғаныс қабырғаларының арқасында тонаудан сақталып қалды. 268 жылы готтар, герули теңізшілерінің және басқа тайпалардың көмегімен, Рим империясына қарсы бірлескен құрлық пен теңізден шабуыл жасады. Олардың теңіз күштері Византия мен Хрисополисті қиратты, бірақ императорлық флот Пропонтисте сәтті қарсы шабуыл жасады. Сонымен қатар, құрлықтағы әскерлер Фракияны басып алып, Спартаға дейін, оңтүстікке қарай Ахаяға жетті; шабуылдаған готтар мен герулилер Афинаны тонады, аралдан өтіп, Коринфтің төменгі бөлігін тонап, өртеп жіберді, содан кейін Аргос пен Спартаға қарай жылжыды, жол бойындағы ауылдарды қиратып, екі қаланы өртеді. Императорлық құрлық пен теңіз күштері оларға қарсы шабуыл жасады, ал шабуылдаушылар Моэзияға қайтып оралғанда Боэтия, Акарнания, Эпир, Македония және Тракия арқылы өтті. Эпирде, Никополис тұрғындары қамалдарды асыққан түрде жөндеп, қауіптің алдын алғанда, Корфу басшылары өз әскерін ұйымдастырып, Эпирге өтіп, құрлықта готтарды жеңді. Рим әскері готтар мен олардың одақтастарын қуып, Найсста жеңіске жетті. Кейін қала маңыздылығы мен беделін жоғалтып, провинциялық орталыққа айналды. 293 жылы Диоклетианның реформаларының бөлігі ретінде Эпир провинциясы Эпир Ветус деп аталды (солтүстіктегі ірі қалалар Адрианополис, Финикия, Огхисмос және Бутротум, оңтүстікте Акарнания және Корфу, Итака және, мүмкін, Левка аралдары кірді). Елордасы Никополис болды. Осы арада, солтүстік Эпир аумағы (Аполлония, Биллис және Амания қалаларының оңтүстік шекараларымен бірге) Эпир Нова деп аталды, ал астанасы Диррахий болды. Екі провинция да Македония, Фессалия және Ахаямен бірге Моэзия епархиясына кірді, сонымен қатар солтүстік-батыс Балқандағы төрт провинция да кірді. Ахая провинциясына Кефалония, Закинф және Китера аралдары да кірді. Эпир Ветус пен Эпир Нова провинцияларын преестер басқарды. 300 жыл шамасында Нумидиялық Арнобий Ахая, Македония және Эпирде христиан қауымдастықтары бар екенін жазды. 330 жылы шіркеу тарихшысы Евсевий Кесариялық 325 жылы Никеядағы бірінші Экуменикалық кеңеске Эпирден епископтар қатысқанын айтты. Бұл 325 жылға дейін епископтық епархиялар мен епископтық әкімшілік жүйе құрылғанын көрсетеді. Константинге дейін Никополис епископтығы Коринф митрополитінің құзырында болды деп есептелді, бірақ император Диоклетиан мен Константиннің (306–337) реформаларынан кейін Никополис өзі Эпир Ветусының митрополиті болды. Евсевий сондай-ақ үшінші ғасырдың бірінші жартысында Александриялық Оригеннің Никополиске барып, Ескі Ғидаттың сирек грек тіліне аудармасын тапқанын айтады. 327 жылы император Константин Моэзия епархиясын Дакия мен Македонияға бөлді. Эпир провинциялары, сонымен қатар Македония, Фессалия және Ахая провинциялары Македония епархиясының (астанасы Салоника) құрамына кірді. 343 жылы Сардика соборының актілерінде Никополис епискобы Исидор есімді адам алғаш рет есімдері айтылды. 361 жылы жаңа тағайындалған консул және ритор Клавдий Мамертин жас император Юлианға (360–363) Далмация мен Эпирдегі ауыр салықтар туралы айтқан панегирик жіберді. Ол императордың қалпына келтіру жұмыстарын құттықтады, сонымен қатар кейбір маңызды ескерткіштердің қирауына назар аударды.

The late third century was a time of troubles for the whole Empire: the city was attacked by the Goths and Heruli, but managed to avoid looting thanks to makeshift fortifications. In 268, the Goths launched a combined land sea invasion against the Roman Empire, assisted by Heruli sailors and other tribesmen. Their naval forces ravaged Byzantium and Chrysopolis, though the imperial fleet successfully counter attacked on the Propontis. Meanwhile, the land forces overran Thrace and continued into Achaea as far south as Sparta; the invading Goths and Heruli sacked Athens, crossed the isthmus, sacked and burned the lower part of Corinth, and advanced to Argos and Sparta, ravaging the countryside along the way and burning the two cities. Here imperial land and sea forces counter attacked, and the invaders wandered their way through Boeotia, Acarnania, Epirus, Macedonia, and Thrace on their way back to Moesia. In Epirus, while the inhabitants of Nicopolis made hasty repairs to fortifications and managed to avert the danger, the leaders of Corfu organised their own army, crossed over into Epirus and defeated the Goths on land. The Roman army chased the Goths and their allies and defeated them at Naissus. It seems that the city then lost much of its importance and reputation by becoming only a provincial centre. In 293, as part of Diocletian's reforms, the province of Epirus became known as Epirus Vetus (including Adrianopolis, Phoenice, Ogchismos, and Buthrotum as the most northerly major cities, and Acarnania and the islands of Corfu, Ithaca, and probably Leucas to the south). The capital was Nicopolis. Meanwhile, the territory of northern Epirus (including, Apollonia, Byllis and Amantia on its southern borders) became known as Epirus Nova, with the capital at Dyrrachium. Both provinces, along with Macedonia, Thessaly and Achaea, were included in the diocese of Moesia, which also included four provinces in the northwestern Balkans. The islands of Cephalonia, Zacynthus, and Cythera were included in the province of Achaea. Both Epirus Vetus and Epirus Nova were governed by a praeses. Writing around 300, one Arnobius of Numidia mentioned the existence of Christian communities in Achaea, Macedonia, and Epirus. In about 330, the first great recorded Church historian Eusebius of Caesarea mentions that bishops from Epirus attended the first Ecumenical Council of Nicaea in 325. This implies that bishoprics and an episcopal administrative system had been set up some time before 325. Until the time of Constantine, it is supposed that the bishopric of Nicopolis came under the jurisdiction of the metropolitan of Corinth, but with the administrative reforms under Emperor Diocletian and Constantine (306–337), Nicopolis itself became the metropolitan city of Epirus Vetus. Eusebius also mentions that Origen of Alexandria went to Nicopolis in the first half of the third century and discovered a rare Greek translation of the Old Testament. In 327, Emperor Constantine split the diocese of Moesia into Dacia and Macedonia. The two provinces of Epirus, along with the provinces of Macedonia, Thessaly, and Achaia, became part of the diocese of Macedonia (capital Thessalonica). In 343, in the Acts of the Council of Sardica, we have the first mention by name of a bishop of Nicopolis, one Isidoros. In 361, newly appointed Consul and rhetorician Claudius Mamertinus delivered a panegyric to the young Emperor Julian (360–363), mentioning heavy taxation in Dalmatia and Epirus. He emphasised the destruction of some of the most important monuments while congratulating the Emperor for his restoration work.

Христиан Никополисі

Джулианның Либаний мен Темистий бастаған империяның кең мәдени айналымына қатысқан Эпирдің белгілі бір жетекші тұлғаларымен тығыз байланыстасқандығы туралы мәліметтерге сүйене отырып, христиандық 4 ғасырдың ортасында Эпирде кеңінен таралмаған (және оның пұтқа табыну саясатының бір бөлігі ретінде Джулиан Актиан ойындарына қолдау көрсеткен), бірақ оның қайтысынан кейін аймақта кеңінен тарады. Бұл туралы 371 және 372 жылдары Валентиан шығарған заңдар, олардың жылдам таралуының кейбір жағымсыз салдарына қарамастан, куәлік етеді. 5 ғасырға дейін Эпир қалаларының епископтары туралы жазбалар жоқ, тек 343 жылы Никополь епискобынан басқа. 381 жылы Константинополь соборының, сондай-ақ 3-ші (431) және 4-ші (451) Экуменикалық соборлардың шешімдері Салоника шіркеуінің әкімшілік иерархиясында бес патриархтан кейін алтыншы орынды алғанын мойындады. Иллириядағы епископтықтар арасында Тесалоника бірінші орынды, одан кейін Коринф және Никополь иеленді. 431 жылы Эфесте өткен 3-ші Экуменикалық собордың шешімдерінде Эпир епископтары, соның ішінде Никополь митрополиті Донат (шамамен 425–432) тізімделген. Никополь епископы Аттик Халкидон соборына қатысқан. Эпир мен Иллирия епископтарының көпшілігі және басқа да өкілдер Рим епископы Селестин I (422–432) мен Александрия епископы Кириллдің Константинополь патриархы Несторийге қарсы православиелік теологиялық ұстанымын қолдады. Осы кезеңде Никополь епископы Донат Александрия епископы Кириллмен несториандыққа қатысты хат алмасып отырды. 451 жылы Халкидон соборына алты эпирот епискобы, соның ішінде Никополь епископы Аттик қатысты. Бұл епископтардың барлығы Диофизиттердің православиелік ұстанымын қолдады, оны Рим епискобы да қолдаған. 457–458 жылдары Эпир епископтары 4-ші Экуменикалық собордың заңдылығын бекіту үшін провинциялық синод өткізді. Бізде Никополь епископы Евгенийдің Рим папасы I Леоға жазған хатына қол қойған тоғыз епископтың тізімі бар. Бұл сонымен қатар епископ Диадохтың Фотокиде (шамамен 450–458) қызмет еткен кезеңі, ол киелі және шіркеу әкесі болды. Ол Теспротия деп аталатын үлкен ауданның астанасы болған ғана емес, сонымен қатар маңызды теологиялық трактаттардың авторы болды, олардың үшеуі сақталған. Диадохтың жазбаларынан Никополь мен Александрия епископтарының хат алмасып жүргенін білеміз. Диадохтың жазбаларынан теология және монахтық өмірді ұйымдастыру туралы теориялық және практикалық идеялар Шығыс Жерорта теңізінен Эпирге тарағанын көреміз. Шын мәнінде, Диадохтың бір жазбасында оның Фотокидегі монастырьдың игумені болғаны және 450-ші жылдары Эпирде кем дегенде анхореттік және кенобиттік монахтар қауымдастығы болғандығы айтылады. 460 жылдан бастап бес қабатты базиликадан басталатын алты базилика салынды. Шеберлер көптеген базиликаларды жоғары сапалы мозаикалармен безендірді, өз шеберханаларын дамытты және 550 жылдарға дейін жұмыс істеді. Олардың ықпалы Эпирдің қалған бөліктеріне және тіпті Иллирияның шығысына дейін жетті. В базиликасы Никополь базиликаларының ең үлкені болды және митрополит епископының негізгі шіркеуі болды. Бір жазуда епископ Алкисонның (491–516) В базиликасының оңтүстік қосымшасына шамамен 500 жылға дейін қосымшалар салғаны айтылған. 474 жылы император Зенон вандалдармен бейбіт келіссөздер жүргізді. Бірақ келіссөздер кезінде өздерінің позициясын нығайту үшін вандалдар Грекияның жағалауын қайтадан қиратты, оның барысында олар Никополисті басып алды және босату үшін төлем төлеуге тиіс тұтқындарды алып кетті. Август кезінде салынған Никополь қабырғалары қорғаныс мақсатында емес еді, немесе кем дегенде 474 жылы жұмыс істемеді, өйткені вандалдар қаланы қоршау құралдарымен жабдықталмаған болса керек, ал олар қабырғалы Таэнарум қаласын ала алмады. Егер бұл рас болса, онда Юстинианға тиесілі Никополь қабырғалары Август қаласының тек алтыдан бір бөлігін ғана қоршап тұрды, олар 474 жылға дейін салынбаған. Кез келген жағдайда, Никополь қабырғалары, мүмкін 480–510 жылдар кезеңінде (Дирахиум сияқты), кірпіштен, цементтен және қиыршық тастардан жасалған. Бұл шабуылдар мен тұтқынға алу Никопольдің инфрақұрылымына және оның азаматтарының психологиясына қатты әсер еткен болуы мүмкін, бұл қаланың әлеуметтік және экономикалық өміріне әсер етті. Бұл, мүмкін, қаланың халқының санын алты есеге азайтуға, солтүстік-шығыс бөлігіне, цитадель тұрған жерге шектеуге және оны қалың қабырғалармен қоршауға себеп болды. 500 жылға таяу, атап айтқанда, епископ Алкисон (491–516), император Анастасийдің монофизит саясатына қарсы болды, бес қабатты базилика В-ға қосымшалар салуды қадағалады, ол оның есімімен аталады. 515 жылға таяу үш қабатты базилика Δ, еден мозаикасының фрагменттерімен салынды. 516 жылы Ветус Эпирдің барлық сегіз епискобы синод өткізді және шейіт болған епископ Алкисонның орнына Иоаннды сайлады. Епископ Иоанн Рим папасы Гормиздасқа хатпен, олардың православиелік сеніміндегі бекемдігін растады. Синод Эпир Ветус үшін жетінші жергілікті епископтық синод болды. 551 жылы остготтар королі Тотила, Адриатиканың шығыс жағындағы византиялық әскер күшінің күшеюі туралы хабарларға жауап ретінде, Корфуға 300 кемеден тұратын флотты жіберді. Остготтар оны және жақын арадағы аралдарды тонады. Олар Додонидің ішкі жағындағы және Никополь аймағын да тонады, сондай-ақ Нарсеске жабдықты жеткізіп бара жатқан бірнеше византиялық кемелерді басып алды. 555 жылға таяу, Прокопийдің мәліметінше, император Юстиниан Никопольдің бекіністерін жаңартты, қалалардың бекіністерін жаңару және жаңа қорғаныс құрылыстарын салу жобасының бір бөлігі ретінде. Үш қабатты базилика А құрылысы басталды, едендегі мозаикалардың кең аумағында безендірілген. Епископ Думетий I В базиликасына қосымшалар (пастофория) салған, ал оңтүстік порты Магаронасқа жақын үш қабатты базилика Е салынған. 575 жылға таяу үш қабатты базилика Γ салынды және епископ Думетий II басшылығымен А базиликасы аяқталды. 587 жылы авариялар славян тайпаларымен одақтасып, Фракия, Македония және Ахаяға, соның ішінде Фессалия, Аттика, Эвбея және Пелопоннеске, сондай-ақ Ветус Эпирге шабуыл жасады, шабуыл Эвреяға жеткен, бірақ Касопе мен Никопольге жетпеген сияқты. 625 жылы Рим папасы Гонорий I Никополь митрополиті Ипатийге, епископтың Римге жетуіне кедеріс келтіретін қиын саяхат жағдайларын атап көрсеткен хат жіберді.

Based on the record of Julian's close ties with certain leading men from Epirus involved in the Empire wide cultural circuit led by Libanius and Themistius, it appears that Christianity was not widespread in Epirus in the mid 4th century (and as part of his pagan policy, Julian reactivated support of the Actian games), but after his death it spread far and wide in the region, judging from legislation issued by Valentinian in 371 and 372, trying to offset some negative effects of its rapid spread, and the fact that there is no written record of the bishops of the cities of Epirus until the 5th century, except for the bishop of Nicopolis in 343. The Acts of the Council of Constantinople in 381, as well as of the Third (431) and Fourth (451) Ecumenical Councils, recognized the see of Thessalonica as holding sixth place in the Church administrative hierarchy, after the five patriarchs. Among the sees of Illyricum, Thessalonica held the first position in the hierarchy, followed by Corinth and Nicopolis. In 431, the Acts of the Third Ecumenical Council at Ephesus list the bishops of Epirus, including metropolitan Bishop Donatus of Nicopolis (c. 425–432). Atticus Bishop of Nicopolis was an attendee at Council of Chalcedon. The majority of the bishops from Epirus and Illyricum and other representatives upheld the Orthodox theological position of the Bishop Celestine I of Rome (422–432) and Bishop Cyril of Alexandria against the Patriarch of Constantinople Nestorius. During this time, Bishop Donatus of Nicopolis maintained a correspondence with Bishop Cyril of Alexandria concerning Nestorianism. In 451, six Epirote bishops attended the Fourth Ecumenical Council at Chalcedon, including Bishop Atticus of Nicopolis. All these bishops without exception signed the Council's decisions in favor of the Orthodox position of Dyophysitism, also backed by the bishop of Rome. In 457 458 the bishops of Epirus then held a provincial synod to ratify the validity of the Fourth Ecumenical Council. We have a list of as many as nine bishops signing a letter written by Bishop Eugenius of Nicopolis to Pope Leo I of Rome. This was also the time of Bishop Diadochos of Photiki (c. 450–458), a saint and Father of the Church. Not only was he the bishop of what was the capital of a wider district called Thesprotia, he was also the author of important theological treatises, three of which are extant. In combination with the notice of the correspondence between the bishop of Nicopolis and the bishop of Alexandria mentioned previously, from the writings of Diadochos we can infer that learned texts, along with amphorae, traveled between the eastern Mediterranean and Epirus in the 5th century. Diadochos’ texts also show us that both theoretical and practical ideas about theology and the organization of monastic life also spread from the eastern Mediterranean to Epirus. In fact, a reference in one of Diadochos’ own writings suggests he was also the hegumen of a monastery in Photiki and that Epirus in the 450s at least had both anchoretic and coenobitic monastic communities. From around 460, a series of six basilicas were built, beginning with the five aisled metropolitan basilica B. Artisans decorated many of the basilicas with high quality mosaics, developing their own workshop, and operating until the 550s. Their influence extended to the rest of Epirus and perhaps further afield in eastern Illyricum. Basilica B was the largest of the Nicopolis basilicas and probably served as the metropolitan bishop's main church. An inscription informs us that Bishop Alcison (491 516) sponsored some additions to the southern annex of Basilica B, possibly around 500. In 474, Emperor Zeno initiated peace negotiations with the Vandals. But during the negotiations, in order to strengthen their position, the Vandals again devastated the coast of Greece during which they captured Nicopolis and took prisoners who had to be ransomed to secure their release. Evidently the walls of Nicopolis built in the time of Augustus were not for defensive purposes, or at least were not functioning in 474, since the Vandals took the city apparently without being equipped with siege tools, while they failed to take the walled city of Taenarum. If this is so, the walls of Nicopolis attributed to Justinian, enclosing only one sixth of the city founded by Augustus, were erected not before 474. In any case, the Nicopolis walls, probably of the 480s 510s period (like those of Dyrrachium), were made of bricks, mortar, and rubble. This raid and prisoner taking probably had a devastating effect on the infrastructure of Nicopolis and the mentality of its citizens, affecting the city's social and economic life. It is probably directly related to the reduction of the city's population to one sixth of what it had been, confining it to the north east section, the area where the citadel stood, and fortifying it with thick walls to provide better defence. Around 500, as mentioned, Bishop Alcison (491–516), an opponent of the Monophysite policy of Emperor Anastasius, supervised the addition of annexes to the five aisled metropolitan basilica B, which has taken his name. Around 515, the three aisled basilica Δ, with fragments of floor mosaics, was built. In 516, all eight bishops of Vetus Epirus held a synod and elected Ioannes as successor to the martyred Bishop Alcison. Bishop Ioannes sent a deacon, Rufinus, with a letter to Pope Hormisdas, reaffirming their steadfastness in the Orthodox faith. The synod appears to be the seventh local episcopal synod for Epirus Vetus. In 551, King Totila of the Ostrogoths, in response to reports of a Byzantine military build up in the eastern side of the Adriatic, sent a 300 strong fleet to Corfu. The Ostrogoths sacked it and nearby islands. They also sacked the area around Dodoni inland and Nicopolis, and captured several Byzantine ships on their way to bring supplies to Narses. Around 555, according to Procopius, Emperor Justinian renovated the fortifications of Nicopolis, as part of his huge program involving the renewal of city fortifications and the erection of new defences. Construction of the three aisled Basilica Α, decorated with an extensive series of extant floor mosaics. was begun. Bishop Dumetius I also made some additions (the pastophoria) to Basilica B, and the three aisled basilica Ε, near the southern harbor Magaronas, was built. Around 575, the three aisled basilica Γ was built and Basilica Α was completed under Bishop Dumetius II. In 587, the Avars allied with Slavic tribes invaded Thrace, Macedonia and Achaua, including Thessaly, Attica, Euboia, and Peloponnesos, as well as Epirus Vetus, where the invasion seems to have reached as far as Euroea, but not Cassope and Nicopolis. In 625, Pope Honorius I sent a letter to Metropolitan Hypatius of Nicopolis referring to the difficult travel conditions that prevented the bishop from reaching Rome.

Орта ғасырдан бүгінгі күнге дейін

Епирус Ветус провинциясы, астанасы Никополис қаласы болған, Юстиниан I ұйымдастырған батыс патриархатының бір бөлігі болып, тікелей папаның билігіне бағынды. Бірақ, шамамен 732 жылы, Лион Исавр императордың иконоборшылық саясатына папаның қарсылығына байланысты, оны Константинополь патриархының қарауына берді. Никополистің соңғы епископы – 787 жылғы Экумендік кеңеске қатысқан Анастасий. Одан кейін, Никополис құлдырағандықтан, митрополиттік орын Наупакт қаласына көшірілді, ол кейіннен епископтар тізімінде (Notitiae episcopatuum) осылай көрсетілді. Орта ғасырлар бойы Никополис Превеза қаласымен ығыстырылды. 1798 жылы Наполеон Превезаға орналасқан француз революциялық әскерлері ежелгі Никополистің қабірлерін және қираған жерлерін қазып, түрлі құндылықтарды тонады. Бұл құндылықтар кейіннен француздар мен олардың грек одақтастарын жеңген Әли-паша әскерлеріне түсті. Бұл аймақта болған түрлі шайқастардың соңғысы – 1912 жылғы Бірінші Балқан соғысы кезінде грек әскері басып алған шайқас, ол "Превеза шайқасы" емес, "Никополь шайқасы" деп аталды.