Кіріспе
Американдық инженер-құрылысшы (1870–1938)
Жозеф Баерманн Штраус (9 қаңтар 1870 – 16 мамыр 1938) – американдық инженер-құрылысшы, көтергіш көпірлердің дизайнын революциялаған адам. Ол Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы "Алтын қақпа" көпірінің бас инженері болды.
Өмір, бастау және өлім
Ол Огайо штатының Цинциннати қаласында неміс-иудей тегінен шыққан өнерге бейім отбасында дүниеге келген. Анасы пианист, әкесі Рафаэль Штраус – жазушы және суретші болған. 1892 жылы Цинциннати университетін азаматтық инженерия мамандығы бойынша бітірген. Ол сынып ақыны және президенті болып сайланған, сондай-ақ Сигма Альфа Эпсилон студенттік бауырластығының мүшесі болған. Штраустың көптеген хоббилері болған, олардың бірі – поэзия. Алтын қақпа көпірін құрылысы аяқталғаннан кейін, ол поэзияға деген құмарлығына оралды және ең танымал "Құдіретті міндет аяқталды" өлеңін жазды. Ол "The Redwoods" және "Sequoia" атты өлеңдердің авторы, соңғысын Калифорнияның алып секвойя ормандарына саяхаттайтын туристер әлі де сатып алады. Ол "Алтын қақпа" көпірінің құрылысы аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң Лос-Анджелесте, Калифорнияда қайтыс болды. Оның ескерткіші Сан-Франциско жағындағы көпірдің маңында орналасқан. Ол Глендейлдегі Форст-Лаун еске алу паркінде жерленген.
Ертедегі мансабы және бассейн көпірі
Штраус студенттік кезеңінде ауруханаға түсті, оның аурухана бөлмесі Джон А. Роблинг аспалы көпіріне қараған. Осы оқиға оның көпірлерге деген қызығушылығын тудырды. Цинциннати университетін бітірген соң, Штраус көпір салуға маманданған Ральф Моджески фирмасында жұмыс істеді. Сол кезде баспалдақ көпірлер қымбат темірден жасалған қарсы салмақтармен салынды. Ол темірдің орнына арзан бетон қарсы салмақтарды пайдалануды ұсынды. Оның идеялары қабылданбағандықтан ол фирмадан кетіп, Чикагодағы «Штраус баскульді көпірлер компаниясын» құрды, онда ол баспалдақ көпірлердің дизайнын революциялық түрде өзгертті.
Көпірлердің жобалары
Штраус 1926 жылы Портлендтегі Бернсайд көпірін және 1930 жылы Вашингтонның Лонгвью мен Орегонның Рейнир қалалары арасындағы Колумбия өзенінің үстіндегі Льюис және Кларк көпірін жобалады. Штраус сонымен қатар Доминион көпір компаниясымен бірге Торонтодағы Черри-стрит Штраус трюнионды баскуль көпірін (1931) салуға қатысты. 1912 жылы ол Хьюстондағы Буффало Байоудағы HB&T темір жолының айналмалы көпірін жобалады (қазір Хьюстон қаласының көлеңкесінде 69-шы тас жолының көпірінің астында жасырылған). Оның дизайны Норвегияға экспортталды, онда Скансен көпірі (1918) әлі күнге дейін күнделікті пайдаланылуда. Ол сонымен қатар Ресейдің Санкт-Петербург қаласында (бұрынғы Петроградта) Нева өзенінің үстіндегі екі жапырақты Штраустың айналмалы көпірін (Дворцовый) жобалады, ол Қысқы сарайға, бұрынғы патша резиденциясына жақын орналасқан. Бірақ Штраустың көпір дизайны Еуропаның басқа да аймақтарында көшіріліп қолданылды. Швецияда Тролльхәтте каналындағы Венерсборгтағы теміржол көпірлері мен Стокгольмдегі Данвиксброн көпірі әлі күнге дейін күнделікті пайдаланылуда. Францияның Сете қаласында Миди каналының үстінде Штраус жобалаған көпірлердің тағы бір көшірмесін табуға болады.
Алтын қақпа көпірі
Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы "Алтын қақпа" көпірінің бас инженері ретінде Штраус көптеген қиындықтарды жеңіп шықты. Ол көпір құрылысын қаржыландыру және қолдау үшін азаматтардан, сондай-ақ АҚШ әскерінен көмек табуға тиіс болды. Көпірді салу әдістерінде де жаңашылдықтар енгізілді. Ол бұрынғыдан ең ұзақ аралықты көтеруі керек еді, көпірлерде көрілмеген биіктікке жетіп, мұхиттың күштеріне қарсы тұруы қажет еді. Штраус өз бітірген оқу орны – Цинциннати университетінің қиратылған МакМикен Холлдан әкелген кірпішін бетон құю алдында оңтүстік тіреуіш құрылысына орналастырды. Штраус өзінің жұмысшыларының қауіпсіздігіне қатты мән берді. Ол құрылыс барысында "Алтын қақпа" көпірінің астына қауіпсіздік желісін орнатуды талап етті. Осы желі арқасында 19 адамның өмірі сақталды. Штраус "Алтын қақпа" көпірінің бас инженері ретінде танымал болғанымен, көпірдің құрылымдық жобасын жасаудың көп бөлігі үшін Чарльз Альтон Эллис жауапты. Бірақ Штрауспен болған даудың салдарынан Эллистің еңбегі 1937 жылы көпір ашылғанда бағаланбады. Оның еңбегін мойындау үшін 2012 жылы оңтүстік мұнараға Эллистің құрметіне арналған тақта орнатылды.