Кіріспе
G класты эсминец HMS Garland, сондай-ақ оның поляк атауы ORP Garland, 1930-жылдардың ортасында Корольдік теңіз флоты үшін салынған G класты эсминец болды. 1936–1939 жылдардағы Испания азамат соғысы кезінде кеме Испания суларында көп уақыт өткізді, Ұлыбритания мен Францияның екі тарапқа да қару блокадасын сақтады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай, кеме өзінің тереңдік бомбаларының мерзімінен бұрын жарылуынан ауыр зақым алды және жарты жылдан астам жөндеу қажет болды. 1940 жылдың мамырында «Гарланд» Польша теңіз флотына берілді. Кейін кеме Жерорта теңіз флотына қосылды және қыркүйекте Батыс жақтардағы командаға эскорт міндеттерін атқарғанға дейін конвойлерді сүйемелдеді. 1941 жылдың қыркүйегінде «Гальберд» операциясы барысында Гибралтардан Мальтаға конвойді сүйемелдеді, ал 1942 жылдың мамырында Исландиядан Мурманскқа PQ 16 конвойын сүйемелдеді. Осы операция кезінде неміс бомбалаушысынан шамалы қашықтықта жарылыс болғандықтан, кеме ауыр зақым алды және үш ай жөндеу жұмыстары қажет болды. Содан кейін «Гарланд» 1943 жылдың желтоқсанына дейін Солтүстік Атлантикадағы Mid Ocean Escort Force құрамында болды, содан кейін ол Батыс Африка жағалауында конвойлерді сүйемелдеу үшін Сьерра-Леонедегі Фритаунға ауыстырылды. 1944 жылдың сәуір айында кеме қайтадан Жерорта теңіз флотына жіберілді, онда конвойлерді сүйемелдеді. 1945 жылдың наурызына дейін созылған ұзақ жөндеу үшін Ұлыбританияға оралғанға дейін қыркүйек айында бір неміс суасты қайығын батырды. «Гарланд» кейін Батыс жақтардағы командаға тағайындалды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін мамыр айында Бельгия мен Нидерландының жағалау қалаларына шұғыл көмек жіберді. 1946 жылдың шілдесінде кеме Польша теңіз флотынан қайтарылып алынды. Бірнеше айдан кейін кеме мектеп кемесі ретінде пайдалану үшін Нидерланд Корольдік теңіз флотына сатылды. 1948 жылы «Гарланд» суастына қарсы жаттығу кемесі ретінде қайта жабдықталды және 1950 жылы «Марникс» деп аталды. 1952 жылы фрегат ретінде жіктеліп, 1964 жылға дейін қызметтен шығарылмай, кейін мақұлданып жойылды.
HMS Garland, also known by her Polish designation ORP Garland, was a G class destroyer built for the Royal Navy in the mid 1930s. During the Spanish Civil War of 1936–1939 the ship spent considerable time in Spanish waters, enforcing the arms blockade imposed by Britain and France on both sides of the conflict. Shortly after World War II began, she was badly damaged by the premature explosion of her own depth charges and required over six months of repairs. Before these were completed, Garland was loaned to the Polish Navy in May 1940. The ship was assigned to the Mediterranean Fleet afterwards and escorted convoys there before being assigned to the Western Approaches Command in September for escort duties. She escorted a convoy from Gibraltar to Malta during Operation Halberd in September 1941 and escorted Convoy PQ 16 from Iceland to Murmansk in May 1942. She was badly damaged by a near miss from a German bomber during that operation and required three months of repairs. Garland was then assigned to the Mid Ocean Escort Force in the North Atlantic until December 1943, when she was transferred to Freetown, Sierra Leone, to escort convoys off West Africa. In April 1944, the ship was transferred to back to the Mediterranean Fleet where she escorted convoys. She sank one German submarine in September before returning to the UK for a lengthy refit that lasted until March 1945. Garland was then assigned to the Western Approaches Command, but carried emergency supplies to coastal towns in Belgium and the Netherlands immediately after the war ended in May. She was paid off and reclaimed from the Polish Navy in July 1946. A few months later, the ship was sold to the Royal Netherlands Navy for use as a school ship. Garland was refitted as an anti submarine training ship in 1948 and renamed Marnix in 1950. Reclassified as a frigate in 1952, the ship was not decommissioned until 1964 and scrapped afterwards.
Сипаттама
Гирланд стандартты жүктемеде және терең жүктемеде орын ауыстырды. Кеменің жалпы ұзындығы 323 фут (98 метр), ені 33 фут (10 метр) және сусымасы 12 фут (4 метр) болды. Ол Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, екі валды айдады, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы бу болды. Турбиналарға бу үш Admiralty 3 барабанды қазаннан берілді. Гарланд кемесі жанармай майының максималды мөлшерін алып жүрді, бұл оған жылдамдығында қамтамасыз етті. Кеменің экипажы бейбіт уақытта 137 офицер мен матростан, ал соғыс уақытында 146 адамнан тұрды. Кемеде төрт 45 калибрлі 4,7 дюймдік Mk IX зеңбірегі орнатылған, олардың ұялары алдыңғы жағынан артқа қарай "А", "Б", "Х" және "Y" деп белгіленген. Әуе шабуылынан қорғану үшін Гарландта 0,5 дюймдік Vickers Mk III пулеметін орнату үшін екі төрттік Mark I ұясы болды. Ол 21 дюймдік торпедаларға арналған су үстіндегі төрттік торпеда түтіктерімен жабдықталған. 1940 жылдың ортасына қарай, бұл көрсеткіш 44 тереңдік зарядтарына дейін артты.
Соғыс кезіндегі өзгерістер
Гарлендс класының көптеген кемелері 1940 жылы Дюнкерктен эвакуацияланғаннан кейін артқы торпеда түтіктерін 12 фунттық зениттік пулеметпен ауыстырды, бірақ бұл өзгеріс нақты қашан жасалғаны белгісіз. 1942 жылға қарай кеменің жақын қашықтықтағы зениттік қарулары екі 20 мм Оерликон пулеметімен және кеме көпірінің қанаттарындағы тағы бір жұп пулеметпен күшейтілді. Тереңдік зарядтарын көбейту үшін 'Y' пулеметі де алынып тасталды. .50 калибрлі пулеметтер кейінірек Оерликонмен алмастырылды. 1942 жылдан кейін кемедегі басқару мұнарасы мен көпірдің үстіндегі арақашықтық өлшегіш 271 типті нысананы көрсету радиолокаторымен ауыстырылды, ал 'B' пушкасы "Хеджхог" суастына қарсы минометпен алмастырылды. Соғыстың ортасында 286 типті қысқа қашықтықтағы беттік іздеу радиолокаторы да орнатылған болуы мүмкін. Кемеге сонымен қатар HF/DF радио бағыттап табу құрылғысы бағана тәрізді мачтаға орнатылды.
ГАРЛЕНД, 1936-1940 жылдар
1934 жылғы 5 наурызда "Фэрфилд" кеме құрылысы және инженерлік компаниясынан тапсырыс алған "Гарланд" 1934 жылғы 22 тамызда Шотландияның Гован қаласында салынды. Ол 1935 жылғы 24 қазанда суға жіберілді және 1936 жылғы 3 наурызда құрылысы аяқталды. Қару-жарақ сияқты мемлекеттік жабдықтарды қоспағанда, кеменің құны 250 664 фунт стерлингті құрады. Комиссияға өткен соң ол Жерорта теңізі флотының 1-ші эсминецтер бригадасына бекітілді. "Гарланд" Испания азамат соғысының басында Барселонадан және басқа испандық портерлерден британдық және шетелдік азаматтарды эвакуациялауға қатысты, сондай-ақ 1937 және 1938 жылдары араласпау комитетінің бұйрықтарын сақтап, испандық суларда патрульдеді. Кеме 1937 жылғы 24 мамыр мен 5 шілде және 1938 жылғы 31 мамыр мен 28 шілде аралығында Ширнессте күрделі жөндеуден өтті, оның барысында төмен қысымды турбиналары жөнделді. "Гарланд" 1939 жылғы шілдеде Кипр жағалауында күзетте болды.
ОРП Гарланд, 1940-1946 жылдар
1940 жылдың маусым айының соңында кеме Грекияға және одан қайтатын конвойды сүйемелдеді. Операция Hats кезінде, 31 тамызда Гарланд Мальтаға конвойды сүйемелдеп бара жатқанда итальяндық ұшақтардан жеңіл зақым алды. Қыркүйек айының ортасында Батыс жағалаулар командасына ауыстырылып, 10-шы эскорт тобына бекітілді. 13 қарашада Гарланд шайқас кемесін сүйемелдеп келе жатқанда дауылдан ауыр зақым көрді және жөндеу жұмыстары бір айдан астам уақытқа созылды. Дауыл кезінде екі матрос теңізге кетіп қалды. 1941 жылдың қаңтар айының басында кемеге жаңа ASDIC жүйесі орнатылды. Сәуір айында 14-ші эскорт тобына ауыстырылып, шілде айында Шпицбергенге одақтас әскерін тасымалдау кезінде қысқа мерзімге Үйдегі флотқа қосылып, бір танкерді сүйемелдеді. Қайтып келгеннен кейін Гарланд Солтүстік Атлантикадағы эскорт міндеттерін орындау үшін B3 эскорт тобына тағайындалды. 21 қыркүйекке дейін аяқталмаған күрделі жөндеу жұмыстары үшін. Гарланд 8-ші қолдау тобына тағайындалды және Португалия қыркүйек айының соңында рұқсат бергеннен кейін Азор аралдарына одақтас әскерін тасымалдаған бірнеше шағын конвойды сүйемелдеді, онда олар әуе базаларын салуға тиіс болды. 1944 жылдың қарашасынан сәуір айына дейін кеме Фритаунда орналасқан. Мамыр айында ол Жерорта теңізінің 14-ші эсминец флотилиясына тағайындалды, онда ол конвойларды сүйемелдеді және Эгей теңізінде одақтастардың операцияларын қолдады. 19 қыркүйекте, екі басқа британдық эсминецтермен бірге, Санториниден тыс жерде U 407 суасты қайығын батырды. Келесі айда Гарланд Германия Грекиядан шыққаннан кейін одақтастардың Грекияны азат етуіне көмектесті. 20 қарашада кеме Ұлыбританияға Девонпорттағы ұзақ жөндеу жұмыстарын бастау үшін аттанды, ол 1945 жылдың 31 наурызына дейін жалғасты. Ол Батыс жағалаулар командасындағы 8-ші эсминец флотилиясына тағайындалды, бірақ май айында соғыс аяқталғанда жаңадан жұмыс істеуді аяқтады. Содан кейін кеме Бельгия мен Нидерландыға шұғыл көмек жіберді. 1945 жылдың соңында Гарланд тұтқынға алынған неміс суасты қайықтарын батыру операциясы Deadlight-қа қатысты. 1946 жылдың басында кеме Норвегия суларында патрульдік қызмет атқарды, содан кейін маусым айына дейін Роситтегі поляк эскадрильясына тағайындалды. Шілде айының соңында оған қарызды өтеу және қызметтен босату туралы бұйрық берілді. Кеме тамыз айының соңында қарусыздандырылды, содан кейін C санаттағы резервке жіберілді. 1950 жылдың 16 қаңтарында кеме HNLMS Marnix деп аталды және келесі наурыз айында оңтүстік британдық порттарға барды. 1952 жылы Marnix фрегат ретінде қайта жіктелді және 1955–1956 жылдары күрделі жөндеуден өтті. 1964 жылдың 31 қаңтарында қызметтен босатылды және кейін мақұлданып, жаратылды.