Кіріспе

Г класты эсминец HMS Gipsy – 1930 жылдары Корольдік теңіз күштері үшін салынған Г класты эсминец. Ол соғысқа дейінгі кезеңнің көп бөлігін Жерорта теңіз флоты құрамында өткізді. Кеме екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай, жергілікті суларда кемелерді қадағалау үшін Британ аралдарына ауыстырылды. Келуіне бір айдан аспай, ол Харвичтің жанында минаға шағылысып, 30 экипаж мүшесімен бірге батып кетті. Оның құрылысы құтқарылып, соғыс жылдарында жайлап бөлшектелді.

Сипаттама

"Жипси" кемесі стандартты жүктемеде және терең жүктемеде суға батты. Кеменің жалпы ұзындығы 323 фут (98 метр), ені 33 фут (10 метр) және сусымасы 12 фут (4 метр) болды. Ол Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, екі валды айналдырды, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы болды. Турбиналарға бу үш Admiralty 3 барабанды су түтік қазандықтарымен берілді. "Жипси" кемесі отын майының максималды мөлшерін алып жүрді, бұл оған жылдамдығында қамтамасыз етті. Кеменің экипажы бейбіт уақытта 137 офицер мен матростан тұрды. Кемеде төрт 45 калибрлі 4,7 дюймдік (120 мм) Mark IX зеңбірегі жеке орнатуларда орналасқан. Әуе шабуылынан қорғану үшін "Жипси" кемесінде 0,5 дюймдік Vickers Mark III пулеметтеріне арналған екі төрттік Mark I орнатулары болды. Ол сондай-ақ екі су үсті торпедалық құбырлармен жабдықталған, олар торпеда тасыды.

Құрылыс және мансап

Гипси 1934 жылдың 4 қыркүйегінде Шотландияның Гован қаласындағы Fairfield Shipbuilding and Engineering Company компаниясымен салынды. Қару-жарақ сияқты үкіметтен берілген жабдықтарды есептемегенде, кеменің құны 250 364 фунт стерлингті құрады. Комиссияға өткеннен кейін қысқа мерзімге 20-шы эсминецтер флотилиясына бекітілгеннен басқа, Гипси соғысқа дейінгі кезеңде Жерорта теңізі флотилиясының 1-ші эсминецтер флотилиясында болды. 1936 жылдың шілдесінде Испанияда азаматтық соғыс басталғанда, Жерорта теңізі флотилиясының кемелері британ азаматтарын, содан кейін басқа шетел азаматтарын Испанияның Жерорта теңізі портынан эвакуациялау үшін пайдаланылды, ал үй флоты Испанияның солтүстік жағалауында жұмыс істеді. Гипси Барселона аймағына эвакуацияға көмектесу үшін жөнелтілді. Барлығы, Корольдік теңіз күштері 1936 жылдың шілде-тамыз айларында Испания порттарынан 6000-ға жуық босқынды (оның ішінде 2000-ға жуығы британдықтар) эвакуациялады. Гипси 1938 жылдың 2 маусымы мен 30 шілдесі аралығында Девонпорт кемежайында жөнделді. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Гипси Александрияда орналасқан 1-ші эсминецтер флотилиясымен бірге Шығыс Жерорта теңізінде патрульдеу және контрабанданы бақылау үшін жөнелтілді. Гипси және оның бүкіл флотилиясы қазан айында Плимуттегі Батыс жақтарға бағытталған командалық құрамына ауыстырылды. 12 қарашада ол Харвичке бағытталған кезінде өзінің бауырласымен соқтығысты, және оның 22-ші эсминецтер флотилиясымен жаңа міндеті болды, бірақ ол аз ғана зақымдалды. Кеме 21 қарашада Харвич портынан үш неміс авиаторын құтқарып, оларды әскерге тапсыру үшін портқа оралды. Сол күні кешке қарай Гипси Солтүстік теңізде мина қоюда күдіктелген U-көшбасшыларын іздеу үшін эсминецтермен бірге шықты. Порттың жанында ол екі сағат бұрын екі неміс дирижаблімен тасталған екі магниттік минаның бірін іске қосты, және жартылай сынғандай, терең су арнасының жиегінде батып кетті. Оның экипажының 31 мүшесі, оның ішінде капитан, лейтенант-коммандер Кросли қаза тапты немесе қаза болды, 115 адам басқа эсминецтермен және порттық қайықтармен құтқарылды. Тергеу көрсеткендей, порттың қорғаныс құрылғылары дайындыққа келгеніне қарамастан (Ұлыбритания Ұлттық мұрағаты 248-ші ауыр АА батареясының соғыс күнделігі WO 166/2529) және тіпті дирижабльдерді көріп, олардың миналарын анықтағанына қарамастан, олардың хабарламалары дұрыс болмаған. Гарвич адмиралы эсминецтерге миналар құлаған жерге қарама-қарсы каналдың жағына жақындауды бұйырғанмен, ол неге және кемелердің қандай да бір қауіпте екенін түсіндірмеді. Көпірдегілерден басқа, Гипси экипажы ешқандай қауіпті сезінбеді, сондықтан кейбіреулері палубаның астында ұйықтап қалды, ал құтқару шөлмектерін дайындау үшін ешқандай жоспар жасалмады. (көздер—Адмиралтействоның тергеу комитетінің хаттамалары мен есебі—Ұлыбритания Ұлттық мұрағаты ADM 1/22793, Кит пен Боадицеяның журналдары ADM 53/109431 және 107799; капитан Р.Д.Франкспен, Гипсидің 1-орынбасарымен және оның "Highlight" Харвич қоғамы журналындағы мақаласымен хат алмасу). Осы ескертудің жоқтығы және сонымен қатар жергілікті қорғаныстың неміс дирижабльдеріне оқ атпауы туралы сол кезде және кейіннен даулар болды (Нор командасының соғыс күнделігі ADM 199/375; 6-шы әуе шабуылына қарсы дивизияның соғыс күнделігі WO 166/2168l капитан Р. Д. Франкс; Басты бет). Олардың атыс жасамауының себебі - армияның әуе шабуылына қарсы командасының белгісіз ұшақтарға шабуыл жасалмауы керек деген бұйрығы екендігі анықталды, бірақ қорғаушылар сол кезде олардың ұлтын, тіпті типін танып, миналарын көрді. (ADM 1/22793, 515-ші жағалау артиллерия полкінің соғыс күнделігі WO 166/1718). Ыдырау теңіз түбінде тік күйде қалды, тек көпір мен алдыңғы зеңбірек тасқын су кезінде көрінетін. Ыдыраудың екі бөлігін тек кеме ортасындағы бүкіл қаптамалар біріктіріп ұстады, және олар батып кеткеннен кейін жақын арада құтқару жұмыстары басталғанда жарылғыш заттармен кесілді. Екі жартысы понтонмен көтеріліп, кейіннен бөлек жарылды. 1940 жылдың маусымы мен 1944 жылдың ақпаны аралығында темір емес металлдың және темір металлдың бір бөлігі қалпына келтірілді.