Кіріспе
Алтай өлкесіндегі қала, Ресей. Батыс Сібірдің оңтүстігінде, Об өзенінің сол жағасында орналасқан Барнаул – Сібірдің маңызды көлік, өнеркәсіп, мәдени, медициналық және білім беру орталығы. Барнаулды бай Демидовтар отбасы құрған, олар мыс және күміс өндірісін дамытуды жоспарлаған, және зауыттар мемлекетке өткеннен кейін де бұл өндіріс жалғасты. Барнаул Ресейде күміс өндірісінің ірі орталығына айналды. Барнаул 1771 жылы қала мәртебесін алды.
Located in the south of western Siberia on the left bank of the Ob River, Barnaul is a major transport, industrial, cultural, medical and educational hub of Siberia. Barnaul was founded by the wealthy Demidov family, who intended to develop the production of copper and silver, which continued after the factories were taken over by the Crown. Barnaul became a major centre of silver production in Russia. Barnaul was granted city status in 1771.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Барнаул – крайдың әкімшілік орталығы. Әкімшілік-аумақтық бөлініс шеңберінде, ол Южный кентімен және жиырма төрт ауылдық елді мекенмен бірге Барнаулдың крайлық маңызы бар қаласы құрамына кіреді – аудандармен тең статусқа ие әкімшілік бірлік. Муниципалдық бөлініс ретінде Барнаулдың крайлық маңызы бар қаласы Барнаул қалалық округі болып табылады.
География
Барнаул Батыс Сібір жазығының орманды дала аймағында, Обь өзенінің сол жағалауында, Барнаулка өзенімен қосылатын жерде орналасқан. Оңтүстікке қарай Қазақстанмен шекара жатыр, бұл Барнаулды Алтай тауларына ең жақын ірі қала етеді. Қала сонымен қатар Ресей мен Моңғолия және Қытаймен шекараға салыстырмалы түрде жақын орналасқан.
Ежелгі тарих
Қаланың төңірегіндегі аймақ жүздеген мыңдаған жылдар бойы қазіргі адамдар, неандертальдықтар және денисовтықтармен мекенделген. Олар көлік және балық аулауға қолайлы өзендердің қосылатын жеріне қоныстанды. Б.з.д. мыңжылдықтарының соңында бұл жер скифтер мен түркі халықтарының ірі орталығы болды.
Ресей империясы
Барнаулдың ресми түрде құрылған күні 1730 жыл деп саналады, бірақ оның алғашқы айрылысы 1724 жылға дейін жетеді. 1771 жылы қала мәртебесі берілді. Алтайдың минералға толы тауларына жақындығы мен маңызды өзенде орналасқандығы себепті, қаланы бай Демидовтар отбасы құрған. 1914 жылы Барнаулда Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресейдегі ең ірі сарбаздарды жинауға қарсы көтеріліс болды. Соқтығыстарда 100-ден астам адам қаза тапты. Мария Степановна (Зудилова) (1912–1996) осы қалада дүниеге келіп, балалық шағын өткізген. Кейін ол американдық актрисалар Натали Вуд (Наталья Захаренко) мен Лана Вуд (Лана Гурдин) анасы болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыста Совет Одағы қолданған жеңіл қару-жарақтардың жартысынан астамы Барнаулда жасалған деп саналады.
Экономика
Барнаул – Батыс Сібірдің маңызды өнеркәсіптік орталығы. Қалада 100-ден астам өнеркәсіптік кәсіпорын бар, оларда шамамен 120 000 адам жұмыс істейді. Басты салалар: дизель және көміртек өңдеу, сондай-ақ ауыр машиналар, шиналар, жиһаз және аяқ киім өндірісі. Кіші қару-жарақ оқ-дәрілерін ірі өндіруші – Барнаул картридж зауыты қалада орналасқан.
Көлік
Барнаул Оңтүстік Сібір, Түркі-Сібір және Омбы-Барнаул теміржол желілерінде орналасқан. Барнаулда автобустар, микроавтобустар, троллейбустар, трамвайлар және таксилерден тұратын қоғамдық көлік жүйесі бар. Қалааралық автобус маршруттары Новосибирск, Томск, Красноярск, Бийск, Рубцовск және басқа қалаларға қатынайды. Сонымен қатар, Қазақстанның Өскемен және Павлодар қалаларына да автобус маршруттары бар. Барнаул халықаралық әуежайы қала орталығынан батысқа қарай 16 шақырым қашықтықта орналасқан. Оны Aeroflot, S7, Nordwind, Iraero және Ural Airlines сияқты әуе компаниялары қамтамасыз етеді. Мәскеу, Новосибирск, Санкт-Петербург, Сургут және тағы да басқа қалаларға үздіксіз рейстер бар.
Климат
Барнаулдың (Köppen Dfb) ылғалды континенталды климаты Сібір даласының оңтүстік шетіндегі географиялық орнымен анықталады: қаңтар айында орташа температурасы төмендеп, ұзақ қысқа ұшырайды, бірақ шілде айындағы орташа температурасы ыстық, қысқа жазғы маусымды қамтиды. Температура ең төменгі шектен ең жоғары шекке дейін кең ауқымда өзгеруі мүмкін, қыста нөлден төмен, ал жазда нөлден жоғары. Климат салыстырмалы түрде құрғақ. Аудандағы орташа жауын-шашын мөлшері жылына, оның 75% жылы мезгілде жауады. Бұл суық температураға қарамастан, қардың қалыңдығы орташа деңгейде болуы мүмкін дегенді білдіреді.