Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік флоттың жойғышы HMS Jaguar – Корольдік флоттың J класты жойғыш кемесі. 1939 жылдың қыркүйегінде қолданысқа енгізілген ол, келесі жылы Дюнкерк эвакуациясында болды, сол кезде Jaguar нысанаға алынып, бомба шабуылынан зақымданды. Кейін Жерорта теңізінде қызмет етіп, бірнеше шайқасқа қатысты. 1942 жылдың 26 наурызында Мысыр жағалауында торпедалық шабуылға ұшырап, батып кетті.
Destroyer of the Royal Navy
HMS Jaguar was a J class destroyer of the Royal Navy. Commissioned in September 1939, she was present at the Dunkirk evacuation the following year, during which Jaguar was damaged by dive bombers. She later served in the Mediterranean and was involved in several actions there. She was torpedoed off the coast of Egypt on 26 March 1942 and sunk.
Құрылыс
J класының сегіз кемесі 1937 жылғы 25 наурызда тапсырыс берілді, ал «Ягуар» кемесі 1937 жылғы 25 қарашада Деннидің Думбартон кеме құрылыс шебінде салынды. Ол 1938 жылғы 22 қарашада суға түсіріліп, 1939 жылғы 12 қыркүйекте қолдануға берілді. «Ягуар» кемесінің ұзындығы перпендикулярлар арасында 339 фут (103 м), ал жалпы ұзындығы 356 фут (109 м), ені 35 фут (11 м) және сусыны 9 фут (3 м) болды. Көтерілуі стандартты және толық жүктемемен есептелді. Екі «Адмиралтейти» үш барабанды қазандығы буды Парсонсқа екі Парсонс бір редукциялық бу турбинасына жіберді, олардың қуаты болды. Бұл сынақ жүргізілгендегі көтерілуде жобалық жылдамдығы және толық жүктемеде болды. «Ягуар» кемесінің негізгі қару-жарағы алты 4,7 дюймдік QF Mark XII зеңбірегінен, үш екі зеңбіректік орналымда – екеуі алдыңғы жағында және біреуі артқы жағында құралды. Бұл зеңбіректерді тек 40 градусқа дейін көтеруге болады, сондықтан олардың әуе шабуылына қарсы қолданылуы шектеулі болды, ал артқы орналым кеме құрылысының үстінен алға қарай оқ ату үшін орналастырылды, бірақ оның тікелей артқа оқ ату мүмкіндігі болмады. Ұшаққа қарсы жақын қашықтықтағы қарулану төрт түтіклі 2 фунттық «пом-пом» зеңбірегінен және екі төрттік орналымдағы сегіз .50 калибрлі пулеметтен тұрды, ал торпедалық қарулану екі бес түтікке орналасқан он торпедадан тұрды.
The eight ships of the J class were ordered on 25 March 1937, and Jaguar was laid down at the Dumbarton shipyard of Denny on 25 November 1937. She was launched on 22 November 1938 and commissioned on 12 September 1939. Jaguar was 339 feet (103 m) long between perpendiculars and 356 feet (109 m) overall, with a beam of 35 feet (11 m) and a draught of 9 feet (3 m). Displacement was standard and deep load. Two Admiralty three drum boilers fed steam at and to Parsons to two sets of Parsons single reduction geared steam turbines, rated at This gave a design speed of at trials displacement and at full load. As completed, Jaguar had a main gun armament of six QF Mark XII guns in three twin mountings, two forward and one aft. These guns could only elevate to an angle of 40 degrees, and so were of limited use in the anti aircraft role, while the aft mount was arranged so that it could fire forwards over the ship's superstructure to maximise the forward firing firepower, but was therefore incapable of firing directly aft. A short range anti aircraft armament of a four barrelled 2 pounder "pom pom" anti aircraft mount and eight .50 in machine guns in two quadruple mounts was fitted, while torpedo armament consisted of ten torpedo tubes in two quintuple mounts.
Үй сулары
"Ягуар" 7-ші эсминец флотилиясына қосылды, ол Гримсбиде орналасқан. 11 қазанда кеме Форт теңізінде жағаға тіреліп, қараша айына дейін жөндеуден өтті. 1940 жылдың 15 наурызынан 1 мамырына дейін Каледон кеме құрылысы және инженерлік компаниясының Данди кемежайында қайта жабдықтау жұмыстары жүргізілді, ағыстар жойылды және жанармай бактерілері өзгертілді. 1940 жылдың 20 мамырында "Ягуар", бауырлас кемелермен және "корвет" кемесімен бірге Ұлыбритания мен Боркум арасындағы теңіз асты телеграф кабельдерін кесіп жатқан әскери траулерлерді сүйемелдеді. 1940 жылдың 26 мамырында Корольдік теңіз күштері Дюнкерк пен айналасындағы аймақта қоршалып қалған британдық әскерлерді құтқару үшін "Динамо" операциясын бастады. 27 мамырда "Ягуар", "Джавелин" және "Керемет" кемелерімен бірге эвакуациялау операцияларын Солтүстіктен бақылауға жіберілді. 28 мамырда "Ягуар" және басқа эсминецтер "Ягуар" батып кеткеннен аман қалғандарды құтқарып, 29 мамыр күні таңертең Дувердегі Брей құмдарының жағалауынан 370 сарбазды алып шықты. Сол күні кешке оған Дюнкерк портынан әскерлерді алып кетуге бұйрық берілді. "Ягуар", "Гренада" және Дюнкеркке шамамен түскі уақытта келген неміс нығыздау бомбалаушыларының шабуылына ұшырады, "Галлант" жақын жерде жарылғаннан зақымданып, кері қайтуға мәжбүр болды. "Ягуар" мен "Гренада" Дюнкерктегі шығыс айлақта қатар тұрды. Ол порттан шамамен 15:50-де кетер алдында 1000-ға жуық сарбазды кемеге отырғызды, содан кейін нығыздау бомбалаушыларының шабуылына ұшырады және төрт бомбадан қашып қалды, олар бу құбырын кесіп, қозғалтқыштарын тоқтатты және рульдік басқаруды жойды. "Рика" кемесімен бірге "Ягуар" әскерлерін алып шыққан эсминецке сүйретілді. Сол күні "Ягуар" қуатты қалпына келтіріп, өз күшімен Дуверге оралды. "Ягуар" жөндеуге Хэмберге жіберілді және 23 маусымда қайтадан қызметке кірісті. 1940 жылдың қазан айында Портсмутқа ауыстырылды. 14 қазаннан 1 қарашаға дейін "Ягуар" "Девонпортта" қайта жабдықтаудан өтті, дегауссинг катушкалары орнатылды. 10 қаңтарда таңертең итальяндық торпедалық кемелер "Цирце" және "Вега" конвойға шабуыл жасап, жеті торпеда ұшырды, олардың барлығы өтпеді. Крейсер мен эскорттағы эсминецтердің атысы "Веганы" тез арада істен шығарды, ал "Ягуар" "Вегаға" жақын араға келді және оны атыспен жауып, эсминец "Веганы" торпедамен батырғанша торпеда қайығын өртеп жіберді. "Ягуар" қақтығыс кезінде 88 4,7 дюймдік және 6 4 дюймдік оқтар атты. Операция аяқталғаннан кейін "Ягуар" Жерорта теңізінің 14-ші эсминец флотилиясына қосылды. Сол наурыз айында ол Матапан тудырғышы шайқасында D күшінің құрамында теңізде болды. 23 сәуірде "Ягуар" және оның бауырлары Мальтадан Италиядан Триполиге бара жатқан итальяндық конвойды тосқауылауға аттанды. Төрт эсминец итальяндық қарулы моторлы кемені Лампедузаның оңтүстігінде батырып жіберді, бірақ конвой британдық кемелерді іздеуден жалтарды. 1941 жылдың маусым айында Ұлыбритания Виши француз Сириясы мен Ливанға шабуыл жасады. 23 маусымда "Ягуар", "HMNZS Leander" крейсерлері, эсминецтер және "Nizam" француз эсминці "Guépard" кемесімен соқтығысты, ол бір рет соққыға ұшырады, бірақ қашуға үлкерді. Сириядағы кампания аяқталғаннан кейін "Ягуар" Александриядан шығып, Тобрукқа жеткізілген жүк конвойларын сүйемелдеу және Ливия жағалауында жағалық бомбалау сияқты міндеттерді орындады. 1941 жылдың 1 желтоқсанында "Джервис" кемесінің қаруларын тазалап тұрғанда, одан шыққан 4,7 дюймдік снаряд "Ягуардың" көпіріне тиді. Екі адам қаза тапты, оның ішінде "Ягуар" командасының командирі де бар. "Ягуар" 1942 жылдың 7-8 қаңтарында МФ 2 конвойын Мальтаға алып кіруге көмектесті. Сол айдың соңында Мальтадан шығып, 13-16 маусымда Мальтаға бағытталған үш кемелі "МВ-9" конвойын сүйемелдеді, бірақ екі сауда кемесі батып, үшіншісі зақымданып, Тобрукқа кіруге мәжбүр болды. 1942 жылдың 26 наурызында "Ягуар" және грек эсминшісі "Василисса Ольга" "РФА Славол" танкерін сүйемелдеп бара жатқанда, "Славол" неміс субмаринасы U 652 торпедамен ұрылып, өртке түсті. "Ягуар" "Славолға" жақындап, мұнай құятын кеме экипажын құтқаруға көмектесті, бірақ оны U 652 кемесі тағы екі торпедамен шақты. "Ягуар" үш бөлікке бөлініп, Мысырдың Сиди-Баррани қаласының жанында батты. Кемеде 3 офицер мен 190 адам қаза тапты, оның ішінде сол кезде бейтарап болған Ирландия Республикасынан екі адам да болды. 8 офицер мен 45 экипаж мүшелерін Оңтүстік Африканың "Кло" әскери-теңіз кемесі құтқарып алды.
On commissioning, Jaguar joined the 7th Destroyer Flotilla based at Grimsby, operating off Britain's east coast. On 11 October, the ship ran aground in the Firth of Forth and was under repair until November. She was refitted at the Caledon Shipbuilding & Engineering Company's Dundee yard from 15 March 1940 to 1 May that year, with leaks being rectified and her fuel tanks modified. On 20 May 1940, Jaguar, along with sister ships and and the corvette , escorted Naval trawlers as they cut the undersea telegraph cables between the UK and Borkum. On 26 May 1940, the Royal Navy set Operation Dynamo in motion, to rescue trapped British troops from Dunkirk and the surrounding area. On 27 May, Jaguar, together with Javelin and , was deployed to screen the evacuation operations from the North. On 28 May, Jaguar and other destroyers rescued survivors from the sinking of Jaguar landed 370 troops picked up from the beaches of Bray Dunes at Dover early on 29 May. Later that day she was ordered to embark troops from Dunkirk harbour. Jaguar, Grenade and were attacked by German dive bombers as they arrived at Dunkirk at about noon, with Gallant damaged by a near miss and forced to turn back. Jaguar and Grenade berthed side by side on the East Pier at Dunkirk. She embarked about 1000 troops before leaving the harbour at about 15:50 hr, when she was attacked by dive bombers and near missed by four bombs, which severed a steam pipe, which disabled her engines and knocking out her steering. She was towed clear of a wreck by the destroyer , which along with the coaster Rika, took off Jaguars troops. Later that day, Jaguar managed to restore power and returned to Dover under her own steam. Jaguar was sent to the Humber for repair, returning to service on 23 June. In October 1940 she was transferred to Portsmouth, From 14 October to 1 November, Jaguar was refitted at Devonport, being fitted with degaussing coils. At dawn on 10 January, the Italian torpedo boats Italian torpedo boat Circe and Italian torpedo boat Vega attacked the convoy, launching seven torpedoes, all of which missed. Gunfire from the cruiser and the destroyers of the escort soon disabled Vega, and Jaguar closed to within of Vega and raked her with gunfire, setting the torpedo boat ablaze before the destroyer sank Vega with a torpedo. Jaguar fired 88 4.7 inch rounds and six 4 inch rounds during the engagement. When the operation was complete Jaguar joined the 14th Destroyer Flotilla of the Mediterranean Fleet. That March she was at sea as part of Force D during the Battle of Cape Matapan. On 23 April, Jaguar together with sister ships , and set out from Malta to intercept an Italian convoy on the way from Italy to Tripoli. The four destroyers engaged and sunk the Italian armed motor ship south of Lampedusa, but the convoy avoided the searching British ships. In June 1941, Britain launched an invasion of Vichy French Syria and Lebanon, and on 23 June, Jaguar, together with the cruisers HMNZS Leander, and the destroyers and HMAS Nizam, clashed with the French destroyer Guépard, which was hit once but managed to escape. After the end of the Syrian campaign, Jaguar operated out of Alexandria, duties including escorting supply convoys to besieged Tobruk, and shore bombardment duties off the coast of Libya. On 1 December 1941, her bridge was hit by a single 4.7 in shell accidentally fired by Jervis while the latter destroyer guns were being cleaned. Two men were killed, including Jaguars commanding officer. Jaguar helped to escort convoy MF 2 into Malta on 7–8 January 1942. She left Malta later that month, and from 13 to 16 June escorted the Malta bound three ship Convoy MW 9, but two of the merchant ships were sunk and the third damaged and forced to put into Tobruk. On 26 March 1942 Jaguar and the Greek destroyer Vasilissa Olga were escorting the tanker RFA Slavol when Slavol was torpedoed by the German submarine U 652 was launched in and set on fire. Jaguar came alongside Salvol to rescue the oiler's crew, but the destroyer was then struck by two more torpedoes from U 652. Jaguar broke into three parts and quickly sank off Sidi Barrani, Egypt, with the loss of 3 officers and 190 of her crew, including two from the Irish Republic which was neutral at the time. 8 officers and 45 crewmen were rescued by the South African naval whaler Klo.