Кіріспе

Корольдік флоттың жойғышы HMS Jaguar – Корольдік флоттың J класты жойғыш кемесі. 1939 жылдың қыркүйегінде қолданысқа енгізілген ол, келесі жылы Дюнкерк эвакуациясында болды, сол кезде Jaguar нысанаға алынып, бомба шабуылынан зақымданды. Кейін Жерорта теңізінде қызмет етіп, бірнеше шайқасқа қатысты. 1942 жылдың 26 наурызында Мысыр жағалауында торпедалық шабуылға ұшырап, батып кетті.

Құрылыс

J класының сегіз кемесі 1937 жылғы 25 наурызда тапсырыс берілді, ал «Ягуар» кемесі 1937 жылғы 25 қарашада Деннидің Думбартон кеме құрылыс шебінде салынды. Ол 1938 жылғы 22 қарашада суға түсіріліп, 1939 жылғы 12 қыркүйекте қолдануға берілді. «Ягуар» кемесінің ұзындығы перпендикулярлар арасында 339 фут (103 м), ал жалпы ұзындығы 356 фут (109 м), ені 35 фут (11 м) және сусыны 9 фут (3 м) болды. Көтерілуі стандартты және толық жүктемемен есептелді. Екі «Адмиралтейти» үш барабанды қазандығы буды Парсонсқа екі Парсонс бір редукциялық бу турбинасына жіберді, олардың қуаты болды. Бұл сынақ жүргізілгендегі көтерілуде жобалық жылдамдығы және толық жүктемеде болды. «Ягуар» кемесінің негізгі қару-жарағы алты 4,7 дюймдік QF Mark XII зеңбірегінен, үш екі зеңбіректік орналымда – екеуі алдыңғы жағында және біреуі артқы жағында құралды. Бұл зеңбіректерді тек 40 градусқа дейін көтеруге болады, сондықтан олардың әуе шабуылына қарсы қолданылуы шектеулі болды, ал артқы орналым кеме құрылысының үстінен алға қарай оқ ату үшін орналастырылды, бірақ оның тікелей артқа оқ ату мүмкіндігі болмады. Ұшаққа қарсы жақын қашықтықтағы қарулану төрт түтіклі 2 фунттық «пом-пом» зеңбірегінен және екі төрттік орналымдағы сегіз .50 калибрлі пулеметтен тұрды, ал торпедалық қарулану екі бес түтікке орналасқан он торпедадан тұрды.

Үй сулары

"Ягуар" 7-ші эсминец флотилиясына қосылды, ол Гримсбиде орналасқан. 11 қазанда кеме Форт теңізінде жағаға тіреліп, қараша айына дейін жөндеуден өтті. 1940 жылдың 15 наурызынан 1 мамырына дейін Каледон кеме құрылысы және инженерлік компаниясының Данди кемежайында қайта жабдықтау жұмыстары жүргізілді, ағыстар жойылды және жанармай бактерілері өзгертілді. 1940 жылдың 20 мамырында "Ягуар", бауырлас кемелермен және "корвет" кемесімен бірге Ұлыбритания мен Боркум арасындағы теңіз асты телеграф кабельдерін кесіп жатқан әскери траулерлерді сүйемелдеді. 1940 жылдың 26 мамырында Корольдік теңіз күштері Дюнкерк пен айналасындағы аймақта қоршалып қалған британдық әскерлерді құтқару үшін "Динамо" операциясын бастады. 27 мамырда "Ягуар", "Джавелин" және "Керемет" кемелерімен бірге эвакуациялау операцияларын Солтүстіктен бақылауға жіберілді. 28 мамырда "Ягуар" және басқа эсминецтер "Ягуар" батып кеткеннен аман қалғандарды құтқарып, 29 мамыр күні таңертең Дувердегі Брей құмдарының жағалауынан 370 сарбазды алып шықты. Сол күні кешке оған Дюнкерк портынан әскерлерді алып кетуге бұйрық берілді. "Ягуар", "Гренада" және Дюнкеркке шамамен түскі уақытта келген неміс нығыздау бомбалаушыларының шабуылына ұшырады, "Галлант" жақын жерде жарылғаннан зақымданып, кері қайтуға мәжбүр болды. "Ягуар" мен "Гренада" Дюнкерктегі шығыс айлақта қатар тұрды. Ол порттан шамамен 15:50-де кетер алдында 1000-ға жуық сарбазды кемеге отырғызды, содан кейін нығыздау бомбалаушыларының шабуылына ұшырады және төрт бомбадан қашып қалды, олар бу құбырын кесіп, қозғалтқыштарын тоқтатты және рульдік басқаруды жойды. "Рика" кемесімен бірге "Ягуар" әскерлерін алып шыққан эсминецке сүйретілді. Сол күні "Ягуар" қуатты қалпына келтіріп, өз күшімен Дуверге оралды. "Ягуар" жөндеуге Хэмберге жіберілді және 23 маусымда қайтадан қызметке кірісті. 1940 жылдың қазан айында Портсмутқа ауыстырылды. 14 қазаннан 1 қарашаға дейін "Ягуар" "Девонпортта" қайта жабдықтаудан өтті, дегауссинг катушкалары орнатылды. 10 қаңтарда таңертең итальяндық торпедалық кемелер "Цирце" және "Вега" конвойға шабуыл жасап, жеті торпеда ұшырды, олардың барлығы өтпеді. Крейсер мен эскорттағы эсминецтердің атысы "Веганы" тез арада істен шығарды, ал "Ягуар" "Вегаға" жақын араға келді және оны атыспен жауып, эсминец "Веганы" торпедамен батырғанша торпеда қайығын өртеп жіберді. "Ягуар" қақтығыс кезінде 88 4,7 дюймдік және 6 4 дюймдік оқтар атты. Операция аяқталғаннан кейін "Ягуар" Жерорта теңізінің 14-ші эсминец флотилиясына қосылды. Сол наурыз айында ол Матапан тудырғышы шайқасында D күшінің құрамында теңізде болды. 23 сәуірде "Ягуар" және оның бауырлары Мальтадан Италиядан Триполиге бара жатқан итальяндық конвойды тосқауылауға аттанды. Төрт эсминец итальяндық қарулы моторлы кемені Лампедузаның оңтүстігінде батырып жіберді, бірақ конвой британдық кемелерді іздеуден жалтарды. 1941 жылдың маусым айында Ұлыбритания Виши француз Сириясы мен Ливанға шабуыл жасады. 23 маусымда "Ягуар", "HMNZS Leander" крейсерлері, эсминецтер және "Nizam" француз эсминці "Guépard" кемесімен соқтығысты, ол бір рет соққыға ұшырады, бірақ қашуға үлкерді. Сириядағы кампания аяқталғаннан кейін "Ягуар" Александриядан шығып, Тобрукқа жеткізілген жүк конвойларын сүйемелдеу және Ливия жағалауында жағалық бомбалау сияқты міндеттерді орындады. 1941 жылдың 1 желтоқсанында "Джервис" кемесінің қаруларын тазалап тұрғанда, одан шыққан 4,7 дюймдік снаряд "Ягуардың" көпіріне тиді. Екі адам қаза тапты, оның ішінде "Ягуар" командасының командирі де бар. "Ягуар" 1942 жылдың 7-8 қаңтарында МФ 2 конвойын Мальтаға алып кіруге көмектесті. Сол айдың соңында Мальтадан шығып, 13-16 маусымда Мальтаға бағытталған үш кемелі "МВ-9" конвойын сүйемелдеді, бірақ екі сауда кемесі батып, үшіншісі зақымданып, Тобрукқа кіруге мәжбүр болды. 1942 жылдың 26 наурызында "Ягуар" және грек эсминшісі "Василисса Ольга" "РФА Славол" танкерін сүйемелдеп бара жатқанда, "Славол" неміс субмаринасы U 652 торпедамен ұрылып, өртке түсті. "Ягуар" "Славолға" жақындап, мұнай құятын кеме экипажын құтқаруға көмектесті, бірақ оны U 652 кемесі тағы екі торпедамен шақты. "Ягуар" үш бөлікке бөлініп, Мысырдың Сиди-Баррани қаласының жанында батты. Кемеде 3 офицер мен 190 адам қаза тапты, оның ішінде сол кезде бейтарап болған Ирландия Республикасынан екі адам да болды. 8 офицер мен 45 экипаж мүшелерін Оңтүстік Африканың "Кло" әскери-теңіз кемесі құтқарып алды.