Кіріспе

Корольдік флоттың жойғыш кемесі

HMS Jackal Корольдік флоттың J класты жойғыш кемесі болды. 1939 жылы құрылысы аяқталған "Шакал" Норвегия кампаниясында және Дюнкерк эвакуациясында қызмет етті, содан кейін 1941 жылы Жерорта теңізіне жіберілді. "Шакал" Крит шайқасына қатысты және 1942 жылдың 12 мамырында неміс бомбалаушыларынан ауыр зақым алғаннан кейін суға батырылды.

Құрылыс және жобалау

"Шакал" кемесі "J" класының қалған кемелерімен бірге 1937 жылдың 25 мамырында тапсырыс берілді және 1937 жылдың 24 қыркүйегінде Шотландиядағы Клайдбанкте Джон Браун және Компания, Лимитед компаниясымен құрылысы басталды. 1938 жылдың 25 қазанында суға түсіріліп, 1939 жылдың 13 сәуірінде пайдалануға берілді – "J" класының аяқталған алғашқы кемесі. Ұшаққа қарсы қарулануын күшейту үшін "Шакалдың" торпедалық түтіктерінің бірі алынып тасталып, оның орнына бір 4 дюймдік Mk V ұшаққа қарсы зеңбірек орнатылды, ал төрт Oerlikon 20 мм зеңбірегі .50 калибрлі пулеметтерді алмастырды. Міндеттеріне Солтүстік теңіз, Ла-Манш және Батыс жағалаудағы суасты қайықтарына қарсы патрульдеу және конвойлерді сүйемелдеу кірді. Дюнкерктен кейін "Шакал" конвойлерді сүйемелдеу және патрульдеуге қайта оралды. 11 қазанда "Шакал", соғыс кемесі және эсминецтер "Шербург" портын атқылады. 1940 жылдың 29 қарашасында "Шакал", "Жәкель", "Юпитер" және "Кашмир" неміс эсминецтері Карл Галстер, Ханс Лоди және Рихард Битценнің шабуылын тоқтатуға жіберілді. Нәтижесінде Лорд Луис Маунтбеттен басқарған "Шакалдың" әпке кемесі "Жәкель" торпедаланды және ауыр зақымдар алды.

Жерорта теңізінің флоты

1941 жылдың сәуірінде «Шакал» Жерорта теңіз флотына ауыстырылды. 1941 жылдың мамыр айында «Шакал» «Тигр» операциясының эскортының бір бөлігі болды, бұл конвой Гибралтардан Александрияға дейін танктарды тасымалдады. 10-11 мамыр түнінде «Шакал» Бенгазиді обстрельдеу үшін «Кельвин», «Кашмир» және «Киплингпен» бірге бөлінді. «Шакал» Виши француз басқаруындағы Сирия мен Ливанға жасалған одақтастардың «Экспортер» операциясына қолдау көрсетті. 9 маусымда «Шакал» және «Янус» француз кемелері Австралияның құрлық әскеріне шабуыл жасаған кезде «Вальми» және «Гепард» француз эсминецтерімен қақтығысты. «Шакал» және «Янус» француз кемелерінен снарядтарға ұшырады, «Янус» ауыр зақым алды, бірақ «Шакал» жарақат алмады, содан кейін француз кемелері портқа қайтып келді. 4 шілдеде «Шакал» Сирия жағалауындағы бомбалау операциясына қатысты. 1941 жылдың тамызында Корольдік теңіз күштеріне Тобрукта қоршауда қалған австралиялық және үнді әскерлерін жаңа әскерлермен алмастыру міндеті жүктелді, бұл операция айсыз түндерде эсминецтер мен жылдам мина тастаушылар арқылы жүзеге асырылды. 21 тамыз кешкісін «Шакал» және «Арсенал» ұшуға шыққанда, олардың «Curtiss Tomahawk» (No. 2 эскадрилья SAAF) және «Hawker Hurricane» (No. 1 эскадрилья SAAF) истребительдеріне неміс «Messerschmitt Bf 110» истребительдері шабуыл жасады, екі тараптан бір ұшақтан атып түсірілді, ал атып түсірілген «Tomahawk» ұшағының пилоты эсминецтердің бірімен құтқарылды. 1941 жылдың 25 қарашасында «Шакал» U 331 торпедалық шабуыл жасап, «Бархамды» батырған кезде эскорттың бір бөлігі болды, «Шакал» аман қалғандарды құтқаруға көмектесіп, U 331 кемесіне қарсы шабуыл жасауға тырысты. 1941 жылдың 1 желтоқсанында «Шакалға», «Ягуарға» және «Киплингке» Ливиядағы Дернадан алыс жерде жүрген үш итальяндық эсминецті тоқтатуға бұйрық берілді. Британдық эсминецтер итальяндық кемелерді таба алмады және үш итальяндық «SM.79» торпедалық бомбалаушыларынан шабуылға ұшырады. «Шакал» корма бөлігіне торпеда соқты, ауыр зақымдалды, рульдік механизмі бұзылды және жүйкесі істен шықты. Екі торпедалық бомбалаушы эсминецтердің қорғаныс отынан зақымдалды, біреуі жерге қонуға мәжбүр болды. «Шакал» 1942 жылдың сәуір айына дейін Александрияда жөндеуден өтті. 11 мамыр күні түстен кейін флотилияны неміс барлау ұшақтары байқады, бұйрыққа сәйкес, күтпеген жағдай туғандықтан, эсминецтер флотилиясы шабуылдан бас тартып, бағытын өзгертті. Криттегі Ираклионда орналасқан I/Lehrgeschwader 1 (I/LG 1) сегіз «Junkers Ju 88» бомбалаушысының бірінші толқыны шамамен сағат 16:31-де келді, үш тікелей соққымен «HMS Lively» кемесін батырды. Грекияның Элеусистен II/LG 1-дің тоғыз «Ju 88» және төрт «Heinkel He 111» бомбалаушысының екінші толқыны 18:09 мен 18:33 аралығында шабуыл жасады, бірақ зақым келтірмеді. I/LG 1-ден 10 «Ju 88» бомбалаушысынан тұратын үшінші толқын шамамен сағат 20:00-де шабуыл жасады. «Киплинг» шабуылдардың нәтижесінде тез батып кетті, ал «Шакал» Герхард Бреннер ұшқан бомбалаушыдан ауыр зақым алды, бір тікелей соққы және үш жақын соққыға ұшырады. «Джервис» «Шакалды» сүйреп әкелді, бірақ кеме үлкен өрт пен су басудан зардап шекті, кеме 12 мамыр таңында тасталып, «Джервис» торпедамен батырды. «Шакалдан» тоғыз офицер мен сарбаз қаза тапты, ал үш эсминецтен барлығы 77 адам қаза тапты.