Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Моральдық иерархия – моральдық кодекске сәйкес әрекеттердің моральдық тұрғыдан бағаланып, реттелген иерархиясы. Бұл сондай-ақ, бір жақтың екіншісінен моральдық жағынан жоғары саналы деп есептелетін – мысалы, ұстаз/оқушы немесе гуру/шәкірт сияқты қарым-қатынастарды да білдіреді; немесе ата-ана/бала немесе дәрігер/науқас сияқты пайдалы иерархияны да қамтиды.
A moral hierarchy is a hierarchy by which actions are ranked by their morality, with respect to a moral code. It also refers to a relationship – such as teacher/pupil or guru/disciple – in which one party is taken to have greater moral awareness than the other; or to the beneficial hierarchy of parent/child or doctor/patient.
Кольберг
Кольбергтің моральдық даму сатылары моральдық күрделіліктің артуына сәйкес келетін иерархия құрады деп түсіндіріледі, төменгі деңгейдегі алдын-ала моральдықтан бастап, конвенционализмнің орташа деңгейі арқылы, өздігінен таңдалған моральдың ең жоғары сатысына дейін. Осыған ұқсас, Робин Скиннер моральдық идеяларды (мысалы, Харис Катакистің "мифтерін") психикалық денсаулық деңгейіне байланысты әртүрлі деңгейде түсіндіруге болатынын айтты; ал Эрик Берн Ата-ана/Ересек/Бала эго күйлерінің уақыт пен кеңістікке қарамастан, барлық жерде құрметке ие болатын моральдық иерархияға табиғи түрде сәйкес келетінін көрсетеді.
Kohlberg's stages of moral development have been read as creating a hierarchy of increasing moral complexity, ranging from the premoral at the bottom, through the midrange of conventionalism, up to the apex of self selected morality. In similar fashion, Robin Skynner viewed moral ideas (such as the 'myths' of Charis Katakis) as being interpretable at different levels, depending on the degree of mental health attained; while Eric Berne saw the three ego states of Parent/Adult/Child as falling naturally into a moral hierarchy universally respected in both time and place.
Данте
Данте әлемі моральдық күнәлер мен моральдық қасиеттердің иерархиясымен құрылған, мысалы, тозақтың қабаттасқан шеңберлері жоғары деңгейдегі жеке бастың құштарлықтарына берілген күнәлардан бастап, төмендегі зорлық-зомбылыққа, ал ең төмендегі алаяқтыққа дейін созылады.
Dante's universe was structured in a hierarchy of moral sins and moral virtues, the stratified circles of Hell reaching down for example from the self indulgent sins at the higher levels, to those of violence below, and the fraudulent at the bottom.
Конфуцийшілдік
Конфуцийдің моральдық иерархия тұжырымы дәстүрлі түрде Қытайда тәуелсіз билікті тежеп тұру қызметін атқарды. Кемінде, осы тұжырым Қытайдың бүгінгі күні әлемдегі өз орнына қатысты көзқарасына әсер етеді.
The Confucian concept of a moral hierarchy traditionally served as a check on arbitrary power in China. Arguably at least, the concept of a moral hierarchy still influences China's view of its place in the world today.
Сын
Сыншылар моральдық иерархия тұжырымы бірнеше мәдениетті қамтитын жағдайларда негізсіз деп санайды, себебі моральдық кодекстер тең емес, әртүрлі, демек, кейбір кодекстердің басқаларынан артық екенін көрсетуге болмайды. Дегенмен, Кольбергтің қолдаушылары моральдық күрделілік деңгейлерінің иерархиясы тұжырымын қолдайтын 30-дан астам қоғамнан алынған мәдени деректерді келтіре отырып, моральға қатысты мұндай салыстырмалы көзқарасқа қарсы тұрады.
Critics charge that the notion of a moral hierarchy is untenable in cases spanning multiple cultures, because moral codes are not equal but different, and therefore there is no way of showing that certain codes are superior to others. Proponents of Kohlberg argue against such a relativistic view of morality, however, by pointing to cross cultural evidence from more than 30 societies supporting the concept of a hierarchy of levels of moral complexity.