Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни құлшылық немесе руханилық
Religious devotion or spirituality
Пайымдылық – діни құлшылықты немесе руханилықты қамтитын қасиет. Пайымдылық туралы көптеген түсініктердегі ортақ элемент – құрмет көрсету міндеті. Діни контексте пайымдылықты ізгі амалдар немесе құлшылық арқылы білдіруге болады, олар елдер мен мәдениеттер арасында әртүрлі болуы мүмкін.
Piety is a virtue which may include religious devotion or spirituality. A common element in most conceptions of piety is a duty of respect. In a religious context, piety may be expressed through pious activities or devotions, which may vary among countries and cultures.
Этимология
"Пиетия" сөзі латын тіліндегі [[Pietas (virtue)] сөзінен шыққан, бұл сөздің түбірі "pius" деген сөзге байланысты, ол "тақуа" немесе "борышкер" деген мағына береді. Ағылшын әдебиеті зерттеушісі Алан Джейкобс осы терминнің шығу тегі мен алғашқы мағынасы туралы былай деп жазды:
The word piety comes from the Latin word [[Pietas (virtue), the noun form of the adjective pius (which means "devout" or "dutiful"). English literature scholar Alan Jacobs has written about the origins and early meaning of the term:
Классикалық түсіндірме
Пиета дәстүрлі латын тілінде күрделі, жоғары бағаланған римдік қасиетті білдірді; пиетасы бар адам құдайларға, елге, ата-анасына және туған-туыстарына деген міндеттерін құрметтейтін. Ең қатаң мағынасында, ол ұлдың әкесіне деген сезімі болу керек еді. Вергилий және басқа латын авторларында Энейдің тұрақты эпитеті – пиус, ол құдайларға деген құрмет пен отбасылық парызды білдіреді. Троя құлағанда Эней әкесі, ақсақ Анхизді, және үй құдайларының бейнелері – Ларлар мен Пенаттарды қауіпсіз жерге шығарып әкетеді. Балалардың ата-аналарын күтуге міндетті ме, деген сұраққа жауап ретінде Аквина Цицеронды цитата келтіреді: "Диндарлық міндет пен құрметті сыйлайды": "Міндет" – қызмет көрсетуді, ал "құрмет" – құрмет немесе ілтипатты білдіреді". Балалық құрмет Конфуций этикасының орталық ұғымы болып табылады; ата-анаға құрмет көрсету қытай этикасында ең маңызды қасиет және барлық дұрыс адамдық қарым-қатынастардың негізі саналады.
Pietas in traditional Latin usage expressed a complex, highly valued Roman virtue; a man with pietas respected his responsibilities to gods, country, parents, and kin. In its strictest sense it was the sort of love a son ought to have for his father. Aeneas's consistent epithet in Virgil and other Latin authors is pius, a term which connotes reverence toward the gods and familial dutifulness. At the fall of Troy, Aeneas carries to safety his father, the lame Anchises, and the Lares and Penates, the statues of the household gods. In addressing whether children have an obligation to provide support for their parents, Aquinas quotes, Cicero, " piety gives both duty and homage": "duty" referring to service, and "homage" to reverence or honor." Filial piety is central to Confucian ethics; reverence for parents is considered in Chinese ethics the prime virtue and the basis of all right human relations.
Бағалы қасиет ретінде
Католицизмде, Шығыс православиесінде, лютерандық және англикандық діндерде, пәктілік – Киелі Рухтың жеті сыйының бірі. "Ол жанға Құдайға деген құрметті, Оған деген жомарт сүйіспеншілікті және бұйрық бергенді жақсы көруден туындайтын, Оның бұйрықтарын орындағысы келетін мойынсұнушылық сезімін сіңіреді". Рим папасы Григорий I сыйлықтардың бір-бірімен байланысын көрсете отырып: "Құдайдан қорқу арқылы біз пәктілікке жетеміз, ал пәктіліктен – білімге" деді.
In Catholicism, Eastern Orthodoxy, Lutheranism, and Anglicanism, piety is one of the seven gifts of the Holy Spirit. "It engenders in the soul a filial respect for God, a generous love toward him, and an affectionate obedience that wants to do what he commands because it loves the one who commands." Pope Gregory I, in demonstrating the interrelationship among the gifts, said "Through the fear of the Lord, we rise to piety, from piety then to knowledge "
Аквиналық ата-анасы мен еліне қатысты пәктілік туралы айтты және әрбір нәрсені лайықты түрде беру міндетіне байланысты, оны әділдіктің негізгі қасиетімен байланыстырды. (Аквинаның айтуынша, Құдайға тиістісін беру – діннің қасиеті, ол да әділдікпен байланысты.) Профессор Ричард Макбрайн пәктіліктің "Киелі Рухтың бізге адалдық пен құрметпен қарым-қатынас жасауға ынталандыратын және мүмкіндік беретін сыйы" екенін айтты, "біздің өмірімізге оң әсер еткен және қалыптастырған адамдарға, сондай-ақ оларға алғыс айтуға тиіспіз" және олардың көптеген игіліктерінің бастауларын мүмкіндігінше сөздермен және іс-әрекеттермен мойындауды қажет етеді. Пәктілік – Дін қасиетіне жатады, оны теологтар адамгершілік қасиеттердің қатарына жатқызады, себебі оның арқасында Құдайға тиістісін береміз. Пәктілік сыйы әділдік қасиетін жетілдіреді, адамға Құдайға және жақындарына деген міндеттерін ерікті түрде және қуанышпен орындауға мүмкіндік береді. Құдайға деген жылы және балалық сеніммен шабыттандырып, пәктілік сыйы адамды Оның қызметіне қуанышпен ұмтылуға жетелейді. Джон Кальвин: "Мен Құдайға деген сүйіспеншілікпен байланысты құрметті 'пәктілік' деп атаймын. Егер адамдар өздерінің барлығын Құдайға қарыз екенін, Оның әкелік қамқорлығымен тамақтанғанын, Оның барлық жақсылықтардың авторы екенін және Одан басқа ештеңе іздемеу керектігін мойындамаса, олар Оған ерікті қызмет көрсетпейді" деді. Епископ Пьер Валон: "Демек, пәктілік – Құдайдың алдында болудың үнемі арта түсетін сезімін іздеу" дейді. Пәктілік сыйы – Құдайға деген балалық сеніммен тең. Пәктілік арқылы адам Құдайды сүйіспеншілікке толы Әке ретінде құрметтейді, ал басқаларды – Құдайдың балалары ретінде бағалайды. Рим папасы Иоанн Павел II пәктілікті "Құдайдан келген нәрсеге құрмет көрсету сыйы" деп түсіндірді және оны алдыңғы Теология туралы лекцияларымен байланыстырды. 2014 жылдың маусым айындағы жалпы аудиенцияда Рим папасы Франциск: "Киелі Рух бізге Иеміздің қатысуын және Оның бізге деген барлық сүйіспеншілігін сезінуге көмектескенде, ол біздің жүрегімізді жылытады және бізді дұға етуге және қуанышпен тойлауға итермелейді" деді. Рим папасы Франциск: "Пәктілік – Құдаймен достығымызды" көрсетеді. Бұл сый адамдарға көршілеріне "мейіріммен және күлімдеп" қызмет етуге мүмкіндік береді.
Aquinas spoke of piety in the context of one's parents and country, and given the obligation to accord each what is rightfully due them, related it to the cardinal virtue of justice. (By analogy, rendering to God what is due him, Aquinas identified as the virtue of religion, also related to justice.) Professor Richard McBrien said piety "is a gift of the Holy Spirit by which we are motivated and enabled to be faithful and respectful to those—ultimately, God—who have had a positive, formative influence on our lives and to whom we owe a debt of gratitude," and requires one to acknowledge, to the extent possible, the sources of those many blessings through words and gestures great and small. Piety belongs to the virtue of Religion, which theologians put among the moral virtues, as a part of the cardinal virtue Justice, since by it one tenders to God what is due to him. The gift of piety perfects the virtue of justice, enabling the individual to fulfill his obligations to God and neighbor, and to do so willingly and joyfully. By inspiring a person with a tender and filial confidence in God, the gift of piety makes them joyfully embrace all that pertains to His service. John Calvin said, "I call ‘piety’ that reverence joined with love of God which the knowledge of his benefits induces. For until [people] recognize that they owe everything to God, that they are nourished by his fatherly care, that he is the Author of their every good, that they should seek nothing beyond him—they will never yield him willing service." Bishop Pierre Whalon says that "Piety, therefore, is the pursuit of an ever greater sense of being in the presence of God." The Gift of Piety is synonymous with of filial trust in God. Through piety, a person shows reverence for God as a loving Father, and respect for others as children of God. Pope John Paul II defined piety as "the gift of reverence for what comes from God," and related it to his earlier lectures on the Theology of the Body. In a General Audience in June 2014, Pope Francis said, "When the Holy Spirit helps us sense the presence of the Lord and all of his love for us, it warms our heart and drives us almost naturally to prayer and celebration." "Piety", said Pope Francis, points up "our friendship with God." It is a gift that enables people to serve their neighbor "with gentleness and with a smile."
Қасиеттілік және адалдық
Құдайға құлшылық етудің көріністері елге және жергілікті дәстүрге байланысты әртүрлі болады. "Діни мерекелер" әртүрлі діни тойлаулар мен іс-шараларға дайындықпен байланысты, олар қауымдастықтарға тән дәстүрлерді қалыптастырды. Көптеген ізгі амалдар нақты шіркеулердің немесе діни отбасылардың рухани мұрасының бір бөлігі болып табылады. Дінге берілгендік сенімді күнделікті өмірге енгізуге көмектеседі. Англикандық құлшыныс жиірек қатысу және діни рәсімдер мен әдет-ғұрыптар түрінде болғанын мойындағанмен, епископ Рональд Уильямс Киелі кітапты көбірек оқуды жақтады. Методист шіркеуінде ізгі амалдар – құдайға жақындасудың жолы. Олар жеке, мысалы, оқу, дұға және ой жүгірту; немесе қауымдық, мысалы, қасиетті дастарқанға қатысу немесе Киелі кітапты зерттеу болуы мүмкін. Пресвитериандар үшін ізгілік – құлшылық, дұға, ән салу және қызмет көрсету сияқты амалдардың кең саласын қамтиды, олар адамның Құдайға деген құрметі мен махаббатын білдіруге және бағыттауға көмектеседі; сондай-ақ "христианның Құдайдың моральдық заңына сәйкес ізгі өмір сүру міндеті". Киелі суреттерге құрмет көрсету католик дінінің мәніне жатады, себебі "суретке көрсетілген құрмет – бейнеленген тұлғаға бағытталған" деп түсіндіріледі.
Expressions of piety vary according to country and local tradition. "Feast days", with their preparations for various religious celebrations and activities, have forged traditions peculiar to communities. Many pious exercises are part of the cultic patrimony of particular Churches or religious families. Devotions help incorporate faith into daily life. While acknowledging that Anglican piety took the forms of more frequent communion and liturgical observances and customs, Bishop Ronald Williams spoke for increased reading of the Bible. In the Methodist Church, works of piety are a means of grace. They can be personal, such as reading, prayer, and meditation; or communal, such as sharing in the sacraments or Bible study. For Presbyterians, piety refers to a whole realm of practices—such as worship, prayer, singing, and service—that help shape and guide the way one's reverence and love for God are expressed; and "the duty of the Christian to live a life of piety in accordance with God’s moral law". The veneration of sacred images belongs to the nature of Catholic piety, with the understanding that "the honour rendered to the image is directed to the person represented".