Кіріспе
Кнут Хамсунның романы — норвегиялық автор Кнут Хамсунның 1894 жылғы романы. Ол оны Парижде және Норвегиядағы Кристиансанд қаласында тұрғанда жазды. Бұл оның ең әйгілі туындыларының бірі болып саналады.
Pan is an 1894 novel by Norwegian author Knut Hamsun. He wrote it while living in Paris and in Kristiansand, Norway. It remains one of his most famous works.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Лейтенант Томас Глан, аңшы және бұрынғы әскери қызметкер, адал иті Эзоппен бірге орман ішіндегі шатырда жалғыз өмір сүреді. Жақын жердегі қаладағы саудагердің қызы Эдвардамен танысқанда, екеуі де бірін-біріне қатты қызығады, бірақ ешқайсысы да екіншісінің сезімін түсінбейді. Эдварданың тұратын жердегі адамдардың арасындағы өмір салтына шыдамы жетпей, Гланға бірқатар қайғылы оқиғалар орын алып, ол мәңгілікке кетеді.
Символизм
Сюжетте жыл мезгілінің өзгеруі көрініс табады: Эдварда мен Глан көктемде ғашық болады; жазда бір-біріне жақындық таныстырады; ал олардың қарым-қатынасы күзде аяқталады. Романда мәдениет пен табиғаттың қарама-қайшы символдары маңызды рөл атқарады: Глан табиғатқа, ал Эдварда мәдениетке жатады. Глан мен Эдварданың арасындағы көптеген оқиғалар Гланның екі ғашықты армандауы арқылы болжамдалады. Сонымен қатар, ғашықтардың сөздері де болашақты айқындайды.
Эпилог
Эпилог: Гланның өлімі басқа адамның көзқарасынан айтылады. Кітаптың басты әңгімесінде, Глан өз туралы ұялмастық пен сұлусыздық сезімін білдіреді. Ал эпилогта мұның рас емес екені көрсетіледі, сырттан қарағанда Глан әдемі, дарынды және ізделіс жолындағы адам болып көрінеді. Глан Нордландты қалдырып, Үндістанға, орманға жалғыз барып, аң аулау үшін көшіп келді, бірақ ол сүйгенінен айырылғандықтан өмірден қол жұртқысы келеді. Ол бұл ауыртпалықты көтере алмай, эпилогтың баяндаушысын өзін атуға итермелейді.
Киноға бейімделу
Роман төрт рет фильмге бейімделді. Біріншісі 1922 жылы Харальд Швенцен режиссерлік еткен норвегиялық үнсіз фильм болды. 1937 жылы нацистік үгіт-насихат министрі Джозеф Геббельстің қолдауымен неміс тілінде түсірілді, ол Хамсунды өзінің сүйікті авторларының бірі деп есептеген. Геббельс бастапқыда осы фильмге Грета Гарбоны шақыруға тырысқан, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады, сондай-ақ дайын фильм оған ұнамады. Бұл фильм Норвегияда дыбыстық жолы норвегия тіліне дубляждалған тұңғыш шетелдік фильм болды. Келесі нұсқа, швед студиясы Sandrews-тің түсті өндірісі, Бьярне Хеннинг Йенсен режиссерлік етіп, 1962 жылы "Жаз қысқа" (Kort är sommaren) деген атаумен шықты. 1995 жылы даниялық режиссер Хеннинг Карлсеннің режиссерлігімен даниялық/норвегиялық/неміс бірлестігінде түсірілді. Кітап сонымен қатар Гай Мэддиннің 1997 жылғы канадалық "Мұз нимфаларының кеші" (Twilight of the Ice Nymphs) фильмінің негізі болды және Бен Риверстің 2011 жылғы "Теңізде екі жыл" деректі- көркем фильміне басты шабыт берді.