Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Какаду түрі
құс түрі
Type of cockatoo
the bird species
Гала (/ɡ//ə/'/l//ɑː/; Eolophus roseicapilla), көбінесе қызғылт және сұр какаду немесе қызғылт төсті какаду деп аталады, Австралияның какаду түрі және Eolophus туысының жалғыз өкілі. Гала кең ауқымды өзгертілген және өзгертілмеген ортаға бейімделген және Австралиядағы ең көп кездесетін және кең таралған құс түрлерінің бірі болып табылады. Бұл түр Австралия материгіне ендемик. Ол 19 ғасырдың ортасында Тасманияға, ал соңғы кезде Жаңа Зеландияға әкелінді.
The galah (/ɡ//ə/'/l//ɑː/; Eolophus roseicapilla), less commonly known as the pink and grey cockatoo or rose breasted cockatoo, is an Australian species of cockatoo and the only member of the genus Eolophus. The galah is adapted to a wide variety of modified and unmodified habitats and is one of Australia's most abundant and widespread bird species. The species is endemic to mainland Australia. It was introduced to Tasmania, where it is now widespread, in the mid 19th century and much more recently to New Zealand.
Этимология
Галаха термині гилаа сөзінен туындаған, бұл сөз солтүстік-батыс Жаңа Оңтүстік Уэльс аймағында таралған Ювааларай және көршілес абориген тілдерінде қолданылады.
The term galah is derived from gilaa, a word from the Yuwaalaraay and neighbouring Aboriginal languages spoken in north western New South Wales.
Сипаттама
Галаның ұзындығы шамамен 30-35 см, ал салмағы 250-350 грамм шамасында болады. Оның күміс сұрдан қара сұрға дейінгі түстес арқасы, ақ сұр қылқасы, қызғылт беті және кеудесі, сондай-ақ ақ қызғылт жылжымалы қырқасы бар. Оның сүйек түсті мұражайы және көз шеңберінің жалаңаш терісі қалыңдаған. Аяқтары сұр түсті. Екі жыныс та бірдей көрінеді; алайда, ересек құстардың көздің қабыршығының түсімен ерекшеленеді: аталықтардың көз қабыршығы өте қоңыр (қараға жақын), ал аналықтардың көз қабыршығы орташа қоңыр немесе қызыл түсті болады. Ересектер жас құстарға қарағанда жарық түсті. Жас құстардың кеудесі, басы және қырқасы сұрғылт, ал көз қабыршығы қоңыр түсті, көз шеңбері ақшыл және қалыңдалмаған.
The galah is about in length, and weighs It has a pale silver to grey back, a pale grey rump, a pink face and breast, and a light pink mobile crest. It has a bone coloured beak, and the bare skin of the eye ring is carunculated. It has grey legs. The sexes appear similar; however, adult birds differ in the colour of the irises; the male has very dark brown (almost black) irises and the female has mid brown or red irises. Adults are more brightly coloured than juveniles. Juveniles have a greyish breast, crown, and crest, and brown irises with whitish non carunculated eye rings.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Галаханы Австралияның барлық аймақтарында кездестіруге болады, тек ең құрғақ жерлерде және Кейп-Йорк түбегінің шалқары солтүстігінде табылмайды. Гала Тасманияға адамның әрекеті арқылы әкелінген, ал 1848 жылға дейін оны ешкім көрген емес. Көбінесе құрлықтың ішкі аймақтарында кездессе де, гала жағалау аймақтарын жылдам мекендеп жатыр. Галалар ашық, шөптесі далаларда жиналады және тамақ іздеу үшін жерге түседі. Ересек болмаған, тәуелсіз галалардың топтары туған тобынан көшпенді түрде тарап кетеді. Гала жерден жинаған тұқымдармен қоректенеді, көбінесе таң және кешкі уақытта жейді. Бос уақытында ағаштардың жапырақтары мен қабығын жолап алады, ал үлкен топтар жапырақтарын толық қырып тастау арқылы ағаштарды құртып жібереді.
The galah can be found throughout Australia, and is absent only from the driest areas and the far north of Cape York Peninsula. The galah has been introduced to Tasmania through anthropogenic means and there were no sightings prior to 1848. While it is mostly found in inland areas, the galah is rapidly colonising coastal regions. Flocks of galahs often congregate and forage on the ground for food in open, grassy areas. Flocks of independent juvenile galahs will often disperse from their birth flock haphazardly. The galah feeds on seeds gathered on the ground, mainly feeding in the morning and late afternoon. Idly, it will strip leaves and bark from trees, and large flocks have been observed to kill trees through defoliation.
Өмір сүру ұзақтығы
Тұтқында өмір сүретін галахтардың жақсы сапалы тамақпен қатаң сақталған диетада 72 жылға дейін өмір сүретіні тіркелген. Олар жетіліп, әлеуметтеніп, құстың өте зиялы табиғатын қолдау үшін ойын-сауық әрекеттеріне белсенді қатыса алады. Табиғи ортада галахтардың 20 жасқа жететіні сирек, олар көлік, кішкентай бүркіт, қара және сарық қаңғыбас соқырлар сияқты жыртқыштардың, сондай-ақ кейбір ауыл шаруашылығы аймақтарындағы адамдардың әрекеттерінен зардап шегеді. Басқа көптеген какадулар сияқты, галахтар да өмір бойы серіктерімен тығыз байланыс орнатады.
Living in captivity, galahs have been recorded reaching up to 72 years of age when a good quality diet is strictly followed. They socialise adequately and can engage playfully in entertainment activities to support the overall very intelligent nature of the bird. In their natural habitat, galahs are unlikely to reach the age of 20 years, falling victim to traffic, predators such as the little eagle and black and peregrine falcons, and human activities in some agricultural areas. Like most other cockatoos, galahs create strong, lifelong bonds with their partners.
Гибридтер
Гала бірнеше түрмен оңай будандасады, оның ішінде күкіртті тоқылдақ, кішкентай корелла, майор Митчеллдің тоқылдағы және какатуйель. Гала x какатуйель гибридтерін көбінесе "галатиельдер" деп атайды. Сиднейде гала x майор Митчелл тоқылдағының шаруашылықта өсірілген гибридтері шығарылды, олардың галаның ұшқыш қанаттары және майор Митчеллдің шоқысы мен түстері, сондай-ақ соңғысының мұңды дауысы бар.
The galah readily hybridizes with several species, including the sulphur crested cockatoo, little corella, Major Mitchell's cockatoo, and the cockatiel. Galah x cockatiel hybrids are often referred to as "galatiels". Aviary bred hybrids of galah x Major Mitchell's cockatoo have been bred in Sydney, with the tapered wings of the galah and the crest and colours of the Major Mitchell's, as well as the plaintive cry of the latter.
Адамдармен қарым-қатынасы
Оңтүстік Австралия штатында галахтар "қорғаусыз жергілікті фауна" саналады және жер иелері оларды рұқсатсыз атып өлтіруге, тұтқындауға немесе рұқсатпен газбен өлтіруге құқылы. Бірақ, Оңтүстік Австралияда құс шаруашылығы мақсатымен жыл сайын табиғи ортадан шектеулі мөлшерде галахтарды алуға рұқсаттар бар. Егер галах үйретілсе, ол сөйлей білуі мүмкін, сондай-ақ айналасындағы дыбыстарды еліктейтін, мейірімді және достық құсқа айналуы мүмкін. Бұл құс дауысты болғанымен, пәтерде ұстауға қолайсыз, бірақ басқа какаду түрлерімен салыстырғанда тыныш. Басқа попугайлар сияқты, галахтың да жақсы өмір сүруі үшін сыртта көп қозғалуы, ойын-сауықпен айналысуы және адамдармен немесе басқа құстармен күнделікті бірнеше сағат бойы әлеуметтесуі қажет. Дұрыс тамақтандырылмаса, семіздікке ұшырауы мүмкін. World Parrot Trust тұтқында ұсталатын галахтарды кемінде 7 метрлік құс үйінде ұстауды ұсынады. Көбейту үшін диаметрі 20-30 сантиметрлік ойықтары бар тік немесе көлбеу ағаш діңгектері қолданылады. Ұя салу үшін құм және ұсақ ағаш қырлары пайдаланылады, ал тұтқында көбейту үшін ұяның ішін эвкалипт жапырақтарымен безендіру ұсынылады.
In the state of South Australia, galahs are considered "unprotected native fauna" and may be shot (without a permit), trapped or gassed (with a permit) by landowners. although permits are available in South Australia to take a limited number of galahs from the wild per year for avicultural purposes. When tame, it can be an affectionate and friendly bird that can learn to talk, as well as mimic other sounds heard in its environment. While it is a noisy bird that may be unsuitable for apartment living, it is comparatively quieter than other cockatoo species. Like most parrots, the galah requires plenty of exercise and play time out of its cage as well as several hours of daily social interaction with humans or other birds in order to thrive in captivity. It may also be prone to obesity if not provided with a suitable, nutritionally balanced diet. The World Parrot Trust recommends that captive galahs should be kept in an aviary with a minimum length of 7 metres. The breeding requirements include the use of upright or tilted logs with a hollow some twenty to thirty centimetres in diameter. Sand and finer grades of wood material are used to construct their nest, the availability of eucalypt leaves for the nest lining is also suggested for captive breeding.
Мәдени сілтемелер
"Гала" сонымен қатар "ақымақ", "клоун" немесе "идиот" синонимі ретінде қолданылатын австралиялық сөйтіс. Құстың ерекше, жарқын қызғылт түсіне байланысты, ол көзге түсетін киімді сипаттау үшін де қолданылады. Австралиялық сөйтіс терминінің толық сипаттамасын Пол Хоганның "Stand Up Hoges" атты стендап-комедиялық өнерінен табуға болады. "Гала" сөйтісін жиі қолданатын тағы бір белгілі тұлға – "Үй және алыс" телесериалының Альф Стюарт персонажы, ол ашуланғанда көбінесе "Жалынып тұрған гала!" дейді. 1960 жылдардың соңында ирландиялық командаларға қарсы халықаралық ережелер бойынша бірқатар сынақ ойындарын өткізген австралиялық футболшылар командасы өз формасына жасалған ессіз пікірге байланысты "Галахтар" деген лақап атын алды. "Angry Birds" ойынында Stella атты қызғылт құс бар, ол гала құсына ұқсас етіп жасалған.
"Galah" is also derogatory Australian slang, synonymous with "fool", "clown", or "idiot". Because of the bird's distinctive bright pink colour, it is also used for gaudy dress. A detailed description of the Australian slang term can be found in the standup comedy performance of Paul Hogan, titled Stand Up Hoges. Another famous user of the slang "galah" is Alf Stewart from Home and Away, who is often heard saying "Flaming galah!" when he is riled by somebody. The Australian representative team of footballers who played a series of test matches of international rules football against Irish sides in the late 1960s adopted the nickname "The Galahs" after a disparaging reference to their uniform. Angry Birds includes a pink bird named Stella that is intended to be based on a galah.