Кіріспе

1936 H класты эсминец

HMS Hunter – 1930-жылдардың ортасында Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштері үшін салынған H класты эсминец. 1936–1939 жылдардағы Испания азамат соғысы кезінде кеме 1937 жылғы мамыр айында минаға шағылысқанша, Ұлыбритания мен Франция екі тарапқа да қару-жарақ блоктадасын сақтап тұрды. Келесі бір жарым жыл бойы жөндеуден өткен соң, ол Жерорта теңіз флотына қайта қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Hunter 1940 жылғы ақпан айында Ұлыбританияға қайтарылғанға дейін Атлант мұхитында неміс саудалық рейдтік кемелерін іздеді. Норвегия кампаниясында қайтадан қатысқан ол 1940 жылғы сәуірде Нарвик шайқасының бірінші кезеңінде неміс эсминецтерімен бірге батып кетті.

Сипаттама

Хантер стандартты жүктемеде және терең жүктемеде ығыстырылды. Кеменің жалпы ұзындығы 323 фут (98 м), ені 33 фут (10 м) және сусымасы 12 фут (4 м) болды. Ол Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, екі валды айдады, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы бу турбиналары үшін үш Әскери-теңіздік 3 барабанды су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етілді. Хантерде отын майының ең көп мөлшері болды, ол оған жылдамдығында шамамен қашықтықты берді. Кеменің экипажы бейбіт уақытта 137 офицер мен матростан тұрды, бірақ соғыс уақытында бұл көрсеткіш 146 адамға дейін артты. Кемеде төрт 45 калибрлі 4,7 дюймдік (120 мм) Mark IX зеңбірегі жеке орналасқан. Ұшаққа қарсы қорғаныс үшін Хантерде 0,5 дюймдік Vickers Mark III пулеметтеріне арналған екі төрттік Mark I орнатылған. Ол екі су үстіндегі төрттік торпедалық аппараттармен жабдықталған.

Мансап

1934 жылғы 13 желтоқсанда тапсырыс берілген «Хантер» эсминці Swan Hunter & Wigham Richardson компаниясымен 1935 жылғы 27 наурызда Англияның Тайн өзені бойындағы Уолсенд қаласында салынды. Ол 1936 жылғы 25 ақпанда суға түсіріліп, 30 қыркүйекте құрылысы аяқталды. Кеменің құны, қару-жарақ сияқты үкіметтен берілген жабдықтарды есептемегенде, 253,167 фунт стерлингті құрады. «Хантер» эсминці құрамына кірген кезде Жерорта теңізі флотының 2-ші эсминецтер бригадасына бекітілді. 6 сәуір түнінде миналарды бұрынғы екі неміс E қайығы, испан ұлтшылдарының «Рекете» және «Фаланге» кемелері орналастырды. «Хантер» эсминці 14 мамыр күні таңертең Алмериаға жетті. Жеңіл крейсер оны Гибралтарға сүйреп әкелді, онда 15 мамырдан 18 тамызға дейін уақытша жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1937 жылғы тамызда «Хантер» эсминці тұрақты жөндеу үшін Мальтаға сүйретілді, бірақ жөндеу жұмыстары 1938 жылғы 10 қарашаға дейін аяқталмады. Кеме жөндеуден кейін 2-ші эсминецтер бригадасына қайтадан бекітілді және 1939 жылғы 24 маусым мен 4 шілде аралығында Мальтада қысқаша күрделі жөндеуден өтті. 1939 жылғы тамыздың ортасында «Хантер» эсминці Плимутқа 27 тамызға дейін жалғасқан толыққанды жөндеуге жіберілді. 6 сәуірде «Хантер» және 2-ші эсминецтер бригадасының қалған бөлігі 20-шы эсминецтер бригадасының төрт мина тастаушы эсминцімен бірге Вестфьордқа мина орнату операциясын жүзеге асыру үшін, яғни Нарвиктен Германияға швед темір кенінің тасымалдануын болдырмау үшін теңізге шықты. Миналар 8 сәуір таңында, немістер шабуылға көшпес бұрын орналастырылды, ал эсминецтер ұрыс крейсерімен және оның эскорттық күштерімен бірікті. 1940 жылғы 10 сәуірде Нарвиктің бірінші шайқасында «Хантер» және 2-ші эсминецтер бригадасының H класындағы тағы төрт эсминці өткен күні Норвегияның солтүстігіндегі Нарвикті басып алу үшін неміс әскерін тасымалдаған неміс эсминецтеріне шабуыл жасады. Бригада басшысы төрт қарындас кемесімен бірге қарлы бораны кезінде Нарвик портына таңертеңгі кенеттен шабуыл жасады. Бастапқыда екі кеме порттың кіреберісінде қалды, бірақ «Хантер» «Харди» эсминцінің ізінен портқа кіріп, барлық сегіз торпедасын кемелер шоғырланған жерге атты. Бір торпеда неміс эсминці Z22 «Антон Шмит»-тің алдыңғы бөлігіндегі машина бөліміне тиді, содан кейін «Хантер» эсминцінің 4,7 дюймдік зеңбірегінен атылған оқ тиді. Британдық кемелер кері шегіне бастағанда, олар жақын арада бес неміс эсминцін кездестірді. Екі неміс кемесі британдық кемелердің бағытын кесіп өтіп, «Харди» эсминцін тез өртеп, суға батып кетуге мәжбүр етті. «Хантер» эсминці ақырында жетекшілікке шықты, бірақ немістердің шабуылынан қатты зақымданып, бір торпеданың тигеніне ұқсас, жылдамдығы күрт төмендеді. Оның артынан келген «Хотспур» эсминці екі рет зақымдануға ұшырағандықтан уақытша басқарудан шығып, «Хантер» эсминціне соқтығысты. Кемелер өзара қарым-қатынасты үзуге асыққанда «Хантер» эсминці аударылып кетті. Экипаждың 107 адамы қаза тауып, тағы бесі жараларынан қайтыс болды. Неміс эсминецтері 46 теңізшіні құтқарып, 13 сәуірде Швецияға жіберді.

Қайта табу

2008 жылдың 5 наурызында Норвегия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің HNoMS Tyr миналық бақылау кемесі кемені 70 жылға жуық уақыт бойы із-түзсіз жоғалғаннан кейін тауып алды. Кеменің қаза тапқан экипажының құрметіне оны соғыс қабірі ретінде белгілейтін болады. 2008 жылдың 8 наурыз күні Нарвик шайқасында қаза болғандарды еске алу үшін британдық және норвегиялық әскери кемелерде бірнеше үйлесімді еске алу шаралары өтті. Шараға мыңнан астам НАТО қызметкері қатысты, оның ішінде британдық және норвегиялық теңізшілер, Корольдік морпештері мен әскерлер болды. Ұлыбританияның флоттық амфибиялық флагманы басшылығымен бес әскери кеме кеменің жатқан жерінен, осы оқиғаға арналған "Тир" кемесімен белгіленген жерден тізім бойынша өтті. "Аңшының" соңғы бейіті теңізге гүл шоқтары тастау арқылы белгіленді.