Кіріспе

1965 жылы Нейл Саймонның «The Odd Couple» атты пьесасы жазылды. 1965 жылы Бродвейдегі премьерасынан кейін, кейіпкерлер 1968 жылы шыққан сәтті фильмде және 1970-жылдардағы телесериалда, сондай-ақ көптеген басқа туынды жұмыстар мен спин-оффтарда жаңартылып көрсетілді. Сюжет екі үйлесімсіз бөлмелес – ұқыпты, ширақ Феликс Унгар мен салғыш, беймаза Оскар Мэдисон туралы. Саймон 1985 жылы пьесаны «Әйелдер арасындағы ерекше жұп» деп атап, Флоренс Унгар мен Олив Мэдисон есімді екі әйел кейіпкерін қосты. 1965 жылғы қойылымның жаңартылған нұсқасы 2002 жылы «Оскар мен Феликс: «The Odd Couple»-ге жаңаша қарапайымдық» деген атпен пайда болды.

Тарих

Пьесаның шығу тегі туралы мәліметтер әртүрлі. The Washington Post газетінде Саймонның інісі, теледидар сценарисі Дэннидің некрологында Адам Бернштейн пьеса идеясы оның ажырысуынан туындағанын жазды. "Мырза Саймон Голливудта жаңадан босаған театр агенті Рой Гербермен бірге тұрып, бір күні достарын шақырды. Мырза Саймон етті дұрыс пісіре алмады. Ертесі күні Гербер оған: "Жаным, кешегі кешкі ас өте тамаша болды. Бүгін кешке не дайындаймыз?" деді. Мырза Саймон: "Маған тамақ дайындауды қалай талап етесің? Сен маған ешқашан кешкі асқа шақырмадың. Маған гүл әкелген есіңде жоқ" - деп жауап берді. Дэнни Саймон пьесаның жартылай бірінші нұсқасын жазды, бірақ кейін идеяны Нилге берді. Дегенмен, Мел Брукстың өмірбаяны "Патша болу жақсы" авторы Джеймс Роберт Пэриш, пьесаның Саймон Брукстың бірінші әйелінен ажырылып, жазушы Спид Фогельмен үш ай бойы бірге тұрғанын көргеннен кейін пайда болғанын айтады. Кейін Фогель Брукстың ұйқысыздық, "паранойяның ишаралары" және "бізді жынды болудан бір шашақтың қалыңдығындай ғана алшақтатып тұрған қандағы қант мәселесі" деп сипаттағанын жазды.

Бостон сынағы

Саймон Бостон сыншысы Эллиот Нортонның пьесаның соңғы актісін жетілдіруге көмектескенін айтты. Нортон драма сыншылығымен аймақтық сыншы мен драматургтердің арақатынасы, олардың пьесалары қалаларында көрсетілімге түскен кезде, кейіннен болатын қарсыластықтан гөрі, бейбіт болған кезде айналысты. "Elliot Norton Reviews" телешоуында Саймонның сыншымен әңгімесі барысында Нортон пьесаның соңғы актісі "сәулесін жоғалтқанын" айтты. Пьеса Бостонның "Колониалдық театрында" алғаш көрсетілгенде, "Көгершін әпкелер" кейіпкерлері соңғы актіде болмаған. Саймон "Бостон глобусына" берген сұхбатында, ол бір актер мен жазушыны шақырғанын айтты. Ол пьесаны ұнатып, керемет пікір білдірді, бірақ үшінші актіде бірдеңе жетіспейтінін де атап өтті. Шоуда ол: "Мен үшінші актіде кімді сағындым десеңіз, ол – Көгершін әпкелер еді", – деді, сол сәтте менің басыма ой шақты. Бұл пьесаға үлкен өзгеріс әкелді. Мен оны қайта жаздым, және ол өте жақсы нәтиже берді. Эллиотқа қатты риза болдым. Оның көзі өте өткір еді. Ол пьесаны құтқарып-құтқармағанын білмеймін, бірақ оның табысын арттырды.

Жер учаскесінің жалпы көрінісі

Феликс Унгар, невроздық, тазалыққа әуес жаңалықтар жазушы (телесериалда фотограф), әйелінен қуылғаннан кейін досы Оскар Мэдисонмен бірге тұруға көшеді, ол - шалап-шалап жазатын спорт журналисі. Оскардың абайсыздықтан ақша шығындауы, шектен тыс құмар ойындары, нашар күтіммен ұсталған, бұзылған тағамдарға толы үйі сияқты проблемаларына қарамастан, ол өмірден ләззат алатын секілді. Дегенмен, Феликс ешнәрседен ләззат ала алмай, тек өзінің және басқалардың қателіктері мен еліктеріне назар аудару арқылы ғана мағына табады. Ол тіпті мұны мейірімді және құрылысшыл түрде жасауға тырысса да, оның түзетулері мен ұсыныстары айналасындағыларды қатты ашуландырады. Оскар, оның ең жақын досы, онымен қысқа ғана уақыт өткен соң оны шығарып жіберуге мәжбүр болады, бірақ Феликс өзіне жағымды әсер еткенін тез түсінеді.

Кейіпкерлер

Феликс Унгар: Некесі аяқталып бара жатқан, ұқыпты, гипохондр журналист. Пьеса мен фильмде Феликстің есімі Унгар деп жазылады, ал телесериалда Унгер деп жазылады. Оскар Мэдисон: Жақында ажырасқан, шалақ-шаңқақ спорт журналисі және Феликстің ең жақын досы. Мюррей: Нью-Йорк полициясының офицері, Феликс пен Оскардың покер серіктерінің бірі. Спид: Покер серіктерінің бірі. Дөңгелек және саркастик, көбінесе Винни мен Мюррейді қысымға алады. Винни: Покер серіктерінің бірі. Винни жайлы мінезді және әйеліне бағынышты, оны Спидтің сөздерімен жеңіл нысанаға айналдырады. Рой: Покер серіктерінің бірі. Оскардың бухгалтері. Ройдың әзілі құрғақ, бірақ Спидке қарағанда кем қырағы. Сесили мен Гвендолин Пиджен: Феликс пен Оскардың күлдірген жоғарғы қабаттағы көршілері, ағылшын туысқан екі әйел. Сесили ажырасқан, ал Гвендолин жесір.

Өндірістер

"The Odd Couple" спектаклі 1965 жылғы 10 наурызда Бродвейдегі Плимут театрында тұңғыш рет көрсетілді, содан кейін Юджин О'Нилл театрына көшірілді, онда 964 қойылым мен екі алдын ала көрсетілімнен кейін 1967 жылғы 2 шілдеде жабылды. Майк Николс қойған бұл спектакльде Уолтер Маттау Оскар Мэдисон рөлінде, ал Арт Карни Феликс Унгар рөлінде ойнады. Бұл өндіріс Уолтер Маттауға "Ең үздік актер (пьеса)" сыйлығымен қатар, "Ең үздік пьеса авторы", "Ең үздік пьеса режиссурасы" және "Ең үздік сахналық безендіруі" (Оливер Смит) үшін "Тони" сыйлықтарын жеңіп алды, сондай-ақ "Ең үздік пьеса" номинациясына ие болды.

Сахналық қайта жаңғырулар

1968 жылы Джеймс Уитон Лос-Анджелестегі Эбони Шоукасс театрында шоудың тек қара түсті актерлерден тұратын нұсқасын қойды. Бұл қойылымда Ник Стюарт пен Моррис Эрби басты рөлдерді ойнады, ал Ларри МакКормик актерлік дебютін жасады. 1970 жылы Макмастер Шекспирлік труппасы Мартин Шортты Феликс, Юджин Левиді Оскар және Дейв Томасты Мюррей рөлінде "The Odd Couple" пьесасын қойды. Кейіннен осы үш актер SCTV телешоуының актерлік құрамында танымал болды. 1989 жылы Рональд Харвуд Манчестердегі Корольдік биржа театрында Дерек Гриффитсты Оскар, ал Сэм Келлиді Феликс рөлінде қойды. 1994 жылы пьесаның нұсқасы Глазго қаласындағы Кингс театрына көшіріліп, Шотландия бойынша гастрольдік сапарға шықты. Басты рөлдерді Джерард Келли (Феликс), Крейг Фергюсон (Оскар) және Кейт Энтони (Гвендолин Голубь) ойнады. Келли 2002 жылы Эдинбург Фриндж фестивалінде Энди Греймен бірге Феликс рөлін қайта ойнады. 1996 жылы Клугман мен Тони Рэндалл Лондонның Хеймаркет театрында үш ай бойы телесериалдағы рөлдерін қайта ойнады. Бұл қойылым Рэндаллдың Ұлттық актерлер театрына қаржы жинау мақсатында ұйымдастырылды. (Клугман бұрын Лондонда Виктор Спинеттидің қасында Феликс рөлінде Оскарды ойнаған болатын.) 1997 жылы "Премьер" журналында Билли Кристал мен Робин Уильямс "Әкелер күні" (1997) фильмінің сәтті болуын күтіп, пьесаны қайта қою мүмкіндігі туралы хабарлады. Алайда, фильм кассада сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, Кристал мен Уильямстың қайта қою жобасы тоқтатылды. Сол 1997 жылы Америка және Канада бойынша Troupe America және Lake Pepin Players труппалары Джейми Фаррды Оскар, Уильям Кристоферді Феликс және Уильям Ричард Роджерсті Мюррей рөлінде қойып, гастрольдік сапар ұйымдастырды. Қойылымды Курт Вуллан режиссерлік етті. 2001 жылы "Wheel of Fortune" телешоуының жүргізушісі Пэт Сажак пен Гавайи телеарнасының жаңалықтар оқып берушісі Джо Мур (Сажақтың Вьетнамдағы бөлмедесі және жақын досы) Гавайи Театр орталығында Гавайидің Маноа аңғарындағы театрға көмектесу мақсатында Феликс пен Оскар рөлдерін ойнады. 2002 жылы Саймон "The Odd Couple" пьесасының жаңартылған нұсқасын, "Оскар мен Феликс: Орд жұпқа жаңаша қарау" деген атпен жазды. Бұл нұсқаға түпнұсқалық сюжетке жаңа сілтемелер мен элементтер қосылды. Бұл қойылым 2002 жылдың маусымынан 21 шілдесіне дейін Лос-Анджелестегі Geffen Playhouse театрында Грегори Джбара (Винни), Джон Ларрокетт (Оскар), Джо Регалбуто (Феликс) және Мария Кончита Алонсо (Йнес) қатысқан актерлік құраммен өтті, режиссерлігін Питер Бонерз жүзеге асырды. Пьесаның түпнұсқалық нұсқасы 2005 жылдың 27 қазанында Бродвейдегі Брукс Аткинсон театрында ашылып, 2006 жылдың 4 маусымында 249 қойылымнан кейін жабылды. Мэтью Бродерик пен Натан Лейн Феликс пен Оскар рөлдерін ойнады. Лейн ауруға байланысты 2006 жылдың қаңтарында үш қойылымға Брэд Гарретпен ауыстырылды, ол осы қойылымда бұрын Мюррей рөлін ойнаған болатын. 2005 жылдың тамызында британдық комедианттар Билл Бейли мен Алан Дэвис Гай Мастерсонның режиссерлігімен Эдинбург Фриндж фестивалінде Оскар мен Феликс рөлдерін ойнады, бұл фестивальдің ең сәтті қойылымдарының бірі болды. 2011 жылдың 9 қаңтарында Черри-Лейн театрында Итан Хоук пен Билли Крудуптың қатысуымен пьесадан үзінді оқылды. 2009 жылы Венесуэланың қойылымы Трасночо мәдени театрында көрсетілді. Оны Армандо Альварес режиссерлік етті, ал Армандо Кабрера (Оскар), Луиджи Скиаманна (Феликс), Хуан Карлос Огандо (Ричард), Алесандер Слорзано (Мюррей), Александра Малаве (Клементина) және Стефани Кардоне (Сесилия) рөлдерін ойнады. Такарадзука ревю компаниясы 2011 жылдың қыркүйек айында Жапонияның Такарадзука қаласында "Окаши на Футари" (おかしな二人) атты шоуды қойды. Онда Оскар рөлін Ю Тодороки, Феликс рөлін Миса Ноеру ойнады. 2011 жылы Чезари Жак пен Артур Барчиш (поляк телесериалынан танымал актерлер "Ранчо") "The Odd Couple" пьесасының поляк тіліндегі нұсқасы "Dziwna Para" фильмінде Оскар мен Феликс рөлін сомдады. Пьеса АҚШ-та және Канаданың Торонто қаласында қойылды, сондай-ақ жақсы пікірлер алды. 2016 жылы австралиялық комедианттар Шон Микаллеф пен Фрэнсис Гринслейд Питер Хоутонның режиссерлігімен Феликс Унгар мен Оскар Мэдисон рөлінде ойнады. Пьеса 2016 жылдың 5 қарашасынан 22 желтоқсанына дейін Мельбурн қаласындағы Саутбанк театрында қойылды және оң пікірлерге ие болды.

Әйелдер нұсқасы

1985 жылы Нил Саймон "Кейбір жұп" пьесасын әйел актерлерге арнап қайта жазды. "Әйелдер ерекше жұбы" да сол сюжет желісі мен сол басты кейіпкерлерге негізделген, енді Флоренс Унгар және Олив Мэдисон деп аталды. Покер ойыны Trivial Pursuit ойынына айналды, ал олардың достары Майки, Сильвия, Вера және Рене есімді қыздар болды. Англияда туған Пиджен апалы-сіңлілері испандық Костасуэла ағалы-інілері, Маноло және Хесусқа айналды. "Әйелдер ерекше жұбы" 1985 жылдың 11 маусымында Бродвейдегі Броадхерст театрында қойылып, 295 қойылымнан соң 1986 жылдың 23 ақпанында жабылды. 1968 жылғы фильмнің режиссері Джин Сакс қойған бұл пьесада Салли Струтерс Флоренс (Феликс), ал Рита Морено Олив (Оскар) рөлінде ойнады, сондай-ақ Льюис Дж. Штадлен және Тони Шалхуб (Бродвейдегі дебюті) Костасуэла ағалы-інілерінің рөлінде болды. Кейіннен Мореноның орнын Бренда Ваккаро басты. Струтерс Гилберт Готфридтің Amazing Colossal Podcast бағдарламасында Мореномен жұмыс істеудің өте қиын болғанын айтты. Бұл пьесаның Лондондық қойылымы 2001 жылы Аполлон театрында өтті, онда Паула Уилкокс (Флоренс) және Дженни Сигров (Олив) басты рөлдерді ойнады. "La extraña pareja" деп испан тіліне аударылған әйелдер нұсқасы 2017 жылы Мадридте ашылды. Оны Андрес Рус режиссерлік етті, ал басты рөлдерді Сусана Эрнаиз (Ольга/Олив) және Эльда Гарсия (Флора/Флоренс) ойнады.

Кино және теледидар бейімделулері

1967 жылы Нил Саймон фильмдер мен теледидар құқықтарын Paramount Pictures компаниясына сатты. Paramount пьеса негізінде екі театрлық фильм, үш ойыншылармен түсірілген телесериал және анимациялық сериал өндірді.

1968 жылғы фильм

1968 жылы "Кейбір жұп" Жек Леммонның Феликс рөлін, ал Уолтер Маттау пьесадағы рөлін қайта ойнаған өте табысты фильмге айналды. Пьесаның сценарийінің көп бөлігі сол күйінде қалды, бірақ оқиға орны кеңейтілді: Оскардың пәтерінде ғана емес, кейбір сахналар Нью-Йорктің әртүрлі жерлерінде де түсірілді. Фильмнің сценарийін Саймон жазды (Оскар сыйлығына ие болды) және режиссерлік жұмысын Джин Сакс жүзеге асырды. 1998 жылы Джек Леммон мен Уолтер Маттау Нил Саймон өндірген "Кейбір жұп II" фильмінің жалғасында өз рөлдерін қайта ойнады.

1970-1975 ABC комедиясы

Фильмнің табысы 1970–75 жылдардағы ABC телеарнасындағы Тони Рэндаллдың Феликс және Джек Клугманның Оскар рөлінде ойнаған комедиялық сериалдың негізі болды. Клугман бұл рөлге таныс еді, себебі ол Бродвейдегі алғашқы қойылымда Уолтер Маттаудың орнын алған. Нейл Саймон бастапқыда осы бейімделуге қарсы болды, бірақ сериалдың соңғы маусымында ол шоуды жақсы бағалап, тіпті камео рөлінде пайда болды. Рэндалл мен Клугман 1993 жылы сериал негізінде түсірілген телефильмде, "The Odd Couple Together Again" тағы да бірге түсті. Фильм алғаш рет 1993 жылдың 24 қыркүйегінде CBS телеарнасында көрсетілді. Роберт Клейн сценарийші және режиссер болды, түсірілімдерде Барбара Барри Феликстің әйелі, Пенни Маршалл Мирна және Дик Ван Паттен қатысты. Джек Клугманның нағыз өмірінде тамақ ісігіне жасаған операциясы сценарийге енгізілді, онда Феликс (Тони Рэндалл) Оскармен бірге болып, оның қалпына келуіне көмектеседі.

1975 жылғы ABC мультфильмдері

1975 жылдың күзінде ABC Paramount және DePatie Freleng Enterprises өндірген «The Oddball Couple» атты пьесаның мультфильмдік нұсқасын көрсетті. Рөлдерді Спайфи есімді таза мінезді мысық пен Флибаг есімді шалақы ит сомдады. Нейл Саймонның түсірілген барлық нұсқаларынан өзгеше, олардың жұмыстары ауыстырылды. Таза мінезді мысық жазушы, ал шалақы ит фотограф болды.

1982-1983 ABC комедиясы

1982 жылы ABC телеарнасы «Жаңа ерекше жұп» деген жаңа сериалды көрсетті. Гари Маршалл продюсерлік еткен жаңа нұсқаның негізінде екі қара актер болды: Рон Гласс Феликс рөлінде және Демонд Уилсон Оскар рөлінде. «Нью-Йорк Таймс» газетінің рецензенты былай деп жазды: «Шоудың мазмұны қаншалықты аз өзгергеніне таңғалуға болады. Диалог аздап жаңартылды, бірақ сюжеттер негізінен сол күйінде қалды. «Жаңа ерекше жұп» жақсы жүзеге асырылған. Бұл комедия жанрына ештеңе жаңа қоспайды, бірақ талантты қара актерлерге жұмыс және жақсы мүмкіндік береді, олар қазіргі уақытта телевидениеде оңай таба алмайды». Бұл жаңа нұсқа сәтті болмады және тек 13 бөлімнен кейін жабылды.

2015 жылы CBS комедиясы

Тағы бір бейімделу, қайтадан "The Odd Couple" деп аталады, ол 2015 жылдан 2017 жылға дейін CBS телеарнасында үш маусым бойы көрсетілген көпкамералы комедия болды. Сериалда Мэтью Перри Оскар рөлінде, ал Томас Леннон Феликс рөлінде ойнады; бұл жоба Перри үшін аса маңызды болды, ол сонымен қатар шоудың бірлесіп әзірлеушісі, атқарушы продюсері және сценарийшісі болды. Шоуда сондай-ақ Уэнделл Пирс Тедди рөлінде, Оскардың агенті, Иветта Николь Браун Дани рөлінде, Оскардың көмекшісі, Дейв Фоули Рой (түпнұсқалық пьесадан қалған кейіпкер) және Лесли Бибб пен Линдси Слоун Кейси мен Эмили рөлінде (Пиджон әпке-қарындастарының орнына) түсті.