Кіріспе

Индуистік философиялық ұғым – үнді діндеріндегі психологиялық, философиялық ұғым. Раджас (санскрит: रजस्) – үш гунаның (бейімділіктер, қасиеттер, атрибуттар) бірі, индуистік философияның Самкхья мектебінде дамыған философиялық және психологиялық ұғым. Басқа екі қасиет – саттва (жақсылық, тепе-теңдік) және тамас (жалқаулық, зорлық, тәртіпсіздік). Раджас – қозғалыс, энергия және белсенділікті тудыратын ішкі бейімділік немесе қасиет. Раджас кейде құмарлық деп аударылады, бірақ бұл жағдайда ол нақты бағасы жоқ, жай ғана белсенділік мағынасында қолданылады және контекстке байланысты жақсы немесе жаман болуы мүмкін.

Сипаттама

Самкхья философиясында гунна – үш "талант, қасиеттің" бірі: саттва, раджас және тамас. Бұл қасиеттер санаты түрлі индуизм мектептері мінез-құлықты және табиғи құбылыстарды жіктеу үшін кеңінен қолданылған. Үш қасиет мыналар:

Саттва – тепе-теңдік, үйлесім, жақсылық, тазалық, жалпыға ортақтық, толықтық, құрылысшылдық, шығармашылық, дамытушылық, оң көзқарас, жарқындық, тыныштық, мәнділік, бейбітшілік, ізгілік. Раджас – құштарлық, белсенділік, жақсы да емес, жаман да емес, кейде оның екеуі де, өзімшілдік, эгоизм, жекелендіру, қозғаушы, динамикалық. Тамас – тепе-теңсіздік, тәртіпсіздік, хаос, алаңдаушылық, таза емес, жойғыш, жаңылыс, жағымсыз, жайсыз немесе белсенді емес, бейжайлық, инерттілік немесе әлсіздік, зорлық, зұлымдық, білімсіздік. Үнді философиясында бұл қасиеттер ешқандай жағдайда немесе формада толыққанды деп есептелмейді. Керісінше, әрбір нәрсе мен жанда үш қасиеттің барлығы бар, тек әртүрлі пропорцияда және әртүрлі жағдайларда. Жанды нәрсе немесе зат – осы үш қасиеттің бірлескен әсерінің нәтижесі ретінде қарастырылады.