Кіріспе

Үнді карри тағамы, бастапқыда Гоадан

Виндаллу немесе Виндалхо – бұл Үндістанның карри тағамы, бастапқыда Васаи және Гоадан шыққан. Ол португалдық тағам carne de vinha d'alhos негізінде дайындалған. Әлем бойынша британдық-үнді нұсқасымен танымал, ол карри үйлері мен үнді мейрамханаларының мәзірлеріндегі маңызды тағам болып саналады және көбінесе өте ащы, дәмді тағам ретінде қарастырылады. Дәстүрлі рецепт шошқа етін пайдаланады, бірақ басқа нұсқаларында сиыр еті, қой еті, креветка, тауық, қоян еті, көкөністер және тофу қолданылады.

Тарих

Гоа асханасының негізгі тағамы – португалдық carne de vinha d'alhos (шарап пен сарымсақ маринадындағы ет; әдеби тілде "сарымсақ шарабының еті") – сірке және сарымсаққа маринадталған ет (көбінесе шошқа еті) тағамы. Португалдық тағамның бастапқы түрі португалдық теңізшілердің "сақталған" шикі ингредиенттерінен тұрады, олар шошқа мен сарымсақты қабаттап, ағаш бөшкелерге салып, қызыл шарапқа малған. Жергілікті гоалық аспазшылар бұл рецептті өзгертіп, қызыл шарапты пальма сіркесімен алмастырып, дәмдеуіштер қосты. Осылайша, бұл тағам жергілікті және айтуға оңай "виндалу" тағамына айналды. Британдық-үнділік виндалу нұсқасында ет сірке, қант, таза имбирь және дәмдеуіштерге маринадталып, содан кейін одан да көп дәмдеуіштермен пісіріледі. Традициялық гоалық виндалу картопты қамтымайды; атауы португал тілінен келген, хинди этимологиясы жоқ. Кейбір үнділік нұсқаларында хинди тіліндегі "алу" сөзімен шатасу салдарынан картоп қосылады, ал Үндістаннан тыс жерлердегі виндалу тағамдарында көбінесе картоп кездеседі.

Үндістаннан тыс жерлерде

Виндалу Үндістаннан тыс жерлерде танымал болды, себебі ол көбінесе үнді мейрамханаларының мәзірінде кездеседі. Ұлыбритания мейрамханаларында берілетін виндалу түпнұсқа виндалудан өзгеше – ол стандартты "орташа (тәттілігі)" мейрамхана каррисінің, сірке су, картоп және чили бұрыштары қосылған, көбірек өткешті нұсқасы ғана. Виндалу британдық азиялық мәзірлердегі ең өткір тағамдардың бірі болып саналады, алайда британдық бангладеш мейрамханалары тиндалуды жасап шығарды, ол – Баңгладешде пайда болған мүлдем басқа тағам.