Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз флотының әуедегі ерте ескерту ұшағы

Grumman E-1 Tracer (1962 жылға дейін WF) – АҚШ Әскери-теңіз флоты қолданған алғашқы мақсатты түрде құрылған әуедегі ерте ескерту ұшағы. Ол Grumman C-1 Trader ұшағының түрі болды және 1958 жылы қызметке түсті. 1970 жылдары оны Grumman E-2 Hawkeye көбірек заманауи ұшағымен алмастырды.

Жобалау және әзірлеу

E 1 1922 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұшақтарды белгілеу жүйесі бойынша WF деп тағайындалды; бұл тағайындама оған «Уилли Фудд» деген лақап ат әкелді. Tracer, өзі S 2 Tracker кемедегі субмаринаға қарсы ұшақтың туындысы болған C 1 Trader ұшағынан шығарылған, ескі жүйе бойынша S2F деп аталды, «Стоф» деген лақап атымен белгілі болды, нәтижесінде WF/E 1, ерекше радомдық бөлігімен, «Қорықпен жабылған Стоф» деп аталды. E 1 ұшақтарга орналастыру үшін ыңғайлы сақтауға мүмкіндік беретін ерекше конструкциядағы бүгілетін қанаттармен жабдықталған; S 2 және C 1 ұшақтарында қанаттар жоғары қарай бүгілгенімен, E 1 конструкцияшыларын Grumman компаниясының патенттелген «Sto Wing» бүгілетін қанат жүйесінің жаңартылған нұсқасын қайта қолдануға мәжбүр етті, бұл жүйе олардың алдыңғы Grumman F4F 4 Wildcat поршендік қозғалтқышты ұшағында (Екінші дүниежүзілік соғыстың басында) қолданылған. Оның прототипі 1956 жылдың 17 желтоқсанында алғашқы ұшуын жасады. Одан бір жарым жылдан кейін алғашқы WF 2 (E 1B) Tracer ұшағы өз алғашқы рейсін жасады. Ұшақтың авиатасымалдағышта жұмыс істеуі қажет болғандықтан, әртүрлі мүмкіндіктер авиатасымалдағыштан ұшып, қону кезінде тұрақтылықты және басқаруды қамтамасыз етуге бағытталған. E 1 ұшағындағы екі құйрық тіреуіштердің болуы, үлкен және ауқымды тік стабилизаторды қолданбастан, рульді басқаруды және иілу осі бойынша тұрақтылықты арттырады. Бұл сонымен қатар, бір руль зақымданған жағдайда пилотқа иілуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Рульдердің орналасуы оларды ұшақтың айналмалы пернелерінен туындаған ауа ағынының жиегіне орналастырады, бұл қосымша тұрақтылықты қамтамасыз етеді, өйткені стабилизаторлардың үстінен өтетін жылдам ауа ағыны, тік стабилизаторлар перне ағынынан тыс орналасқаннан гөрі, кез келген жақтық сырғанау немесе рульге енгізілген әрекет үшін күшті түзету күшін жасайды. Бұл орналасу көптеген кіші ұшақтарда иілу моментіне әкелсе де, перне ағынының спиральді қозғалысы тік стабилизатордың тек бір жағына соқтығысады, E 1 ұшағындағы екі перне ұшақта бірдей шамадағы қарама-қарсы иілу моменттерін тудырады, нәтижесінде перне ағынының нәтижесінде шамамен нөлдік иілуге қол жеткізіледі. E 1 ұшағы, мұрнының астында қону шассиі орнатылғанына қарамастан, құйрығымен жерге қондырылатын ұшақ болып табылады. Бұл конфигурация ұшақ такси жасағанда ерекше «мұрыны жоғары» көрініс береді және ұшақтың жоғары шабуыл бұрышы (AoA) болғандықтан, ұшақ тегіс болғаннан гөрі катапультадан ұшып шыққанда қанаттарға көбірек көтергіштік күшін жасауға мүмкіндік береді.

Радар

Трейсер радиолокациялық қапқа және фюзеляжға Hazeltine AN/APS 82 орнатылған. Радарда әуедегі қозғалатын нысандарды анықтайтын индикатор болған, ол шағылысқан радар энергиясының бір импульсін келесі импульске салыстырып, ұшып бара жатқан ұшақты мұхит бетіндегі толқындардың тудырған кедергілерден ажыратады. Ұшақтан шағылысқан энергия, қоршаған теңізден шағылысқан энергияға қарағанда жылдам өзгеріске ұшырайды. Қозғалмалы нысанды тұрақты фоннан бөлуге арнайы аппараттық құралдар қолданылады.

Пайдалану тарихы

Бірінші әуе кемесіндегі ерте ескерту ұшақтарының бірі ретінде E-1 Tracer 1958 жылдан 1977 жылға дейін қызмет етті, бірақ ол тек уақытша модель деп есептелді және 1960 жылдардың ортасында Grumman E-2 Hawkeye ұшағымен ауыстырылды. Вьетнам соғысының алғашқы жылдарында E-1 ұшақтары кеңінен қолданылды, олар ұрыс әуе патрульдік (CAP) ұшақтарын нысана бағыттарымен қамтамасыз етіп, Солтүстік Вьетнамдағы «Альфа» шабуылдарын басқарды. 250–300 шақырымдық радиусы бар E-1B, жаудың МиГ-терінің қозғалысы туралы шабуылдаушы ұшақтарға ерте ескерту қызметін атқарды. 1973 жылдың мамыр айына қарай көптеген E-1B ұшақтары қызметтен шығарылды, тек төрт VAW-121 Tracer ұшағы Вирджиния штатындағы NAS Norfolk әскери-теңіз базасында қызметте болды. Бұл ұшақтар 1977 жылдың орта шенінде, «Франклин Д. Рузвельт» кемесіндегі соңғы рейсінен кейін қызметтен толығымен алынып, Дэвис-Монтан сақтау орталығына жеткізілді. E-1B Tracer 1977 жылға қарай тізімнен шығарылды.

Нұсқалар

XWF 1 S2F 1-дің AEW түрі; құрылмаған. G 117 WF 2 үшін компания белгілемесі. Бір TF 1 (BuNo 136792) электроникасыз WF 2-нің аэродинамикалық прототипіне айналдырылды, кейін екі құйрығын сақтап, стандартты C 1A ретінде қайта жабдықталды. WF 2 TF 1 Trader-дің Airborne Early Warning нұсқасы, 1962 жылы E 1B деп атауы өзгертілді, 88 данасы жасалды. E 1B 1962 жылы WF 2 деп қайта аталды.