Кіріспе

Діни ұғым
гностикалық философиялық ұғым Плерома (гр. πληρώμα, сөзбе-сөз "толықтық") әдетте құдайлық күштердің толық жиынтығын білдіреді. Ол христиандық теологиялық контексте, сондай-ақ гностицизмде қолданылады. Бұл термин Пауыл апостолға жатқызылатын, дәстүр бойынша Колоссайлықтарға жолданған хатта да кездеседі. Бұл сөз Жаңа өсиетте 17 рет қолданылады.

Этимология

Бұл сөз мағынасы түпнұсқада "толығу" дегенді білдіреді, (πληρόω, "толтыру") етістігінен және (πλήρης, "толық") сөзінен шыққан.

Гностицизм

Гностицизмде қолдану одан әрі стереотипті және техникалық сипат алады, бірақ оның қолданылуы әлі де өте өзгермелі. Гностик жазушылары Жаңа өсиеттегі қолданылуына сілтеме жасайды (мысалы, Ирен I. iii. 4), ал сөз құраушы бөліктерге қарама-қайшы тұтастық сезімін сақтайды; бірақ олардың жүйелеріндегі плероманың басты байланыстары грек философиясымен, ал негізгі ой – жетіспеушілікке қарама-қайшы толықтық күйі (Iren. I. xvi. 3; Ипполит vi. 31), немесе жай құбылыстардың бос және шындыққа сай емес болмысының толықтығымен (кенома, Ирен. I. iv. 1) салыстырылады. Осылайша, Керинтуста ол Құдайлық өмірдің толықтығын білдірді, одан Құдайдың Мәсіхі адам Исаның крещениесінде түсіп, кейін қайтып оралды (Ирен. I. xxvi. 1, III. xi. 1, xvi. 1). Валентиншілік жүйеде ол «Құдайлық қасиеттердің шеңбері» ретінде, Құдайдың өзін ашуының әртүрлі құралдары ретінде, түсініксіз Құдайға қарама-қайшы келеді: ол Құдайдан шыққан, бірақ Одан және материалдық ғаламнан бөлінген отыз эонның немесе эманацияның жиынтығы. Кейде ол тіпті локалдануға жақын, сондықтан бір нәрсе «ішінде», «сыртында», «жоғарыда», «төменде» плеромада екені айтылады: көбінесе ол рух әлемі, ғаламдағы осы идеалдың кемелсіз көріністерімен салыстырғанда, көзге көрінбейтін аспандағы архетиптік идеал. Осылайша, «эондардың бүкіл плеромасы» тарихи Исаға әрқайсысы өзінің ерекшелігін қосады, ал Ол жер бетінде «плероманың кемелді сұлулығы мен жұлдызы» ретінде пайда болады (Ирен. I. xi. 6). Сол сияқты, жазушылар оны кемелді білімнің толықтығына теңестірді (Pistis Sophia, 15-бет). [Кейбіреулер] Әке барлық нәрсені қамтиды және плеромадан тыс ештеңе жоқ екенін мойындайды (өйткені егер одан тыс бір нәрсе болса, ол өзінен үлкен нәрсемен шектелуі керек), және олар сыртындағы және ішіндегі нәрселер туралы білім және надандық тұрғысынан, ал жергілікті қашықтық тұрғысынан емес айтады; бірақ плеромада немесе Әкемен қамтылған нәрселерде біз білетін бүкіл жаратылыс, Демиург немесе періштелермен жасалған, айқын көрінбейтін ұлылықпен қамтылған, өйткені орталық шеңберде немесе киімдегі нүкте сияқты. (Ирен. II. iv. 2).

Тағы да, әр эон өз жер бетіндегі кемелсіз аналогынан айырмашылығы плерома деп аталады, сондықтан осы мағынада көпше түрі қолданылуы мүмкін, плеромата (Ирен. I. xiv. 2); тіпті әр адамның өзінің плеромасы немесе рухани аналогы бар (Самариялық әйелдің плеромасы autes, Гераклон, Ориген, xiii. 205). Осылайша, ол Құдайлық, идеал, көктей білдіретін түрлі ойларды қамтиды, және осы екіұштылықтан, сондай-ақ оның еретикалық байланыстарынан осы сөз христиан теологиясынан шығып қалды. Ол әлі күнге дейін өзінің кәдімгі техникалық емес мағынасында қолданылады, мысалы, Теофилак үш бірлікті плерома tou theou деп атайды; бірақ Игнатийдегідей техникалық қолданыс қайта пайда болмайды.

Неоплатониялық

Бұл ұғымның неоплатондық көрінісінде Джон М. Диллон "Плерома және ноэтикалық космос: салыстырмалы зерттеу" еңбегінде гностицизм идеалдық әлем немесе плерома туралы түсінігін Платонның "Тимей" еңбегіндегі космос және Демиург туралы, сондай-ақ Филонның эстетикалық космосқа қарама-қарсы ноэтикалық космосы туралы ұғымдарынан алғанын айтады. Диллон бұл тұжырымын ноэтикалық космосты Наг-Хаммади мәтіндерінен алынған үзінділермен салыстыру арқылы дәлелдейді, онда эондар Құдайдың ойлары ретінде сипатталады. Диллон плероманың эллиндік идеялардың гностицизмдегі бейімделуі екенін көрсетеді, себебі Филодан бұрын материалдық әлем немесе космос идеалдық әлемге негізделген деген пікірді қабылдаған еврей дәстүрі болған емес.

Карл Юнг

Карл Юнг бұл терминді 1916 жылы анонимді түрде алғаш жарияланған, өлімінен бұрын «Liber Novus» («Қызыл кітап») еңбегінен жарияланған жалғыз бөлігі болған «Өлгендерге арналған жеті уағыз» атты мистикалық еңбегінде қолданды. Юнгтің айтуынша, плерома – барлық қарама-қарсылықтардың толық жиынтығы.

Грегори Бейтсон

Өзінің "Адамның экологиясына қадамдар" еңбегінде Грегори Бейтсон Юнгтың плерома (субъективтілікпен ерекшеленбеген, тірі емес әлем) мен креатура (қабылдау айырмашылығына, ерекшеленуге және ақпаратқа ұшырайтын тірі әлем) арасындағы айырмашылығын қабылдап, дамытады. Бейтсон "қуат мифы" деп атаған нәрсе – Плерома элементінің (тірі емес, ерекшеленбеген) Creatura-ға эпистемологиялық тұрғыдан бұрыс қолданылуы.