Вольфганг Метцгер және гештальт психологиясының дамуы

Кіріспе

Вольфганг Метцгер (Гейдельберг, Германия, 1899 жылдың 22 шілдесінде туған; Бебенхаузен, Германия, 1979 жылдың 20 желтоқсанында қайтыс болған) Германиядағы гештальт психологиясының (гештальт теориясының) негізгі өкілдерінің бірі саналады. Метцгердің ең белгілі еңбегі – «Психология: эксперименттік әдіс енгізілгеннен бергі негізгі қағидалардың дамуы». Онда психологияның негіздері жүйелі түрде баяндалған, оның ішінде психологиялық шындықтың түрлері, координатты жүйелермен, ретпен және тағы да көптеген мәселелермен байланысты мәселелер қарастырылған. Бұл еңбекте сол кездегі гештальт мектебінің барлық жинақталған білімі маңызды орын алады.

Өмірбаян

Метцгер Берлин гештальт теориясы мектебінің негізін қалаушылар Макс Вертхаймер, Вольфганг Кёлер және Курт Кофканың шәкірті және әріптесі болды. 1930 жылдары Метцгер Франкфурт/Майнде Макс Вертхаймердің ассистенты болды және нацистер Вертхаймерді елден қуған кезде оның ізбасары атанды. 1940 жылдардың басында Метцгер Мюнстерде төрағалық қызметін атқарды, ол зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымда қалды. Вольфганг Метцгер 1933 жылы СА қатарына қосылды, ал 1937 жылы НСДАП мүшесі болды. Оның ертедегі маңызды еңбегі «Көру заңдары» (Gesetze des Sehens) алғаш рет Франкфурттағы Senckenbergische Naturforschende Gesellschaft басылымында бөлек тараулар түрінде жарық көрді. Оның кеңейтілген басылымдары 1936, 1954 және 1975 жылдары жарыққа шықты. Бұл еңбегінде Метцгер күнделікті өмірден және көркем өнерден алған құбылыстар жинағын толықтырып, гештальт көзқарасын көрсететін нақты мысалдарды табуға тырысты. Хайнц Гекхаузен атап өткендей, бұл еңбек қабылдау психологиясы туралы терең білімі жоқтар үшін нағыз шедевр. Метцгер техникалық емес стильде оқырманды көрнекі әлемді тереңірек сезінуге және оның тұжырымдамасын өзгертуге жетелейді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Метцгер қолданбалы мәселелерге, әсіресе бала тәрбиесіне, сыныптағы білім беруге және психотерапияға көбірек назар аударды. Осы қолданбалы жұмыстарындағы басшылық принциптерін соңғы екі кітабында – «Шопарушілік еркіндік» (Schöpferische Freiheit, 1949, 1962) және «Психология білім беруде» (Psychologie in der Erziehung, 1971) жазды. Бұл еңбектердің теориялық негізі тағы да гештальт психологиясы болды, ол табиғаттағы табиғи және күшпен жүргізілмейтін тәртіпке сенеді, бұл оны білім беру мақсаттарының бірі ретінде еркіндік тақырыбының артықшылықтарын байқауға итерді. Метцгер ақырында Адлер психологиясының жақтаушысы болды, ол Берлинде Фриц Кюнкель арқылы, ал кейіннен 1960-1965 жылдары Мюнстерде болған Оливер Брахфельд арқылы танысқан болатын. 1964 жылы Брахфельдпен бірге ол неміс Альфред Адлер қоғамын құрды, ол 1970 жылы жеке психология неміс қоғамына айналды. Метцгер 1960 жылы Боннда өткен 16-шы Халықаралық психология конгресінің президенті болды. 1962 жылдан 1964 жылға дейін ол Deutsche Gesellschaft für Psychologie президенті болды. Ол сондай-ақ Француз тілі психологиясы қауымдастығының мүшелігімен байланысты шараларға белсенді қатысты. Метцгердің мұрасын Гестальт теориясы және оның қолданылуы қоғамы (GTA) жалғастырып келеді, ол халықаралық көп салалы ұйым және оның құрметті төрағасы болды.

Metzger was a student and associate of the founders of the Berlin school of Gestalt theory, Max Wertheimer, Wolfgang Köhler and Kurt Koffka. Metzger became Max Wertheimer's assistant in Frankfurt/Main in the 1930s and his successor when the Nazis forced Wertheimer out. Early in the 1940s Metzger became chairman at Münster, a position he held until his retirement. Wolfgang Metzger joined the SA in 1933, and became a member of the NSDAP in 1937. The early major work Gesetze des Sehens (Laws of Seeing) first appeared in serial part issues, edited by the Senckenbergische Naturforschende Gesellschaft in Frankfurt. Expanded editions were printed in 1936, 1954, and 1975. In this work Metzger supplemented his collection of phenomena from everyday perception and the fine arts, always endeavoring to find ever more compelling illustrations for the Gestalt point of view. As Heinz Heckhausen has pointed out this work is a masterpiece for those who come to it without an intense background in the psychology of perception; in a nontechnical style Metzger moves the reader toward a deeper experience, and sometimes an altered conception, of the visual world. Following World War II Metzger devoted increasing energy to applied questions, especially those having to do with child rearing, classroom education, and psychotherapy. His guiding principles in these applied endeavors were developed in his last two books, Schöpferische Freiheit (Productive freedom, 1949, 1962) and Psychologie in der Erziehung (Psychology in education, 1971). The theoretical starting point of these works is again Gestalt psychology with its assumption of a natural, nonforced order in nature, which led him to make his observations on the virtues of a theme of freedom among the goals of education. Metzger became eventually an outspoken advocate of Adlerian psychology with which he had become acquainted during his Berlin days through Fritz Künkel and later through Oliver Brachfeld who was in Münster from 1960 to 1965. Together with Brachfeld he founded in 1964 the German Alfred Adler Society which became in 1970 the German Society for Individual Psychology. Metzger was president of the 16th International Congress for Psychology in 1960 in Bonn. From 1962 until 1964, he was president of the Deutsche Gesellschaft für Psychologie. He was also highly committed to activities associated with his membership in the Association de Psychologie de la Langue Française. Metzger's legacy is carried forth in the Society for Gestalt Theory and its Applications (GTA), an international multidisciplinary organization, of which he was honorary chairman.