Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон инженері және ғарышкері (1963 жылы туған)
Japanese engineer and astronaut (born 1963)
Коичи Ваката (若田 光一) – Axiom Space компаниясында жұмыс істейтін жапон инженері және ғарышкері. 2024 жылы JAXA қызметінен зейнеткерлікке шықты. Ваката NASA ғарыш кемесінің төрт миссиясына, ресейлік "Союз" миссиясына қатысып, Халықаралық ғарыш станциясында ұзақ уақыт болды. Шамамен екі онжылдық ғарышқа ұшу карьерасында ол ғарышта бес жүзден астам күн өткізді. 39-шы экспедиция барысында ол Халықаралық ғарыш станциясының алғашқы жапон командирі атанды. Ваката 2013 жылдың 7 қарашасынан 2014 жылдың 13 мамырына дейін "Союз ТМА-11М/Экспедиция 38/Экспедиция 39" ұзақ мерзімді ғарыш сапарында болды. Осы сапарда оған алғашқы гуманоидты робот-ғарышкер Киробо серік болды. 2023 жылғы мәлімет бойынша, ол әлемдегі ең тәжірибелі, әлі де белсенді ғарышкер.
Koichi Wakata (若田 光一) is a Japanese engineer and an astronaut working for Axiom Space. He retired from JAXA in 2024. Wakata is a veteran of four NASA Space Shuttle missions, a Russian Soyuz mission, and a long duration stay on the International Space Station. During a nearly two decade career in spaceflight, he has logged more than five hundred days in space. During Expedition 39, he became the first Japanese commander of the International Space Station. Wakata flew on the Soyuz TMA 11M/Expedition 38/Expedition 39 long duration spaceflight from 7 November 2013 to 13 May 2014. During this spaceflight he was accompanied by Kirobo, the first humanoid robot astronaut. As of 2023, he is the longest active astronaut in the world.
Мансап
Уаката Жапонияның Сайтама префектурасының Омия қаласында дүниеге келген. 1987 жылы авиациялық инженерия бакалавры, 1989 жылы қолданбалы механика магистрі және 2004 жылы Кюсю университетінен аэроғарыш инженериясы докторы ғылымын қорғады.
Wakata was born in Ōmiya, Saitama, Japan, earned a Bachelor of Science degree in Aeronautical Engineering in 1987, a Master of Science degree in Applied Mechanics in 1989, and a Doctorate in Aerospace Engineering in 2004 from Kyushu University.
STS-72
STS-72 миссиясында Ваката алғашқы жапон миссия маманы атанды.
On STS 72, Wakata became the first Japanese mission specialist.
STS-92
Уаката STS-92 миссиясы барысында Халықаралық ғарыш станциясын құрастыру жұмысына қатысқан алғашқы жапон астронавты болды. Ұшу экипажы Discovery ғарыш кемесінің манипуляторын пайдаланып Z1 фермасын және қысыммен жалғанатын адаптерді (PMA3) станцияға қосты. STS-92 станцияны тұрақты экипажға дайындады. Ол STS-119 экипажымен бірге ғарышқа ұшып, Жапон аэроғарыштық зерттеу агенттігінің (JAXA) алғашқы тұрақты экипаж мүшесі атанды. Ғарыш станциясында болған кезінде ол халық ұсынған эксперименттерге қатысты, оның ішінде "жаймашуар кілемшемен" ұшу, кір жуу және физикалық жаттығулар жасау сияқты тәжірибелерді жүргізді. Станциядағы эксперименттердің бірі ретінде ол бір ай бойы бірдей арнайы іш киім киіп, оны жумайды. Уаката 2009 жылдың шілдесінде STS-127 экипажымен бірге Endeavour ғарыш кемесімен Жерге оралды, бұл кезде ол станциядағы ұшу инженері болған еді. STS-127 экипажындағы американдық және канадалық астронавттар жапондық эксперименттік модульдің соңғы екі құралын – Ашық платформаны (JEM EF) және Ашық бөлімін (JEM ES) жеткізіп, орнатты.
Wakata became the first Japanese astronaut to work on the assembly of the International Space Station during STS 92. The crew attached the Z1 truss and Pressurized Mating Adapter (PMA3) to the station using Discovery’s robotic arm. STS 92 prepared the station for its first resident crew. He launched with the crew of STS 119 and was the first resident station crew member from the Japanese Aerospace Exploration Agency (JAXA). During his time on the station, he took part in experiments suggested by the public, including flying a "magic carpet", folding laundry and doing pushups. As an experiment on the station, he wore the same special underpants for a month without washing them. Wakata returned to Earth in July 2009 aboard Endeavour with the STS 127 crew after being a flight engineer on the station. American and Canadian astronauts aboard STS 127 delivered and installed the final two components of the Japanese Experiment Module: the Exposed Facility (JEM EF), and the Exposed Section (JEM ES).
38/39 экспедициясы
Ваката 2013 жылдың қараша айында "Союз ТМА-11М" ғарыш кемесімен Халықаралық ғарыш станциясына ұшырылды. 38 және 39 экспедициялар барысында Киробо – астронавтқа серік ретінде қызмет ету міндеті алған робот – Вакатамен тығыз жұмыс істеді, ғарышкердің ауызша тапсырмалары арқылы ғарышта тәжірибелер жүргізді. Эксперименттердің бірі – ғарышта адам мен робот арасындағы алғашқы әңгіме. Ваката 2013 жылдың соңында 38-ші экспедиция құрамында Халықаралық ғарыш станциясына келді. 2014 жылдың наурыз айында 39-шы экспедициямен бірге Халықаралық ғарыш станциясының командирі болды. Бұл жапон астронавтының Халықаралық ғарыш станциясының командирі болуының алғашқы және Ресей немесе Америка азаматтығы жоқ астронавттың станция командирі болуының үшінші реті болды. Ваката 2014 жылдың 13 мамырында Жерге қайтып оралды.
Wakata launched on Soyuz TMA 11M to the International Space Station in November 2013. During Expedition 38 and Expedition 39, Kirobo—who had the mission to serve as a companion robot to the astronaut—worked closely with Wakata, conducting experiments in space through verbal orders from the astronaut. One of the experiments was the first ever human robot conversation in space. Wakata arrived on the International Space Station as part of Expedition 38 in late 2013. He became the commander of the International Space Station with Expedition 39, in March 2014. This marked the first time a Japanese astronaut became ISS station commander, and only the third time an astronaut of neither Russian nor American citizenship served as station commander. Wakata returned to Earth on May 13, 2014.
SpaceX Crew-5 тобы
Уаката JAXA ғарышкері және SpaceX Crew 1 миссиясының маманы Соичи Ногучидің 64-ші экспедицияның құрамында ҰҒС-де (ISS) ұзақ мерзімді жұмыс істеуге дайындалу кезеңінде дубликаты ретінде оқытылды. 2020 жылдың қарашасында Ногучинің ұшырылысынан кейін JAXA Вакатаның 2022 жылы тағы бір ұзақ мерзімді миссия үшін ҰҒС-ге (ISS) оралатынын хабарлады. 2021 жылдың 21 мамырында NASA JAXA ғарышкері Коичи Вакатаны экипаждың төртінші мүшесі ретінде тағайындады, бұл NASA-ның халықаралық серігі ретінде JAXA-мен бірлескен жұмыс еді. 2021 жылдың қазан айында Ваката SpaceX Crew 5 рейсіне қайта бағытталды.
Wakata trained as backup for JAXA astronaut and SpaceX Crew 1 mission specialist Soichi Noguchi ahead of his long duration stay aboard of the ISS as part of Expedition 64. Shortly after Noguchi's launch in November 2020, JAXA announced that Wakata would return to the ISS for another long duration mission in 2022. On 21 May 2021 NASA announced JAXA astronaut Koichi Wakata as the fourth member of the crew, in cooperation with JAXA as NASA's international partner. In October 2021, Wakata was reassigned to the SpaceX Crew 5 flight.
JAXA-дан кейінгі мансап
Ваката 2024 жылдың наурыз айының соңында JAXA-дан зейнеткерлікке шықты. 2024 жылдың 8 сәуірінде Вакатаның Axiom Space компаниясына Азия-Тынық мұхиты аймағы бойынша астронавт және бас техникалық директор ретінде қосылғаны жарияланды.
Wakata retired from JAXA at the end of March 2024. On April 8, 2024, it was announced that Wakata had joined Axiom Space as an astronaut and Chief Technical Officer for the Asia Pacific Region.
Құрмет пен марапаттар
6208 Ваката кіші планетасы оның құрметіне аталған.
Minor planet 6208 Wakata is named after him.
Жеке мәліметтер
Ваката Германияның Бонн қаласынан Стефани фон Саксен-Альтенбургқа үйленген және оның бір ұлы бар. Ол көп қозғалтқышты және құралдық жабдықталған ұшқыш, сонымен қатар түрлі ұшақтарда 2100 сағаттан астам ұшқан.
Wakata is married to Stefanie von Sachsen Altenburg of Bonn, Germany, and has a son. He is a multi engine and instrument rated pilot, and has logged over 2100 hours in a variety of aircraft.