Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литвалық скрипкашы және терменші (1911–1998)
Lithuanian violinist and thereminist (1911–1998)
Клара Райзенберг Рокмор (9 наурыз 1911 – 10 мамыр 1998) – литвалық классикалық скрипкадағы дарынды бала. Ол пианист Надя Райзенбергтің қарындасы болды.
Clara Reisenberg Rockmore (9 March 1911 – 10 May 1998) was a Litvak classical violin prodigy She was the sister of pianist Nadia Reisenberg.
Алғашқы жылдар
Клара Рокмор Вильнюсте, сол кездегі Ресей империясында, литвалықтар отбасында дүниеге келді. Оның Анна мен Надя есімді екі үлкен әпкесі болған. Бала кезінде-ақ ол скрипкадағы дарынды бала ретінде көзге түсті. Төрт жасында Санкт-Петербург консерваториясының ең жас оқушысы болды, онда ол көрнекті скрипкашы Леопольд Ауэрден сабақ алды.
Clara Rockmore was born in Vilnius, then in the Russian Empire, to a family of Litvaks. She had two elder sisters, Anna and Nadia. Early in her childhood she emerged as a violin prodigy. At the age of four, she became the youngest ever student at the Saint Petersburg Conservatory, where she studied under the prominent violinist Leopold Auer.
Мансап
Рокмор Нью-Йорк пен Филадельфияда оркестрлік өнер көрсетістерінде өнер танытты және Пол Робсонмен бірге елдің екі жағалауы бойынша гастрольдік сапарлар жасады, бірақ ол 1977 жылға дейін "Теремин өнері" атты коммерциялық жазбасын шығарған жоқ. Боб Муг пен Ширли Муг өндірген альбомда Рокмордың терменде орындауы, оның қарындасы Надяның фортепианода сүйемелдеуімен ұсынылды. Рокмордың терменде ойнауға қатысты көзқарасы физикалық және эмоционалдық бақылауды күшейтуге бағытталған. Ол бір сұхбатында былай деді: "Сіз тек нотаны ғана емес, оның дәл ортасын да табуыңыз керек. Өзіңіздің ішкі эмоцияларыңызды мүлдем байқатуға болмайды. Мысалы, сіз басыңызды шайқауыңызға немесе аяқтарыңызды алға-артқа қимылдатуыңызға болмайды. Бұл сіздің дыбысыңызды өзгертеді".
Rockmore made orchestral appearances in New York and Philadelphia and went on coast to coast tours with Paul Robeson, but it was not until 1977 that she released a commercial recording called The Art of the Theremin. The album, which was produced by Bob Moog and Shirleigh Moog, featured Rockmore's theremin playing with piano accompaniment by her sister Nadia. Rockmore's approach to theremin playing emphasized physical and emotional control. As she described it herself in an interview: "You must not only hit a note, but you must hit the center of it. You cannot register any of your internal emotion at all. You cannot shake your head, for instance, or sway back and forth on your feet. That would change your tone."
Жеке өмір және өлім
Леон Термен оған бір рет үйлену ұсынысы жасағанмен, ол адвокат Роберт Рокморға тұрмысқа шықты және одан кейін кәсіби қызметінде оның тегін пайдаланды. Олардың балалары болған жоқ. Ол 1998 жылдың 10 мамырында Нью-Йорк қаласында 87 жасында дүниеден өтті.
Although Léon Theremin had proposed to her once, she married attorney Robert Rockmore, and thereafter used his name professionally. They had no children. She died in New York City on May 10, 1998, aged 87.
Дамуға әсер етуі
Рокмор бастапқы аспаптың шектеулерін байқап, өзінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін терменді жетілдіруге көмектесті. Леон Терменмен бірлесіп жұмыс істеу барысында ол ұсынған өзгерістерге терменнің дыбыс деңгейін басқару сезімталдығын арттырып, жылдам стаккато орындауды жеңілдету, орындаушыны жақсы көру үшін аспаптың биіктігін төмендету, питч антеннасының сезімталдығын жоғарылату және диапазонды үш октавадан бес октаваға дейін кеңейту кірді.
Rockmore saw limitations of the original instrument and helped to develop the theremin to fulfill her needs. Working together with Léon Theremin her suggestions and changes included increasing the sensitivity of the theremin's volume control to facilitate rapid staccato, lowering the profile of the instrument so the performer is more visible, increasing the sensitivity of the pitch antenna, and increasing range from three octaves to five.
Қоғамдық ықпал
Рокмор 1938 жылы Нью-Йорк қаласының қалалық залында сияқты, ірі концерттерде ойнаған кезде, көпшілік терменнің мүмкіндіктеріне қатысты жағымсыз пікірге келген кезеңде, ол өнер шеберлігімен сыншыларды таң қалдырғаны үшін көбірек таныла бастады. Клараның Термен берген және оның айтарлықтай өзгертілген RCA термені болды. Оның жасаған өзгертулері арқасында аспаптың қалыпты 5-5,5 октавалық ойналатын диапазоны 1,5 октаваға дейін кеңейтілді. Термен тональдық сапаны жақсарту және қол қозғалыстарына сезімталдығын арттыру сияқты бірнеше басқа да өзгерістер енгізді. Лампадарлар да жекешелендіріліп, Терменнің өзінің қолымен жазылған белгілермен таңбаланған. Бұл аспапты кейіннен 1998 жылдың қазан айында Роберт Муг қалпына келтірді; оны Финикс қаласындағы (Аризона штаты) Музыкалық аспаптар мұражайының суретшілер галереясындағы Клара Рокмор көрмесінде көруге болады және Рейзенбергтер отбасының Пит Шерманы оны мұражайға ұзақ мерзімді несие ретінде берді.
By the time Rockmore was playing large scale public concerts, such as New York City's Town Hall in 1938, she was becoming increasingly known for impressing critics with her artistry of the theremin during a time in which much of the general public had come to rather negative conclusions of what was possible on the instrument. Clara owned an RCA theremin given to her and substantially modified by Theremin. Through his modifications, the instrument's normal 5 to 5.5 octave playable range was expanded by 1.5 octaves. Theremin made several other customizations including improvements to tonal quality and its responsiveness to hand movements. The tubes are also customized and labeled in Theremin's own writing. This instrument was later restored by Robert Moog in October 1998; it can be viewed at the Clara Rockmore exhibit in the Artist's Gallery of the Musical Instruments Museum in Phoenix, Arizona and is on long term loan to the museum by Peter Sherman of the Reisenberg family.
Танымал мәдениетте
Ирландиялық электропоп тобы The Garland Cult "Clara Rockmore" әнін 2007 жылғы Protect Yourself from Hollywood альбомына қосты. Шон Майклстың "Біз – дирижерлер" романы, 2014 жылғы Scotiabank Giller Prize жүлдесінің иегері, Рокмор мен Леон Термен арасындағы қарым-қатынастың көркемделіп жазылған хикаясы. Рокмор 2016 жылдың 9 наурызында Google Doodle-да, оның 105 жылдығына орай көрсетілді. "Билл мен Тед музыканы қайтадан ойнайды" фильмінде Биллдің қызы Тея Миссидің тойында Тедтің терменде ойнағанын мақтап, оның Клара Рокморға теңесе алатынын айтады. Тед оның өзіне шабыт бергенін мойындайды.
The Irish electropop band The Garland Cult included the song "Clara Rockmore" on their 2007 album Protect Yourself from Hollywood. Sean Michaels' novel Us Conductors, the winner of the 2014 Scotiabank Giller Prize, is a fictionalized account of the relationship between Rockmore and Léon Theremin. Rockmore was the subject of a Google Doodle on March 9, 2016, which would have been her 105th birthday. In Bill & Ted Face the Music, Bill's daughter Thea compliments Ted's theremin playing at Missy's wedding, saying that it rivaled Clara Rockmore. Ted admits she was an inspiration for him.