Кіріспе

Жоғары мектептегі бірыңғай емтихан

Алдын ала SAT/Ұлттық жетістік стипендиясына ілікту тесті (PSAT/NMSQT) – АҚШ-та Колледж кеңесімен ұйымдастырылатын және Ұлттық жетістік стипендия корпорациясы (NMSC) демеушілігімен өткізілетін бірыңғай емтихан. 2018–2019 оқу жылында 2,27 миллион орта мектептің екінші сынып оқушысы және 1,74 миллион орта мектептің үшінші сынып оқушысы PSAT емтиханы тапсырды. PSAT/NMSQT нәтижелері Ұлттық стипендия бағдарламасына қатысуға жарамдылықты және біліктілікті анықтау үшін пайдаланылады.

Тарих

PSAT 1971 жылдан бері әр жылғы күзде өткізіліп келеді. 1993 жылғы маусымға дейін алынған кейбір PSAT нәтижелері Интертел және Америкалық Менса сияқты интеллектуалды клубтарға қабылдау үшін біліктілік туралы дәлел ретінде қабылданады. 1997 жылға дейін PSAT тек математика және тіл білімі бөлімдерінен тұрды. Тіл білімі бөліміне екі есе салмақ қойылып, ең жоғары жиынтық балл 240 ұпайға тең болды. 1997 жылы енгізілген Жазу дағдылары бөлімі тоқтатылған Стандартты Жазбаша Англия Тілі Тестінен (TSWE) ішінара алынған. PSAT 2015 жылғы күзде форматы мен мазмұны жағынан өзгерді. Бастапқыда үш бөлімнің әрқайсысы 20-дан 80 ұпайға дейін бағаланып, ең жоғары жиынтық балл 240 ұпайға жетті. Бұл SAT-қа ұқсас, ол әр бөлім үшін 200-ден 800-ге дейінгі шкала бойынша бағаланады (тар диапазон – қай тесттен ұпай алынғанын анықтау және дәлдік деңгейін көрсету үшін). Алайда, ескі (2005) SAT-тан айырмашылығы, ескі PSAT жоғары деңгейдегі математиканы (мысалы, Алгебра II-ден түсініктер) немесе жазу бөлімінде эссе кіргізбеді (ол 2005 жылы SAT-қа қосылды). Көп таңдаулы жауаптардың саны бестен төртке дейін азайтылды, бұл дұрыс жауап беру мүмкіндігін арттырды, сондай-ақ қате жауаптар үшін төрттен бір бөлігі алынып тасталды. Колледж Бордының халықаралық деңгейдегі сандық SAT-қа көшуіне сәйкес, алғашқы сандық PSAT 2023 жылғы қазан айында өткізілді.

Формат және ұпай

Студенттер емтиханға Колледж кеңесінің мүшесі жоғары мектептер арқылы тіркеледі. Тест екі бөлімнен тұрады: Оқу және Жазу және Математика. Әр бөлімде екі модуль бар. Оқу және Жазу модулі 32 минут, ал Математика модулі 35 минутқа созылады, барлығы 2 сағат 14 минут. PSAT 2023 жылдың күзінде форматы мен мазмұнына тағы өзгеріс енгізіп, цифрлық тесттерге көшуді жалғастырды. Оқу және Жазу бөлімдерінің нәтижелері бір бөлімнің ұпайы ретінде есептеледі, ал Математика бөлімінде барлық тапсырмаларды орындауға калькулятор рұқсат етіледі. Әр бөлімнің ұпайлары 120-ден 760-қа дейін, ал ең жоғары ұпай 1520-ға дейін жетеді. Дегенмен, Ұлттық стипендия корпорациясы әр бөлімді 6-дан 38-ге дейінгі шкала бойынша бағалап, олардың қосындысын екі есеге көбейтіп, 36-дан 228-ге дейінгі таңдау индексін анықтайды.

Тану деңгейлері

Танымның үш деңгейі бар: "Мақтауға лайық", жартылай финалистер және финалистер. PSAT емтиханы тапсырғандардың 3,4%-ын құрайтын шамамен 34 000 оқушы "мақтауға лайық" деп танылып, Мақтау қағазын алады. "Мақтауға лайық" деңгейі ұлттық деңгейде 96-шы пайыздық көрсеткішті қамтитын балл бойынша анықталады. 2006 жылғы бағдарламада (2004 жылғы PSAT) бұл көрсеткіш 202 болса, 2007 жылғы бағдарламада (2005 жылғы PSAT) 203-ке өсті. 2008 жылғы бағдарламада (2006 жылғы PSAT) – 205, ал 2009 жылғы бағдарламада (2007 жылғы PSAT) – 209 болды. Оқушылар PSAT емтиханы тапсырғаннан кейін бір жыл өткен соң, жоғары сынып оқушылары ретінде жартылай финалистер ретінде расталады. Содан кейін финалист болу үшін олар өтініш беруі керек. PSAT іріктеу индексінің баллынан өзге де факторлар қарастырылады, мысалы, оқушының орташа бағасы (GPA) және SAT нәтижесінің расталуы.

Танымал мәдениет

Соңғы жылдары бұл түрлі әлеуметтік желілерде емтихан тапсырушылар арасында жиі талқылау тақырыбына айналды. Олардың көптегені PSAT емтиханындағы қызық немесе күлкілі көрінген мәтіндер мен сұрақтарды қызықтап әжуалайды. Талқылау деңгейі соншалықты жоғары болды ki, 2013 жылы #PSAT хэштегі емтихан күніне жақын Twitter-де кең таралды. Бұл, 2012 жылдан бері емтиханға қатысушылар емтихан ережелерін қабылдап, оның ішінде емтиханды талқыламау шартын қол қойып жазуға міндетті болғанына қарамастан болды. Алдында бұл мәлімдеме әдеби қаріппен жазылуы керек еді, бұл талап оқушылар мен ұстаздардың наразылығын тудырды, себебі көптеген оқушылар үшін мәлімдемені әдеби қаріппен жазу қиын болды. Дегенмен, 2015 жылы мәлімдемені әдеби қаріппен жазу талабы жойылды.