Кіріспе

Ресейдің Коми Республикасындағы қала. Воркута – Арктикалық айнадан солтүстікке қарай орналасқан ең ірі төртінші қала және Еуропаның ең шығыс қаласы. Бұл қала Еуропаның ең суық қаласы болып есептеледі, мұндағы ең төмен температура -52 °C (-61 °F) тіркелген. КСРО құлағаннан бері Воркута халқы тұрақты түрде азайып келеді, себебі шахталар жекешелендіріліп, көптеген адамдар оңтүстікке қарай көшуге бастады. Көптеген шахталар тасталып, 2020 жылдың қыркүйегіне қарай қаланың халқы шамамен 50 000 адамды құрады. 2021 жылдың наурыз айындағы бір есепте аймақтағы ауылдар "көшпенді қалалар" деп сипатталды, көптеген "құрылыстарды тастап кеткен" деп жазылған.

Тарих

1930 жылы геолог Георгий Чернов (1906–2009) Воркута өзені жанында маңызды көмір кен орындарын тапты. Георгий Черновтың әкесі, геолог Чернов Александр Александрович (1877–1963) Воркута кен орындарын да қамтитын Печора көмір алабының дамуын итермеледі. Осы жаңалықтың арқасында Коми АССР-інде көмір өндіру саласы құрылды. (Ол кезде алаптың тек оңтүстік бөлігі ғана Коми АССР-іне кірген. Солтүстік бөлігі, Воркутамен қоса, Архангельск облысының Ненец автономиялық округіне қарасты.) 1931 жылы көмір кен орындарының жанында геологтардың қонысы салынды, оның көп бөлігі ГУЛАГ-тың Ухта-Печора еңбек лагерінің (Ухтпечлаг) тұтқындарынан құралды.

Мәжбүрлі еңбек лагері

Воркута қаласының тарихы ГУЛАГ-тың ең танымал мәжбүрлі еңбек лагерлерінің бірі – Воркутлагпен байланысты. Воркутлаг 1932 жылы кен қазу жұмыстары басталғанда құрылды. Бұл Еуропалық Ресейдегі ГУЛАГ лагерлерінің ең ірісі болды және Котлас, Печора, Изма (қазіргі Сосногорск) сияқты көптеген шағын лагерьлер мен бөлімшелердің әкімшілік орталығы қызметін атқарды. 1953 жылы Воркута көтерілісі – лагерь тұтқындарының ірі көтерілісі болды. 1941 жылы Воркута және оның төңірегіндегі еңбек лагерьдері жүйесі Қоноша, Котлас және Инта лагерлерін байланыстыратын тұтқындар салған теміржол арқылы әлемнің қалған бөлігімен байланысқа түсті. Воркутаға 1943 жылдың 26 қарашасында қала мәртебесі берілді. Әкімшілік бөлім ретінде республикалық маңызы бар Воркута қаласы Воркута қалалық округі құрамына кіреді.

Экономика

ХХІ ғасырдың басында көптеген кен орындары жоғары операциялық шығындардың салдарынан жабылды, бұл кеншілерді мазалады. 20-ғасырдың соңында аймақта шахтерлер еңбек әрекеттерін ұйымдастырды; 80-жылдардың аяғында саяси өзгерістерге байланысты, ал 90-жылдары бір жылдан бері жалақы алмағандықтарынан.

Көлік

Қалаға Воркута әуежайы қызмет көрсетеді. Суық соғыс кезінде стратегиялық бомбалаушылар үшін Арктикалық басқару тобының алдыңғы базасы Воркута Советскийде орналасқан.

Климат

Воркутада субарктикалық климат (Köppen Dfc) – қысқа, салқын жаздармен және өте суық, ұзақ, қарлы қыстармен сипатталады. Ақпан айының орташа температурасы шамамен , ал шілде айында шамамен . Воркутаның климатына Солтүстік Атлантикадан қашықтығы және Солтүстік Мұзды мұхитқа жақындығы әсер етеді, көктемде суық ауа алып келеді. Бұл қысты мамыр айына дейін создырады және сирек жағдайларды есептемегенде, Ресейдің ішкі аймақтарына тән жазғы жылудың қалаға жетуіне кедергі келтіреді. Осыған қарамастан, Воркутада Сибірдің оңтүстігіндегі көптеген аймақтарға қарағанда қыстар аз қатал. Бұл сонымен қатар, 50 °C (58 °F) төмен температураның желтоқсан айынан басқа қыс айларында тіркелмегенін білдіреді. Қыс айларында температураның нөлден жоғары көтерілуі сирек болғанымен, жылдың барлық 12 айында орын алған. Қыс ылғалды болғандықтан, қар жаууы шығыс аймақтарына қарағанда жиі болады және жыл сайын көп мөлшерде қар жиналады. Жаздың салыстырмалы түрде жылы болуына байланысты Воркута Арктикалық ағаш шегінен төмен орналасқан. Воркутада полярлық күн 30 мамырдан 14 шілдеге дейін, ал полярлық түн 17 желтоқсаннан 27 желтоқсанға дейін созылады.

Тұңғақ жердің ыдырауы

Воркута Ресейдегі үздіріліссіз мәңгі муздақ шекарасында орналасқан, және ғалымдардың болжауына сәйкес, жаңарудың жалғасуы үздіріліссіз мәңгі муздақ шекарасын жүздеген шақырымға солтүстікке жылжытып, Совет Одағының Арктиканы индустрияландыру дәуірінде салынған кең ауқымды инфрақұрылымның негізін әлсіретуі мүмкін.

Әр түрлі

Ресейдегі ең ірі көмір шахта апатының бірі 2016 жылдың 28 ақпанында Воркута көмір шахтасында болды, онда шыққан метан газы тұтанды және 32 адам қаза болды, оның ішінде үш күн бұрын осыған ұқсас жарылыстан қамалып қалған 26 кенші және сол жарылыстан 4 кеншінің қаза болуы да бар еді. 2021 жылы Мәскеуде тұратын фотограф Мария Пассер Воркутадағы, сондай-ақ Цементозаводский және Северный ауылдарындағы тастап кетілген орындарды фотосурет жобасының бөлігі ретінде суретке түсірді.