Кіріспе
Сөйлеу дыбыстарының тізбегін ұйымдастыру бірлігі – сөйлеу дыбыстарының тізбегін ұйымдастыру бірлігі, әдетте, дауысты әріптен (көбінесе дауыстыдан) тұратын және міндетті емес басты және соңғы дыбыстардан (көбінесе, дауыссыз дыбыстардан) құралады. Буындар сөздердің фонетикалық "құрылыс блоктары" ретінде қарастырылады. Олар тілдің ырғағына, әуеніндегі өзгерістерге, поэзиялық өлшемдеріне және екпін үлгілеріне әсер ете алады. Сөйлеуді әдетте толық буындарға бөлуге болады: мысалы, "ignite" сөзі екі буыннан тұрады: ig және nite. Буындық жазу алғашқы әріптер пайда болғанға дейін бірнеше жүз жыл бұрын басталды. Ең ерте жазылған буындар б.з.д. 2800 жыл шамасында Шумер қаласы Урдағы тақташаларда кездеседі. Пиктограммалардан буындарға көшу "жазу тарихындағы ең маңызды жетістік" деп аталды. Бір буыннан тұратын сөз (мысалы, ағылшын тіліндегі "dog" сөзі сияқты) бір буынды сөз деп аталады (және бір буынды деп айтылады). Ұқсас терминдерге екі буынды сөз үшін екі буынды (және екі буынды; сондай-ақ, екі буынды және екі буынды) сөз; үш буынды сөз үшін үш буынды (және үш буынды) сөз; және көп буынды (және көп буынды) сөз жатады, бұл үш буыннан астам немесе бір буыннан астам сөзді білдіруі мүмкін.
A syllable is a unit of organization for a sequence of speech sounds, typically made up of a syllable nucleus (most often a vowel) with optional initial and final margins (typically, consonants). Syllables are often considered the phonological "building blocks" of words. They can influence the rhythm of a language, its prosody, its poetic metre and its stress patterns. Speech can usually be divided up into a whole number of syllables: for example, the word ignite is made of two syllables: ig and nite. Syllabic writing began several hundred years before the first letters. The earliest recorded syllables are on tablets written around 2800 BC in the Sumerian city of Ur. This shift from pictograms to syllables has been called "the most important advance in the history of writing". A word that consists of a single syllable (like English dog) is called a monosyllable (and is said to be monosyllabic). Similar terms include disyllable (and disyllabic; also bisyllable and bisyllabic) for a word of two syllables; trisyllable (and trisyllabic) for a word of three syllables; and polysyllable (and polysyllabic), which may refer either to a word of more than three syllables or to any word of more than one syllable.
Этимология
Сылбыр – бұл ежелгі француз тіліндегі "sillabe" сөзінің аңгло-нормандық түрі, латын тіліндегі "syllaba" сөзінен, ал ол көне грек тіліндегі συλλαβή (syllabḗ) сөзінен шыққан. συλλαβή сөзі "бірге алынған" дегенді білдіреді, бұл бір дыбыс құру үшін біріктірілген әріптерге сілтеме жасайды. συλλαβή – "сыла́мба́но" (syllambánō) етістігінің есімдік түрі, ол "бірге" деген мағынаны білдіретін "сүн" (sýn) префиксі мен "алу" деген мағынаны білдіретін "ламба́но" (lambánō) етістігінің қосындысынан құралған. Есімдік түбірі аорист уақытында қолданылатын "лаб" (lab) түбірін пайдаланады; ал қазіргі заманғы түрі "ламбан" (lambán) түбіріне β (b) әрпінен бұрын мұрындық инфикс пен соңына "ан" (an) жұрнағын қосу арқылы жасалады.
Жазба көшірмесі
Халықаралық фонетикалық әліпбиде (IPA) толық нүкте буынның бөлінуін көрсетеді, мысалы "астрономиялық" сөзінде. Бірақ практикада IPA транскрипциясы көбінесе сөздерге аралықтармен бөлінеді, және осы аралықтар буынның бөлінуі ретінде түсініледі. Сонымен қатар, басылым белгісі басылатын буынның алдына қойылады, ал егер басылатын буын сөздің ортасында болса, практикада басылым белгісі де буынның бөлінуін көрсетеді, мысалы "түсінді" сөзінде (дегенмен буын шекарасы толық нүктемен де көрсетілуі мүмкін, мысалы). Егер сөз аралығы буынның ортасына келсе (яғни, буын екі сөзді қамтыса), байланыс сызығы қолданылуы мүмкін, мысалы француз тіліндегі les amis сөздерінің бірігуінде. Бұл байланыс сызығы лексикалық сөздерді фонологиялық сөздерге біріктіру үшін де қолданылады, мысалы hot dog. Грек сигмасы, , 'буын' үшін алмастырғыш ретінде қолданылады, ал доллар/песо таңбасы, , толық нүктенің дұрыс түсінілмеуі мүмкін жағдайда буын шекарасын көрсетеді. Мысалы, екі буынды жұп, ал буын соңғы дауысы.
In practice, however, IPA transcription is typically divided into words by spaces, and often these spaces are also understood to be syllable breaks. In addition, the stress mark is placed immediately before a stressed syllable, and when the stressed syllable is in the middle of a word, in practice, the stress mark also marks a syllable break, for example in the word "understood" (though the syllable boundary may still be explicitly marked with a full stop, e. g. ). When a word space comes in the middle of a syllable (that is, when a syllable spans words), a tie bar can be used for liaison, as in the French combination les amis The liaison tie is also used to join lexical words into phonological words, for example hot dog
A Greek sigma, , is used as a wild card for 'syllable', and a dollar/peso sign, , marks a syllable boundary where the usual fullstop might be misunderstood. For example, is a pair of syllables, and is a syllable final vowel.
Құралымдарды топтастыру
Фоналогияның кейбір теорияларында, буын құрылымдары ағаш тәрізді схемалар түрінде бейнеленеді (синтаксистің кейбір түрлеріндегі ағаштарға ұқсас). Барлық фонологтар буынның ішкі құрылымы бар дегенге келіспейді; тіпті кейбір фонологтар буынның теориялық ұғым ретінде бар екендігіне күмән келтіреді. Буын компоненттері арасындағы сызықтық емес, иерархиялық қатынасқа қатысты көптеген дәлелдер бар. Бір иерархиялық модель буынның ядросы мен коданды аралық деңгейге, яғни рифмаға біріктіреді. Иерархиялық модель ядро+кода тіркесінің өлеңдегі рөлін (мысалы, мысық және жарғақ сияқты рифмаласатын сөздер ядро мен коданды немесе толық рифманы сәйкестіру арқылы жасалады) және ауыр және жеңіл буындар арасындағы айырмашылықты ескереді, бұл фонологиялық процестерде, мысалы, ежелгі ағылшыл тіліндегі scipu және wordu сөздеріндегі дыбыс өзгерісінде маңызды рөл атқарады. Жоғары дауыстыны жою (HVD) процесінде, жеңіл буын түбірлерінің көпше жалдамалық/айқындамалық формалары (мысалы, "*scip") ескі ағылшыл тілінде "u" жалғауымен аяқталды, ал ауыр буын түбірлері (мысалы, "*word") мұндай өзгеріске ұшырамады, нәтижесінде "scip u" болды, ал "word" өзгеріссіз қалды.
Денесі
Кейбір тілдердің, мысалы кри және оджибве тілдерінің дәстүрлі сипаттамаларында дыбыс буыны сол жаққа тармақталады, яғни әуені мен ядросы жоғары деңгейдегі бірлік – "дене" немесе "орталық" астында орналасады. Бұл ко́даға қарама-қарсы келеді.
Риф
Буынның ырғағы немесе рифмасы ядродан және міндетті емес кодадан тұрады. Бұл буынның поэзиядағы рифмаларда ең көп қолданылатын бөлігі және адам сөзді созу немесе баса айту кезінде ұзартылатын немесе баса айтылатын бөлігі. Рифма – әдетте, буынның бірінші дауыстысынан соңына дейінгі бөлігі. Мысалы, at, sat және flat сөздерінің рифмасы – . Дегенмен, ядро кейбір тілдерде, мысалы, ағылшын тілінде міндетті түрде дауысты болуы керек емес. Мысалы, bottle және fiddle сөздерінің екінші буындарының рифмасы тек , яғни сұйық дауыссыз. Рифма ядро мен кодаға тармақталғандай, ядро мен кода әрқайсысы бірнеше фонемаға тармақталуы мүмкін. Әр тілде фонемалардың саны әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, жапон және көптеген қытай-тибет тілдерінде буынның басында немесе соңында дауыссыздың қосымша тіркесі болмайды, ал көптеген Шығыс Еуропа тілдерінде буынның басында немесе соңында екіден астам дауыссыздың қосымша тіркесі болуы мүмкін. Ағылшын тілінде буынның басында үш дауыссызға дейін, ал кодада бесеуге дейін болуы мүмкін: strengths сөзі /s//t//ɹ//E//N//k//T//s/ деп айтылады, ал angsts сөзі /æ//N//k//s//t//s/ бес кода дауыссызды қамтуы мүмкін. Рифма мен рифма – бір сөздің әртүрлі нұсқалары, бірақ рифма сирек қолданылады және поэзиялық рифма ұғымынан ажырату үшін нақты буын рифмасын білдіру үшін қолданылуы мүмкін. Кейбір тіл білімі мамандары бұл айырмашылықты жасай бермейді және көптеген сөздіктерде ол кездеспейді. + Мысалдар: C = дауыссыз, V = дауысты, міндетті емес компоненттер жақшада көрсетілген. Құрылымы: буын = басталуы + рифма С+V+С*: С1(С2)V1(V2)(C3)(C4) = C1(C2) + V1(V2)(C3)(C4) V+C*: V1(V2)(C3)(C4) = ∅ + V1(V2)(C3)(C4)
Салмағы
Ауыр буын әдетте тармақталған ұйқасқа ие болады, яғни, ол дауыссызға аяқталатын жабық буын немесе тармақталған ядросы бар буын, яғни, ұзақ дауысты немесе дифтонг. Атауы – ядроның немесе ағаш тәрізді схемада тармақталатын сызықтары бар ко́даға негізделген метафора. Кейбір тілдерде ауыр буындарға VV (тармақталған ядро) және VC (тармақталған ұйқас) буындары кіреді, бұл V буынынан – жеңіл буыннан өзгеше. Басқа тілдерде тек VV буындары ғана ауыр деп есептеледі, ал VC және V буындары жеңіл болып саналады. Кейбір тілдерде үшінші типті – аса ауыр буын бар, ол VVC буындарынан (тармақталған ядросы мен ұйқасы бар) немесе VCC буындарынан (екі немесе одан көп дауыссызды құрайтын ко́дасы бар) немесе екеуінен де тұрады. Моралық теорияда ауыр буындарда екі мора, жеңіл буындарда бір, ал аса ауыр буындарда үш мора болады делінеді. Жапон тілінің фонетикасы көбінесе осылай сипатталады. Көптеген тілдер аса ауыр буындарға тыйым салады, ал көптеген тілдерде кез келген ауыр буынға тыйым салынады. Кейбір тілдер буын салмағының тұрақты болуын қалайды; мысалы, итальян тіліндегі соңғы емес буындардағы қысқа дауыстылар жабық буындармен, ал ұзақ дауыстылар ашық буындармен қолданылады, сондықтан мұндай буындардың бәрі ауыр (жеңіл немесе аса ауыр емес) болады. Ауыр және жеңіл буындардың айырмашылығы қай буындарға басымдық берілетінін анықтайды – мысалы, латын және араб тілдерінде осылай. Көптеген классикалық тілдердегі поэзиялық өлшем жүйесі, мысалы, классикалық грек, классикалық латын, көне тамиль және санскрит тілдерінде, басымдық емес, буын салмағына негізделген (санықтық ырғақ немесе сандық өлшем деп аталады).
Сылбырлық
Сөзді буынға бөлу – сөзді айтқанда немесе жазғанда буынға жіктеу. Көптеген тілдерде, жазбадағы буынға бөлудің негізі нақты айтылатын буындар болып табылады. Мысалы, қазіргі ағылшын тілінде дыбыстар мен әріптердің өте нашар сәйкестігі болғандықтан, ағылшын тілінде жазбадағы буынға бөлу көбінесе фонетикалық ережелерге емес, этимологиялық, яғни морфологиялық ережелерге негізделеді. Сондықтан ағылшын тіліндегі жазба буындары тірі тілдегі нақты айтылатын буынға сәйкес келмейді. Фонатактикалық ережелер буынның әр бөлігінде қандай дыбыстарға рұқсат етілетінін немесе рұқсат етілмейтінін анықтайды. Ағылшын тілінде өте күрделі буындар болады; буындар үш дауыссыздан басталуы мүмкін (мысалы, strength сөзінде), ал кейде бес дауыссызға дейін аяқталуы мүмкін (мысалы, angsts сөзінде, [æŋsts] деп айтылады). (Ағылшын тілінің кейбір диалектілері strength сөзін төрт дауыссызбен басталатын, ал angsts сөзін бес дауыссызбен аяқталатын етіп айтады: [stʃɹɛŋkθs] және [æŋksts]). Көптеген басқа тілдерге қарағанда бұл тілдер шектеулі; мысалы, жапон тілінде кодада тек бір дауыссыз және хронемге ғана рұқсат етіледі, ал теориялық тұрғыдан қарағанда дауыссыз кластерлер мүлдем жоқ, себебі буынның басында ең көп дегенде бір дауыссыз болады. Кейбір тілдердің фонетикасында, мысалы испан, венгр және түрік тілдерінде, сөздің соңғы дауыссызын бірден келесі сөзді бастайтын дауыстыға қосу жиі кездеседі. Осылайша, испан тілінде los hombres ("ерлер") деген тіркес [losˈom.bɾes] деп, венгр тілінде az ember ("адам") [ɒzˈɛmbɛɾ] деп, ал түрік тілінде nefret ettim ("Мен оны жек көрдім") [neˈfɾet ˈetːim] деп айтылады. Итальян тілінде соңғы дауыссыз келесі буынға көшірілуі мүмкін, кейде екіленумен бірге: мысалы, non ne ho mai avuti ("Менде ешқашан болған жоқ") [nonˈne‿o ˈmai̯ aˈvu.ti] буындарына бөлінеді, ал io ci vado e lei anche ("Мен сонда барамын, ол да солай істейді") [i̯o ˈt͡ʃi ˈva.do ˈe ˈlɛj ˈan.ke] болып айтылады. Ирландия және Уэльс сияқты кельт тілдерінде кездесетін, дауыссыз мутациясы деп аталатын ұқсас құбылыс бар, онда жазылмаған (бірақ тарихи) соңғы дауыссыздар келесі сөздің басындағы дауыссызға әсер етеді.
Екі таңбалылық
Сөйлеу тілінде кейбір буын аралық шекаралардың орналасуы туралы пікір қақтығыстары болуы мүмкін. Мұндай жағдайларды шешу мәселелері көбінесе ағылшын тіліне қатысты талқыланды. Мысалы, "hurry" деген сөзді бөлуде немесе , мүмкіндіктері қарастырылады, бірақ екеуі де RP (британдық ағылшын тілі) сияқты ротикалық емес акцент үшін қанағаттанарлық талдау болып көрінбейді: бірінші жағдайда буын соңында кездеспейтін дауыссыз дыбыс пайда болады, ал екіншісінде буын соңында қысқа, басылатын дауыссыз дыбыс пайда болады, ол да сирек кездеседі. Әр шешімді қолдауға болатын аргументтер бар: "Белгілі бір шарттар сақталған жағдайда, дауыссыз дыбыстар екі жақтан орналасқан буынның күштірек басылатын буынымен байланыстырылады" деген жалпы ереже ұсынылған, ал көптеген басқа фонологтар дауыссыз дыбысты немесе дауыссыз дыбыстарды мүмкіндігінше келесі буынға қосып, буынды бөлуді жөн көреді. Дегенмен, кейбір қолдау тапқан нұсқа – интервокальды дауыссыз дыбысты амбисиллабикалық деп қарастыру, яғни ол алдыңғы және келесі буынға бірдей тиесілі: Бұл мәселе туралы еңбекте толығырақ талқыланады.
Бастау
Бастауыш (сонымен қатар анлаут деп те аталады) – буынның басындағы, ядродан бұрын келетін дауыс немесе дауыстар. Көптеген буындарда бастауыш болады. Бастауы жоқ буындар бос немесе нөлдік бастауышқа ие деп айтуға болады, яғни бастауыш орнында ештеңе болмайды.
Бастау кластері
Кейбір тілдерде дыбыс басталуы тек бір дауыссызға ғана шектеледі, ал басқалары түрлі ережелерге сәйкес көп дауыссызды басталуға рұқсат береді. Мысалы, ағылшын тілінде pr, pl және tr сияқты басталулар мүмкін, бірақ tl мүмкін емес, sk мүмкін, бірақ ks мүмкін емес. Грек тілінде болса, ks және tl екеуі де мүмкін, ал классикалық араб тілінде көп дауыссызды басталулар мүлдем қабылданбайды.
Нөлдік басталуы
Кейбір тілдерде нөлдік бастауларға тыйым салынады. Бұл тілдерде, ағылшын тіліндегі *at* сияқты, дауысты әріппен басталатын сөздер мүмкін емес. Бұл көріне бергенде ғажап емес, себебі мұндай тілдердің көпшілігі сөздердің фонемалық глоттальді тоқтаумен басталуына рұқсат береді (ағылшын тіліндегі *uh oh* сөзінің ортасындағы дыбыс немесе кейбір диалекттерде *button* сөзіндегі екі еселенген *T* дыбысы, IPA-да көрсетілген). Ағылшын тілінде дауысты әріппен басталатын сөз, үзілістен кейін эпентетикалық глоттальді тоқтаумен айтылуы мүмкін, бірақ глоттальді тоқтау тілде фонема болып табылмайды. Аз ғана тілдер дауысты әріппен басталатын сөз бен дауысты әріптен кейін глоттальді тоқтаумен басталатын сөзді фонемалық тұрғыдан ажырата алады, себебі бұл айырмашылық көбінесе басқа сөзден кейін ғана естіледі. Дегенмен, мальтий және кейбір полинезия тілдері мұндай айырмашылықты жасайды, мысалы, гавай тілінде *‘ahi* ('өрт') және /← *‘ōmako* ('туна') және мальтий тілінде ← араб тілінен, және ← араб тілінен алынған. Ашкенази және сефарди еврей тілдерінде әдетте א, ה және ע әріптері ескерілмейді, ал араб тілінде бос бастауларға тыйым салынады. *Israel*, *Abel*, *Abraham*, *Omar*, *Abdullah* және *Iraq* есімдерінің алғашқы буынында бастау болмаған сияқты көрінеді, бірақ түпнұсқа еврей және араб тілдерінде олар әртүрлі дауыссыз әріптермен басталады: *yisra'él* сөзіндегі жартылай дауысты, *heḇel* сөзіндегі глоттальді фрикатив, *’aḇrāhām* сөзіндегі глоттальді тоқтау немесе *ʿumar*, *ʿabdu llāh* және *ʿirāq* сөздеріндегі фарингеальді фрикатив. Керісінше, Орталық Австралияның Арренте тілі мүлдем бастауларға тыйым салуы мүмкін; егер осылай болса, барлық буындар VC(C) пішінінде болады. Нөлдік бастауы бар буын мен глоттальді тоқтаумен басталатын буын арасындағы айырмашылық көбінесе буынның нақты айтылуында емес, тек фонологиялық талдауда ғана болады. Кейбір жағдайларда, басқа сөзден кейін дауысты бастапқы сөздің айтылуы – әсіресе, глоттальді тоқтау енгізілген-қосылмағаны – сөздің нөлдік бастауы бар деп қарастырылуы керек екенін көрсетеді. Мысалы, испан тілі сияқты көптеген роман тілдерінде мұндай глоттальді тоқтау ешқашан енгізілмейді, ал ағылшын тілінде бұл кейде ғана, әңгіме жылдамдығы сияқты факторларға байланысты болады; екі жағдайда да бұл сөздердің шын мәнінде дауысты бастапқы екенін білдіреді. Бірақ мұнда да ерекшеліктер бар. Мысалы, стандартты неміс тілі (көптеген оңтүстік акценттерін қоспағанда) және араб тілі сөз бен келесі, ықтимал дауысты бастапқы сөздің арасында глоттальді тоқтауды енгізуді талап етеді. Алайда мұндай сөздер неміс тілінде дауыстыдан басталады, ал араб тілінде глоттальді тоқтаудан басталады. Мұның себебі екі тілдің басқа қасиеттеріне байланысты. Мысалы, глоттальді тоқтау неміс тілінде басқа жағдайларда, мысалы, буыннан бұрын немесе сөз соңында пайда болмайды. Ал араб тілінде ғана емес, глоттальді тоқтау мұндай жағдайларда кездеседі (мысалы, классикалық *sa’ala* "ол сұрады", *ra’y* "пікір", *nūr* "жарық"), сонымен қатар оның фонемалық мәртебесін анық көрсететін алмасуларда да кездеседі (мысалы, классикалық *kātib* "жазушы" мен /mak "жазылған", *’ākul* "жейтін" және *’ukl* "жеген"). Басқаша айтқанда, глоттальді тоқтау неміс тілінде болжауға болады (егер баса айтылған буын дауыстымен басталса ғана енгізіледі), ал араб тілінде дәл сол дыбыс тұрақты буын фонемасы болып табылады. Бұл дауыссыздың тиісті жазу жүйелеріндегі мәртебесі осы айырмашылыққа сәйкес келеді: неміс орфографиясында глоттальді тоқтаутың белгісі жоқ, бірақ араб әліпбиінде әріп бар (Хамза (ء)). Тілдің жазу жүйесі (потенциалды) нөлдік бастауларды басқару тұрғысынан тілдің фонологиялық талдауына сәйкес келмеуі мүмкін. Мысалы, латын әліпбиінде жазылған кейбір тілдерде бастапқы глоттальді тоқтау жазылмайды (неміс тілінің мысалына қараңыз); екінші жағынан, латын әліпбиін қолданбай жазылған кейбір тілдерде, мысалы, абджадтар мен абугидаларда нөлдік бастауды білдіретін арнайы нөлдік буын бар. Мысалы, корей тілінің алфавиті Хангуль тілінде нөлдік бастау графеманың сол жағында немесе жоғарғы бөлігінде ᄋ белгісімен бейнеленеді, яғни 역 "станция", *yeok* деп айтылады, онда дифтонг *yeo* буынның ядросы, ал *k* – кодосы.
Ashkenazi and Sephardi Hebrew may commonly ignore א, ה and ע, and Arabic forbid empty onsets. The names Israel, Abel, Abraham, Omar, Abdullah, and Iraq appear not to have onsets in the first syllable, but in the original Hebrew and Arabic forms they actually begin with various consonants: the semivowel in יִשְׂרָאֵל yisra'él, the glottal fricative in הֶבֶל heḇel, the glottal stop in אַבְרָהָם 'aḇrāhām, or the pharyngeal fricative in عُمَر ʿumar, عَبْدُ ٱللّٰ ʿabdu llāh, and لْعِرَاق ʿirāq. Conversely, the Arrernte language of central Australia may prohibit onsets altogether; if so, all syllables have the underlying shape VC(C). The difference between a syllable with a null onset and one beginning with a glottal stop is often purely a difference of phonological analysis, rather than the actual pronunciation of the syllable. In some cases, the pronunciation of a (putatively) vowel initial word when following another word – particularly, whether or not a glottal stop is inserted – indicates whether the word should be considered to have a null onset. For example, many Romance languages such as Spanish never insert such a glottal stop, while English does so only some of the time, depending on factors such as conversation speed; in both cases, this suggests that the words in question are truly vowel initial. But there are exceptions here, too. For example, standard German (excluding many southern accents) and Arabic both require that a glottal stop be inserted between a word and a following, putatively vowel initial word. Yet such words are perceived to begin with a vowel in German but a glottal stop in Arabic. The reason for this has to do with other properties of the two languages. For example, a glottal stop does not occur in other situations in German, e. g. before a consonant or at the end of word. On the other hand, in Arabic, not only does a glottal stop occur in such situations (e. g. Classical "he asked", "opinion", "light"), but it occurs in alternations that are clearly indicative of its phonemic status (cf. Classical "writer" vs. /mak "written", "eater" vs. "eaten"). In other words, while the glottal stop is predictable in German (inserted only if a stressed syllable would otherwise begin with a vowel), the same sound is a regular consonantal phoneme in Arabic. The status of this consonant in the respective writing systems corresponds to this difference: there is no reflex of the glottal stop in German orthography, but there is a letter in the Arabic alphabet (Hamza (ء)). The writing system of a language may not correspond with the phonological analysis of the language in terms of its handling of (potentially) null onsets. For example, in some languages written in the Latin alphabet, an initial glottal stop is left unwritten (see the German example); on the other hand, some languages written using non Latin alphabets such as abjads and abugidas have a special zero consonant to represent a null onset. As an example, in Hangul, the alphabet of the Korean language, a null onset is represented with ㅇ at the left or top section of a grapheme, as in 역 "station", pronounced yeok, where the diphthong yeo is the nucleus and k is the coda.
Кода
Кода (сонымен қатар ауслаут деп те аталады) – буынның ядросынан кейін келетін консонант дыбыстарын қамтиды. Ядро мен коданың тізбегі рифм деп аталады. Кейбір буындар тек ядродан, тек бастауыштан және кодасы жоқ ядродан, немесе тек ядро мен кодадан, бастауышсыз тұрады. Көптеген тілдердің фонотактикасы буын кодасын қабылдамайды. Мысалы, суахили және гавай тілдері. Ал басқаларында кодалар бастауышта кездесетін консонанттардың шағын жиынтығымен шектеледі. Мысалы, жапон тілінде фонемиялық деңгейде кода тек мұрындық (келесі консонантпен гомоорганикалық) немесе сөз ортасында келесі консонанттың удлину болуы мүмкін. (Фонетикалық деңгейде /i/ және /u/ дыбыстарының жоғалуына байланысты басқа кодалар да пайда болады.) Ал басқа тілдерде, кез келген консонант, тіпті консонанттардың топтары да кодада қолданылуы мүмкін. Мысалы, ағылшын тілінде, тек бірнеше бастауыш консонанттары ғана буын кодасы ретінде қолданылмайды. Егер кода консонанттар тобынан тұрса, дыбыстың күші әдетте біріншіден соңғысына қарай азаяды, мысалы, ағылшын тіліндегі help сөзіндегідей. Бұл дыбыстық иерархия (немесе дыбыстық шкала) деп аталады. Сондықтан ағылшын тіліндегі бастауыш және кода топтары әртүрлі. "Strengths" сөзінің бастауышы ағылшын тіліндегі ешбір сөзде кода ретінде кездеспейді. Дегенмен, кейбір топтар, мысалы stardust сөзінде, бастауыш ретінде де, кода ретінде де кездеседі. Дыбыстық иерархия кейбір тілдерде қатаң, ал басқаларында одан да аздап қатаң болады.
Нөл кодасы
Кейбір тілдерде, мысалы, гавай тілінде, ко́даларға тыйым салынған, сондықтан барлық буындар ашық болады.
Түсі
Көптеген тілдерде, буынның айтылуындағы тон немесе тон контуры мәннің түрлі жаңаларын – мысалы, басанақылықты немесе таңқалуды – көрсетеді, немесе хабарламаны сұрақтан ажыратады. Дегенмен, тоналды тілдерде тон негізгі лексикалық мағынаға (мысалы, "мысық" пен "ит") немесе грамматикалық мағынаға (мысалы, өткен шақ пен қазіргі шақ) әсер етеді. Кейбір тілдерде тек тонның өзі (мысалы, жоғары тон мен төмен тон) осы әсерге ие, ал басқаларында, әсіресе қытай, тай немесе вьетнам тілдері сияқты Шығыс Азия тілдерінде, пішін немесе контур (мысалы, тегіс тонға қарсы көтеріңкі тон, төмендейтін тон) де ажыратылуы тиіс.