Кіріспе

Оркни аралдары, Шотландия
Оркни аралдарындағы арал

Флотта (Flotta) – Шотландияның Оркни аралдарындағы шағын арал, Скапа-Флоу шығанағында орналасқан. Арал ірі мұнай терминалымен әйгілі және Оркни паромдары арқылы Оркни материгіндегі Хоутон, Хой аралындағы Линнесс және Оңтүстік қабырғалардағы Лонгхоуппен байланысады. Аралда 80 адам тұрады.

Тарих

20 ғасырдың басында арал, Оркнейдің көптеген басқа да кіші аралдары сияқты, тыныш ауылдық қоғамдастық болды. Бірақ, оның жайлы орналасқан жері осы ғасырда аралда үш маңызды өзгеріске алып келді. 1914 жылға дейін Флотта тыныш шаруалар қауымдастығы болды. 1910 жылы 431 адамдық халқында екі темірші, төрт ағаш шебері және үш киім тігуші болды.

Дүниежүзілік соғыстар

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Корольдік теңіз флотының Скапа-Флоуға келгенімен бәрі өзгерді. Лондондағы Императорлық соғыс мұражайында сақталған фотосуретте Флотта аралында 10 000 адамдық соғыс уақытындағы көрермендер алдында бокс жекпе-жегі көрсетілген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде аралда теңіз базасы орналасқан. 1917 жылы жақын жерде "HMS Vanguard" ұлы кемесі батып, Ұлыбритания суларындағы ең ірі теңіз апаты деп есептеледі. Екінші дүниежүзілік соғыста арал қайтадан әскери база ретінде қолданылды. 1918 жылы теңізшілердің жаппай көшіп кетуі болды, ал 1939 жылы олар қайта оралды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін аралда жақсы кемежайлар мен инфрақұрылым болды, бірақ халық саны азайды. 1970 жылға дейін аралға Хойдан таза су құбыр арқылы жеткізілді.

Солтүстік теңіз мұнай

1974 жылы Occidental Petroleum компаниясы аралдағы мұнай терминалын салуға кірісті. Бұл Ұлыбританияның Солтүстік теңізіне қызмет ететін екінші ірі мұнай терминалы болды, ал ең ірісі – Шетланд аралдарындағы Сулом Во терминалы. Құрылыс жұмысы басталғаннан бастап, терминалға алғашқы шикі мұнай қабылдана бастағанға дейін бар болғаны екі жыл өтті. Осы кезеңде мыңдаған жұмысшылар Флоттадағы "лагерьте" орналасып, құрылысты аяқтауға жұмыстанды, себебі Ұлыбританияның мұнайға деген қажеттілігі күннен-күнге артып келе жатқан еді. Флотта мұнай терминалы 1977 жылғы 11 қаңтарда энергетика министрі Тони Бенн тарапынан ресми түрде ашылды. Мұнай терминалы Пайпер және Клеймор кендерінен мұнай құбыры жүйесі арқылы мұнайды қабылдауға мүмкіндік береді. Бұдан өзге, ол Ұлыбританияның Атлантикалық аймағында өндірілген мұнайды қабылдау және қайта тиеу үшін қауіпсіз жағдай жасайды.

География және қоршаған орта

Флотта Скапа ағысының оңтүстік жағында орналасқан, ал Флоттаның шығанағы аралдың солтүстік-шығыс бұрышында. Фара аралы Уэддел бұғазының ар жағында, солтүстік-батыста жатыр. Ал Свита, Оңтүстік қабырғалар және Хой аралдары Флоттадан тиісінше оңтүстікке, оңтүстік-батысқа және батысқа қарай шамамен орналасқан. Неви Скерри Флоттаның шығысында, Хокса бұғазында орналасқан. Оңтүстік Роналдсей Флоттадан шамамен шығысқа қарай, сондай-ақ Хокса бұғазы арқылы орналасқан. Флоттадағы ең биік нүкте – Вест-Хилл, ол жел турбинасының қасында орналасқан. Басты халық тығыздығы Уомдеде, ол аралдың оңтүстік жартысының ортасында жатыр. Солтүстікке қарай, Уомде Голта түбегінен Пан Хоуп тоғанымен бөлінген.

Флора мен фауна

Флотта аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Стенджер-Хед деген жерде теңіз түлкілерінің колониясы орналасқан. Корольдік теңіз күштері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1000 шырша ағашы отырғызған, олар Сазерленд пирсі мен мұнай терминалының арасында, Теңіз кинотеатрының жанында орналасқан. Шырша ағаштарының шамамен 10% сақталған. Халықтың басты орталығы Вум елді мекенінде. Аралда осы жастағы балалар қалмағандықтан, жергілікті бастауыш мектеп уақытша жабылды. Денсаулық сақтау қызметтерін Stromness Surgery және Флоттада тұрақты жұмыс істейтін медбике көрсетеді. Мектептің қасында орналасқан Флотта өрт сөндіру станциясы 2012 жылдың 25 қазанында ресми түрде жабылды. Өрт сөндіру станциясының қызметі 2013 жылдың 1 сәуірінде Шотландия өрт сөндіру және құтқару қызметіне берілді. 2010 жылы орнатылған 2,3 МВт жел турбинасы, турбинаның қызмет ету мерзімі ішінде қоғамға 100 000 фунт стерлинг көлемінде ақшалай үлес түседі.

Экономика

Аралдағы негізгі сала – энергия өндіру және тарату. Repsol Sinopec Energy UK Limited компаниясының Flotta мұнай терминалы Солтүстік теңізден мұнайды одан әрі тасымалдау үшін өңдейді. Мұнай терминалы 36 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Мұнай терминалы кешенінде қоршаған ортаны зерттеу компаниясы Opus Plus Ltd. орналасқан. Неміс өндірушісі Enercon ұсынған 2,3 МВт-тық Flotta жел турбинасы 2010 жылдың маусым айында 3 миллион фунт стерлингке іске қосылды. Ең жақын супермаркеттер Оркни материгінде орналасқан Кирквалл қаласында, онда Tesco және Lidl филиалдары бар. Аралда орталық сумен жабдықтау жүйесі бар, сондай-ақ артезиандық ұңғымалар да пайдаланылады. 1977 жылға дейін Flotta-да орталық электр желісі болған жоқ, бірақ көптеген үйлердің көп жылдар бойы өздерінің электр генераторлары болған. Орталық электр қуатын Scottish Hydro Electric компаниясы жеткізеді. Арал BT телефон желісіне қосылған. Сол кезде марина салу мүмкіндігі де қарастырылған. Бұл Heyspan Pier деп те аталады, ол аралдың солтүстік-батысында, Weddel Sound шығанағында орналасқан. Orkney Ferries компаниясының Оңтүстік аралдарға қызмет көрсетуін әдетте MV Hoy Head жүзеге асырады, ал MV Thorsvoe резервтік кеме ретінде қолданылады. Flotta, Оңтүстік Роналдсейдегі Сент Маргаретс Хоуптан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан, онда Шотландия материгіне тікелей паром қатынасы бар. Дегенмен, Flotta мен Оңтүстік Роналдсей арасында Hoxa Sound арқылы тікелей қоғамдық паром қызметі жоқ. Шотландия материгіне көлікпен жету үшін пароммен Houton-ға барып, содан кейін Stromness немесе St. Margaret's Hope-қа, көбірек айналма жолмен жүру керек. Gibraltar Pier-дің оңтүстік-батысына қарай бірнеше жүз метрде Sutherland Pier орналасқан, ол да Weddel Sound шығанағында. Sutherland Pier паромдармен салыстырылатын жергілікті кемелерді қабылдайды. Үшінші қоғамдық пирс – Pan Pier, ол аралдың орталық шығанағы Pan Hope-тың оңтүстік жағында орналасқан. Pan Pier кішкентай жеке қайықтар үшін пайдаланылады. Мұнай терминалының аралдың солтүстік жағында мұнай танкерлерін қабылдай алатын жеке кемежайы бар.

Әуежай

Флотта аралы әуежайы аралдың оңтүстік жағында орналасқан. Ол 1976 жылы аралдар арасындағы рейстерді жүзеге асыру үшін ашылды және 2001 жылы Elf Exploration UK компаниясына өтті. Қазіргі таңда әуежай тек төтенше жағдайларда қонулар мен жедел жәрдем авиациясы үшін қолданылады.

Жол

Флоттадағы басты жолдар – B9045 және B9046, олар паром терминалын Ум елді мекенімен қосып тұрады. Флоттада Черчилль бөгеттері сияқты, жақын аралдарға көлік құралдарын тікелей жүргізуге мүмкіндік беретін тас жолдар жоқ. Барлық автомобильдер Оркней материгіне және Хойға қатынау үшін ғана паромға тәуелді.