Кіріспе
3 оттегі атомымен қоршалған күкірт атомы бар оксианион. Сульфиттер – сульфит ионын (немесе оның дұрыс жүйелі атауы бойынша сульфат(IV) ионын) қамтитын қосылыстар, SO32. Сульфит ионы – бисульфиттің конугатты негізі. Оның қышқылы (көккірт қышқылы) анықтау қиын болғанымен, оның тұздары кеңінен қолданылады. Сульфиттер кейбір тағамдарда және адам организмінде табиғи түрде кездеседі. Олар сондай-ақ реттелген тағамдық қоспалар ретінде де қолданылады. Тағам мен сусындарда сульфиттер көбінесе күкірт диоксидімен бірге кездеседі.
Sulfites or sulphites are compounds that contain the sulfite ion (or the sulfate(IV) ion, from its correct systematic name), SO32 The sulfite ion is the conjugate base of bisulfite. Although its acid (sulfurous acid) is elusive, its salts are widely used. Sulfites are substances that naturally occur in some foods and the human body. They are also used as regulated food additives. When in food or drink, sulfites are often lumped together with sulfur dioxide.
Шарап
Сульфиттер барлық шараптарда белгілі бір деңгейде табиғи түрде кездеседі. Сульфиттер көбінесе ашыту процесін қажетті уақытта тоқтату үшін қолданылады, сондай-ақ шарап жасаудың әртүрлі кезеңдерінде бұзылу мен тотығудың алдын алу үшін сақтаушы ретінде қосылуы мүмкін. Күкірт диоксиді (SO2) шарапты тотығудан ғана емес, бактериялардан да қорғайды. Органикалық шараптар міндетті түрде сульфитсіз болуы керек емес, бірақ әдетте оларда сульфиттердің мөлшері төмендеу болады және ережелерде олардың ең жоғары шегі белгіленген. Жалпы алғанда, ақ шараптарда қызыл шараптарға қарағанда сульфиттер көп, ал тәтті шараптарда құрғақ шараптарға қарағанда сульфиттердің мөлшері жоғары болады. АҚШ-та 1987 жылдың ортасынан кейін шығарылған шараптардың этикеткасында, егер оларда 10 миллионнан астам бөлік (ppm) сульфит болса, осы туралы мәлімдеме болуы тиіс. Еуропалық Одақта 2005 жылдың қараша айында осыған ұқсас ереже күшіне енді. Бұл күкірт диоксидін қамтиды, ал шекті көрсеткіш – күкірт диоксидінің эквивалентіне шаққандағы миллиграммдар бір килограмм немесе бір литрге. Ұлыбританияда да осыған ұқсас заңдар қолданылады. 10 мг/л (ppm) астам "сульфиттер" (немесе күкірт диоксиді) қамтитын шарап бөтелкелерінің этикеткасында "сульфиттер бар" деп көрсетілуі қажет. Сульфиттер табиғи түрде пайда болған болса немесе шарап жасау процесінде қосылған болса, бұл ешқандай айырмашылық жасамайды.
Басқа тағамдар
Көбінесе сульфиттер кептірілген жемістерде, консервіленген түйінде және кептірілген картоп өнімдерінде консервант ретінде қолданылады. Көптеген сыраларда сульфиттер жоқ, бірақ кейбір алкогольді сидрлерде солар бар. Креветка кейде балық аулау кемелерінде сульфиттермен өңделеді, бірақ химиялық зат таңбада көрсетілмеуі мүмкін. 1986 жылы АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы шикі жағдайда жейтін барлық жаңа жемістер мен көкөністерге сульфиттер қосуға тыйым салды.
Денсаулыққа әсері
Сульфиттерге аллергиялық реакциялар жалпы халық арасында өте сирек кездеседі, бірақ жоғары сезімталдығы бар адамдарда көбірек таралған. Сульфиттер ең көп кездесетін тоғыз тағамдық аллергеннің қатарына жатады. Кейбір адамдардың сульфиттерге жасалған тері аллергиясының тестілері оң нәтиже көрсетіп, нағыз (IgE арқылы жүзеге асырылатын) аллергияны анықтайды. Сульфиттер құрамында болатын косметикалық өнімдерді немесе дәрі-дәрмектерді үнемі қолданатын адамдарда қол, кіндік және бет терісінің созылмалы жағдайлары тіркелген. Сульфиттерге кәсіби жолмен ұшыраудың нәтижесінде терідегі тұрақты белгілер пайда болуы мүмкін. Оны құрамында қамтитын тағамды жегеннен кейін бірнеше минут ішінде тыныс алуда қиындықтар туындауы мүмкін. Астмамен ауыратын және, мүмкін, салицилатқа (немесе аспиринге) сезімтал адамдарда сульфиттерге реакция даму қаупі жоғары. Анафилаксия және өмірге қауіпті реакциялар сирек кездеседі. 2017 жылғы зерттеу сульфиттердің адам микробиомындағы бактерияларға теріс әсерін көрсеткен.
Метаболистік аурулар
Сәбилердің қаны мен зәрiндегi сульфиттердiң жоғары деңгейi молибден кофакторы жетiспеушiлiгiнен туындауы мүмкiн, егер емделмесе, бұл неврологиялық зақымдануға және ерте өлімге алып келедi. Күнделiктi инъекцияларды қажет ететiн емдеу 2009 жылдан берi қолжетiмдi.