Кіріспе

Жапон императорлық отбасының мүшесі және Жапон императорлық армиясының офицері, ханзада Ясухико Асака (朝香宮鳩彦王) жапон императорлық отбасының жекеленген тармағының негізін қалаушы және Қытайға жасалған жапон басқындығы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық армиясының генералы болды. Ол император Мэйдзидің күйеу баласы және император Хирохитоның әйелі арқылы туған інісі болды. 1937 жылдың желтоқсанында Нанькин қаласының сыртындағы жапон күштерінің қолбасшысы ретінде Асака жүздеген мыңдаған қытай солдаттары мен бейбіт азаматтарын жаппай қырғынға ұшыратуға төрағалық етті, бұл оқиға кейіннен Нанькин қырғыны деп белгілі болды. Екінші дүниежүзілік соғыста Жапония жеңілгеннен кейін генерал Дуглас Макартур елдің императорлық отбасына толық иммунитет берді. Осының салдарынан Асака Нанкин қырғынына қатысқандығы үшін SCAP органдарымен сотталған жоқ. Дегенмен, 1947 жылға қарай ол және оның балалары императорлық мәртебесінен айырылды. Кейін ол католик дініне өтіп, 93 жасында табиғи себептерден қайтыс болды.

Алғашқы жылдар

Принц Ясухико Киото қаласынан келді, принц Куни Асахико мен Цунода Сугаконың сегізінші ұлы. Принц Куни Асахико – императорлық әулеттің (шинноке) төрт тармағының бірі – Фушими-но-миядан тараған ең кіші ханзада. 1872 жылы Император Мэйдзи оған Куни-но-мия атағын берді және императорлық отбасының жаңа тармағын ашуға рұқсат берді. Принц Ясухико, Принц Хигасикуни Нарухико, Принц Нашимото Моримаса, Принц Кая Кунинори және болашақ Императрица Коджунның әкесі, Император Шованың (Хирохитоның) жұбайы Принц Куни Куниёшитің жартылай бауыры болды.

Неке және отбасы

1906 жылы 10 наурызда император Мэйдзи принц Ясухикоға Асака но мия атағын берді және императорлық отбасының жаңа тармағын ашуға рұқсат берді. 1909 жылы 6 мамырда принц Асака император Мэйдзидің сегізінші қызы, принцесса Фуми Нобукоға (7 тамыз 1891 – 3 қараша 1933) үйленді. Принц пен принцесса Асаканың төрт баласы болды:

Принцесса Асака Кикуко (紀久子); 1931 жылы Набесима Наоясу маркизіне үйленді. Принц Асака Такахико (朝香 孚彦); Тодо Такацугу графының бесінші қызы Тодо Чикакоға үйленді. Олардың Фукуко және Миноко деген екі қызы мен Томохико деген ұлы болды. Принц Асака Тадахико (朝香正彦), 1936 жылы императорлық отбасының мүшелігінен бас тартып, Отова маркизі атанды. Кваджалейн шайқасында қаза тапты. Принцесса Асака Киёко (湛子); Огю Йошиацу графына үйленді.

Әскери мансап

Мейдзи дәуіріндегі басқа императорлық әмірлер сияқты, принц Ясухиконың да әскери мансапқа ұмтылуы күтілді. Ол алғашқы білімін Гакушуин Пьеерлер мектебінде және Орталық әскери дайындық мектебінде алды, содан кейін 1908 жылғы 27 мамырда Жапон императорлық әскери академиясын бітірді. 25 желтоқсанда екінші лейтенант болып тағайындалған принц Асака 1910 жылғы желтоқсанда лейтенант, 1913 жылғы тамызда капитан, 1918 жылғы шілдеде майор, 1922 жылғы тамызда подполковник болды. 1920-1923 жылдар аралығында Асака ханзадасы Францияның Сен-Сир әскери арнайы мектебінде өзінің жартылай інісі Нарухико Хигасикуни және туысы Нарухиса Киташиракава (1887–1923) ханзадасымен бірге әскери тактиканы оқыды. Бірақ 1923 жылғы 1 сәуірде Нормандиядағы Перриер-ла-Кампаньде болған автомобиль апатында ауыр жарақат алды, нәтижесінде Киташиракава ханзадасы қаза тапты; апат Асака ханзадасын өмірінің соңына дейін ақсақ қалдырды. Асака ханшайым күйеуін емдеу үшін Францияға сапар шекті. 1925 жылы Асака ханзадасы мен ханшайымы АҚШ-қа да барды. Сол кезеңде принц және принцесса Асака арт-деко қозғалысына ғашы болды. Осы жылы Жапонияға оралғаннан кейін, принц және принцесса Токионың Широканедай ауданында арт-деко стилінде жаңа сарай салуды ұйымдастыра бастады. Қазіргі Токио қалалық Тейен өнер мұражайы болып табылатын үй 1933 жылғы мамыр айында аяқталды, бірақ Асака ханшайымы бірнеше айдан кейін қайтыс болды. Осы оқиғалар орын алғанда, Асака ханзадасы әскери шендерде жоғарылады. 1925 жылғы тамызда полковник шеніне көтерілгеннен кейін, 1929 жылғы желтоқсанда генерал-майор шеніне көтеріліп, 1930 жылы Армия штабының колледжінде оқытушы болып тағайындалды. 1933 жылғы 1 тамызда генерал-лейтенант болып жоғарылатылып, Бірінші императорлық гвардия дивизиясының қолбасшылығын алды. 1935 жылғы желтоқсанда Жоғарғы соғыс кеңесінің мүшесі болып тағайындалды, бұл оған император Хирохитоның алдында зор ықпал етті. Алайда, 1936 жылғы ақпан айындағы 26-шы сәтсіз оқиға кезінде Асака ханзадасы императордан бүлікшілерге қанағаттандыратын жаңа үкімет тағайындауды талап етті, әсіресе премьер-министр Кейсуке Окаданы Коки Хиротамен алмастыру арқылы. Принцтің Императорлық жол фракциясының саяси көзқарастары, сондай-ақ басқа оңшыл әскерлік топтармен байланыстары оның өзі мен император арасында шиеленіс тудырды. Бұл шиеленіс салдарынан Асака ханзадасы 1937 жылы Қытайдағы Жапон Орталық Қытай армиясына (қарт генерал Иване Мацуидің басшылығымен) ауыстырылды.

Нанкин қазалы оқиғасындағы рөлі

1937 жылы қарашада принц Асака Қытайдың сол кездегі астанасы Нанкиннің сыртындағы жапон әскерлерінің уақытша қолбасшысы болды, себебі генерал Мацуи ауырып қалған еді. 1937 жылдың 2-6 желтоқсаны аралығында Нанкинге жасалған соңғы шабуылдың уақытша қолбасшысы ретінде ол "барлық тұтқындарды өлтіру" бұйрығын берді, осылайша "Нанкин қырғыны" немесе "Нанкин зорлауы" деп танылған оқиғаға ресми рұқсат берді. Принц Асаканың Нанкин қырғынына қатысты жауапкершілігі күмәндануда, алайда, қырғынға және Қытайға жасалған шабуыл кезіндегі қылмыстарға берілген рұқсат император Хирохитоның 1937 жылғы 5 тамызда жапон армиясының ұсынысын бекітуінен туындауы мүмкін, ол ұсыныс Қытай тұтқындарына қатысты халықаралық құқықтың шектеулерін алып тастауға бағытталған еді. 1938 жылдың ақпан айында принц Асака мен генерал Мацуи Жапонияға қайтарылды. Мацуи дерлік зейнетке шықты, бірақ принц Асака 1945 жылдың тамызында соғыс аяқталғанға дейін Жоғарғы соғыс кеңесінде қызметін жалғастырды. 1939 жылдың тамызында генерал шеніне көтерілді, бірақ басқа әскери лауазымдарды атқармады. 1944 жылы ол принц Хигасикунимен, өзінің інісі принц Такамацумен және бұрынғы премьер-министр Фумимаро Коноэмен (1895–1945 жж.) бірлесіп Хидеки Тоджо үкіметін құлатуға тырысты.

Соғыстан кейінгі қарапайым адам өмірі

1947 жылы 14 қазанда Асака Ясухико мен оның балалары императорлық мәртебесінен және артықшылықтарынан айырылып, американдық оккупацияның жапон императорлық отбасының тармақтарын таратуының бөлігі ретінде қарапайым азаматтарға айналды. Ол және оның ұлы Жапон императорлық армиясының офицерлері болғандықтан, қандай да бір саяси немесе қоғамдық қызмет атқарудан шеттетілді. Оның Широканедайдағы арт-деко сарайы үкімет тарапынан тартып алынып, қазір Токио Метрополитен Тейн өнер мұражайына айналдырылған. Бұрынғы ханзада Асака Ясухико Токионың оңтүстігіндегі Идзу түбегіндегі Атами қаласына көшті. Асака 1951 жылы 18 желтоқсанда католик дініне кірді, және ол императорлық әулеттен дін аударған алғашқы адам болды. Ол көп уақытын гольф ойнаумен өткізді. Сондай-ақ, гольф алаңдарын дамытуға белсенді қызығушылық танытып, 1950 жылдары Дай Хаконе кантри клубындағы Плато гольф алаңын жобалады. Асака Ясухико 1981 жылы 12 сәуірде Шидзуока префектурасының Атами қаласындағы үйінде табиғи себептерден қайтыс болды. Ол 93 жасқа толып еді.