Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауыз жабық күйде сөзсіз үн
Wordless tone with closed mouth
Гууіл – ауыз жабық күйде сөзсіз үн шығарып, дыбысты мұрын арқылы шығару арқылы жасалатын дыбыс. Гууілдеу – мұндай дыбыс шығару, көбінесе әуенмен бірге. Бұл ойға шомылумен де байланысты, мысалы, "ммм". Гууілдің өзіндік тембрі (немесе дыбыс сапасы) болады, әдетте біртекті немесе аздап өзгеріп отыратын үнмен. Адам ән салмайтын, бірақ гууіл деп аталатын басқа да ұқсас дыбыстар бар, мысалы, жұмыс істеп тұрған техниканың, тіпті микротолқынды пештің немесе ұшып бара жатқан жәндіктің шығарған дыбысы. Құстың қанат қағып ұшқанда шығаратын дыбысы гууілге ұқсас болғандықтан, осы құсқа осылай ат қойылған.
A hum is a sound made by producing a wordless tone with the mouth closed, forcing the sound to emerge from the nose. To hum is to produce such a sound, often with a melody. It is also associated with thoughtful absorption, 'hmm'. A hum has a particular timbre (or sound quality), usually a monotone or with slightly varying tones. There are other similar sounds not produced by human singing that are also called hums, as the sound produced by machinery in operation, such as a microwave, or by an insect in flight. The hummingbird was named for the sound that bird makes in flight which sounds like a hum.
Механика
Адамның "ғырғырлауы" немесе "мұңырлауы" - тыныс алғанда бас және тамақтың әртүрлі бөліктеріндегі ауаның резонансынан пайда болады. Ал кіші құстың ("колибри") шығаратын "ғырғырлауы" да резонанс арқылы туындайды: бұл жағдайда, ұшу кезінде, әсіресе, бір орында қалықтағанда қанаттарына қарсы ауаның кедергісінен.
A 'hum' or 'humming' by humans is created by the resonance of air in various parts of passages in the head and throat, in the act of breathing. The 'hum' that a hummingbird creates is also created by resonance: in this case by air resistance against wings in the actions of flying, especially of hovering.
Адам эволюциясының ырғағы
Джозеф Джорданияның пікірінше, гуілдеу ертедегі адам (гоминид) эволюциясында маңызды рөл атқарған болуы мүмкін, себебі ол байланыс сигналы ретінде пайдаланылған. Көптеген әлеуметтік жануарлар күнделікті іс-әрекеттерімен айналысқанда (азық іздеу, жем жеу) көлбеу және шатас дыбыстар шығарады (мысалы, тауықтың қылығындай). Бұл дыбыстар топ мүшелеріне олардың туысқандарының арасында екенін және қауіп жоқ екенін хабарлайды. Егер қандай да бір қауіптің белгілері пайда болса (мысалы, орман ішінде күдікті дыбыстар немесе қозғалыстар), қауіпті бірінші байқаған жануар қозғалуын тоқтатады, дыбыс шығаруды тоқтатады, үндемей қалады және қауіптің көзіне қарайды. Басқа жануарлар да дереу одан үлгі алып, көп ұзамай бүкіл топ үндемей, қоршаған ортаны қауіпке қарай тексере бастайды. Чарльз Дарвин бұл құбылысты алғаш рет жабайы жылқылар мен малдың мысалында байқаған. Джозеф Джорданияның айтуынша, адамдар үшін де, көптеген әлеуметтік жануарлар сияқты, үндеу қауіптің белгісі болуы мүмкін, сондықтан жұмсақ гуілдеу мен музыкалық дыбыстар адамдарды релаксацияға түсіреді (музыка терапиясындағы жұмсақ музыканың қолданылуын, бесік әндерін қараңыз).
Joseph Jordania suggested that humming could have played an important role in the early human (hominid) evolution as contact calls. Many social animals produce seemingly haphazard and indistinct sounds (like chicken cluck) when they are going about their everyday business (foraging, feeding). These sounds let group members know that they are among kin and there is no danger. In the case of the appearance of any signs of danger (such as suspicious sounds or movements in a forest), the animal that notices danger first, stops moving, stops producing sounds, remains silent and looks in the direction of the danger sign. Other animals quickly follow suit and very soon all the group is silent and is scanning the environment for possible danger. Charles Darwin was the first to notice this phenomenon on the example of the wild horses and the cattle. Joseph Jordania suggested that for humans, as for many social animals, silence can be a sign of danger, and that's why gentle humming and musical sounds relax humans (see the use of gentle music in music therapy, lullabies).
Тілдегі ырғақ
Пираха тілінде, Мура тілінің жалғыз сақталған диалектісінде, ешқандай естілетін дыбысы жоқ, тек гулді қолданатын ерекше сөйлеу тіркелімі бар.
In Pirahã, the only surviving dialect of the Mura language, there is a special register of speech which uses solely humming, with no audible release.
Музыка
Хэмпинг көбінесе классикалық музыкадан бастап, джаз бен R&B сияқты түрлі жанрларда қолданылады (мысалы, Джакомо Пуччинидің "Мадама Баттерфляй" операсының 2-ші актісіндегі әйгілі хор). Негізгі хэмпингтен туындаған музыканың тағы бір түрі – хәм-уылдырық (humwhistle). Халық өнері, сондай-ақ "уылдырық хэмпингі" деп те аталады, бір уақытта жоғары және төмен дыбыстарды шығарады. Бұл екі тонды дыбыс далалық айғайлармен, жоғары гармониямен ән салумен және йодлмен байланысты.
Humming is often used in music of genres, from classical (for example, the famous chorus at the end of Act 2 of Giacomo Puccini's Madama Butterfly) to jazz to R&B. Another form of music derived from basic humming is the humwhistle. Folk art, also known as "whistle hum," produces a high pitch and low pitch simultaneously. The two tone sound is related to field holler, overtone singing, and yodeling the music.