Fiat Panda қалалық машинасы

Кіріспе

Қалалық автомобиль

Fiat Panda – Fiat компаниясы 1980 жылдан бері өндіріп, сататын, қазіргі уақытта үшінші буынға жеткен қалалық автомобиль. 1980 жылы ұсынылған бірінші буын Panda (Mk1: 1980–1986 және Mk2: 1986–2003) – Giorgetto Giugiaro және Aldo Mantovani есімді Italdesign дизайнерлері жасаған екі бөлімді, үш есікті хэтчбек. Ол 2003 жылға дейін өндірілді, ал 1983 жылы толық жетек нұсқасы қолжетімді болды. Испанияның SEAT компаниясы Fiat лицензиясы бойынша бірінші буын Panda-ның нұсқасын сатты, бастапқыда Panda, кейіннен Marbella (1986–1998) деп аталды. 2003 жылы 5 есікті хэтчбек ретінде ұсынылған екінші буын Mk3, Bertone компаниясының Giuliano Biasio есімді дизайнері жасаған, және 2004 жылы «Еуропаның жыл автокөлігі» атағын жеңіп алды. Үшінші буын Panda 2011 жылдың қыркүйегінде Франкфурт автокөлігі көрмесінде дебют жасады, Roberto Giolito басшылығымен Fiat Centro Stilo-да жобаланды және Италияның Помильяно д'Арко қаласында өндіріледі. 40 жыл ішінде Panda өндірісі 7,8 миллионнан асты, оның 4,5 миллионы бірінші буынды құрады. 2020 жылдың басында оның 23 жылдық өндірісі Autocar журналы бойынша тарихтағы ең ұзақ өмір сүрген жиырма тоғызыншы бір буын автомобиль деп танылды. Бастапқы жобалау кезеңінде Italdesign бұл көлікті il Zero деп атады. Fiat кейін Rustica деген атауды ұсынды. Соңында, Panda Римнің құдайы және саяхатшылардың меценаты Эмпанданың құрметіне аталды. ТОК

Даму

Fiat компаниясы алғаш рет компаниядан тыс фирмаға үлкен модельді жасауды тапсырғандықтан, Джуджаро мен Мантовани 1976 жылдың жазында Сардиниядағы Порто-Сервода 15 күн Панданы – «Zero» жұмыс атауымен жобалауға жұмсады. Джуджаро машинаның компоновкасын және стилін жасады; Мантовани машинаның техникалық тұжырымдамасын ойлап тапты. Fiat бас директоры Карло Де Бенедеттидің дизайн тапсырмасы кең және қарапайым интерьері бар, салмағы мен құны Fiat 126-дан аспайтын, оны алмастыратын және Citroën 2CV немесе Renault 4 сияқты дизайндық көзқарасқа ие қарапайым «контейнерді» талап етті. 1950 жылдардың соңында Renault басшысы Пьер Дрейфус Renault R4-тің теңдік принциптерін ұстанатындығын қалады, бұл «көк джинсы сияқты, адамдар күңкілік пен әлеуметтік сәйкестіктен бас тартқан жағдайда кез келген жағдайда кие алады». Жобаның даму кезеңінде Джуджаро «Zero» креслоларын жасауда бүгілетін шезлонгдан шабыттанды: қарапайым, күтуге оңай, модулді, өндірісі арзан. Оның практикалықтығын қамтамасыз ету үшін ол Панданың жүк бөлімінде кемінде екі 50 литрлік шарап ыдысы мен жолаушыларды орналастыруға болатынын көздеді. Жобаның бастапқы кезеңінде бір қабатты конструкция, жапсарған еден және тік отыруға жеткілікті биік төбе қолданылды. Джуджаро мен Мантовани 7 тамызға белгіленген мерзімге дейін дизайнды аяқтады, содан кейін ғана Бенедетти Fiat-тан кеткенін білді. Бенедетти кеткеніне қарамастан, Italdesign Fiat-қа екі толық масштабтағы модель, төрт балама жақ дизайны, интерьер макеті және Панданың бәсекелестерін жан-жақты зерттеу, сондай-ақ Джуджароның темпера суреттерінен тұратын серия ұсынды. 1978 жылдың ақпан айында Fiat Миланның Новегро паркінде әлеуетті клиенттер мен дилерлерге прототиптерді сынақтан өткізді – бұл жарияланбаған шара болды. FIAT сату бөлімі таратып берген жауап парақшаларында қатысушылар дизайнның сыртқы және ішкі көрінісін, кеңдігін, аспаптар мен басқару элементтерін, қозғалтқыштың көлемін, бағасын және уақытша атауын – Rustica бағалады. Женева автосалонынан кейінгі екі айда Fiat 70 000-нан астам тапсырыс алды.

As the first time Fiat had entrusted the development of a large scale model to a firm outside the company, Giugiaro and Mantovani spent 15 days in the summer of 1976 in Porto Cervo, Sardinia designing the Panda — using the working name Zero. Giugiaro developed the packaging and styling; Mantovani conceived the car's technical approach. Fiat CEO Carlo De Benedetti's design brief specified a straightforward 'container' with a spacious and spartan interior, weighing and costing no more than the Fiat 126 it was replacing — and having a similar design approach as the Citroën 2CV or Renault 4. Notably, in the late 1950s, the head of Renault, Pierre Dreyfus, had called for the Renault R4 to have an egalitarian approach, like blue jeans, "which people can wear in any situation if you do away with the pretension of snobbism and social conformity." During the design gestation, Giugiaro took particular inspiration from a folding lounge chair in conceiving the seats of the Zero; simple, easy to maintain, modular, inexpensive to manufacture. To ensure its practicality, he conceived that the Panda's cargo area should accommodate no less than two 50 liter wine demijohns, along with a full complement of passengers. From its inception, the project would use monocoque construction with a nearly flat floor and a sufficiently high roof to accommodate upright seating. Giugiaro and Mantovani completed the design for its 7 August deadline, discovering only then that Benedetti had left Fiat. Despite Benedetti's departure, Italdesign presented Fiat with two full scale models, four alternative side designs, an interior buck or mockup and a comprehensive study of the Panda's competition — as well as a series of tempera renderings by Giugiaro. In February 1978, Fiat test marketed prototypes to potential customers and dealers — at an unpublicized event in Milan's Novegro Park. On response cards distributed by FIAT's sales department, participants gauged the design's exterior and interior appearance and finish, spaciousness, instruments and controls, engine size, price, and its provisional name: Rustica. In the two months following the Geneva Motor Show, Fiat received over 70,000 orders.

Дизайн

Citroën 2CV және Renault 4 үлгісіндегі қарапайым, практикалық дизайнды жасау тапсырмасынан кейін Italdesign жұмысы дизайнның барлық аспектілерінде пайдалы тұрмыстық сипатты атап өтті. 1980 жылы Женева автосалонында дебют жасауға дейін, Джуджаро 1980 жылдың ақпан айында жарық көрген Турин газеті La Stampa-дағы сұхбатында өзінің дизайндық ниетін былай сипаттады: 1=«La Panda ( ) è come un paio di jeans, che sono poi un vestire semplice, pratico, senza fronzoli.» Панда – джинс сияқты: қарапайым, практикалық киім, әшекейлеусіз. Мен осы машинаға әскери құрылыстардың, әсіресе тікұшақтың рухын беруге тырыстым: жеңіл, рационалды, белгілі бір мақсаттарға жету үшін оңтайландырылған құралдар. |2=Джорджетто Джуджаро

Following the brief of creating a straightforward, practical design in the vein of the Citroën 2CV and the Renault 4, Italdesign's work highlighted utilitarian practicality throughout the design. Just prior to the Panda's debut at the 1980 Geneva Salon de l'Auto, Giugiaro described his design intent in a 1980 interview with Turinese newspaper La Stampa, published in February 1980:

1=«La Panda ( ) è come un paio di jeans, che sono poi un vestire semplice, pratico, senza fronzoli. ( ) Ho cercato di portare in questa auto lo spìrito delle costruzioni militari, in particolare degli elicotteri, ossia di mezzi leggeri, razionali, nati per assolvere nel modo migliore a certi scopi». The Panda is like a pair of jeans: a simple, practical article of clothing without pretense. I tried to give it the essential quality of a military design — in particular a helicopter: something light, rational, and optimized for a specific purpose.|2=Giorgetto Giugiaro

One of the more noted design features was a highly flexible interior including a seven position adjustable rear seat that could, via a series of adjustable lateral tubes, fold flat into a provisional bed, fold into a V shape to support awkward loads, or easily and quickly be removed altogether to increase the overall load space. Foregoing sprung upholstery, simple padded fabric seat covers, and fabric door trim could be removed and washed. Likewise, the dashboard used a padded, washable fabric supported by a simple tube, creating a long, flexible storage pocket — accompanied by rigid plastic door storage pockets. A simple ashtray could slide along the support tube or be detached completely. Cargo volume could accommodate 280 liters within the trunk area or could expand to 1000 liters with the rear seat removed — in either case unencumbered by the spare wheel, which was stored in the engine compartment. Exposed painted sheet metal comprised much of the interior's exposed surfaces. The interior rear view mirror had no day/night adjustment, and fresh air ventilation was oriented solely for demisting the windshield. The instrument cluster did contain an upper heating vent. Without fresh air venting to the interior via dash outlets, side windows featured vent windows and optional pop out rear windows. Luigi Maglione, Fiat's marketing strategist, was perplexed when first seeing the interior design, suggesting the interior mock up was missing. Fiat's new CEO, Nicola Tufarelli clarified that the rustic interiors were in fact the final design, ready for launch. The engine bay was designed to accept either a transverse or longitudinal engine configuration: in practice, the simple sheet metal, body colored, asymmetrical grille (derived during the design process by folding a piece of paper) In 2019, an example of the Panda 30 belonging to the FCA Heritage collection was exhibited at the Triennale di Milano.

Ең көзге түсетін дизайн ерекшеліктерінің бірі – жоғары икемді интерьер болды, оның құрамында жеті позицияда реттелетін артқы орындық бар еді, ол бірқатар реттелетін бүйірлік түтіктер арқылы уақытша төсекке айналдырылуы мүмкін, қиын жүктерді қолдау үшін V тәрізді пішінге жиырылуы немесе жалпы жүк көлемін арттыру үшін толығымен алынып тасталуы мүмкін. Серіппелі төсемдерден бас тартып, қарапайым дымқыл матадан жасалған орындық қаптары мен матадан жасалған есік панельдерін алып тастап, жууға болады. Сондай-ақ, приборлық тақтада қарапайым түтікпен қолдау көрсетілген, жуылатын мата қолданылды, бұл қатаң пластиктен жасалған есік сақтау қалталарымен бірге ұзын, икемді сақтау қалтасын құрады. Қарапайым пепелік тірек түтігі бойымен жылға немесе толығымен алынып тастала алатын. Жүк көлемі багаждық бөлімде 280 литрге жетеді немесе артқы орындық алынған кезде 1000 литрге дейін ұлғаяды, екеуі де қосалқы дөңгелекпен шектелмейді, ол қозғалтқыш бөлімінде сақталған. Ашық интерьер беттерінің көп бөлігін боялған металл табақтар құрады. Ішкі артқы көріспе айнасында күндіз/түн режимін реттеу болмады, ал жаңа ауа желдеткіші тек желдеткіштің алдыңғы әйнегін тозаңсыздандыруға бағытталған. Приборлар панелінде жоғары орналасқан жылыту тежегіші болды. Ішкі бөлмеге таза ауаның тікелей түсуі болмағандықтан, бүйірлік терезелерде желдеткіш терезелер және опциялық ашылатын артқы терезелер қарастырылған. Fiat-тың маркетинг стратегиясының маманы Луиджи Маглионе алғашқы интерьер дизайсын көргенде таң қалды, интерьер макетінің жоқ екенін айтты. Fiat-тың жаңа бас директоры Никола Туфарелли рустикалық интерьерлердің іске қосылуға дайын соңғы дизайн екенін түсіндірді. Қозғалтқыш бөлімі көлденең немесе бойлық қозғалтқыш конфигурациясын қабылдауға есептелген: іс жүзінде, қарапайым металл табақ, корпус түсіндегі асимметриялық тор (дизайн процесінде қағазды бүктеу арқылы алынған). 2019 жылы FCA Heritage коллекциясына жататын Panda 30 үлгісі Милан Триенналеде көрсетілді.

Бастапқы үлгісі (1980)

Механикалық тұрғыдан алғашқы Panda модельдері Fiat 127 машинасымен қозғалтқыштар мен беріліс қораптарын бөлісті, ал кейбір аймақтарда Fiat 126 машинасының 652 см³ көлемді, ауамен салқындатылатын екі цилиндрлі қозғалтқышы қолданылды. Артқы серікпеде жапырақты серіппелерге орнатылған қатты ось пайдаланылды. Кейінгі нұсқалар модельдің өмірлік циклі бойына беріктігін сақтай отырып, механикалық жақсартуларға ие болды. Бастапқы модельдердің ішінде 126-дан алынған, бойлық орналасқан, ауамен салқындатылатын 652 см³ көлемді тік екі цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған Panda 30 және 127-ден алынған 903 см³ (FIAT 100 сериясы) көлемді, көлденең орналасқан, сумен салқындатылатын төрт цилиндрлі Panda 45 болды. Қозғалтқыш бөлімінің орналасуының өзгешелігіне байланысты 45 модельіндегі радиатор тоңазытқышы оң жақта, ал 30 модельіндегі сол жақта орналасқан. 1982 жылдың қыркүйегінде Fiat желіге тағы бір қозғалтқыш қосты: Panda 34, 850 модельінде қолданылған 843 см³ көлемді сумен салқындатылатын қозғалтқышпен жабдықталған. Бұл қозғалтқыш бастапқыда Франция, Бельгия, Германия және Нидерланды елдеріне экспорттау үшін арналған. Fiat 1982 жылдың соңында Париж автосалонында Panda 45 Super модельін таныстырды, ал бұрынғы үлгілер "Comfort" жиынтығымен сатыла берді. Super модельдері бес жылдамдықты беріліс қорабымен жабдылды. Super модельдерінің сыртқы түріне енгізілген шағын өзгерістердің ішінде Fiat компаниясының бес диагональді күміс жолақты корпоративтік торшасы болды. Comfort модельдеріндегі бұрынғы торша дизайны (желдетуге арналған сол жақтағы тесіктері бар металл) келесі үлкен жаңартуларға дейін сақталды. 1983 жылдың ақпанында Super 30 модельі қосылды, ол Super жиынтығын кішірек қозғалтқышпен үйлестірді. Panda 4x4 1983 жылдың маусымында, Autobianchi A112 немесе Fiat 100 сериясының қозғалтқыштарынан алынған 965 см³ көлемді қозғалтқышпен жабдықталған күйде таныстырылды. Жабық есіммен ғана танылатын Panda 4x4 моделі, 4WD жүйесі бар алғашқы шағын, көлденең орналасқан қозғалтқыштың өндірістік көлігі болды. Жүйе қолмен таңдалатын, өте төмен бірінші жылдамдық берілісіне ие болды. Қалыпты жағдайда (жолда) қозғалыс екінші жылдамдықтан басталатын, ал бесінші жылдамдық берілісінің қатынасы қалыпты Panda модельдерінің төртінші жылдамдық берілісімен бірдей болды. Австриялық Steyr Puch компаниясы бүкіл жетекті (қосқыш, беріліс қорабы, қуат алағы, үш бөліктен тұратын жетек осі, дифференциалы мен тежегіштері бар артқы тірек осі) Термини Имерезе зауытына жеткізді, онда ол күшейтілген кузовқа орнатылды. 1984 жылдың қарашасында жиынтықтар "L", "CL" және "S" деп аталды. Барлық модельдерде Fiat корпоративтік торшасы қолданылып, техникалық сипаттамалар мен егжей-тегжейлері өзгертілді. Механикалық тұрғыдан модельдер қатары негізінен өзгермеді.

Mechanically the first Pandas shared engines and transmissions with the Fiat 127 and, in certain territories, the air cooled 652 cc two cylinder powerplant of the Fiat 126. Rear suspension used a solid axle suspended on leaf springs. Later versions added mechanical improvements while retaining a robust simplicity throughout its model life. Launch models included the Panda 30, powered by a longitudinally mounted air cooled 652 cc straight two cylinder engine derived from the 126, and the Panda 45, with a transversely mounted water cooled 903 cc (FIAT 100 series) four cylinder from the 127. As a consequence of the different drivetrain layout the 45 had the radiator grille to the right side, the 30 to the left. In September 1982 Fiat added another engine to the line up: the Panda 34 used an 843 cc water cooled unit, derived from that in the 850. It was originally reserved for export to France, Belgium, Germany, and the Netherlands. Fiat launched the Panda 45 Super at the Paris Motor Show later in 1982, with previous specification models continuing as the "Comfort" trim. The Super offered an optional five speed gearbox. Minor styling changes to the Super included Fiat's revised corporate grille with five diagonal silver bars. The earlier grille design (metal with slots on the left for ventilation) continued on the Comfort models until the next major revision of the line up. A 30 Super was added in February 1983, offering the Super trim combined with the smaller engine. The Panda 4x4 was launched in June 1983, powered by a 965 cc engine with derived from the Autobianchi A112 or Fiat 100 series engine. Known simply as the Panda 4x4, this model was the first small, transverse engined production car to have a 4WD system. The system itself was manually selectable, with an ultra low first gear. Under normal (on road) conditions starting was from second, with the fifth gear having the same ratio as fourth in the normal Panda. Austrian company Steyr Puch supplied the entire drivetrain (clutch, gearbox, power take off, three piece prop shaft, rear live axle including differential and brakes) to the plant at Termini Imerese where it was fitted to the reinforced bodyshell. In November 1984 trim levels were named "L", "CL", and "S". Specifications and detailing were modified across the range, using the Fiat corporate grille on all trims. Mechanically the range remained largely unchanged.

Mk2 (1986)

1986 жылдың қаңтар айында Panda көлігінің сыртқы түрі мен механикалық бөліктеріне өзгерістер енгізілді, көптеген бөлшектері модельдер арасында үйлесімсіз болды. Mk2 нұсқасы 141A деп белгіленді. 652 см³ ауамен салқындатылған екі цилиндрлі қозғалтқыш 769 см³ (34 а.к.) сумен салқындатылған төрт цилиндрлі қозғалтқышқа, ал 903/965 см³ қозғалтқыштар 999 см³ (45 а.к., 4x4 үшін 50 а.к. (37 кВт)) қозғалтқыштарға алмастырылды. Екі жаңа қозғалтқыш та Fiat компаниясының жаңа FIRE отбасынан шыққан, төрт цилиндрлі, сумен салқындатылатын, жоғары орналасқан жетек білгісі бар қозғалтқыштар болды. Артқы аспап та жаңартылды, жапырақты серіппелі қатаң ось, орталық бекіткіші және серіппелі аспаптары бар "Омега ось" деп аталатын, қазіргі заманғы тәуелді аспап жүйесімен ауыстырылды (алғаш рет Lancia Y10 көлігінде қолданылды, ол да осы платформаны пайдаланды). 4x4 көлігі жапырақты серіппелі қатаң осьті сақтап қалды. Корпус күшейтіліп, кейінгі модельдерде толық цинктелді, артқы қанаттары алдыңғы крыло/қанаттың дөңгелек аркаларын қайталайтын дөңгелек аркаларын алды. Алдыңғы есіктердегі кішкентай терезелер алынып тасталды. Қатарға 750L, 750CL, 750S, 1000CL, 1000S, 4x4 модельдері кірді. 1986 жылдың сәуір айында 1301 см³ дизельді қозғалтқыш енгізілді. Бұл 127/Uno көліктерінде де қолданылған бразилиялық қозғалтқыштың модификацияланған нұсқасы болды. Стандартты түрде бес жылдамдықты беріліс қорабымен жабдықталған, ол тек негізгі "L" жиынтығында ғана қол жетімді болды және 1989 жылға дейін (фургон нұсқаларында 1994 жылға дейін) сатылды. Panda көлігінің бензин және дизельді қозғалтқыштары бар фургон нұсқасы да шығарылды. Фургон артқы орындықтарын алып тастады және артқы терезелерін пластик панельдермен және кішкентай, қара, болаттан жасалған кеңейтумен ауыстырды, оның қабырғалық жағынан ашылатын есіктері болды (қақпақтан емес). Фургон да, дизельді қозғалтқыш та оң рульді нарықтарда қол жетімді болған жоқ. 1987 жылы қатарға "Panda Young" деген атаумен кіріс деңгейіндегі модель қосылды. Бұл негізінен L жиынтығындағы автомобиль, 769 см³ OHV қозғалтқышы ескі 903 см³ штангалы FIAT 100 қозғалтқышына негізделген және одан да жетілдірілген 769 см³ FIRE қозғалтқышы сияқты 34 а.к. (25 кВт) қуат өндірді. Сондай-ақ, стандартты 4x4 негізінде металл бояуымен, инклинометрмен, ақ түсті дөңгелектерімен, шатыр сөресімен, фара жуғыштарымен, капоттың ойығымен, "Sisley" белгісімен және интерьерімен жабдықталған Panda 4x4 Sisley шектеулі шығарылым нұсқасы да жарық көрді. Алғашында 500 дана ғана шығарылса да, 1989 жылы Sisley моделі тұрақты модельге айналды.

In January 1986, the Panda received visual and mechanical revisions — with many parts incompatible between the models. The Mk2 version was internally designated 141A. The 652 cc air cooled two cylinder engine was replaced by a 769 cc (34 PS) water cooled four cylinder unit, and the 903/965cc by a 999 cc (45 PS, 50 PS (37 kW) in the 4x4) unit. Both new engines were from Fiat's new FIRE family of four cylinder water cooled powerplants with a single overhead camshaft. The rear suspension was also upgraded, the rigid axle with leaf springs being replaced by a more modern dependent suspension system known as the "Omega axle", consisting of a non straight rigid axle with a central mounting and coil springs (first seen on the Lancia Y10, which used the same platform). The 4x4 retained the leaf sprung live axle set up. The body was strengthened and fully galvanised on later models, rear quarter panels received wheel arches mirroring the front fender/wing wheel arches. Front door quarter windows were eliminated. The range included 750L, 750CL, 750S, 1000CL, 1000S, 4x4 models. April 1986 saw the introduction of a 1301 cc diesel engine with This was a detuned version of the Brazilian engine also used in the 127/Uno. Fitted as standard with a five speed gearbox it was only available in the basic "L" trim and was available until 1989 (until 1994 in the van versions). A van variant of the Panda was introduced, with both petrol and diesel engines. The van eliminated rear seats and featured rear windows replaced with plastic blanking panels and a small, black, steel extension with side hinged doors —in lieu of a hatch tailgate. Neither the van nor the diesel was available in right hand drive markets. In 1987, an entry level model badged "Panda Young" was added to the range. This was essentially an L spec car with a 769 cc OHV engine based on the old 903 cc push rod FIAT 100 engine and producing the same 34 bhp (25 kW) as the more sophisticated 769 cc FIRE unit. The Panda 4x4 Sisley limited edition was also released, based on the standard 4x4, with metallic paint, inclinometer, white painted wheels, roof rack, headlamp washers, bonnet scoop, "Sisley" badging and trim. Although originally limited to the production of only 500, in 1989 the Sisley model became a permanent model.

Panda Italia 90 (Ағылшын тілінде)

FIAT 1990 жылғы әлем чемпионатының маңызды демеушісі болды және «Италия 90» атты арнайы үлгі 1990 жылдың көктемі мен жазында көптеген еуропалық нарықтарда сатылды. Ұлыбританияда ол стандартты ақ 750 см³ Panda L моделіне негізделген, бірегей графикасы (Италия туының үш түсін құрайтын жасыл және қызыл жолақ, сондай-ақ артқы жартылай панельдердегі «CIAO» логотипі), арнайы ішкі мата (италиялық футбол командасының көк түсіндегі «Azzurri» матасы, артқы панельдерге «CIAO» логотипі тігілген), радиатор торына үш түсті қалқан мотиві және, бәлкім, ең танымал ерекшелігі – футбол доптарының суреттері салынған дөңгелек қақпақтары болды. Кейбір еуропалық нарықтарда оның орнына толық ақ қақпақтар орнатылды. Италия мен Германияда сатып алушылар «Italia’90» моделін жоғары жабдықталған нұсқада таңдауға мүмкіндік алды, соның салдарынан кейбір автомобильдерде артқы терезені жуу және сүрту құрылғысы, кейінірек орындықтарды иіскететін ішкі бөлмелер және толық кенептен жасалған люк болды. Fiat Style Centre және Carrozerria Maggiora сондай-ақ чемпионат үшін 40 кабриолет «қызметтік автомобильдерді» тапсырыс берді. Аньелли отбасы мен «Ювентус» ұлттық құрамаға қатысқан әр ойыншыға осы автомобильдердің біреуін сыйға берді, ойыншының аты автомобильдің қаптамасына жазылды. Әр матчтың басында стадиондардағы алаңға ашық шатырлы 12 автомобиль шығарылды.

Панда Элеттра

1990 жылдың басында ұсынылған екі орындық Panda Elettra моделі, өндіріс желісіне толығымен электрлі қуат жүйесін қосты. Батареялар артқы орындықтардың орнына қойылды және тұрақты ток электрмоторы орнатылған қозғалтқыш бөлімінің бір бөлігін иеленді, қуатты штаттық муфта мен қоробка арқылы берді. Бұл өзгерістер көліктің салмағын арттырды (стандартты модельден көп), сондықтан серіппелер күшейтіліп, тежегіш жүйе жаңартылды. Қозғалыс қашықтығы шектеулі болды, шамамен км. Қала ішінде жүргенде бұл көрсеткіш км-ге дейін төмендеді. Ең жоғары жылдамдық – бар болғаны км/сағ. 1992 жылы Elettra қуаты арттырылды. Автомобиль 2003 жылдың 5 қыркүйегінде соңғы данасы шығарылғанға дейін Италияда өндірілді. 23 жылдық жалпы өндіріс кезеңі Fiat Panda-ны Еуропадағы ең ұзақ өндірілген шағын автомобильдердің біріне айналдырды.

SEAT Panda / Marbella (Барселона)

Испаниялық SEAT автокөлік өндірушісі де 1980-1986 жылдар аралығында алғашқы Panda моделіне негізделген Panda нұсқасын шығарды. Ол SEAT Panda деп аталды. SEAT сонымен қатар SEAT Trans деп аталатын Panda-ның кішкентай, биік жүк тасымалдау нұсқасын жасады. 1983 жылға дейін SEAT екі компания арасындағы лицензиялық келісім арқылы Fiat автомобильдерінің қайта жаңартылған нұсқаларын өндірді. Осылайша, Panda-ның испандық нұсқасы пайда болды. 1982 жылы Испанияға келген Рим папасы Иоанн Павел II арнайы жасалған SEAT Panda-ға мініп келді. Fiat SEAT-тегі үлесін сатқаннан және лицензиялық келісім аяқталғаннан кейін, Fiat-қа негізделген SEAT автомобильдерінің барлық желісіне жеңіл жаңартулар жасалды. SEAT Panda-ның капоты, бамперлері және артқы есігі қайта жобаланды. 1986 жылдан бастап, екінші жаңартудан кейін, ол 1998 жылы өндіріс тоқтағанға дейін SEAT Marbella деп аталды. Emelba сонымен қатар Pandita деп аталатын шатырсыз нұсқасын шығарды, ол курорт аймақтарында жалға берілетін автомобиль ретінде танымал болды. SEAT Trans-қа да күрделі жаңарту жасалып, SEAT Terra деп қайта аталды. Fiat пен SEAT-тың лицензиялық келісімі 1986 жылы аяқталғандықтан, Marbella жаңартылған Fiat Panda-ның негізгі механикалық жақсартуларын алмады, керісінше, ескі Fiat-қа негізделген қозғалтқыштарды, жартылай терезелі есіктерді, гальвандалмаған раманы және түпнұсқа модельдегідей жапырақ серіппелі аспапты сақтап қалды. Ол өндіріс кезеңінің барлық уақытында Испанияда танымал болды, бірақ экспорттық нарықтарда (Fiat нұсқасы басым болған жерлерде) азырақ танылды және 1996 жылға қарай экспорт көбінесе тоқтатылды.

Қабылдау және марапаттау

Бірінші буын Panda Еуропа бойынша үлкен сәттілікке жетті, өндіріс жылдығының толық алғашқы жылында 1981 жылғы «Еуропаның жыл автокөлігі» сыйлығында екінші орынды иеленді (Форд Эскорт Марк III бірінші орынды жеңіп алды) және 2003 жылдың мамырына дейін кейбір аймақтарда сатылымда болды. 1981 жылы Джуджиаро «Панда» үшін итальяндық ADI Compasso d'Oro өнеркәсіптік дизайн сыйлығын алды. Дизайнға қатысты жағымсыз пікір неміс Der Spiegel журналынан келді, ол 1980 жылы Джуджиаро Панданы «өміріндегі ең әдемі туындысы» деп атады, ал бас дизайнер Феличе Корначчиа өзін «көліктің архитектурасымен мақтан тұтамын» деп сипаттады. Бұл сөздерге Питер Глодшей, бұқаралық нарықтағы Bild газетінің сынақ жүргізушісі, көлікті «аяқ киім қорабына» теңеді. Бірнеше маңызды нарықтарда Панданың дизайны әртүрлі пікірлерге себеп болды, себебі 1983 жылы Uno үлгісі шықты және агрессивті тікбұрышты стиль 1980 жылдар бойы Fiat компаниясының корпоративтік стиліне айналды.

Екінші буын - Mk3 (169; 2003)

Кодтық атауы 169 модель болып табылатын екінші буын Panda 2003 жылы дебют жасады, оның бірінші буынмен тікелей инженерлік байланысы жоқ. 2003 жылдың 31 шілдесіне дейін көлік атауы "Fiat Gingo" болуы тиіс еді. Renault компаниясының өтініші бойынша, Gingo өзінің шағын машинасы Twingo-ға тым ұқсас естілгендіктен, Fiat қалалық машинасының атын өзгертуге мәжбүр болды. 2004 жылы екінші буын Panda Compasso d'Oro өнеркәсіптік дизайн сыйлығымен марапатталды. Екінші буын Panda 23 жылдық өндірістен кейін түпнұсқа модельді (141 модель) алмастырды. Кіші Fiat Seicento сияқты, Panda да Fiat Auto Poland компаниясының Польшадағы Тихи қаласындағы зауытында ғана шығарылды. Биік корпусты Panda стильдік элементтерін минивэндер мен шағын кроссоверлерден, әсіресе екінші буын Fiat Multipla-дан алды. 2004 жылы Panda "Еуропаның жыл автокөлігі" сыйлығын жеңіп алды. Panda артқы орындықтарын бөлу опциясын ұсынады, бұл оны төрт орындық көлікке айналдырады. 2005 жылдың қыркүйегінен бастап барлық Panda модельдері ABS, EBD және кемінде бір алдыңғы қауіпсіздік қаптамасымен жабдықталды. Дөңгелектерді ауыстыру рычагі орталық консольдің жоғарғы бөлігінде орналасқан, бұл дәстүрлі еденге орнатылған рычагтарға қарағанда ауыстыруды ыңғайлырақ ету үшін жасалған. Қаржылық қиындықтарға тап болған Fiat үшін жаңа Panda табысқа жеткені маңызды болды, және 2005 жылдың қазанына дейін жарты миллион дана сатылды. Ол әсіресе Италияда жақсы сатылады (өндірілген автомобильдердің жартысынан астамы Италияда сатылады), ол Seicento немесе ескі Panda-ның орнын алмастыруға қарағанда Fiat 500-дің рухани жалғасы ретінде қарастырылады. 500 000-шы жаңа Panda 2005 жылдың 5 қазанында, 1.3 литрлік дизельдік қозғалтқышпен жабдықталған ашық көк түсті Panda Emotion моделі шығарылды. Жаңа Panda-ның 1 000 000-шы данасы 2007 жылдың 5 қыркүйегінде, 1.2 литрлік бензин қозғалтқышы бар қызыл Panda 4x4 Climbing моделі шығарылды. 1 500 000-шы жаңа Panda 2009 жылдың 21 шілдесінде, 1.3 литрлік дизельдік қозғалтқышпен жабдықталған көк Panda Emotion моделі шығарылды. 2 000 000-шы жаңа Panda 2011 жылдың 4 шілдесінде зауыттан шықты, ол 1.3 литрлік 75 а.к. Multijet дизельдік қозғалтқышы бар қызыл Panda 4x4 Cross болды. 2006 жылғы Top Gear Motoring Survey жүргізген сауалнамада Panda сенімділігі, сапасы, иелену құны, жүргізу тәжірибесі және қызмет көрсету деңгейі бойынша 152 автомобильдің ішінде 8-орынды иеленді. (Шоудың жүргізушілерінің бірі, Джеймс Мэй, одан сатып алды).

The second generation Panda, codenamed Model 169, debuted in 2003, with almost no direct engineering linkage to the first generation. Until July 31, 2003, the vehicle name was meant to be "Fiat Gingo". After a request from Renault because Gingo sounded too similar to the name of its own small car, the Twingo, Fiat eventually changed the name of its city car. In 2004, the second generation Panda was awarded the Compasso d'Oro industrial design award. The second generation Panda replaced the original (Model 141) after 23 years of production. Like the smaller Fiat Seicento, the Panda was manufactured only in Tychy, Poland, by Fiat Auto Poland. The high bodied Panda takes styling cues from mini MPVs and mini SUVs, especially the second generation Fiat Multipla. The Panda won the European Car of the Year award in 2004. The Panda includes an option for split rear seats, which makes the Panda a four seater. Since September 2005, all Pandas are equipped with ABS, EBD and at least one front airbag. The gear lever is located high on the central dashboard, which is designed to make changing gears more comfortable than with a conventional floor mounted gearstick. Financially troubled Fiat needed the new Panda to be a success, and it sold half a million units by October 2005. It sells particularly well in Italy (over half of the cars produced are sold in Italy), being seen as closer to a spiritual successor to the Fiat 500 than a replacement for either the Seicento or the old Panda. The 500,000th new Panda was built on 5 October 2005, a light blue Panda Emotion with the 1.3 litre diesel engine. The 1,000,000th new Panda was built on 5 September 2007, a red Panda 4x4 Climbing with 1.2 litre petrol engine. The 1,500,000th new Panda was built on 21 July 2009, a blue Panda Emotion with 1.3 litre diesel engine. The 2,000,000th new Panda rolled out of factory on 4 July 2011, a red Panda 4x4 Cross with 1.3 litre 75 bhp Multijet diesel engine. Top Gear Motoring Survey in 2006 ranked the Panda 8th out of 152 cars surveyed for reliability, craftsmanship, ownership costs, driving experience and service received. (One of the show's hosts, James May, went on to purchase one).

Ресми қолданысы

Панда полиция бөлімдері үшін (Польша полициясы көк және ақ Panda Actual үлгілерін сатып алды), әскери мекемелер үшін (Италия армиясы бірнеше қою жасыл Panda Climbing үлгілерін пайдаланады), орман шаруашылығы қызметтері үшін (Италия орман шаруашылығы қызметі қою жасыл Panda Climbing үлгілерін пайдаланады) және почта жеткізу қызметтері үшін (сары Швейцария почтасының үлгісі тіпті азық-түлік дүкендерінде оңай қолжетімді ойыншық машина түрінде де шығады).

Қауіпсіздік (2004)

Сыналған модель: 2004 жылғы Fiat Panda 1.2.

2005 жылғы қайта қаралған нұсқалар

2005 жылдың қыркүйегінде Panda үлгісіне бірнеше өзгеріс енгізілді, оның ішінде ABS және алдыңғы жолаушыға арналған қауіпсіздік қаптамасы стандартты жабдыққа кірді.

2007 жылғы қайта қаралған нұсқалар

Panda модельдері 2007 жылдың наурыз айында шағын жаңартуларға ие болды, соның ішінде жаңа, қараңғырақ приборлық панель. Active моделі жаңа, қараңғырақ және жақсы сапалы орындық маталарымен, сондай-ақ стандартты жабдыққа CD ойнатқыш қосылды. 2007 жылдың жазында Panda-ның көк түстегі логотипі жаңа, қара қызыл Fiat белгісімен ауыстырылды.

2009 жылғы қайта қаралған нұсқалар

Panda модельдерінің қатары 2009 жылы Active Eco және Dynamic Eco модельдерін қосу арқылы тағы да жаңартылды. Бұл модельдерде жақсартылған жанармай үнемділігі және CO2 шығарылымы бар 1.1 және 1.2 бензиндік қозғалтқыштар орнатылған. Екі модель де Ұлыбританияда жылдық жол салығы бойынша 30 фунт стерлингтік жеңілдікке ие болады және бұрынғы стандартты қозғалтқыштардың орнына келді. Panda модельдерінің қатарын қарапайымдастыру мақсатында Dynamic Aircon және SkyDome модельдері де тоқтатылды. 2011 жылдың 4 шілдесінде Fiat компаниясы 2,000,000-шы Panda Польшадағы Тыхи қаласындағы құрастыру желісінен түскенін хабарлады. Ерекше көлік – Rosso Sfrontato түсінде жасалған және 75 а.к. 1.3 л Multijet төрт цилиндрлі дизельдік қозғалтқышымен жабдықталған Panda Cross болды. Fiat оның қай елге жіберілетінін мәлімдемеді.

Панда классикалық

Panda Classic – 2011 жылдың соңында ұсынылған жаңа буыннан ерекшелену үшін аты өзгертілген және тізімдік бағасы төмендетілген екінші сериядағы Fiat Panda. Қозғалтқыштар қатарына 1.2 Fire бензин, 1.2 Fire EasyPower (бензин және LPG), 1.4 Fire Natural Power (бензин және CNG) және 1.3 Multijet дизель кірді. 4x4 нұсқасы 1.2 бензин және 1.3 Multijet дизельмен жабдықталды. Panda Cross енді өндірілмейді. Panda Classic 2012 жылға дейін өндірілді.

Модельдер

Natural Power – қос отынмен жұмыс істейтін нұсқа, ол бензин немесе CNG (Compressed Natural Gas, яғни метан) күйдіре алады. Метанды пайдалану нәтижесінде шығарындылар төмендеп, отынның үнемділігі артады. Шасси 4x4-тің ұқсас, ал артқы дөңгелектердің дифференциалының орнында екі метан баллоны орналасқан, бұл газбен жүруге 240 км-ден астам қашықтықты қамтамасыз етеді. Бастапқы Actual нұсқасының қара бамперлері, электр терезелері және толық өлшемді қосалқы дөңгелегі жоқ. Actual 2004 жылдың қаңтарында ұсынылды. 2003 жылдың мамырында ұсынылған Active қара бамперлер, алдыңғы электр терезелер, орталық есік құлпы, радио/кассета плеер, жүргіштің қауіпсіздік жастығы және күшті рульдік басқарумен жабдықталған. Климатты қолмен басқару опция ретінде қол жетімді. 2005 жылдың қыркүйегінен бастап ABS және алдыңғы жолаушының қауіпсіздік жастығы стандартты жабдыққа кірді. Бұл модельде 1100 см³ "FIRE" қозғалтқышы және бес жылдамдықты беріліс қорабы орнатылған. Active Plus нұсқасы – стандартты кассета/CD плеері бар жақсартылған Active. Active Plus өндірісі 2003 жылдың желтоқсанында тоқтатылды. Dynamic нұсқасы ABS, екі қауіпсіздік жастығы, шатыр рельстері, күшті рульдік басқару және кассета плеермен жабдықталған. CD және MP3 плеері, CD алмастырғышы, жеңіл қорытпа дөңгелектер, қолмен немесе автоматты климатты басқару, шыны люк және автоматты беріліс қорабы опция ретінде ұсынылады. 2005 жылдың қыркүйегінен бастап кейбір елдерде стандартты төрт қауіпсіздік жастығы, ал қосымша екі жақты қауіпсіздік жастығы опция ретінде қол жетімді. Emotion (Eleganza) нұсқасы – ең жоғары жабдықталған модель. Бұл нұсқа Dynamic-ке қарағанда стандартты CD плеері, төмен профильді шиналары бар жеңіл қорытпа дөңгелектер және автоматты климаттық бақылау сияқты айтарлықтай жақсартуларға ие. Кейбір елдерде, мысалы Ұлыбританияда Emotion "Eleganza" деп сатылады. 100 ж.к. нұсқасы – ең спорттық Panda моделі. Ол Fiat Punto-дан алынған 1.4 литрлік 16 клапанды FIRE бензин қозғалтқышымен және алты жылдамдықты қолмен беріліс қорабымен жабдықталған. Ол басқа Panda модельдерінен 4 дөңгелекті дискілі тежегіштермен, тоналған терезелермен және спорттық стильдегі алдыңғы және артқы бамперлермен ерекшеленеді. Panda 100 ж.к. өзгертілген пружиналар, амортизаторлар, саймандар және серпімділікпен ерекшеленетін серпімді шассиге ие. Panda 100 ж.к. 0-ден 100 км/сағ жылдамдыққа 9.5 секундта жетеледі, максималды жылдамдығы шамамен , жанармай шығыны ЕО циклында және CO2 эмиссиясы 154 г/км құрайды. Ол қара, ақ, қызыл, металл көк және металл сұр түстерде ұсынылды, ал қызыл дискілі тежегіштер, наклейкалар және түсті айналар қосымша опция ретінде қол жетімді "Pandamonium Pack" жиынтығы болды. Panda 100 ж.к. 2006 жылы ұсынылды, бірақ эмиссия ережелерінің қатаңдауына байланысты Fiat 2010 жылдың шілдесінде өндірісін тоқтатты. 2004 жылдың желтоқсанында ұсынылған 4x4 Climbing нұсқасы басқа нұсқаларға қарағанда жоғарырақ шассиге және үлкен дөңгелектерге ие. Төрт дөңгелекті жетек жүйесі бұл нұсқаны басқаларына қарағанда баяу етеді. Оның мүмкіндіктері Dynamic нұсқасына ұқсас. Алайда, Climbing нұсқасында дифференциалдық құлып және редукторлы беріліс қорабы жоқ. Climbing нұсқасын сәл жоғары шасси, бамперлердегі қосымша қара пластик жабындар және артқы номерлік тақтаның сол жағындағы "Panda" белгісінен төмен орналасқан "Climbing" белгісінен тануға болады. Швециялық Vi Bilägare журналы 2007 жылы жүргізген сынақ нәтижесінде Panda 4x4 төрт дөңгелекті жетегі қажет болған шағын отбасы үшін жақсы және экономикалық таңдау екенін анықтады. Climbing нұсқасына ұқсас Cross нұсқасы әртүрлі пішіндегі алдыңғы және артқы фаралармен және қосымша бүйірлік жабындармен жабдықталған. Climbing нұсқасынан айырмашылығы, Cross нұсқасында дифференциалдық құлып бар. Cross нұсқасы 2006 жылдың қаңтарында Италияда сатылымға шықты және басқа нарықтарда, соның ішінде оң рульдік модельдерде де қол жетімді болды. Actual және Active нұсқалары Actual Van және Active Van үшін де негіз болып табылады, оларды шағын фургон ретінде пайдалануға болады (оларда алдыңғы орындықтардың артында қосымша қауіпсіздік желісі және алынып тасталатын артқы орындықтар бар). Бұл нұсқаларды артқы есіктегі "Van" деген жазу арқылы анықтауға болады. Осы кезеңде Panda-ның көптеген шектеулі нұсқалары (тек Active және Dynamic нұсқалары) шығарылды. Олардың әрқайсысы негізгі модельден ерекшеленетін қосымша интерьер жабдықтарымен жабдықталған.

The Natural Power is a dual fuel version, it can burn either gasoline or CNG (Compressed Natural Gas a. k. a. methane). Methane results in low emissions and increased fuel economy. The chassis is the same of the 4x4, the space of the rear wheels differential is occupied by two methane tanks allowing over 240 km of autonomy on gas only. The basic Actual has black bumpers, lacks electric windows and a full size spare wheel. The Actual was introduced in January 2004. The Active, introduced in May 2003, features black self coloured bumpers and front electric windows, central door locking, radio/cassette player, driver's airbag, power steering. Manual climate control is available as an option. Since September 2005, ABS and the front passenger's airbag have been made standard. This model has the 1100 cc "FIRE" engine and a five speed gearbox. The Active Plus edition is an up equipped Active, with a cassette/CD player as standard. Production of the Active Plus stopped in December 2003. The Dynamic edition features ABS, dual airbags, roof bars, power steering and a cassette player as standard. A CD & MP3 player, CD changer, alloy wheels, manual or automated climate control, glass sunroof, and an automated manual transmission are available as options. Since September 2005, four airbags have been standard in some countries, with an option for two additional side curtain airbags. The Emotion (Eleganza) edition is the highest trim level. This particular trim level features significant enhancements over the Dynamic, with a standard CD player, alloy wheels with low profile tires and automated climate control. In some countries such as the UK, the Emotion is sold as the "Eleganza". The 100 HP edition is the sportiest Panda model. It has the 1.4 litre 16 valve FIRE petrol from the Fiat Punto tuned to develop through a six speed manual transmission. It differs from other Pandas by being equipped with 4 wheel disc brakes, tinted windows, and sports styled front and rear bumpers. The Panda 100 HP features a unique suspension setup with modified springs, dampers, bushes and compliance giving a considerably firmer ride. The Panda 100 hp offers 0–100 km/h acceleration in 9.5 s and a maximum speed of , with fuel consumption at in the EU combined cycle and 154 g/km of CO2 emissions. It was available in black, white, red, metallic blue, and metallic gray while a "Pandamonium Pack" which added red disc brakes, decals and colour coded wing mirrors was an optional extra. The Panda 100 hp was introduced in 2006, but due to tightening emissions regulations, Fiat halted its production in July 2010. The 4x4 Climbing edition, introduced in December 2004, has a higher ride height and larger wheels and tires than other editions. The four wheel drive system also makes this edition slower than others. Features are similar to those found in the Dynamic. The Climbing, however, lacks a differential lock and transmission with reductor. The Climbing edition can be distinguished by a slightly higher suspension, additional black plastic overlays on the bumpers and a "Climbing" badge just below the "Panda" badge on the left side of the rear licence plate. Swedish magazine Vi Bilägare found in a test 2007 that Panda 4x4 is a good and economical choice for a small family who need a car with four wheel drive. The Cross edition, similar to the Climbing, features differently shaped front and rear lights and additional side cladding. Unlike the Climbing, the Cross does have a differential lock. The Cross edition became available in January 2006 in Italy and was also available in other markets including right hand drive. The Actual and Active are also bases for the Actual Van and Active Van, which can be used as small vans (they also have an additional safety net behind the front seats and removable rear seats). These versions can be identified by small "Van" label on the back door. During the time, many limited editions of Panda (Active and Dynamic editions only) were produced. Each of them had additional interior fittings, differentiating them from the base model.

Қозғалтқыштар

Ең кішкентай қозғалтқыш, 1.1 литрлік бензин SOHC FIRE қозғалтқышы, Fiat Seicento-да кездеседі. Бұл қозғалтқыш бастапқыда 1980 жылдардың ортасында әзірленіп, іске қосылған. 1,2 литрлік (нақтыда 1242 см³), қозғалтқыш 1,1 литрлік нұсқасынан туындаған, бірақ жоғары момент күшіне ие. 1,3 литрлік Multijet дизельдік қозғалтқышының қуаты және моменті жоғары; ол барлық қол жетімді қозғалтқыштардың ішіндегі ең үнемдісі болып табылады. Дегенмен, бұл қозғалтқыш Panda-ның нашар беріліс қорабына байланысты Punto-дағыдан (онда жоғары момент күші дамиды) өзгешеленеді. Дизельдік қозғалтқышы бар Panda-ны артқы тіркеу нөмірі тақтасының оң жағындағы "Multijet" белгісі арқылы оңай тануға болады. 2006 жылы модельдер қатарына бұрын Fiat Stilo және екінші буын Punto Sporting-те қолданылған 1368 см³ FIRE қозғалтқышы қосылды (кейбір баспасөз хабарламаларында айтылғандай, бұл Grande Punto-да қолданылатын 1.4 16v Starjet қозғалтқышының өңделген нұсқасы емес). Бұл FIRE қозғалтқышында тізбекпен басқарылатын екі жоғарғы валға ие төрт цилиндрлі, он алты клапан бар. Қозғалтқыш цилиндрдің диаметрі мен поршеньнің жылжуы тиісінше 0,8 және 0,8 болатын құрылымға ие, 10.8:1 сығылу қатынамында жұмыс істейді. Қозғалтқыштың енгізілген жылы Типі Сыйымдылығы Қуаты (айн/мин) CO2 (г/км) Ең жоғары жылдамдық Орташа жанармай шығыны1.1 Fire 8V2003төрт цилиндрлі, Бензин1108 см³ 13315,0 с 1.1 Fire 8V Eco2008төрт цилиндрлі, Бензин1108 см³ 11915,0 с 1.2 Fire 8V2003төрт цилиндрлі, Бензин1242 см³ 13314,0 с 1.2 Fire 8V Eco2008төрт цилиндрлі, Бензин1242 см³ 11914,0 с 1.2 Fire 8V Dualogic2004төрт цилиндрлі, Бензин1242 см³ 12714,0 с 1.2 Fire 8V 4x42004төрт цилиндрлі, Бензин1242 см³ 15520,0 с 1.2 Fire 8V Natural Power2006төрт цилиндрлі, Метан1242 см³ 11319,0 с 1.2 Fire 8V GPL (LPG)2008төрт цилиндрлі, Бензин/LPG1242 см³ 11614,0 с 1.4 Fire 16V2006төрт цилиндрлі, Бензин1368 см³ 1549,5 с 1.3 Multijet 16V2004төрт цилиндрлі, Дизель1248 см³ 11413,0 с 1.3 Multijet 16V 4x42005төрт цилиндрлі, Дизель1248 см³ 13619,0 с (18,0 с Cross) (Cross)1.3 Multijet 16V DPF2007төрт цилиндрлі, Дизель1248 см³ 11313,0 с

Қытай көшірмесі туралы дау

2006 жылдың желтоқсанында Fiat компаниясы қытайлық Great Wall Motor автокөлік өндірушісіне қарсы заңдық шаралар қолдану мүмкіндігін қарастырды, себебі олардың Peri үлгісі Panda дизайнының тікелей көшірмесі еді. 2008 жылдың шілдесінде Fiat компаниясы Great Wall-ға қарсы сотқа жүгініп, Пери көлігінің Еуропаға импортталуына тыйым салды. Сот шешімімен қатар, Great Wall компаниясы алғаш импортталған Peri үшін 15 000 евро айып төлеуге, ал одан кейін импортталған әрбір көлік үшін қосымша 50 000 евро төлеуге міндеттелді. 2009 жылдың қазан айында Great Wall Motor компаниясы Fiat-ты جاسұсшылық әрекеттеріне айыптады. Сот процесінде Great Wall компаниясы "Fiat компаниясы бұрын зерттеу орталығына тыңшылар жіберіп, әлі де әзірленбеген Peri кішкентай көлігінің суретін түсірген" деген мәлімдеме жасады.

Үшінші буын - Mk4 (319; 2011)

Fiat 2011 жылдың қыркүйек айында 2011 жылғы Франкфурт автосалонында Панданың үшінші буынын / Mk4 таныстырды. Жаңа архитектура Fiat Mini платформасына негізделген. Өндіріс 2011 жылдың соңғы тоқсанында жаңартылған Pomigliano d'Arco зауытында басталды. Ескі Mk3 моделі өндірісте қалды және Panda Classic ретінде сатылды, төмен бағасының (шамамен 27%) арқасында бұл модель танымал болды. Автомобильді Польшаның Тихи қаласындағы арзан жұмыс күшімен өндірудің орнына Италияда өндіру туралы шешім, Италия премьер-министрі Марио Монти мен Fiat директорларының Италиядағы Fiat зауыттарын жаппау туралы келісімі нәтижесінде қабылданды.

Панданың табиғи күші

Natural Power – Panda автокөлігінің CNG/бензинмен жұмыс істейтін екі түрлі отынға арналған нұсқасы. Алдыңғы ұрпақтан айырмашылығы, ол 70 а.к. 1.4 FIRE тік төрт цилиндрлі қозғалтқышының орнына турбокомпрессорлы, 0,9 литрлік, екі цилиндрлі TwinAir қозғалтқышымен жабдықталған. Жүйе компания ішінде әзірленген және зауытта орнатылған. ЖГТ екі газ баллонында сақталады: біреуі 22 литрлік, екіншісі 50 литрлік. Біріншісі беріліс туннелінде бойлық бағытта, екіншісі артқы осьтің артында көлденең орналасқан. Баллондар еден астында орналасқандықтан, багаждың көлемі монотопливтің 225 литріне қарағанда 25 литрге азайып, 200 литрді құрайды. Бірақ бұл 40 мм жоғары шасси және қайта жасалған көлденең глушительді талап етеді, сондықтан Natural Power Trekking / 4x4 нұсқаларының көтерілген шассиін пайдаланады. Екі түрлі отынға арналған жалпы сыйымдылығы 72 литр немесе 12 килограмм ЖГТ және 35 литр бензин – монотопливтің 37 литрінен 2 литрге аз. Қозғалтқыш бастапқыда бензинмен іске қосылады, бірақ бірден ЖГТ-ға ауысады. ЖГТ біткен жағдайда немесе жүргізушінің қалауынша, приборлық тақтадағы арнайы батырма арқылы автомобиль автоматты түрде бензинге қайта ауысады. Қозғалтқыш қатарына турбокомпрессорлы TwinAir бензинді қозғалтқышы және Multijet II турбодизелі кіреді. TwinAir қозғалтқышы алты жылдамдықты беріліс қорабымен, ал дизельдік қозғалтқыш 5 жылдамдықты беріліс қорабымен жұптасқан. Panda 4x4 модельге тән бамперлер, қосымша қаптамалар, пластикалық доңғалақ қанат кеңейткіштері және 15 дюймдік қара сұр түсті жеңіл қорытпа дөңгелектердегі 175/65 M+S шиналары орнатылған. Толық жетек жүйесі алдыңғы және артқы жағындағы екі ашық дифференциалдан және артқы жағында орналасқан электронды басқарылатын муфтадан тұрады, ол жол жағдайына қарай екі оське де пропорционалды түрде айналу моментін жібереді. Артқы жағында арнайы әзірленген бұралу осьті жартылай тәуелсіз серіппе орнатылған, бұл алдыңғы ұрпақтың артқы иінтіректерінен өзгеше. Ашық типті дифференциалдарды электронды түрде құлыптау жүйесі (ELD, Electronic Locking Differential) толықтырады. ELD ESC сенсорлары дөңгелектің жоғары сырғанын анықтағанда, дөңгелекті тежеп жұмыс істейді, соның арқасында дифференциалдар жақсырақ ұстанымға ие дөңгелектерге көбірек айналу моментін жібереді. Бұл мүмкіндік нашар ұстанымды беттерде пайдалы және консольдегі ауыстырып қойғыш арқылы жүргізуші қоса алады.

The Natural Power is the CNG/petrol bi fuel version of the Panda. Unlike the previous generation – which adopted a 70 PS 1.4 FIRE inline four – it is powered by the turbocharged, 0.9 liter, two cylinder TwinAir engine. The system is developed in house and factory installed. The CNG is stored in two – one 22 L and one 50 L – gas cylinders: the former housed longitudinally in the transmission tunnel, the latter transversally behind the rear axle. Due to the cylinders being both located under the floorpan, the boot's volume is reduced only by 25 liters – 200 L instead of the monofuel's 225. On the other hand, this requires a 40 mm taller ride height and a reworked, transversal silencer – thus the Natural Power uses the lifted chassis of the Trekking / 4x4 versions. Total bi fuel capacity is 72 liters – or 12 kilograms – of CNG and 35 L of petrol – two liters less than the monofuel's 37. At startup the engine runs on petrol, but switches to CNG immediately after; the car switches back to petrol automatically if it runs out of CNG or any time by driver's demand, via a dedicated button on the dashboard. The engine lineup includes the TwinAir turbocharged petrol engine and Multijet II turbodiesel. The TwinAir engine is linked to a six speed transmission with a short ratio first gear and the Diesel is linked to a 5 speed transmission. The Panda 4x4 receives model specific bumpers with extra cladding, body side moldings, plastic wheelarch extensions and 175/65 M+S tires on 15" dark grey alloy wheels. The full time all wheel drive system is composed by two open differentials front and rear and a rear mounted electronically controlled coupling, which sends torque to the two axles in proportion depending on road conditions. At the rear is a specially developed torsion beam semi independent suspension, a change from the previous generation's trailing arms. An electronically simulated locking differential (termed ELD, Electronic Locking Differential) supplements the open type differentials. The ELD works automatically by braking the wheel(s) where the ESC sensors detect excessive wheel slip, thus making the differentials more torque to the wheels in better traction conditions; this functionality is useful on low grip surfaces, and is activated by the driver via a console switch.

Панда / Қалалық крест

2014 жылы Женева автосалонында таныстырылған, ол – Panda моделінің ең толық жиынтығындағы, жолдан тыс стильде жасалған нұсқасы. Механикалық тұрғыдан ол Panda 4x4 негізінде құрастырылған, сондай-ақ қуат агрегаттарының ұсыныстары да осы модельдегідей. Бұрынғы буын сияқты, Cross арнайы қалтырау дөңгелектеріндегі 185/65 өлшемді шиналары, айқын сырғанау тақталары бар жаңа сыртқы панельдері және ерекше бөлінген фаралар мен артқы шамдар дизайнымен ерекшеленеді. Жаңа бамперлер және арттырылған жерден арақашықтық көлікке жақсырақ кіру және шығу бұрыштарын береді. 2017 жылдан бастап Fiat Panda Cross 4x2 моделі Fiat City Cross деген атпен сатылады. 2020 жылы Fiat Panda Cross және Fiat Panda City Cross француз нарығында атауларын өзгертті. Екі модель де «Panda» деген атауын жоғалтты: Fiat Panda City Cross – Fiat City Cross, ал Fiat Panda Cross – Fiat City Cross 4x4 болып өзгерді. Басқа нарықтарда мұндай өзгеріс болған жоқ. 2022 жылдың соңында Францияда көліктің атауы тағы өзгерді, Fiat City Cross Fiat Panda Cross болып қайта аталды (Fiat France Panda Cross 4x4 моделінің бастапқы атауын қолданып, енді Panda Cross 4x2 моделін белгіледі). 2022 жылдың соңында барлық Fiat Panda 4x4 модельдері өндірілістен тоқтатылғандықтан, Fiat барлық нарықтарда Fiat Panda City Cross (Францияда Fiat City Cross) моделін Fiat Panda Cross деп қайта атады. Panda mild гибридтің құрамында KERS жүйесі бар.

Пандина

2024 жылдың ақпан айында Fiat 2024 жылдың жазынан бастап қолжетімді болатын Pandina деген атаумен Pandaның жаңа арнайы нұсқасын жариялады. Pandina атауы – Италияда Pandaға қойылған лақап атынан шыққан, Pandina сөзі «кішкентай Panda» дегенді білдіреді. Pandina Cross үлгісіне негізделген және ең соңғы «GSR2» ЕО стандарттарына сәйкес келетін бірқатар жүргізушіге көмек көрсету жүйелерімен жабдықталған: кеңейтілген авариялық тежеу жүйесі, қақпақтарды сақтауға көмек, шаршаған жүргізушіні анықтау, жол белгілерін тану, артқы тұрақ сенсорлары, круиздік бақылау және автоматты алыс жарық. Ішкі жағы 7 дюймдік сандық приборлар панелімен және 7 дюймдік орталық ойын-сауық экранымен жабдықталған. Механикалық тұрғыдан Pandina Panda Hybrid-ке толық сәйкес келеді. Еуропада Fiat Pandina тек 10 елде: Италия, Франция, Бельгия, Нидерланды, Германия, Швейцария, Австрия, Польша, Испания және Португалияда ұсынылады.

Panda 4x4 Steyr

Австрия нарығы үшін ғана арнайы шығарылым, 2012 жылы жарияланды. Оның Steyr Tractor тақырыбы Fiat пен бұрынғы Steyr Daimler Puch арасындағы жылдар бойындағы бірнеше ынтымақтастықтарды, мысалы, алғашқы Panda-ның торт дөңгелекті жетек жүйесін әзірлеуді еске салады. Panda 4x4 1.3 Multijet II негізінде, жақсырақ стандартты жабдықпен жасалған, ол қызыл немесе ақ түсте, контрастты түсті жақ сызықтарымен және Steyr логотипімен ұсынылды.

Панда 4x4 Антарктида

Бұл 200 данадан тұратын шектеулі нұсқа 2013 жылғы Франкфурт автосалонында Panda 4x4-тің 30 жылдығын еске алу үшін таныстырылды. Ол Panda 4x4 1.3 Multijet II негізінде жасалған, және әдетте ақылы болатын автоматты климат-бақылау, тұрақ сенсорлары және Blue&Me Bluetooth қосылысы сияқты бірнеше опциялар стандартты жиынтыққа кірді. Сыртқы түрі ақ түстің және қара шатырдың екі түсті үйлесімімен ерекшеленді, ал қызғылт сары дөңгелек орталықтары мен бүйірлік айналардың қақпақтары оған сәндік әсемдік қосты.

Панда 4×40°

2023 жылдың маусым айында жарық көрген Fiat Panda 4×40° моделі 4×4 нұсқасына негізделген, одан 1983 дана шығарылып, тек Италия, Франция, Германия және Швейцарияда ғана қолжетімді.

Қауіпсіздік

Үшінші буын Panda 2011 жылдың соңында Euro NCAP тарапынан сынақтан өтті және төрт жұлдызды нәтиже көрсетті. Бір жұлдызды бағасының төмендеуіне негізінен Панданың электронды тұрақтылықты басқару жүйесінің (ESC) барлық комплектацияларда қолжетімді болмауы себеп болды, мысалы, сынақтан өткен автомобильдердің бірінде ол болмады. Fiat сол күні ESC жүйесінің 2012 жылдың басында Fiat Panda моделінің барлық түрлері үшін ұсынылатынын мәлімдеді. 2018 жылы қайта сынақтан өткенде 0 жұлдызды нәтиже көрсетілді, себебі сынақ протоколы өзгерген, бірақ автомобиль өзгеріссіз қалды.

Тездетуді болдырмау жүйесі

Fiat-тың City Brake Control қалалық апаттан сақтау жүйесі Panda үшін қосымша опция ретінде қолжетімді. Жүйе лазерлік сенсор жақын арадағы соқтығысуды анықтағанда, төтенше тоқтауға дайындалып, қажет болған жағдайда автоматты түрде тоқтатады. 2013 жылы City Brake Control Euro NCAP Advanced наградасын жеңіп алды.

Жазбалар

2013 жылдың 11 ақпанындағы сағат 17:28-де Филип Янг пен Пол Брейс Fiat Panda екі цилиндрлі 0.9 TwinAir көлігімен Оңтүстік Африкадағы Кейптауннан Ұлыбританиядағы Лондонға дейінгі әлемдік рекордын, қозғалыс бағытына қарамастан, жаңартты. Сапар 1 ақпанда басталып, 10 күн, 13 сағат және 28 минуттан кейін аяқталды. Бұл көрсеткіш 2010 жылы Land Rover Defender көлігімен орнатылған бұрынғы рекордтан бір күннен астам уақытқа, ал 1983 жылы тіркелген Кейптауннан Лондонға дейінгі рекордтан 4 секундқа жақсы нәтиже көрсетті.

Марапаттар

Panda 4x4: Top Gear журналының «2012 жылғы жылдың кроссовері». Panda TwinAir Turbo Natural Power: «Das grünste Auto der Schweiz 2013» («Швейцарияның ең экологиялық таза автокөлігі»), 2013 жылғы «Швейцария автокөлігі» сыйлығының бір бөлігі.

Қозғалтқыштар

Қозғалтқыш енгізілген жылы Типі Сыйымдылығы Қуаты айналымдар санында Момент айналымдар санында CO2/км Ең жоғары жылдамдығы1.0 TwinAir2011, бастапқыдан бастап түзу 2, бензин964 см³ 6,250 айн/мин 3,500 айн/мин 99 г/км 15,7 с 0.9 TwinAir Turbo2011, бастапқыдан бастап түзу 2, бензин875 см³ 5,500 айн/мин 1,900 айн/мин 99 г/км 11,2 с 0.9 TwinAir Turbo Dualogic2011, бастапқыдан бастап түзу 2, бензин875 см³ 5,500 айн/мин 2,000 айн/мин 95 г/км 11,2 с 1.2 Fire 8v2011, бастапқыдан бастап түзу 4, бензин1,242 см³ 5,500 айн/мин 3,000 айн/мин 120 г/км 14,2 с 1.3 Multijet II2011, бастапқыдан бастап түзу 4, дизель1,248 см³ 4,000 айн/мин 1,500 айн/мин 104 г/км 12,8 с 0.9 TwinAir Turbo Natural Power2012 түзу 2, бензин-метан875 см³ 5,500 айн/мин 2,500 айн/мин 86 г/км 12,0 с 1.2 EasyPower 2012 түзу 4, бензин-LPG1,242 см³ 5,500 айн/мин 3,000 айн/мин 116 г/км 14,2 с 0.9 TwinAir Turbo Natural Power2018, қыркүйек түзу 2, бензин-метан875 см³ 5,500 айн/мин 2,500 айн/мин 97 г/км (Euro 6d Temp) 14,1 с 1.0 FireFly2020 түзу 3, бензин, жеңіл гибридтік электр999 см³ 6,000 айн/мин 3,500 айн/мин 119 г/км / 126 г/км 13,9 с 1.3 Multijet III Trekking2015 түзу 4, дизель1248 см³ 95 ж.к. (70 кВт) 4000 айн/мин 100 г/км 110 миль/сағ