Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық мүйізді мал тұқымы
American breed of cattle
Брахман – американдық зебуин-таврин гибридті етті мүйізді малдың тұқымы. Ол 1885 жылдан бастап АҚШ-та, Үндістаннан шыққан мүйізді малдан өсірілді, әр түрлі уақытта Ұлыбританиядан, Үндістаннан және Бразилиядан әкелінді. Бұл негізінен Гир, Гузера және Нелоре тұқымдары, сондай-ақ Инду Бразил, Кришна алқабы және Онголе тұқымдары болды. Брахман ыстыққа, күн сәулесіне және ылғалдылыққа жоғары төзімді, сонымен қатар паразиттерге қарсы жақсы тұрақтылыққа ие. Ол көптеген елдерге, әсіресе тропиктік аймақтарға экспортталды; Австралияда бұл мүйізді малдың ең көп таралған тұқымы. Ол көптеген таврин-индицин гибридтерін жасауда қолданылды, олардың кейбіреулері – мысалы, Брангус және Брахмузин – жеке тұқымдар ретінде орнықты.
The Brahman is an American breed of zebuine taurine hybrid beef cattle. It was bred in the United States from 1885 from cattle originating in India, imported at various times from the United Kingdom, India, and Brazil. These were mainly Gir, Guzerá and Nelore stock, with some Indu Brasil, Krishna Valley and Ongole. The Brahman has a high tolerance of heat, sunlight and humidity, and good resistance to parasites. It has been exported to many countries, particularly in the tropics; in Australia it is the most numerous breed of cattle. It has been used in the creation of numerous taurine indicine hybrids, some of which – such as the Brangus and Brahmousin – are established as separate breeds.
Тарих
Зебуин (азиялық дөңгелек мүйізді) ірі қара 1849 жылдан бері АҚШ-та кездеседі, ол кезде Үндістаннан шыққан бір бұқа Ұлыбританиядан Оңтүстік Каролина штатына әкелінді. 1885 жылы Үндістаннан Техас штатына тікелей бір жұп сұр бұқа әкелінді; біреуінің салмағы 800 кг-нан асты, ал екіншісінің салмағы одан екі есе аз болды. Бұлардың жергілікті таурин сиырларымен будандасуы брахман тұқымын құрудың алғашқы қадамы болды. 1906 жылға дейін Үндістаннан келген малдың тағы бірнеше шағын топтары, көбінесе Техас штатына әкелінді; олардың кейбіреулері цирк жануарлары ретінде көрсету үшін әкелінді, кейін малшыларға сатылды. 1924 және 1925 жылдары Бразилиядан Мексика арқылы АҚШ-қа 210 бұқа мен 18 сиыр әкелінді, олардың көпшілігі зебуин-таурин гибриді Гузера тұқымынан, сонымен қатар кейбіреуі Гир және Нелоре тұқымынан да болды. 1924 жылы «Америка брахман селекционерлер қауымдастығы» атты тұқымдық қауымдастық құрылды және текті мал тізімі бастау алды. Қауымдастықтың хатшысы Дж. У. Сартвелл «Брахман» деген атауды таңдады. 1939 жылы текті мал тізімі жабылды, содан кейін тек тіркелген ата-аналарының ұрпақтары тіркелді. 1946 жылы Бразилиядан әкелінген он сегіз бұқа, негізінен Инду Бразил және Гир тұқымынан, тіркелуге рұқсат етілді, сондай-ақ кейінірек әкелінген мал да тіркелді. 1991 жылға дейін қауымдастық барлық американдық индицин тұқымдағы малды бір тізімде тіркеді, содан кейін Гир, Гузерат, Инду Бразил, Нелоре және Табапуа тұқымдарының тізімдері американдық қызыл және сұр брахман тізімінен бөлінді. Осы тұқымдағы ірі қара малын Австралияға экспорттау 1933 жылы басталды және 1954 жылға дейін жалғасты, барлығы 49 бас мал экспортталды; 1973 жылға қарай олардың ұрпақтары 225 000-нан асты. 1981 жылдан кейін шамамен 700 бас малдың қосымша импорты жасалды. 1987 жылы Квинсленд штатында ғана олардың саны миллионнан асты, ал ғасыр соңында Австралияда олардың саны кез келген басқа тұқымнан, әсіресе елдің тропикалық солтүстігінде көп болды. Брахман тұқымы барлығы елу бес елде, барлық мекенделген континенттерде кездеседі, әлемдегі саны 1,8 миллионнан астам басқа жетеді. Аргентина, Колумбия, Доминикан Республикасы, Эквадор, Мексика, Мозамбик және Оңтүстік Африка 100 000-нан астам малға ие екендігі хабарланды. АҚШ-тағы малдың саны туралы деректер 2014 жылдан бері жарияланбады, ол кезде 9500 басқа жуық мал болды.
Zebuine (Asian humped) cattle were present in the United States from 1849, when a single bull of Indian origin was imported from the United Kingdom to South Carolina. In 1885 a pair of grey bulls was brought directly from India to Texas; one was large, weighing over 800 kg, the other weighed little more than half that. Cross breeding of these with local taurine cows was the first step in the creation of the Brahman breed. Other small groups of Indian cattle were imported up to about 1906, mostly to Texas; some of them were imported to be displayed as circus animals, and were later sold to ranchers. In 1924 and 1925 a total of 210 bulls and 18 cows of mainly zebuine taurine hybrid Guzerá stock, but also including some Gir and Nelore, were brought from Brazil to the United States through Mexico. A breed association, the American Brahman Breeders Association, was formed in 1924, and a herd book was started. The name 'Brahman' was chosen by J. W. Sartwelle, secretary of the association. In 1939 the herd book was closed, thereafter recording only the offspring of registered parents. The registration in 1946 of eighteen imported Brazilian bulls, mainly Indu Brasil and Gir, was permitted, as were some later additions of imported stock. The association registered all American indicine cattle in the same herd book until 1991, when herd books for Gir, Guzerat, Indu Brasil, Nelore and Tabapua were separated from that for the American Red and Grey Brahman. Exports of cattle of this breed to Australia began in 1933 and continued until 1954, amounting to 49 head in all; by 1973 their offspring numbered more than 225,000. Some further imports, numbering about 700 head in total, took place after 1981. By 1987 there were over a million in Queensland alone, and by the end of the century there were more of them in Australia than of any other breed, particularly in the tropical north of the country. The Brahman is reported from fifty five countries, in all inhabited continents, with an estimated world population of over 1.8 million head. Populations of over 100000 are reported by Argentina, Colombia, the Dominican Republic, Ecuador, Mexico, Mozambique and South Africa. No population data for the United States has been reported since 2014, when there were just under 9500 head.
Сипаттамалары
Брахман ыстық пен ылғалдылыққа жақсы төзімді, жәндіктерге қарсы жоғары төзімділікке ие және нашар тамақтану жағдайларын жақсы көтере алады. Ол АҚШ-тың оңтүстік жағалау аймақтарында жақсы өсіп-дамбалайды. Брахманды еуропалық тұқымды малмен будандастыру арқылы алынған будандарға да осы қасиеттер берілуі мүмкін, сондай-ақ олар гетерозис ("гибридтік күш") арқасында қосымша пайда көре алады.
The Brahman has good tolerance of heat and humidity, good resistance to insects, and good tolerance of poor feeding conditions. It has been found to do well in southern coastal areas of the United States. These characteristics may be transmitted to cross breeds of Brahman with cattle of European origin, which can also benefit from heterosis ('hybrid vigor').
Қолдану
Брахман ет өнеркәсібі үшін өсіріледі, әсіресе ыстық немесе тропикалық жағдайларға жақсы төзімділік қажетті аймақтарда. Басқа зебу түқымдас ірі қара мал сияқты, оның еті еуропалық еттік тұқымдарға қарағанда сапасы төмен. Сондықтан оны көбінесе осы тұқымдармен будандастырады, таза тұқымды ата-аналардан туған будандасқан төлдерді өсіру арқылы немесе құрастырылған немесе будандасқан тұқымды жасау арқылы, мұндай тұқымдардың саны көп. Олардың кейбіреулері, мысалы, Брамузин (Брахман x Лимузин), Брангус (Брахман x Ангус) және Симбрах (Брахман x Сименталь) өздерінің жеке тұқымдық статусын алды, ал қалғандары жоқ. Оларға Брахорн (Брахман x Шортхорн), Бравон (Брахман x Девон) және Оңтүстік Бравон (Брахман x Оңтүстік Девон), Бра Швейцария (Брахман x Браун Швейцария), Сэбр (Брахман x Сассекс) және Брафорд (Брахман x Херефорд) жатады. Оман және Фуджейрада брахман бұқалары дәстүрлі бұқа соғысы спортында қолданылады; оларды жарысқа дайындау үшін сүт пен балмен қоректендіруі мүмкін.
The Brahman is reared for the meat industry, particularly in areas where good resistance to hot or tropical conditions is needed. As with other zebuine cattle, the meat is of lower quality than that of specialised European beef cattle breeds. For this reason it is commonly cross bred with cattle of those breeds, either by raising hybrid calves born to pure bred parents, or by creating a composite or hybrid breed, of which there are many. Some of them, such as the Brahmousin (Brahman x Limousin), Brangus (Brahman x Angus) and Simbrah (Brahman x Simmental) have acquired breed status in their own right, but many others have not. These include the Brahorn (Brahman x Shorthorn), the Bravon (Brahman x Devon) and South Bravon (Brahman x South Devon), the Bra Swiss (Brahman x Brown Swiss), the Sabre (Brahman x Sussex) and the Braford (Brahman x Hereford). In Oman and Fujairah, Brahman bulls are used in the traditional sport of bull butting; they may be fed milk and honey to prepare them for the contest.