Кіріспе

Оркней аралдарының аралы, Шотландия Ренессансындағы көрнекті рөлімен танымал ақын Эдвин Мьюр (1887–1959), Оркней материгіндегі Дирнесс қаласында дүниеге келген, балалық шағының көп бөлігін Уайр аралында өткізген. Ол өзінің өмірбаяндығында: «Мен Оркнейлікпін, жақсы скандинавпын» деген, сондай-ақ ең бақытты балалық шағының бірнеше жылы осы жерде өткенін айтқан.

Қасиетті Мария шіркеуі

Аралдың ортасында шатырсыз, бірақ көбінесе сақталған, XII ғасырға жататын Әулие Мария капелласы орналасқан. Оны викинг батыры Колбейнн Хруга немесе оның ұлы, Оркней архиепископы Бьярни Колбейнссон салған деген болжам бар. Романдық стильдегі бұл ғимарат бастапқыда жергілікті тас қалдықтары мен әк араласқан цементтен тұрғызылған. XIX ғасырдың соңында ғимарат қайта жаңартылған.

География және геология

Оркнидің көп бөлігі сияқты, Уайр девон кезеңінің ежелгі қызыл құмтасынан құралған.

Жабайы табиғат

Уайр сұр және жалпы мультікаларымен, сондай-ақ суға батып жүзуші құстар мен үйректер сияқты құстарға да әйгілі.

Уайр сағасы

Уайр көршілес Роусай аралынан Уайр бұғазы арқылы бөлінеді. Бұғазда күшті толқындар болады, бұл маерл төсектерінің қалыптасуы үшін өте қолайлы жағдай тудырады. Маерл төсектері өз кезегінде, тауысқұрттар мен түрлі губкалар, сондай-ақ шағын балықтар, креветкалар, гобилер мен қабылдақтар үшін қорғалған ортаны қамтамасыз етеді. 2014 жылдан бері бұл бұғаз, сондай-ақ көршілес Роусай бұғазы (Роусай және Эгилсай аралдарын бөліп тұратын) Табиғатты қорғау теңіз қорғалатын аймағы (NCMPA) деп жарияланды. Қорғалатын аумақта балық аулау қызметі бақыланады және кептіру, тралмен сүңгу, түбіне тигізетін тралмен сүңгу немесе сенамен балық аулауға тыйым салынған.