Кіріспе
Фридрих де ла Мотте Фукенің 1811 жылғы повесі – Фридрих де ла Мотте Фукенің «Ундина» атты ертегі повесі (Erzählung), онда су перісі Ундина жан алу үшін Хулдбранд есімді рыцарьға үйленеді. 1811 жылы жарық көрген бұл шығарма ерте неміс романтикасының үлгісі болып табылады және ағылшын тіліне және басқа тілдерге аударылған.
Undine is a fairytale novella (Erzählung) by Friedrich de la Motte Fouqué in which Undine, a water spirit, marries a knight named Huldbrand in order to gain a soul. Published in 1811, it is an early German romance, which has been translated into English and other languages.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Хулдбранд есімді салт атты орманның ішінде балықшының үйіне келіп, оны балықшы мен оның әйелі қарсы алады. Сондай-ақ, ол олардың 18 жасар балабақша қызы Ундинмен танысады. Балықшы бірнеше жыл бұрын олардың кішкентай қызы көлге түсіп, суға батып кеткенін айтады, бірақ сол күні үйінің алдына Ундейн келді. Содан бері олар оны өз баласындай тәрбиелеп өсіріп келеді. Ундин Хулдбрандтан орманда не істеп жүргенін сұрайды. Ол турнирге қатысып жатқанда герцогтың асырап алған қызы Бертальдамен танысқанын айтады. Олар флирттескен кезде, ол оған киіміне қолғап беріп, арбалы орманды аралап көруге уәде берді. Ол балықшының үйіне жеткенше, таңғажайып және қорқынышты рухтарға тап болды. Сонда дауыл тұрып, су тасқыны үйді қоршап алып, тобын суға батып қалады. Бірге болған уақытта Хулдбранд пен Ундин ғашық болады, бірақ ол өзін-өзі өзгермелі ұстай береді және ауа райын бақылай алады. Қарт діни қызметкер, әкесi Хайльман, паромнан суға батқаннан кейiн келетiн. Хулдбранд діни қызметкерге оны және Ундинді үйлендіруді ұсынады және олар рәсімді дереу өткізеді. Тойдан кейінгі таңертең Ундин бірден мүлдем басқа адамдай, мейірімді әрі жұмсақ болып көрінеді. Ол Хулдбрандқа элементтік жандардың бар екенін және өзінің су рухы екенін түсіндіреді. Оның түрінде өлмейтін жан немесе моральдық сезім жоқ, бірақ олар адамдармен некелесу арқылы оларды ала алады. Оны ата-анасы адамдар арасында өмір сүруге жіберді, олар осылайша жанға ие болады деп үміттенді, ал Хулдбрандпен некелесу арқылы ол мұны жүзеге асырды. Ол Хулдбрандтың қазір оның не екенін білгеннен кейін кетеді деп қорқады, бірақ ол оны ешқашан тастап кетпеуге ант береді. Судың басылған кезде Хулдбранд пен Ундин үйіне барады. Жолда олар Кюльборнға, судың пішінін өзгертетін рухына және Ундиннің ағасына кездеседі. Ол қазір одан қорқады және одан кетуін сұрайды, ал Хулдбранд оған шабуыл жасауға тырысады, тек ол шарлауыққа құлап кетеді. Қаладағылар Хулдбрандты қайтадан құттықтады. Бертальда оның қазір үйленгенін, бірақ Ундинмен дос болатынын білгенде қатты көңілі қалады. Бір күні Кюльборн Удинге Bertalda туралы ескертіп, қысқа уақытқа барады. Ол оның ескертуін қабылдамайды, бірақ кешкі асқа Бертальданың шынайы ата-анасы кім екенін айтты деп айтады. Индиннің асыраушы ата-анасы, балықшы мен оның әйелі, онымен кездесуге әкелді. Бертальда - суға батып кеткен деп ойлаған бала. Беттальда ауыл шаруасы болып туылғанын білгенде, оның көңілі толады. Ол оларды ашық қорлап, Ундейнді сиқыршы деп атайды, бірақ оның жеке басын туған белгілері дәлелдейді. Бертальданың мінез-құлқы оның асырап алған ата-анасына да, биологиялық ата-анасына да одан бас тартуға әкеледі. Ол мұқтаждықта болғандықтан, Ундинен кешірім сұрайды. Ундин оны бірден үйіне алып кетеді, бірақ Бертальда одан қорқады, ал Хулдбрандтың Бертальдаға деген қызығушылығы қайтадан пайда болады, бұл шиеленіске әкеледі. Ундин қызметшілерге қамал ауласындағы фонтаны құлыптауға бұйрық береді. Суды бетін тазартуға пайдаланатын Бертальда онымен айтысып, Хулдбрандқа шағымданады. Ол қатты ашуланып, түсіндірмені талап етеді. Удин олардың үйін бұлақ арқылы кіре алатын зұлым Кюлеборннан қорғайтынын түсіндіреді. Содан кейін ол Хулдбрандтан олар суға жақын болған кезде оған ашуланып сөйлемеуін сұрайды, әйтпесе туыстары оны алып кетеді. Ол да келіседі. Бертальда қорлықпен қамалдан қашады, ал Хулдбранд оны құтқаруға барады. Куллеборн әр түрлі формада жұпты азаптап, алдап жүр. Ол оларды су тасқынымен батырады, ал Ундин келіп, суды тыныштап, оларды қауіпсіз жерге алып кетеді. Үшеуі біраз уақыт тыныштықта өмір сүреді, содан кейін Дунай бойындағы Венаға саяхатқа шығуға шешім қабылдайды. Өзенде болған кезде Куллеборн оларды дауыл, толқын және қорқынышты көріністермен үнемі азаптайды. Теңізшілер мен қызметшілер Ундинді күдікті сезіне бастайды, өйткені ол осы шабуылдарды сиқырлы түрде тоқтатады, ал Хулдбранд оған ренжій бастайды. Су рухы Бертальданың алтын алқасын ұрлағанда, Ундин оған алмастыру үшін бірден маржан алқасын ұсынады. Бұл Ондайнның рухтармен келісімде болғанын білдіретін белгі деп санаған Хулдбранд маржанды алқаны кемеден лақтырып тастап, оны сиқыршы деп айыптайды. Ол алдын ала айтқандай, Ундин өзенге құлап кетеді, бірақ оған адал болуды ескерткеннен кейін емес. Хулдбранд оның жоғалтуын қайғырады, бірақ уақыт өте келе Бертальдаға үйленуге шешім қабылдайды. Ол тіпті Хейлманн әкесінен үйлену тойын өткізуді сұрайды, бірақ ол бас тарт...
Нысандар
Бұл оқиға "ундин" (литва тіліндегі "Вандене" – су=вандуо сөзінен) терминін енгізген оккультист Парацельстің еңбектерінен шабыт алған. Парацельстің нимфалар туралы кітабында, ундиндер адаммен үйлену арқылы өлмейтін жанға ие бола алатыны айтылады. Онда француз жырларының бірі – Мелузин туралы әңгіме келтіріледі, онда су рухы бір шартпен рыцарьға үйленеді: ол оны сенбі күндері ешқашан көрмеуі керек, себебі сол күні ол қайтадан су қызының кейпіне енеді. Сондай-ақ, неміс әңгімесінде Питер фон Штауфенберг туралы баяндалады, онда бір фея басқа әйелге үйленген сүйіктісін өлтіреді. Фукеге Парацельстің идеяларын бейімдеген "Габалис графы" атты Розенкрейцерлік роман тікелей әсер еткен болуы мүмкін. Тағы бір үлгі, шамасы, 1798 жылғы "Das Donauweibchen" операсы болды, ол "Ундин" сияқты Дунай маңында өтеді және бір ер адам, бір әйел және су нимфасы арасындағы махаббат үшбұрышын көрсетеді.