Кіріспе

Британдық судья (1880–1971)

Джеффри Лоуренс, 3-ші барон Треветин, 1-ші барон Оксей (2 желтоқсан 1880 – 28 тамыз 1971) – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өткен Нюрнберг процесіндегі бас британдық судья және Сот алқасының төрағасы.

Өмірбаян

Лоренс отбасы Уэльстің Радноршир қаласындағы Бюйлз Веллс қаласынан шыққан. Лоуренс 1880 жылдың 2 желтоқсанында Лондонда дүниеге келді. Джеффри Лоуренс 1921–1922 жылдары Англияның Лорд-бас судьясы болған Лорд Треветиннің кіші ұлы болды. Ол Хейлибериде (онда Клемент Атли одан кіші оқушы болды) және Оксфордтың Нью-колледжінде білім алды. Лоуренс 1906 жылы Инер Темплде адвокаттыққа қабылданды, кейіннен сэр Роберт Финлейдің кеңсесіне қосылды. Бұл кеңселер ең жоғары соттарға – ішкі істер бойынша Лордтар палатасына, ал Доминиондар мен колониялардан келетін шағымдар бойынша Тайлық Кеңестің сот комитетіне апелляциялық істерді беруде мамандық танытты. Финлей Лоуренске сенді, бірақ Канададан келген істер бойынша Лоуренс Финлейдің кіші кеңесшісі ретінде бас кеңесші болып жұмыс істеді. 1914 жылдың 26 қыркүйегінде ол Корольдік далалық артиллерияның аумақтық күштеріне екінші лейтенант болып кірді (2-ші Шығыс Англия бригадасы). 1914 жылдың 20 қарашасында уақытша лейтенант болып тағайындалды. Ол Францияда Корольдік артиллериясында қызмет етті, екі рет құрметті түрде есімдері тізілді және майор шенімен 1918 жылы Еңбегі үшін орденмен (DSO) марапатталды. Соғыстан кейін ол 1937 жылға дейін Аумақтық армия құрамында қызметін жалғастырды. Адвокатураға оралғаннан кейін Лоуренс Тайлық Кеңеске істерді жіберуді жалғастырды. Әкесінен қалған жылқыға деген қызығушылығы оны 1922 жылы Жокей клубының адвокаты қызметіне тағайындауға әкелді. Одан кейін ол Оксфордтың тіркеушісі болып тағайындалды, бұл жартылай штаттық судьялық қызмет болды. 1927 жылы Лоуренс Корольдің кеңесшісі және Уэльс принцінің (кейіннен Эдуард VIII) бас прокуроры болып тағайындалды. Бұл тағайындамамен бірге ол Корнуолл герцогтігінің Кеңесіне де мүше болды. Лоуренс 1932 жылы Патшалық соттың судьясы болып тағайындалғанға дейін осы қызметте болды, сонымен қатар дәстүрлі түрде рыцарьдық орденмен марапатталды. 1938 жылы «Хрусталь түнінен» кейін екі апта өткен соң, Лоуренс Корнелия Оберландерге нацистік Германиядан қашуға көмектесті. Судья ретінде Лоуренс сенсациялық шешімдер шығармай және өзіне назар аудармай, көпшілік назарынан тыс қалуға тырысты. Лорд Годдард заң лорды болып таңдалғанда, Лоуренс 1944 жылы оның орнына Апелляциялық сот судьясы болды.

Нюрнберг сынақтары

Ол тәжірибелі судья ретінде Нюрнберг процесіндегі сот тобындағы британдық делегацияда Норман Биркеттке жетекшілік ету үшін таңдалды, бірақ (кейбіреулердің ойынша) бұл сол кездегі премьер-министр болған Атлимен болған достығының нәтижесі емес. Кейін ол барлық судьялардың төрағасы болып сайланды, бұл басқа факторларға қарағанда жауларының болмауымен байланысты болды. Оның сот процесін жүргізуін көптеген қатысушылар мақтады, олар оның әрбір дәлелдің маңыздылығын түсінуге ұмтылысын және ұзақ сөз сөйлейтін адвокаттарды тоқтатуға дайындығын бағалады. Лоуренс ерекше заңгерлік қабілетімен көзге түспегенімен, Біркеттің көп еңбегімен жазылған, соттың моральдық қорытындыларын көрсететін өте нақты үкім шығарғаны үшін жоғары бағаланды. Процестерден кейін Лоуренс 1947 жылдың 13 қаңтарында Уилтс графтығындағы Оаксиде барон Оакси атанды (сондай-ақ ол 1959 жылдың 25 маусымында ағасынан Треветин баронының титулын мұрагерлік етті, бірақ әрқашан Лорд Оакси деп танылды). Лордтар палатасының жоғары заңгері ретінде ол 1947 жылдан бастап апелляциялық лорд ретінде қызмет етті және 1957 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Тайлық Кеңесінің сот комитетінде жұмыс істеді.

Зейнеткерлік және өлім

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лоуренс өзінің фермасына толыққанды берілді және бірнеше аудандық ауыл шаруашылығы көрмелерінде төрешілік жасады. Лоуренс 1971 жылғы 28 тамызда Англияның Уилтшир графтығындағы Оаксиде қайтыс болды.