Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстағы британ армиясының бөлімі.
WWII British Army unit
the [[World War I
15 (Шотландия) жаяу әскер дивизиясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен британ армиясының жаяу әскер дивизиясы. Ол 1939 жылдың 2 қыркүйегінде, соғыс жарияланған күні алдында, Аумақтық армияның (АА) құрамында құрылды және 1944 жылдың маусымынан 1945 жылдың мамырына дейін Ұлыбританияда және кейін Солтүстік-Батыс Еуропада қызмет етті.
The 15th (Scottish) Infantry Division was an infantry division of the British Army that served during the Second World War. It was raised on 2 September 1939, the day before war was declared, as part of the Territorial Army (TA) and served in the United Kingdom and later North West Europe from June 1944 to May 1945.
Өмірбаян
1930 жылдары Германия мен Ұлыбритания және оның одақтастары арасындағы шиеленіс күшейді. 1937 жылдың соңында және 1938 жыл бойы Германияның Чехословакиядағы Судет аймағын аннексиялау талабы халықаралық дағдарыс тудырды. Соғыстан аулақ болу үшін Ұлыбритания премьер-министрі Невилл Чемберлен қыркүйек айында Германия канцлері Адольф Гитлермен кездесіп, Мюнхен келісімін жасады. Келісім соғыстың алдын алды және Германияға Судет аймағын қосып алуға мүмкіндік берді. Чемберлен келісімнің мәселелерді бейбіт жолмен шешуге ықпал ететініне үміттенсе де, екі ел арасындағы қарым-қатынас тез нашарлады. 1939 жылдың 15 наурызында Германия Чехия мемлекетінің қалдықтарын басып алып, келісім шарттарын бұзды. 29 наурызда Ұлыбританияның соғыс хатшысы Лесли Хоре Белиша Ұлыбританияның жартылай штаттық Территориялық армиясын (ТА) 130 000-нан 340 000 адамға дейін ұлғайту және ТА дивизияларының санын екі есеге арттыру жоспарларын жариялады. Жоспарға сәйкес, бірінші құрамға жататын ТА дивизиялары штаттарын толықтыру үшін (жауынгерлердің жалақысын арттыру, жұмысқа орналасуға кедергі келтіретін ілгерілеуге қатысты шектеулерді алып тастау, жақсы сапалы казармалар салу және кешкі астың мөлшерін ұлғайту арқылы) қосымша сарбаздар қабылдап, содан кейін екінші құрамды құрастыру үшін кадрлық бөлімдерді пайдалану көзделді. Бұл процеске «көшіру» деген ат берілді. 15-ші (Шотландия) жаяу әскер дивизиясы екінші құрамның бөлімшесі болып, бірінші құрамдағы 52-ші (Төмендік) жаяу әскер дивизиясының көшірмесі ретінде құрылатын болды. Сәуір айында шектеулі әскери шақыру енгізілді. Оның нәтижесінде 34 500 жиырма жастағы жауынгерлер тұрақты армияға шақырылып, бастапқыда алты айлық оқудан өткен соң екінші құрамдағы бөлімдерге жіберілді. Көшіру процесі мен қажетті санда сарбаз жинау алты айдан аспайды деп жоспарланған. Кейбір ТА дивизиялары қыркүйекте Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде аз прогресс көрсетті, ал басқалары бұл жұмысты бірнеше апта ішінде аяқтады.
During the 1930s, tensions increased between Germany and the United Kingdom and its allies. In late 1937 and throughout 1938, German demands for the annexation of the Sudetenland in Czechoslovakia led to an international crisis. To avoid war, the British Prime Minister Neville Chamberlain met with German Chancellor Adolf Hitler in September and brokered the Munich Agreement. The agreement averted a war and allowed Germany to annexe the Sudetenland. Although Chamberlain had intended the agreement to lead to further peaceful resolution of issues, relations between both countries soon deteriorated. On 15 March 1939, Germany breached the terms of the agreement by invading and occupying the remnants of the Czech state. On 29 March, British Secretary of State for War Leslie Hore Belisha announced plans to increase the part time Territorial Army (TA) from 130,000 to 340,000 men and double the number of TA divisions. The plan was for existing TA divisions, referred to as the first line, to recruit over their establishments (aided by an increase in pay for Territorials, the removal of restrictions on promotion which had hindered recruiting, construction of better quality barracks and an increase in supper rations) and then form a new division, known as the second line, from cadres around which the divisions could be expanded. This process was dubbed "duplicating". The 15th (Scottish) Infantry Division was to be a second line unit, a duplicate of the first line 52nd (Lowland) Infantry Division. In April, limited conscription was introduced. This resulted in 34,500 twenty year old militiamen being conscripted into the regular army, initially to be trained for six months before deployment to the forming second line units. It was envisioned that the duplicating process and recruiting the required numbers of men would take no more than six months. Some TA divisions had made little progress by the time the Second World War began in September; others were able to complete this work within a matter of weeks.
Құрылу
15-ші (Шотландия) жаяу әскер дивизиясының бастамасы 1939 жылғы 26 тамызда қаланды, оны 52-ші дивизия басқарды, ал 1939 жылғы 2 қыркүйекте дербес құрамаға айналды. Ол 44-ші, 45-ші және 46-шы жаяу әскер бригадаларын бақылауға алды. Ресми нұсқаулардың болмауына байланысты, жаңа құрылған құрамалар нөмірлерді, стильдерді және атауларды еркін таңдауға мүмкіндік алды. Дивизия Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әріптесі – 15-ші (Шотландия) дивизиясының нөмірін, атауын және дивизиялық белгісін қабылдады. Бригадалар да осылай істеді. Дивизиялық белгі, «О» әрпі (әліпбидің 15-ші әрпі), түпнұсқадан сәл өзгеше болды, себебі шеңбердің ішінде үшбұрыш болған жоқ. Құрылған кезде 44-ші (Төмендік) жаяу әскер бригадасы Корольдік шотландтардың 8-ші батальонынан, Корольдің Шотландия шекарашыларының 6-шы батальонынан және Корольдің Шотландия шекарашыларының 7-ші батальонынан тұрды. 45-ші (Төмендік) жаяу әскер бригадасы Корольдік шотланд фузилиярларының 6-шы батальонынан; Камерониялықтардың (Шотландия мылтықтарының) 9-шы және 10-шы батальондарынан құралды. 46-шы (Highland) жаяу әскер бригадасы Highland Light Infantry-дің 10-шы және 11-ші батальондарынан; және Глазго Highlanders-дің 2-ші батальонынан тұрды. Дивизия бастапқыда Шотландия бас қолбасшылығына бекітілді, ал генерал-майор Роланд Ле Фану бас қолбасшы болып тағайындалды. Ле Фанудың бұрынғы тәжірибесі штабтық қызметтерді қамтыды, сондай-ақ ол 1937 жылғы Вазиристан жорығында қатысқан. Көптеген сарбаздары шотландтар болғанымен, дивизияға Ұлыбританияның түкпір-түкпірінен, әсіресе Англиядан сарбаздар келді.
The embryo of the 15th (Scottish) Infantry Division was formed on 26 August 1939, administered by the 52nd Division, and became an independent formation on 2 September 1939. It took control of the 44th, the 45th and the 46th Infantry Brigades. Due to the lack of official guidance, the newly formed formations were at liberty to choose numbers, styles, and titles. The division adopted the number, title, and divisional insignia of their First World War counterpart, the 15th (Scottish) Division. The brigades did likewise. The divisional insignia, the letter 'O' (being the 15th letter of the alphabet), differed slightly from the original, by not including a triangle inside the circle. On formation, the 44th (Lowland) Infantry Brigade consisted of the 8th Battalion, Royal Scots; the 6th Battalion, King's Own Scottish Borderers; and the 7th Battalion, King's Own Scottish Borderers. The 45th (Lowland) Infantry Brigade comprised the 6th Battalion, Royal Scots Fusiliers; and the 9th and the 10th Battalions, Cameronians (Scottish Rifles). The 46th (Highland) Infantry Brigade had the 10th and the 11th Battalions, Highland Light Infantry; and the 2nd Battalion, Glasgow Highlanders. The division was initially assigned to Scottish Command, and Major General Roland Le Fanu became the general officer commanding. Le Fanu's prior experience included staff appointments, and he had fought in the 1937 Waziristan campaign. While primarily made up of Scots, recruits were posted to the division from across the United Kingdom, particularly England.
Отандық қорғаныс
ТА-ның әскери жоспарында оның дивизиялары жабдықтар қолжетімді болған кезде, Еуропаға жіберілген Британдық экспедициялық күшін (БЭФ) нығайту үшін шетелге жіберілетіні көзделді. ТА дивизиялары оқуды аяқтаған сайын тұрақты армия дивизияларына қосылады, соңғы дивизиялар соғыс басталғаннан кейін бір жыл өткен соң орналасады. Алайда, соғыстың алғашқы айларында дивизияға қажетті жабдық пен персонал жетіспеді. Қыркүйек айында дивизияның әскер саны азайды. 19 жастағы сарбаздар басқа құралымдарға ауыстырылды; Еңбек министрлігі басқа ер адамдарды маңызды салаларға бөлді; медициналық стандарттар жарамсыз деп танылғандарды алып тастады. Дивизия бастапқыда жаттығу орындарына қол жеткізе алмай, Оңтүстік Шотландияға шашырап кетті. 30 қыркүйекте азаматтық көліктерді талап еткеннен кейін дивизия оқуды бастау үшін Шотландия шекарасына, Эдинбургтен оңтүстікке қарай көшті. 1939 жылдың қазан айында Ұлыбританияны ықтимал неміс шабуылынан қорғау үшін генерал Уолтер Киркеге «Юлий Цезарь» деген кодты атаумен жоспар жасау тапсырылды. Дивизияның рөлі негізінен Эдинбург пен Форт аудандарын қорғау болды. Тек желтоқсан айында дивизия бұл рөлді атқаруға көшті, 44-бригада Форт теңізінің жағасында орналасты. Дивизияның қалған бөлігі Глазго маңында, Клайд теңізінің екі жағында орналасқан. Қағаз жүзінде жаяу әскер дивизиясының құрамында 72 заманауи 25 фунттық далалық пулялар болуы керек еді. Қарашаға қарай дивизияның артиллериясында тек сегіз ғана бірінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі гаубица болды. Қаңтар айына қарай бұл саны он алты гаубицаға дейін өсті, оған қоса Бірінші дүниежүзілік соғыстың 18 фунттық далалық қарулары да болды. 1940 жылдың сәуірінде дивизия шекараға қарай жүріп, жаттығулар өткізді. Дивизияның элементтері Норвегиялық кампанияда күресуге бара жатқан бөлімшелерге логистикалық қолдау көрсету үшін пайдаланылды. 9 сәуірде, науқан басталғаннан кейін, екінші желілік жаяу әскер дивизияларының әрқайсысы Норвегияға жіберілетін 289 еріктіден тұратын тәуелсіз жаяу әскер ротасын құруға өтініш жасалды. 15-ші дивизия No 10 тәуелсіз компаниясын құрды, бірақ ол іске қосылмады. Бұл жорық сәтсіз аяқталып, дивизияға Англияға оңтүстікке қарай оралған әскерлерге орын жасау үшін көшуге бұйрық берілді. Бұл қадам Киркеге дивизияның оның қалауына қарсы жылжытылып жатқанына шағымдануға мүмкіндік берді, бұл оның оңтүстік Шотландияға берілген қорғаныс рөліне қарамастан. Бұл қадам дивизияны Уилтширге Францияға орналасу үшін қарқынды дайындалу ниетімен алып кетті. Германияның Франция мен Нидерландты басып алуынан кейін ағылшын шығыс жағалауы неміс шабуылынан ең көп қауіп төнген аймақ ретінде көрінді. Содан кейін дивизия солтүстіктегі Харвичтен оңтүстіктегі Саутхенд-он-Сиге дейінгі жағалауды қорғауға Эссекке көшті. Неміс басқыншылығының алдын алу үшін дивизияның артиллериясында 12 гаубица, 6 18 фунттық далалық пушка және 4 Ordnance QF 2 фунттық танкіге қарсы пушка бар еді. Бұл шамамен жағалауды қорғауға тағайындалған басқа сегіз дивизиямен тең болды, бірақ 15-ші танкіге қарсы пулеметтер кіретін тек екі дивизияның бірі болды. Қосымша құрал-жабдықтарға 47 Boys танкіге қарсы мылтықтары (361 орынға қарсы), 63 Universal Carriers (140 орынға қарсы) және 590 Bren жеңіл автоматтары (644 орынға қарсы) кірді. Дивизия жергілікті қорғаныс еріктілерімен бірлесіп жұмыс істеді, миналар салды және өзінің жұмыс аймағында шабуылға қарсы кедергілер орнатты. 9 шілдеде Джордж VI Колчестерде дивизияның элементтерін тексерді. Келесі айда, 2 тамызда, генерал-лейтенант Алан Брук, қазір Ішкі әскерлердің бас қолбасшысы, дивизияға барды. Брук өзінің күнделігінде «Ле Фану туралы көп ойланбаңыз, оның жеткілікті жақсы екендігіне күмәнданасыз» деп жазды. Дивизияның қатардағы адамдары туралы ол «жақсы, бірақ [қажетті] көбірек жаттығуды» жазды. 23 тамызда Ле Фанудың орнын генерал-майор Роберт Коттон Мэнни алды. 31 қазанда Георг VI дивизия штабына барып, Шотландияның корольдік гербінен шыққан арыстанның «О» дивизиялық белгіге қосылуына рұқсат берді. Дивизия жағалауда қалып, жылдың соңына дейін жаттықты. 1941 жылы 30 қаңтарда генерал-майор Оливер Лиз дивизияның командалығын қолға алды. Сол айдың соңында дивизия солтүстік-шығысқа қарай Саффолкке, Шығыс Англияға қарай жылжыды. Дивизия жағалауды қорғауға арналған рөлді сақтады, 44-бригада Лоустофт қаласында орналасқан, 45-бригада Дунвич пен Альдебургтің арасында орналасқан және 46-бригада Орфорд пен Феликсстоу арасында орналасқан. Бұл 44-ші және 45-ші бригадалар арасында олқылық қалдырды, ол 37-ші тәуелсіз жаяу әскер бригадасымен толтырылды. Бұл бригада тікелей XI корпусына бағынышты болды және дивизияның құрамына кірмеді. 17 маусымда 1941 жылы генерал-майор Филипп Кристосон Лизді алмастырды. Қыркүйек айына қарай дивизияның артиллериялық полктерінің барлығы 25 фунттық далалық пулялардың толық жиынтығымен жабдықталды.
The war deployment plan for the TA envisioned that its divisions would be deployed overseas, as equipment became available, to reinforce the British Expeditionary Force (BEF) that had already been dispatched to Europe. The TA would join regular army divisions in waves as its divisions completed their training, the final divisions deploying one year after the war began. However, during the opening months of the war, the division lacked the required equipment and personnel. September saw the division drained of manpower. Soldiers, aged 19, were reassigned to other formations; the Ministry of Labour allocated other men to essential industries; and medical standards weeded out those considered unfit. The division was initially scattered across southern Scotland without access to training facilities. On 30 September, after the requisition of civilian transport, the division moved to the Scottish Borders, south of Edinburgh, to start training. In October 1939, the Commander in Chief, Home Forces, General Walter Kirke, was tasked with drawing up a plan, codenamed Julius Caesar, to defend the United Kingdom from a potential German invasion. The division's role in this was largely to defend the Edinburgh and Forth areas. It was not until December that the division moved to undertake this role, with the 44th Brigade positioned astride the Firth of Forth. The rest of the division was based around Glasgow, on either side of the Firth of Clyde. On paper, an infantry division was to have seventy two modern 25 pounder field guns. By November, the divisional artillery comprised just eight First World War vintage howitzers. By January, this had increased to sixteen howitzers, in addition to eight First World War era 18 pounder field guns. In April 1940, the division marched back to the Borders, and used the move as a training exercise. Elements of the division were then used to provide logistical support for units en route to fight in the Norwegian Campaign. On 9 April, following the start of the campaign, the second line infantry divisions were requested to each form an independent infantry company of 289 volunteers, who would be deployed to Norway. The 15th Division formed No. 10 Independent Company, but it was not deployed. When the campaign ended in failure, the division was ordered to move south into England to make room for the returning troops. This move promoted Kirke to complain that the division was being moved against his wishes, despite the defensive role assigned to it for southern Scotland. The move took the division to Wiltshire, with the intent to intensively prepare for its deployment to France. Following the German invasion of France and the Low Countries, the English east coast was seen as the area most under threat from German invasion. The division then moved to Essex to defend the coast from Harwich, in the north, to Southend on Sea, in the south. To prevent a German invasion, including potential tank attacks, the divisional artillery now comprised twelve howitzers, six 18 pounder field guns, and four Ordnance QF 2 pounder anti tank guns (compared to an establishment of 48). This was roughly on par with the other eight divisions that had been assigned to defend the coast, although the 15th was one of only two that included anti tank guns. Additional equipment included 47 Boys anti tank rifles (against an establishment of 361), 63 Universal Carriers (establishment of 140), and 590 Bren light machine guns (establishment of 644). The division co operated with the forming Local Defence Volunteers, laid landmines, and erected anti invasion obstacles within its operating area. On 9 July, George VI inspected elements of the division at Colchester. The next month, on 2 August, Lieutenant General Alan Brooke, now Commander in Chief, Home Forces, visited the division. Brooke recorded in his diary "Do not think much of [Le Fanu], and doubtful whether he is good enough." Regarding the division's rank and file, he wrote they were "good but [require] a great deal more training." On 23 August, Le Fanu was replaced by Major General Robert Cotton Money. On 31 October, George VI visited the divisional headquarters, and provided authorization for the lion rampant, from Royal Arms of Scotland, to be added within the 'O' of the divisional insignia. The division remained on the coast, and trained through to the end of the year. On 30 January 1941, Major General Oliver Leese took command of the division. Later in the month, the division moved northeast to Suffolk, in East Anglia. The division maintained a coastal defence role, with the 44th Brigade based at Lowestoft, the 45th Brigade situated between Dunwich and Aldeburgh, and the 46th Brigade between Orford and Felixstowe. This left a gap between the 44th and the 45th Brigades, which was filled by the 37th Independent Infantry Brigade. This brigade reported directly to XI Corps, and was not part of the division. On 17 June 1941, Major General Philip Christison replaced Leese. By September, the division's artillery regiments had all been outfitted with a full complement of 25 pounder field guns.
Бөлімшелік өзгерістер
Жаяу әскерге жұмылдырылған көптеген адамдардың санына байланысты, 1941 жылы британдық армия басқа қару түрлерін және құрамаларды дамыту үшін реформалар жасады. Осының нәтижесінде бірнеше дивизия таратылуға немесе қысқартылуға тиіс болды. Бұл 1941 жылдың қараша айында төмендетілген штатқа қойылған 15-ші (шотландтық) дивизиясын да қамтыды. Бұл дивизияның шетелдегі жауынгерлік операцияларға емес, отандық қорғанысқа бағытталғанын білдірді. Дивизия артиллериялық және инженерлік бөлімшелерінен айырылып, теңіз арты бөлімдерін күшейту үшін пайдаланылды. Төмендетілгеннен кейін дивизия солтүстікке, Нортумберлендке көшті. Ол Ньюкасл және қаланың солтүстік жағалауында орналасты, сонымен қатар оқуын жалғастырды. 1942 жылдың 14 мамырында генерал-майор Чарльз Буллен Смит басқаруды өз қолына алды. 1943 жылдың 5 қаңтарында 45-ші бригада дивизиядан алынып, оның орнына 6-шы гвардиялық танк бригадасы қосылды. Бұл дивизияны «аралас дивизия» тұжырымымен үйлестірді. Корольдік бронетанктік корпусының бастығы генерал-лейтенант Гиффард Ле Кесн Мартель бұл шараны «бронетанктік күштерді армияның қалған бөлігіне сіңіру» деп сипаттады, бұл дивизиядағы жаяу әскер бригадаларының санын үштен екіге дейін азайтуды және жоғалған жаяу әскердің орнына жаяу әскерлік танктерімен жабдықталған танк бригадасын қосуды талап етті. 1943 жылдың 28 наурызында дивизия жоғары штатқа көтеріліп, ресми түрде «аралас дивизия» деп аталды. Маусым айына дейін дивизияны 16 119 адам мен 205 танктан тұратын толық құрамға жеткізу жоспарланған. Осыған сәйкес, дивизияға қосымша бөлімдер берілді. Оқу-жаттығулар енді бірлескен қару түрлерімен жүргізілді. Дивизия 1943 жылдың 20 маусымында VIII корпусына бағындырылды. Келесі айда, 14 шілдеде, 227-ші (Highland) жаяу әскер бригадасы қосылғанда дивизия танк бригадасын сақтап, үш жаяу әскер бригадасының толық құрамына жетті. 1943 жылдың 27 тамызында генерал-майор Гордон Макмиллан Солтүстік Африкадағы ұрыстарда бригадаға басшылық етуден кейін дивизия басшылығына тағайындалды. 5 қыркүйекте «аралас дивизия» тұжырымы тиімсіз деп танылып, тоқтатылды, ал 6-шы гвардиялық танк бригадасы 9 қыркүйекте дивизиядан кетті. Содан кейін дивизия Йоркширге көшіріліп, Брэдфорд, Харрогейт және Лидс қалаларының маңында орналасты. 1943 жылдың қалған бөлігі мен 1944 жылдың басында дивизия кеңейтілген жаттығулар мен дивизиялық жаттығулар жүргізді, өйткені дивизия Германия басып алған Францияға шабуыл жасау операциясы – «Оверлорд» операциясына қатысуға дайындалған. 1944 жылдың ақпан айында «Оверлорд» операциясының бас құрамасы – 21-ші армия тобының қолбасшысы генерал Бернард Монтгомери дивизияға барып, әскерилерге сөз сөйледі. Келесі апталарда дивизияға VI Георг, королева Елизавета, олардың қызы Елизавета, премьер-министр Уинстон Черчилль және VIII корпусының қолбасшысы генерал-лейтенант Ричард О'Коннор келді. Сәуір айында дивизия Сассекске көшіріліп, Брайтон аймағындағы лагерьлерде шоғырланды. Дивизияның алдыңғы бөлімдері 8 маусымда Лондонға аттанды, ал 13 маусымда Францияға көшті. 11 маусымда дивизия Лондон мен Саутгемптон қалаларындағы жиын орындарына көшті. Соңғы бөлім 24 маусымға дейін Францияға жетпеді.
Due to the large number of men allocated to the infantry, in 1941, the British Army instituted reforms to build up other arms and formations. As a result, several divisions were to be disbanded or reduced. This included the 15th (Scottish), which was placed on the lower establishment in November 1941. This meant that the division was detailed for home defence, compared to a higher establishment division that were intended to be deployed overseas for combat. The division was stripped of artillery and engineer units, and used as a source of reinforcements for oversea units. After being downgraded, the division moved north to Northumberland. It took up position at Newcastle and along the coast north of the city, as well as continued training. On 14 May 1942, Major General Charles Bullen Smith took command. On 5 January 1943, the 45th Brigade was removed from the division and replaced by the 6th Guards Tank Brigade. This brought the division inline with the 'mixed division' concept. Lieutenant General Giffard Le Quesne Martel, head of the Royal Armoured Corps, described this as "the absorption of the armoured forces into the rest of the army", which required a division to decrease from three to two infantry brigades, and have a tank brigade, equipped with infantry tanks, assigned in place of the lost infantry. On 28 March 1943, the division was raised to the higher establishment, officially as a 'mixed division'. It was intended to bring the division up to strength, an establishment of 16,119 men and 205 tanks, by June. Accordingly, additional units were transferred to the division. Training now had an emphasis on combined arms warfare. The division was assigned to the VIII Corps, on 20 June 1943. The following month, on 14 July, the division was brought back up to a strength of three infantry brigades, while still retaining the tank brigade, when the 227th (Highland) Infantry Brigade joined. On 27 August 1943, Major General Gordon MacMillan arrived from commanding a brigade in combat in North Africa, to take command of the division. On 5 September, the 'mixed division' concept was abandoned as it was considered to have not been successful, and the 6th Guards Tank Brigade left on 9 September. The division then moved to Yorkshire, and was based around Bradford, Harrogate, and Leeds. The remainder of the 1943 and the opening of 1944 was used to conduct extensive training and divisional exercises, as the division had been assigned to partake in Operation Overlord, the invasion of German occupied France. In February 1944, General Bernard Montgomery, commander of the 21st Army Group, the main Allied formation in Operation Overlord, visited the division and addressed the men. In the following weeks, the division was visited by George VI, Queen Elizabeth, their daughter Elizabeth, Prime Minister Winston Churchill, and the VIII Corps commander Lieutenant General Richard O'Connor. In April, the division moved to Sussex, and was concentrated in camps in the Brighton area. The division's advanced parties departed for London on 8 June, and moved to France on 13 June. On 11 June, the division proper started to move to marshalling areas in London and Southampton, and were transported to France piecemeal with the last unit not arriving until 24 June.
Эпсом операциясы
Норман қаласы Каен Нормандияға түскен кезде британдықтардың басты мақсаты болды және келешек операциялардың кілті ретінде қарастырылды. Дегенмен, қала 6 маусымда түспеді және одан кейінгі шайқастарда жаулап алынбады. Жақында құрылған VIII корпус қаланы қайта басып алуға бағытталды. Эпсом операциясы корпустың Каеннің батысына шабуыл жасауын, Одон және Орн өзендерін кесіп өтуін, Бреттевиль-сюр-Лайзе маңындағы биік жерді басып алып, осылайша қаланы қоршауын көздеді. Операция 15-ші (Шотландия) жаяу әскер дивизиясының алғашқы отты сынағы болды және оған бастапқы кезеңдерде маңызды рөл берілді: Одон мен олардың арасындағы бірнеше ауылдарды тазалау және 11-ші бронетанкті дивизияға өзеннен өтіп, Бреттевиль-сюр-Лайзге шабуылдауға мүмкіндік беретін көпірлерді басып алу. Содан кейін 15-ші дивизия Одон өзенінің аңғарын тазалауы керек болды. Шабуылдың I кезеңін 44-ші және 46-шы бригадалар жүргізді, оларға 31-ші танк бригадасының Черчилль танктері және 79-шы бронетанкті дивизияның арнайы танктері қолдау көрсетті. Екі бригада да 07:30-да артиллериялық оқ жауынның қалыңдығында шабуылға көшті. Неміс минометтері дереу жауап берді. Алдыңғы шептегі миналы далалар мен неміс әскерлерінің қарсыласуынан туған кешігулерге қарамастан, бригадалар түске дейін көптеген мақсаттарын басып алды: Ла-Галь, Ле-О және Шё. 46-шы бригаданың Шёнің оңтүстік-шығысына қарай төбелерді басып алуға жасаған әрекеті ішінара сәтті болды. Олар солтүстік беткейді басып алды, ал оңтүстік беткейді немістер ұстап қалды. 44-ші бригаданың бөлімдері күні бойы Сен-Мовьеді басып алу және ұстау үшін күресті, олар бірнеше қарсы шабуылдарды тойтарғаннан кейін мұны істеді. Екі бригада да ауыр шығынға ұшырады. Тарихшы Карло Д'Эсте 46-шы бригаданың 2-ші батальоны, Глазго Хайлендерлерін атап өтті, олар 200-ге жуық адамнан, оның ішінде 12 офицерден зардап шекті. Бұл батальон офицерлерінің 24 пайызын және "барлық мылтық батальонның шамамен 25 пайызын" құрады. Шабуылдың II кезеңі кеш басталды, шамамен 18:00-де, өйткені 227-ші бригада Шёдағы көлік қадауларынан кешікті. Оңтүстікке қарай жылжу кезінде бригада неміс танктерінен шабуылға ұшырады және аз ғана ілгеріледі. Дегенмен, бір рота неміс шебін бұзып, Колльвильге жетті. 27 маусымның таңында 46-шы бригада бұрын алынбаған төбенің солтүстік беткейін бақылауға алды. Кейін 44-ші және 46-шы бригадалар 43-ші (Уэссекс) жаяу әскер дивизиясымен ауыстырылды. 227-ші бригаданың бір бөлігі миномет атысы мен неміс танктерінің әсерінен Шёдан оңтүстікке қарай жылжуда аз жетістіктерге жетті, бірақ олар бір шабуылды тойтарып, төрт танкты жойды. Бригаданың қалған бөлігі Колльвильді тазалап, Турвиль-сюр-Одонды басып алды, қосымша неміс танктерін жойды және түске дейін Турмовильдегі Одон өзенінен өтетін көпірді басып алды. Бұл 11-ші бронетанкті дивизияға операцияны жалғастыруға мүмкіндік берді. Келесі күні де шайқастар жалғасты, дивизияның көп бөлігі қатысты. Одон аңғарының бойында қосымша көпірлер мен ауылдар бақылауға алынды. Бұл Гаврусты қамтыды, ол 2-ші батальон, Аргилл және Сазерленд Хайлендерлерімен алынып, оқшауланды. Немістер Одонның солтүстік жағынан дивизияның батыс фланкіна қарсы шабуыл жасады. Одонның екі жағына таралған шайқастар 29 маусымға дейін жалғасты және дивизия шабуылдарды тойтарып, қосымша аумақты бақылауға алды. Тарихшы Ллойд Кларк дивизияның қорғаныс жетістіктерін "керекті жерге орналасуына", жердің тиімділігін пайдалануына, сондай-ақ "кіші бөлімдер деңгейіндегі тамаша басшылыққа және тактикалық шеберлікке" байланысты деп санайды. 2-ші батальонның ауыр шығындарына байланысты, Аргилл және Сазерленд таулы жерлері кері шегінді және дивизия 30 маусымда Гаврустың бақылауын тапсырды. Күні бойы дивизияға қарсы жасалған қосымша қарсы шабуылдар тойтарылды. 53-ші (Уэльс) жаяу әскер дивизиясы 15-ші дивизияны алмастырды, бірақ 44-ші бригада 1 шілдеге дейін шайқаста болды. Олар неміс қарсы шабуылдарын тойтарып, 2 шілдеде Уэльс дивизиясымен ауыстырылды. Дивизия тарихының авторы Хью Мартин Эпсомды "Дивизияның бүкіл соғыста бастан кешкен ең қатал шайқас" деп сипаттады, ол 10 шаршы миль (26 км2) аумақты басып алды және бүкіл науқанда дивизияның барлық шығындарының "төрттен біріне" әкелді. Дивизия 288 адамды өлтірді, 1638 адам жарақат алды және 794 адам жоғалып кетті. Д'Эсте дивизиядағы атқыштардың саны шамамен 4600 болғанын және дивизияның жаяу әскерінің шығындары "50% -дан астам" құрағанын айтты.
The Norman city of Caen was the primary British objective during the Normandy landings, and was seen as key for future operations. However, the city did not fall on 6 June, and was not taken in follow up fighting. The recently assembled VIII Corps was assigned to a renewed effort to capture the city. Operation Epsom intended for the corps to attack to the west of Caen, cross the Odon and Orne rivers, capture an area of high ground near Bretteville sur Laize and thereby encircle the city. The operation was the 15th (Scottish) Infantry Division's baptism of fire, and it was assigned a key role in the opening phases: to clear several villages that stood between them and the Odon, and to capture bridges to allow the 11th Armoured Division to cross the river and race for Bretteville sur Laize. Afterwards, the 15th Division would clear the Odon river valley. Phase I of the attack was conducted by the 44th and the 46th Brigades, supported by Churchill tanks from the 31st Tank Brigade and specialist tanks from the 79th Armoured Division. Both brigades attacked at 07:30 behind a rolling barrage. German mortar fire responded immediately. Despite delays caused by minefields and German holdouts in the forward area, the brigades captured most of their objectives before noon: La Gaule, Le Haut, and Cheux. An effort by the 46th Brigade to advance to the southeast of Cheux, to capture a hill, was partially successful. They seized the northern slope, but the Germans retained the southern. Elements of the 44th Brigade were engaged in an all day struggle to capture and hold St Mauvieu, which they did after fending off several counterattacks. Both brigades suffered mounting losses. The historian Carlo D'Este highlighted the 46th Brigade's 2nd Battalion, Glasgow Highlanders, who suffered around 200 casualties including 12 officers. This represented 24 per cent of the battalion's officers and "nearly 25% of the entire rifle battalion." Phase II of the attack started late, around 18:00, as the 227th Brigade was delayed by traffic congestion at Cheux. As it moved south, the brigade was engaged by German tanks and made little progress. However, one company broke through the German lines and reached Colleville. On the morning of 27 June, the 46th Brigade secured the northern slope of the hill that had been previously denied to them. Afterwards, both the 44th and the 46th Brigades were relieved by the 43rd (Wessex) Infantry Division. Part of the 227th Brigade made little progress pushing south beyond Cheux, due to mortar fire and German tanks, although they repulsed one attack and destroyed four tanks. The rest of the brigade cleared Colleville, captured Tourville sur Odon, destroyed additional German tanks, and by the afternoon had seized the bridge across the Odon at Tourmauville. This allowed the 11th Armoured Division to cross and proceed with the operation. Fighting continued the next day, with most of the division involved. Additional bridges and villages were secured along the Odon valley. This included Gavrus, which was taken by the 2nd Battalion, Argyll and Sutherland Highlanders and who were then left isolated. The Germans also began a counterattack on the north side of the Odon into the division's western flank. The back and forth fighting, which spread to both sides of the Odon, continued through 29 June and resulted in the division fending off the attacks and was able to secure additional territory. The historian Lloyd Clark placed the division's defensive success on "careful positioning", taking advantage of terrain, as well as "excellent leadership and tactical prowess at the small unit level." Due to heavy casualties suffered by the 2nd Battalion, Argyll and Sutherland Highlanders, they withdrew and the division ceded control of Gavrus on 30 June. During the course of the day, additional counterattacks on the division were repulsed. The 53rd (Welsh) Infantry Division then relieved the 15th, although the 44th Brigade remained engaged through July 1. They repulsed further German counterattacks, and were relieved by the Welsh division on 2 July. Hugh Martin, the author of the divisional history, described Epsom as the "fiercest fighting that the Division was to know in the whole war", which captured 10 square miles (26 km2) of territory, and resulted in "one quarter" of all casualties suffered by the division through the entire campaign. The division suffered 288 men killed, 1,638 wounded, and 794 men missing. D'Este commented that the number of riflemen in a division was around 4,600, and the losses suffered by the division represented "in excess of 50%" of the division's infantry.
Нормандия, шілде
Келесі дивизиялық іс-қимыл 4 шілдеде «Виндзор» операциясы барысында Карпике әуежайын басып алуға жасалған канадалық күштерге артиллериялық қолдау көрсетумен шектелді. 7 шілдеге қарай дивизия «Епсом» операциясындағы шығындарын толықтыру үшін күшейтілді. 44-ші және 46-шы бригадалар кейін «Юпитер» операциясы кезінде 43-ші (Уэссекс) жаяу әскер дивизиясын қолдауға тағайындалды. 44-ші бригада Одон өзені бойындағы позицияларды иеленді, бұл позицияларды бұрын «Епсом» операциясы кезінде 227-ші бригада басып тұрған. Бұл 43-ші дивизияға өзеннің оңтүстігіндегі маңызды биік жерлерге шабуыл жасауға мүмкіндік берді. 44-ші бригада осы әрекетті қолдау көрсетіп, биік жердегі немістермен минометтермен өзара атысты жүргізді. 46-шы бригада 7-ші Корольдік танк полкінің бөлімдерімен бірге Этервиль маңында Одон мен Орн өзендері арасындағы аймақты тазартылды. Олар сондай-ақ 43-ші дивизияға соңғы шайқаста басып алған бірнеше ауылдарды бақылауға алу арқылы көмектесті және бірнеше қарсы шабуылдарды тойтарды. 10 шілдеде екі бригада да резервке алынды. 12 шілдеде дивизия XII корпусына бағындырылды және үш күннен кейін Буги, Эвреси және Мейзетке қарай «Жасыл желі» операциясы аясында шабуылға шықты; бұл «Жақсылық» операциясын қолдау мақсатындағы шабуылдық амал болды. Неміс қарсыласы мен қарсы шабуылдары, қатыгез шайқастар, қанаттан шабуылдар және бригада штабтарының біріне тікелей оқ тиюі салдарынан кешігулер мен байланыс үзілістері орын алды. Нәтижесінде дивизия Бугиді басып алды, бірақ Эвресиді ала алмады және Мейзетке қарай жылжуға қол жеткізе алмады. Дегенмен, шайқастар неміс бронь резервтерін «Жақсылық» майданынан ығыстырып, операцияның мақсатына қол жеткізді.
The next divisional action was limited to artillery support, with the artillery supporting a Canadian effort to capture the Carpiquet airfield during Operation Windsor on 4 July. By 7 July, the division had been reinforced to make up most of its Epsom losses. The 44th and the 46th Brigades were then assigned to support the 43rd (Wessex) Infantry Division during Operation Jupiter. The 44th Brigade occupied positions along the Odon river, previously held by the 227th Brigade during Operation Epsom. This freed up the 43rd Division, for their attack on the dominant high ground south of the river. The 44th Brigade supported this effort by engaging in mutual mortar bombardments with the Germans on the heights. The 46th Brigade, supported by elements of the 7th Royal Tank Regiment, cleared the area between the Odon and Orne near Eterville. They also supported the 43rd Division by taking control of several hamlets that the latter had captured, and fended off several counterattacks. By 10 July, both brigades had been relieved. On 12 July, the division was assigned to XII Corps, and three days later attacked towards Bougy, Evrecy, and Maizet, as part of Operation Greenline; a diversionary attack in support of Operation Goodwood. German resistance and counterattacks, heavy fighting, flanking fire, and a direct hit on one of the brigade's tactical headquarters caused delays and communication breakdowns. In the end, the division captured Bougy, fell short of taking Evrecy, and failed to advance on Maizet. However, the fighting had attracted German armour reserves away from the Goodwood battle area, and thus achieved the operation's objective.
Нормандиядан шығу
23 шілдеде дивизия Камонтқа көшіп, 5-ші АҚШ жаяу әскер дивизиясын алмастырды. Бұл Нормандия жағалауының стратегиялық қайта құрылуының бір бөлігі болды, себебі британдық Екінші армия американдық Бірінші армияның шабуылға шығуына мүмкіндік беру үшін үш дивизияны батысқа жылжытты. Осыған сәйкес, британдық армия "Көк пальто" операциясын бастады, мақсаты американдық фланкті қорғау және Вир қаласына жетіп, басып алу болды. Дивизияға қарсы жаңадан келген 326-шы жаяу әскер дивизиясы тұрды, олар мина даласының артында жақсы бекітілген қорғаныс шебін иеленді. "Көк пальто" үшін дивизия VIII корпустың басқаруына қайта оралды және миналарды тазартатын танктер, "Черчилль" танктері және "Черчилль крокодилдерімен" қолдау алды. 30 шілдеде дивизия Нормандияның бокажы арқылы шабуылға шықты, күнінің соңына дейін 309-шы төбеге жетуді мақсат етті. Жаяу әскерлер тез арада ауыр артиллериялық оққа түсті, ал жер бедері мен миналар жаяу әскер мен танктердің бөлінуіне әкеп соқты. Дивизияның алғашқы мақсаты – Септ Вент және жақын орман болды. Оны 09:55-ке дейін басып алу жоспарланған еді, бірақ миналар, көлік қадаулары, қызу шайқастар және ауылды мұқият тазалау салдарынан бұл мақсатқа жетуге алты сағат кетті. Осы уақытта қолдау танктері алға жылжып, түстен кейін 309-шы төбені басып алды, шамамен сол кезде Септ Вент те тазартылды. Олар төбені шамамен 22:00-ге дейін, шотланд жаяу әскерінің алға жылжуына дейін ұстап тұрды. Келесі күні дивизия басып алған позицияларын бекітті, ал екі бронетанкті дивизия корпустың шабуылын жалғастырды. 1 тамызда дивизия 12 сағат бойына оның позицияларына жасалған көптеген қарсы шабуылдарды тойтарды, оның ішінде 21-ші танк дивизиясының шабуылдарын да. Келесі күндері дивизияның көп бөлігі қорғаныс позицияларын сақтап тұрғанда, кейбір бөлімдер алға жылжыған бронетехника басып алған немесе айналып өткен аумақтарды тазалауға жұмылдырылды. Осы кезеңде Макмиллан артиллериялық оқтан жарақат алды және оның орнына 46-шы бригада командирі Колин Мьюр Барбер тағайындалды, ол генерал-майор атағын алды. 6 тамызда дивизияның алдыңғы қатардағы бөлімдері Эстри мен жақын орналасқан 208-ші төбеге жетті және келесі күндері екі нысан үшін де айқасты. 13 тамызда дивизия Каен маңына көшірілді және Нормандия шайқасындағы қатысуын аяқтады. Одақтастардың алға жылжуы Нормандиядағы неміс әскерінің Фалаз қалтасында жеңіліске ұшырауымен аяқталды. Содан кейін Екінші армия Сейнге қарай, XII корпустың, 15-ші дивизия бастаған, шегініп бара жатқан неміс күштерін қуалай жүрді. 26 тамыздың кешкі уақытында дивизия өзенді көбінесе қарсылықсыз кесіп өтті. Қарсылық аз болған қосымша өткелдер келесі күні таңертең қараңғыда жасалды. Содан кейін көпір басы бекітілді.
On 23 July, the division relocated to Caumont and relieved the 5th US Infantry Division. This was part of a strategic realignment of the Normandy beachhead, as the British Second Army shifted three divisions west to allow the American First Army to launch a breakout offensive. In support, the British Army launched Operation Bluecoat that aimed to secure the American flank and reach the town of Vire. The division was faced by the recently arrived 326th Infantry Division, who took over well prepared defenses that were behind a minefield. For Bluecoat, the division reverted to the command of VIII Corps and was supported by mine clearing tanks, Churchill tanks, and Churchill Crocodiles. On 30 July, the division attacked through the Normandy bocage, with the goal of reaching Hill 309 by the end of the day. The infantry were soon subjected to heavy artillery fire, while terrain and mines resulted in the infantry and tanks separating. The division's first objective was Sept Vents and a nearby wood. It was intended to be captured by 09:55, but it took six hours to achieve this due to mines, traffic jams, heavy fighting, and the methodical clearing of the village. In the meantime, the supporting tanks pressed forward alone and captured Hill 309 in the mid afternoon, around the same time Sept Vents was cleared. They then held the hill until relieved by the advancing Scottish infantry, around 22:00. The following day, the division consolidated their captured positions, while two armoured divisions continued the corps' attack. On 1 August, the division fended off numerous counterattacks that were launched upon its positions, primarily by the 21st Panzer Division, over a 12 hour period. Over the following days, while most of the division retained their defensive position, elements were used to clear territory captured or bypassed by the advancing armour. During this period, MacMillan was wounded by shell fire and was replaced by the 46th Brigade commander, Colin Muir Barber, who was made a major general. On 6 August, the leading elements of the division reached Estry and the nearby Hill 208, and fought a back and forth battle for both locations over the following days. On 13 August, the division was transferred to near Caen, and ended its participation in the Normandy fighting. The Allied advance culminated in the defeat of the German military in Normandy at the Falaise Pocket. Afterwards, the Second Army advanced towards the Seine, in pursuit of the retreating German forces, with XII Corps spearheaded by the 15th Division. Late on 26 August, the division crossed the river largely unopposed. Additional crossings, meeting light resistance, were made under the cover of darkness the next morning. The bridgehead was then consolidated.
Бельгия мен Нидерланды
2 қыркүйекте бір батальон Сенадан шығысқа қарай жылжыды, ал келесі күні дивизияның қалған бөлігі одан соң ерді. Төрт күннен кейін дивизияның басым бөлігі Бельгияның Кортре қаласына жетіп, бірден кері шегініп келе жатқан неміс әскерлерін атқылады. Келесі күндері дивизия Шелда мен Лис өзендері арасындағы аумақты тазартып, бірнеше жүз тұтқынға алды. Гентті алуға жәрдемдесу үшін Глазго Хайлендтер (46-бригада) жіберілді. Олар 9 қыркүйекте Гент-Тернеузен каналын кесіп өту кезінде қарсылыққа тап болды және келесі екі күнді қаланың солтүстік бөлігінде және оның маңындағы қатаң шайқаста өткізді, ғимараттарды бірінен соң бірін тазартып, тағы да бірнеше жүз тұтқынға алды. Содан кейін дивизия Альберт каналы арқылы орнатылған Гельдегі көпір басына көшті. Осы тұрақтан 14 қыркүйекте дивизия Мез-Эскаут каналын (дивизия тарихында «Жанкшн-канал» деп аталған) кесіп өту үшін бірнеше шабуыл жасады. Олар Арттағы бір ғана көпір басын басып алып, оны келесі алты күн бойы сақтап қалу үшін күресті. Көпір басы шамамен [темеңдік туралы ақпарат жоқ] тереңдікте немістердің қызығушылығында болды және дивизияға 700 адамдық шығын келтірді. Бұл әрекет неміс күштерін Джо көпірінен алшақтатты, онда XXX корпусы Операция «Маркет Гарден» басталар кезде шабуылға кірісті. 20 қыркүйекте 7-ші бронетанкті дивизия 15-ші дивизияны алмастырды, ол (227-ші бригаданы есептемегенде) шығысқа қарай Ломмельге жылжып, 53-ші дивизия бақылауындағы көпір басында орналасты. «Маркет Гарден» операциясының мақсаты – Германия тылындағы 1-ші одақтас әуе десанттық армиясын түсіріп, алты көпірді және басқа да маңызды аймақтарды басып алу, соның арқасында XXX корпусы Нидерланды арқылы Рейн өзенінен Германияға ілгерілеуіне мүмкіндік беру болды. XII корпус XXX корпусының сол жақ қанатын қорғауға тағайындалды. Осыған байланысты 15-ші дивизия 21 қыркүйекте Вильгельмина каналын (Wilhelminakanaal) қарсылықсыз кесіп өтіп, Эйндховеннің солтүстік-батысындағы Бест ауылына қарай жылды. 7-ші Сифорт Хайлендтер (46-шы бригада) «D» ротасы келесі күні ауылға кірді және ол бос екенін сенді. Алайда олардың келуі неміс гарнизонын таң қалдырды, және 33 адамынан айырылғаннан кейін «D» ротасы кері шегінді. 46-шы бригада және дивизиялық барлау полкі ауылды бақылау үшін бес күндік шайқасқа айналған қосымша шабуылдар жасады. Ол үйден-үйге ұрысқа және ауылдың оңтүстік жағындағы теміржол станциясы мен цемент зауытынан неміс күштерін тазарту үшін қайта-қайта шабуылдар жасалды. Темірде 44-ші бригада бастапқыда резервте болды, егер қажет болса, XXX корпусы жылжу жолынан тазалау үшін пайдалануға дайын тұрды. Бірақ 24 қыркүйекте ол осы міндеттен босатылды. Ол және 227-ші бригада (қазір дивизияға қосылған) солтүстікке қарай шабуыл жасап, Доммель өзеніне дейінгі аймақты тазартып, бірнеше шағын елді мекендерді басып алды. Мартин 44-ші бригаданың медициналық офицерінің осы кезеңде жарақат алған сарбаздарды іздеу кезінде неміс желісіне адасып кеткенін айтты. Ол дивизияға барлық ақпаратты бермейтініне уәде бергеннен кейін, жараланғандарды іздеуді жалғастыру үшін босатылды. Одан кейін «Хэггис» операциясы жүргізілді, ол дивизияны 51-ші (Хайленд) жаяу әскер дивизиясымен алмастыруды білдірді және ол 3 қазан күні аяқталды. Содан кейін дивизия үш апталық демалысқа Эйндховеннің шығысындағы Хелмондқа кетті. Бұл уақыт демалуға, күш-жігерді қайта толықтыруға, жаттығуларға жұмсалды және «Жауынгерлік мектеп» құрылды. Содан кейін дивизия VIII корпусына бекітілді, оған Операция «Маркет Гарден» кезінде басып алынған дәліздің шығыс жағындағы Мездің батысында орналасқан үш неміс дивизиясын жеңу міндеті жүктелді. 15-ші (Шотландия) дивизиясы осыған дайын болғанға дейін Монтгомери дивизияны XII корпусына қайтарды, ол дәлізден батысқа қарай шабуыл жасауға міндеттенді. «Фазан» операциясы деп аталған бұл операция Эшельда сағасын тазартуға бағытталған күш-жігерді қолдауға арналған. Дивизияның міндеті Тильбург қаласын басып алу болды. 20 қазанда дивизия Бестке қайтып оралды және үш күннен кейін алға жылжуды бастады. Неміс күштері дивизияның алдындағы аймақты көбінесе тастап кеткендіктен, бастапқы жылжуға қарсылық болған жоқ. 26 қазанда Остервик қаласын басып алу үшін қысқаша шайқас болды. Келесі күні дивизия (қазір 4-ші бронетанкті бригада мен Голланд принцесса Ирена бригадасының қолдауымен) Тильбургке кіріп, қаланың маңызды нүктелерін басып алды. Мартин дивизияның Тильбургте голланд Ваффен СС бөлімшелерімен шайқасқа түскенін мәлімдеді. Келесі күні дивизия тазалау операциясын жүргізіп, қаланы азат етілген деп жариялады. 30 қазанда дивизия Хелмондтан оңтүстікке қарай Астенге кірді, Эйндховеннің шығысында неміс қарсы шабуылына жауап ретінде. Содан кейін дивизия Мейелде, Блервикте және Броекхуйзен шайқасында шайқасты.
On 2 September, one battalion moved east from the Seine and was followed by the rest of the division the next day. Four days later, the bulk of the division arrived at Courtrai, Belgium, and immediately shelled retreating German forces. Over the following days, the division cleared the area between the Scheldt and the Lys rivers, and took several hundred prisoners. The Glasgow Highlanders (46th Brigade) were dispatched to reinforce the effort to take Ghent. They fought an opposed crossing of the Ghent–Terneuzen Canal on 9 September, and spent the following two days engaged in close fighting in and around the northern section of the city as they cleared it building by building, and took several hundred more prisoners. The division then moved into the bridgehead that had been established over the Albert Canal, at Gheel. From this foothold, on 14 September, the division launched several assaults to cross the Meuse Escaut Canal (referred to as the 'Junction Canal' in the divisional history). They were only able to secure one bridgehead, at Aart, and battled to hold it over the next six days. The bridgehead, around in depth, was heavily contested by the Germans and caused the division 700 casualties. This action was credited with diverting German resources away from Joe's Bridge, where XXX Corps began their assault from at the start of Operation Market Garden. On 20 September, the 7th Armoured Division relieved the 15th Division, which (minus the 227th Brigade) moved east to Lommel, and took up position in a bridgehead that had been secured by the 53rd Division. Operation Market Garden intended to land the First Allied Airborne Army behind German lines to seize six bridges and other key areas, to facilitate an advance by XXX Corps through the Netherlands and across the Rhine and into Germany. XII Corp was assigned to protect the left flank of XXX Corps' advance. Consequently, the 15th Division crossed the Wilhelmina Canal (Wilhelminakanaal), unopposed on 21 September, and advanced towards the village of Best, on the northwest outskirts of Eindhoven. 'D' Company of the 7th Seaforth Highlanders (46th Brigade) entered the village the next day and believed it to be unoccupied. However, their arrival had surprised the German garrison, and after the loss of 33 men, 'D' Company withdrew. The 46th Brigade and the divisional reconnaissance regiment the launched further attacks, which turned into a five day battle for control of the village. It saw methodical house to house fighting, and repeated assaults to clear German forces out of the train station and cement factory on the south side of the village. Meanwhile, the 44th Brigade was initially held in reserve, to be used to clear the road that XXX Corps had advanced along, if needed. But on 24 September, it was released from this duty. It and the 227th Brigade (which had now rejoined the division) attacked northwards, and cleared the area up to the river Dommel and captured several hamlets. Martin recounted that a medical officer from the 44th Brigade strayed into German lines while searching for wounded soldiers, during this period. After giving his word not to provide intelligence to the division, he was released to continue his search for the wounded. Operation Haggis followed, which was the relief of the division by the 51st (Highland) Infantry Division and was finalized on 3 October. Afterwards, the division was then given a three week break at Helmond, east of Eindhoven. This time was used to rest, reinforce, train, and a 'Battle School' was formed. The division was then assigned to VIII Corps, which was tasked with defeating three German divisions that were based west of the Meuse along the eastern flank of the corridor captured during Operation Market Garden. Prior to the 15th (Scottish) being committed to this, Montgomery assigned the division back to XII Corps that been tasked with attacking west from the corridor. This operation, codenamed Operation Pheasant, was designed to support the ongoing effort to clear the Scheldt estuary. The division's task was to capture the town of Tilburg. On 20 October, the division moved back to Best, and started their advance three days later. German forces had largely abandoned the area in front of the division, so the initial move was unopposed. On 26 October, a brief action was fought to capture the town of Oisterwijk. The next day, the division (now supported by the 4th Armoured Brigade and the Dutch Princess Irene Brigade) advanced into the Tilburg, and seized key points throughout the city. Martin claimed that the division skirmished with Dutch Waffen SS units in Tilburg. The following day, the division conducted a clearing operation, and then declared the city liberated. On 30 October, the division entered Asten, south of Helmond, in response a German counterattack launched to the east of Eindhoven. The division then fought at Meijel, Blerwick, the Battle of Broekhuizen.
Германия
Содан кейін дивизия Германияға кірді және Veritable операциясында шайқасты, Рейн өзенін кесіп өтті, 1945 жылдың наурыз айының соңында Германияға батыс одақтастарының басып кіруінің бір бөлігі болған Plunder операциясына қатысты. 15-ші Шотландия дивизиясы үшін ерекше айрықшалық – соғыстың соңғы ірі өзеннен өтуге басшылық етуге таңдалуы, 1-ші Коммандос бригадасы бастаған 1945 жылғы 29 сәуірде Эльба өзенінен (Enterprise операциясы) шабуыл жасау болды. Одан кейін олар Балтық теңізіне қарай шайқасып, Любек және Киль қалаларын басып алды. 15-ші (Шотландия) дивизиясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық армияның жалғыз дивизиясы болды, ол Еуропадағы алты ірі өзеннен шабуыл жасаудың үшеуіне қатысты: Сена, Рейн және Эльба. 1946 жылғы 10 сәуірде 15-ші (Шотландия) жаяу әскер дивизиясы толығымен таратылды. Шамамен он бір ай бойындағы шайқастардағы оның жауынгерлік шығындары – қаза тапқандар, жараланғандар және жоғалғандар – 11 772 адамды құрады, оның ішінде 1500-ден астам адам қаза тапты. Д'Эстеге сәйкес, "15-ші (Шотландия) дивизиясы 21-ші армия тобындағы ең тиімді және жақсы басқарылған жаяу әскер дивизиясы деп есептелді".
The division then entered Germany, and fought in Operation Veritable, crossed the Rhine, took part in Operation Plunder in late March 1945, part of the Western Allied invasion of Germany. The particular distinction for the 15th Scottish was to be selected to lead the last set piece river crossing of the war, the assault across the River Elbe (Operation Enterprise) on 29 April 1945 spearheaded by the 1st Commando Brigade, after which they fought on to the Baltic occupying both Lübeck and Kiel. The 15th (Scottish) was the only division of the British Army during the Second World War to be involved in three of the six major European river assault crossings; the Seine, the Rhine and the Elbe. On 10 April 1946, the 15th (Scottish) Infantry Division was finally disbanded. Its battle casualties– killed, wounded and missing – in nearly eleven months of fighting were 11,772 with over 1,500 men killed. According to D'Este, the "15th (Scottish) Division was considered to be the most effective and best led infantry division in 21st Army Group."