Кіріспе

Корольдік флоттың эсмингі HMS Glasgow – Корольдік флоттың 42 типті эсмингі. "Глазго" – 42 типті 1-ші топтағы эсминецтердің соңғысы болып 1979 жылы қолданысқа енгізілді. Эсминец Фолкленд соғысында қатысты, және 1982 жылдың 12 мамырында Аргентинаның А-4 Skyhawk ұшағынан түскен бомбадан зақым көрді. "Глазго" HMS York (капитан D3), HMS Edinburgh және басқаларымен бірге Корольдік флоттың 3-ші эсминец эскадрильясының құрамында болды. 3-ші эсминец эскадрильясы 1980-ші жылдардың және 1990-шы жылдардың басында Розитте орналасқан, бірақ Розит кеме жасау зауыты жекешелендіріліп, қайта құрылғаннан кейін Портсмутқа көшірілді. Эсминец 2005 жылы қызметтен босатылып, 2009 жылы металлға тапсырылды.

Дизайн және құрылыс

Ол Уолсендтегі Суон Хантер кеме жасау зауытында салынды. 1976 жылғы 14 сәуірде адмирал сэр Джон Тречердің әйелі леди Кирсти Тречер оны суға түсірді. 4820 тонна ығыстырмасы бар "Глазго" – флоттағы алтыншы және соңғы "Тип 42" 1-ші партиялық эсминец болды. Шотландияның Глазго қаласының атымен аталған, ол осы атты сегізінші кеме болды. 1976 жылғы 23 қыркүйекте кеме құрастырылып жатқанда өрт шығып, сегіз адам қаза тауып, алты адам жарақат алды. Кеме 1979 жылғы 25 мамырда Корольдік теңіз күштеріне қабылданып алынды. Төменде HMS Glasgow-ның 1982 және 1992 жылғы жобалық сызбалары келтірілген, соңғысы 1988-89 жылдары Росайттағы күрделі жөндеуден кейін қару-жарақ және сенсорлар жаңартылғанын көрсетеді.

Пайдалану тарихы

1981 жылы 27 мамырда Баренц теңізінде жаңа советтік жабдықтар туралы мәліметтер жинап жүрген кезде, кеме советтік крейсер «Адмирал Исаков»пен соқтығысты.

Фолкленд соғысы

Глазго 1982 жылғы 2 сәуірде Аргентина Фолкленд аралдарын басып алғаннан кейін, аралдарды қайтару үшін жіберілген жұмыс тобының құрамына кірген 42-типті бес эсминецтің бірі болды. "Глазго" кемесі және оның бауырлары аралдардың маңында британдықтардың құрған тыйым салынған аймағына алғашқы жеткен кемелердің бірі болды. "Глазго" Гилбралтардан тікелей Оңтүстік Атлантикаға бағытталды, онда Корольдік теңіз күштерінің 18 фрегаты мен эсминці "Жазғы оқу-жаттығулар" атты жаттығуға қатысып жатқан еді. 1982 жылғы 2 сәуірде CINCFLEET (Бас флот қолбасшысы) сегіз фрегат пен эсминецке ("қойма кемесіне" жүктелуге) бұйрық берді, олар оңтүстікке қарай сапарға дайын тұру керек еді. Толық жедел дайындыққа қажетті жабдықтар, отын және оқ-дәрілер бірнеше көзден келді, бірақ көбінесе сол кезде Гибралтарда болған басқа кемелерден алынды. "Достық кеме" әдісін пайдалана отырып, сенсорлық және қару-жарақ жиынтығы жарамсыз кемелер, жүк тасымалдауға дайын кемелермен бірге қорын және оқ-дәрілерін қолмен немесе тікұшақпен (VERTREP) жеткізді. Сондай-ақ, кемелер арасында экипаж алмасу жүзеге асты, мысалы, 17,5 жасқа дейінгі жас матростар немесе жеке жағдайлары мен қызметтік міндеттеріне байланысты экипаж мүшелері. 2 мамырда "Глазгоның" "Линкс" тікұшағы Аргентинаның "Альферес Собрал" әскери кемесіне ауыр зақым келтірді. 4 мамырда "Глазго" жұмыс тобына бағытталған Exocet зымыранын анықтап, флотты ескертті. Бірақ "Шеффилд" ескертуді қабылдамады, соққыға ұшырады және кейін суға батты. Екі 42-типті эсминец (мамырдың соңына дейін келмейтін) "Глазго" мен "Ковентри" флоттың алыс қашықтықтағы қорғанысы ретінде қалды. "Шеффилдтің" жоғалуынан кейін, жұмыс тобының қалған күштерін барынша пайдалануға бағытталған жаңа әуе қорғанысы тактикасы жасалды; қалған екі 42-типті эсминец екі 22-типті фрегатпен жұптастырылды. Жұптар негізгі күш алдында, тасымалдаушы топтардан алыстату мақсатымен орналастырылды. Егер "Sea Dart" қатерді бейтараптандыра алмаса, фрегаттарға орнатылған "Sea Wolf" қысқа қашықтықтағы қорғаныс зымырасын қолдануға болады деп есептелді. "Ковентри" "Бродсвордпен", ал "Глазго" "Брилиантпен" жұптастырылды. Кемелердің бұл комбинациясы 30 морлық мильге дейін алыс қашықтықтағы зымыран қабілетін, сондай-ақ 42-типтің 4,5 дюймдік (12 морлық мильге дейін) қаруын пайдаланып, жағалауды бомбалау немесе теңіз күштерінің қолдауын қамтамасыз етті. Бұл тактика Аргентинаның әуе шабуылын тасымалдаушы топтардан алыстатуда және оларды Сан-Карлос шығанағынан алыстатуда тиімді болды. Жұптар кезекпен аралдарға жақындап, аргентиналық позицияларды бомбалап, ұшақтардың келуін күтетін. 12 мамырда "Глазго" және 22-типті фрегат "Брилиант" Стенли портынан оңтүстік-батысқа қарай 15 миль қашықтықтағы "42 22" комбинациясында болды. 11:00-де "Глазго" аргентиналық позицияларды жағалаудан бомбалады. Кейін күні бойы 5-ші топтың 4 A 4B Skyhawk ұшағы шабуыл жасады. "Глазгоның" "Sea Dart" жүйесі мен 4,5 дюймдік Mk.8 зеңбірегі жұмыс істемеді, бірақ "Брилианттың" "Sea Wolf" зымырасы 1-ші лейтенант Оскар Бустосты (C 246) және лейтенант Хорхе Ибарлуцеаны (C 208) атып түсірді, ал лейтенант Марио Ниволи (C 206) қалдықтардан қашып, теңізге құлады. Үш ұшқыш та қаза тапты, бірақ олар өлімнен кейін жоғарылатылды. Бірінші толқынның салдарына қарамастан, Grupo 5 Skyhawks екінші толқынмен шабуыл жасады, бірақ "Брилианттың" "Sea Wolf" зымырасы жұмыс істемеді және ұшақтар әрқайсысы үш бомба тастады. Лейтенант Фаусто Гавацци ұшқан Skyhawk (C 248) ұшағынан түскен бір бомба "Глазгоны" зақымдады, ол жарылмай, артқы моторлық бөлімнен өтіп өтті. Ол отын жүйесіне зақым келтіріп, екі "Тайн" крейсерлік қозғалтқышын тоқтатты. Үшінші толқын ұшақтар анықталды, бірақ олар кемелермен қақтығысқа түспеді. Қайтып келе жатқанда лейтенант Гавацци Гуз Гриндегі достық атыстан атып түсіріліп, қаза тапты. Гавацци батырлығы үшін өлімінен кейін капитандыққа көтерілді. Гаваццидің бомбасы "Глазгоға" оң жағынан, су сызығынан 3 фут жоғары тиді, онда зақымды басқару тобы тесікті жылдам жапты. Шығу тесігіне машиналардың артында және су сызығына жақын жерде кіру қиын болды, сондықтан кеме тыныш суларға жеткенге дейін уақытша жарақталды. "Глазго" кемесінің жылдамдығы 10 түйінге дейін төмендегендіктен, толыққанды жұмыс істеуге жарамсыз болды және негізгі топқа қайта оралды. "Глазго" ақырында Портсмут кемежайында жөндеуге кірісті. Соғыс аяқталғаннан кейін (1982 жылдың тамызында) "Глазго" Оңтүстік Атлантикаға қайта оралды, Атлантикалық теңіздегі әдеттегі патрульдік миссиясын орындады.

Соғыстан кейінгі

Кейінгі жылдары "Глазго" түрлі миссияларда қызмет етті, соның ішінде 1987 жылы Батыс Үндістан күзет кемесі (WIGS) міндетін атқарды. 1991-1992 жылдары "Глазго" Розит портында толық жөндеуден өтті, оған негізгі машиналарды ауыстыру, қару-жарақ және сенсорларды жаңарту кірді, соның ішінде ескі 30 мм Оерликон зениттік қондырғысы 20 мм Фаланкспен алмастырылды. Теңіз сынақтарын жүргізу кезінде, жаңа қозғалтқыш жүйесі мен радардағы ақаулар кемені бірнеше рет портқа оралуға мәжбүр етті. 1990 жылы кеме Нью-Йорк және Торонто қалаларына атылды. 1991 жылы "Глазго" Перс шығанағындағы АРМИЛЛА патруліне, Парсы шығанағы соғысынан кейін жіберілді. 1992 жылы әскери кеме алғаш рет НАТО-ның STANAVFORMED теңіз күштері құрамында Жерорта теңізіне аттанды. 1999 жылдың 19-29 қыркүйегі аралығында "Глазго" Австралия басшылығымен жүргізілген INTERFET бейбітшілік сақтау миссиясының құрамында Шығыс Тиморға жөнелтілді. 2004 жылдың басында кеме Атлантиканың оңтүстік бөлігіндегі патрульдік міндеттерді орындады. Басқа Корольдік теңіз күштері кемелері сияқты, HMS "Глазго" өзінің атымен аталатын Глазго қаласымен мақтан тұтатын және жемісті қарым-қатынас орнатты, өзінің қызметі барысында Клайд өзеніндегі Йоркхилл портына бірнеше рет кірді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

2004 жылдың шілдесінде, «Өзгеріп жатқан әлемде қауіпсіздікті қамтамасыз ету» саясаты аясында Глазго кемесі 2005 жылдың қаңтарында қызметтен шығарылатыны жарияланды. Глазго 2005 жылдың 1 ақпанында ресми түрде қызметтен шығарылды. 2009 жылдың 7 қаңтарында Портсмуттен Түркияға бөлшектеуге жіберілді.